Топ рейтинг www.uz So'nggi xabarlar

So'nggi xabarlar

: 1 2 3 4 5 6 ... 10
1
Oila va jamiyat / Javob: Инсон қадри
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 18 May 2019, 12:44:12 »
БАҒРИКЕНГЛИК ДИНИ
Ҳақиқий эътиқод ички имондан келиб чиқади. Шундай экан, уни зўрлик билан ўрнатиб бўлмайди. “Динда мажбур қилиш йўқ“ мазмунидаги оятни, инсонга танлаш ихтиёри берилган ва бунинг учун ўзи жавоб беради маъносида тушуниш ҳам мумкин. Бундан ташқари қиёматда эътиқод масаласидаги баҳсларни Аллоҳнинг Ўзи ҳал қилади. Унгача эса инсонлар фақат хайрли ишларда ўзаро мусобақалашмоқлари керак.
   Умуман олганда Қуръони каримнинг бир қанча сураларидаги оятларда мусулмонлар мўмин-қобиллик, тинчликпарварлик ва бошқа эътиқод вакилларига нисбатан бағрикенгликка даъват этилган. Қуръони каримда баён қилинишича:
وَمِنْ آيَاتِهِ خَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافُ أَلْسِنَتِكُمْ وَأَلْوَانِكُمْ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّلْعَالِمِينَ
“Ва Унинг оят-белгиларидан осмонлару ернинг яратилиши ва тилларингиз ва рангларингизнинг турлича бўлишидир. Албатта, бунда олимлар учун оят-белгилар бордир”. (Рум. 22)
Миллий ва диний рангбаранглик ҳамда эътиқод эркинлигини қарор топтириш масалаларида Қуръон тўлиғича бағрикенглик руҳи билан суғорилган. Дунёдаги турли-туманлик Аллоҳ таолонинг иродаси ва хикмати билан боғлиқ. Аллоҳ дастлаб одамзодни бир уммат қилиб яратди, сўнгра уларни турли қабила, халқ ва динларга ажратишни ирода қилди. Бундай рангбарангликдан мақсад умумий фаровонлик йўлида инсонлар бир-бирлари билан мусобақа қилмоқлари даркор.
Бошқа жамоалар билан ҳамжихатликни чуқурлаштириш учун мусулмонлар улар билан, айниқса китоб аҳли-яхудийлар ва насронийлар билан мулоқот қилмоғи лозим. Қуръон бу дунёни барча халқ ва дин вакиллари тинч-тотув яшайдиган замин деб эълон қилди.
   Ислом дини ўзининг илк давридаёқ бағрикенглик дини сифатида намоён бўлди. Жаҳон динлари ичида фақат исломда эътиқод эркинлиги очиқ ойдин эълон қилинган. Бақара сурасида 256-оятида “Ла икроха фид-дин”, яъни “Динда мажбур қилиш йўқ”- дейилган.
Дарвоқе, ислом душманлари хатто мана шу оятни ҳам икки бошқа оят билан қуйдаги тартибда келтириб, Қуръонни “қоралашган”, бироқ ичидан кир қидиришга харакат қилганлар. 1. “Бас, имон келтирмайдиган қавмга халокат бўлгай” (23;44); 2. “Динда зўрлаш йўқ” (2; 256); 3. “Ҳоҳлаган киши имон келтирсин, ҳоҳлаган кимса кофир бўлсин” (18; 29).
   Кўпинча Қурон ва ҳадислардаги баъзи ўзгаришларни, айниқса уруш ҳақидаги, жиҳод тўғрисидаги кўрсатмаларни нотўғри равишда, жангарилик руҳида талқин қилишади. Ваҳоланки, хатто ислом динини тарқатиш учун бўлганда ҳам уруш нафақат муқаддас эмас,Балки Худо уни ёрлақамайди. Қуръон оятларини синчиклаб ўрганган киши шак-шубҳасизшундай хулосага келиши муқаррар. Бундан 100 йил аввал кўзга кўринган рус файласуфи шундай ёзган эди: “Юқорида келтирилган Қуръон матнларидан Мухаммадга нисбатан фанатизм, тоқатсизлик, диний зўравонлик каби туҳматлар қанчалик ноҳақ эканини кўрдик. Умуман мусулмонларнинг муқаддас китобида Муҳаммад (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) томонидан динни онгли равишда суистеъмол қилинганлиги ҳақида бирорта сўз йўқ”.

Муҳаммадали Зоҳидов. Асака т. "Муҳиддин саҳҳоф" жоме масжиди имом хатиби
2
Umumiy / Javob: Ибратли ҳикоялар
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 18 May 2019, 12:38:28 »
ОЛИЙЖАНОБ КИШИЛАР
Ҳозирги кунда савдо-сотиқ орқасидан чиқаётган муаммолар деярли ҳар куни учраб туради десак муболаға бўлмаса керак. Гарчи шундай муомалалардаги муаммоларнинг олдини олиш учун аввалдан ёзма равишда шартномалар тузилса-да, шартномада равшан баён қилинмаган ҳолатлар содир бўлиб қолса, кўпчилик иложи борича ўз фойдасини кўзлашга ҳаракат қилади. Мусулмон инсон шундай пайтда ўзининг олийжаноблигини намойиш этиш кераклигини унутиб қўядилар.
 Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва салам бир муборак ҳадисда ушбу воқеани ҳикоя қилиб берганлар:
Бир одам уй сотиб олиб, унда яшай бошлади. Бир куни уйда ўра қазиётган эди, олдидан бир катта кўза чиқиб қолди. Ичини очиб қараса, олтин билан лиқ тўла экан. Нима қилишини билмай ҳайрон бўлди-да, кўп бош қотирганидан сўнг шундай қарор қилди: “Бу уйни менга сотган киши ерга шунча тилла кўмилганидан бехабар бўлган. Мен ундан тиллаларни эмас, уйни сотиб олганман. Бу бойликни унга олиб бориб топширишим керак”.
Дарҳол идишни олиб, уйни сотган кишининг олдига борди. Бўлган воқеани айтиб:
-   Эй дўстим, бу идиш сизники, мен сиздан фақат уйни сотиб олганман, – деди. Уйни сотган киши ҳам:
-   Мен уйдаги барча нарсани сотганман. Демак, бу олтинлар ҳам сенинг ҳаққинг, – деб хазинани олишдан бош тортди.
У иккаласи шундай тортишиб, талашиб турганларида олдиларидан бир киши ўтиб қолди. Унга воқеани тушунтириб, ўртадаги муаммони қандай ечишни ундан сўрадилар. Учинчи киши: Сизларнинг фарзандларингиз борми? – деб сўради. Бири:
-   Менинг ўғлим бор, – деди.
Иккинчиси эса:
Менинг қизим бор, – деб жавоб берди.
Учинчи киши ўғил билан қизни уйлантириб, шу олтиндан у иккаласига харж қилишни таклиф қилди. У иккаласи бу ҳукмга рози бўлдилар.

Муҳаммасобир Иминов. Асака т. "Ҳазрат Умар" масжиди имом хатиби

3
Rasululloh SAV va sahobalar / Javob: Umar ibn Xattob r.a. hikmatlaridan
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 18 May 2019, 12:01:06 »
Қиёматли шартнома
Ҳазрат Умарнинг адолатини ким ҳам эшитмаган дейси. Бутун дунёга камтарлиги, ўта адолапарварлиги билан нафақат мусулмонлар орасида, балки номусулмонлар орасида ҳам машҳур бўлганлар. Машҳурлик эса шунчаки эмас, ёки бизлар каби одамлар ичида мартаба бўлишлиги учун эмас, балки ҳақиқатан ҳам Умар разияллоҳу анҳу тақводор, камтар ва олийжаноб инсон бўлганлигидандир.
“Қабасот” китобидан баён қилинишича Умар ибн Хаттоб разияллоҳу анҳу Шомдан Мадинага қайтар экан, одамларнинг аҳволларини билиш учун ўзи ёлғиз айланиб юрар экан чодрадаги бир кампирга йўлиқди. Кампир сўради:
-   Ҳой йўловчи! Умар нималар қиляпти?
-   Шомдан Мадинага қайтди, – жавоб берди Умар разияллоҳу анҳу.
-   Аллоҳ унга яхшилик кўрсатмасин!
-   Нега?
-   Аллоҳга қасамки, у мўминларга раҳбар бўлганидан бери менга ундан бирор тухфа етиб келмади.
-   Сен ундан олисда бўлсанг, у сенинг ҳолингни қаёқдан билсин?
-   Субҳоналлоҳ! Аллоҳга қасамки, мўминларга раҳбар бўлган инсон уларнинг машриқидан мағрибигача билмайди деб ўйламайман!
Умар разияллоҳу анҳу йиғлаб юборди ва ўзига айтди: “Шўринг қурғур Умар! Ҳар бир инсон, ҳатто мана шу кампиргача, сендан кўра фаҳмлироқ экан-а!”
Сўнг кампирга айтди:
-   Эй Аллоҳнинг канизаги! Умардан қилган шикоятингни қанчага сотасан, шоядки мен уни дўзахдан сақлаб қолсам?
-   Мени масхара қилма! – деди кампир.
-   Мен сени масхара қилмаяпман!
Шундай деб Умар разияллоҳу анҳу ундан шикоятини йигирма беш дирҳамга сотиб олди. Шу маҳал Али ибн Абу Толиб билан Абдуллоҳ ибн Масъуд разияллоҳу анҳумо келиб қолишди ва салом беришди:
-   Ассалому алайкум, мўминларнинг амири!
Кампир бошини чангаллаб қолди:
-   Вой шўрим қурсин! Мўминларнинг амирини ўзининг олдида сўкиб юборибман-ку!
-   Аллоҳ сенга раҳм қилсин, ҳеч қиси йўқ, – деди ҳазрат Умар ва хат ёзиб бергани варақ сўради. Топилмаган эди кийимининг ямоғидан қирқиб олиб ёзди: “Бисмиллаҳир роҳманир роҳим. Ушбу хат Умар раҳбарлик қилганидан бери шу кунгача фалон кампирнинг шикоятларини йигирма беш дирҳамга сотиб олиш шартномасидир. Шу миқдор эвазига фалон аёл Маҳшар кунида Аллоҳ таолонинг ҳузурида Умарга даъво қилмайди. Гувоҳлар - Али ибн Абу Толиб ва Абдуллоҳ ибн Масъуд”.
Умар разияллоҳу анҳу ўша хатни ўғлига топшириб тайинлади: “Қачон мен вафот этсам шу хатни кафанимга қўшиб кўм. Токи Раббимга шу хат билан йўлиқай”.

Анваржон Холиқов. Асака туманидаги “Пастки Қурама” жоме масжиди имом хатиби
4
Умматга меҳрибон зот
Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва саллам бизларга ўта меҳрибон бўлганлар. Бу ҳақда Аллоҳ субҳоналлоҳу ва таоло Тавба сурасида баён қилган:
لَقَدْ جَاءكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُم بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُوفٌ رَّحِيمٌ
“Батаҳқиқ, сизларга ўзингиздан бўлган, сизнинг машаққат чекишингиз унинг учун оғир бўлган, сизнинг (саодатга етишингизга) ташна, мўминларга марҳаматли, меҳрибон бўлган Пайғамбар келди”.
Алусийнинг “Руҳул маъоний” тафсирида ёзилишича Аллоҳ таоло ҳеч бир инсонга Ўзининг исмларидан иккитасини бирданига нисбат бермаган, фақат Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва салламгина шу икки номга муносиб бўлганлар. Бу – мазкур оятдаги “Рауф” ва “Раҳим” исмлари. Бу иккала исм ҳам ўта меҳрибонлик сифатларидан. Бўлганда ҳам ушбу сифат мўминларга нисбатан қўлланилган.
Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва саллам бизларга ота ва оналаримиздан ҳам кўра меҳрибонроқдир.
Абдуллоҳ ибн Умар разияллоҳу анҳумо айтишича Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам “Иброҳим” сурасидаги:
رَبِّ إِنَّهُنَّ أَضْلَلْنَ كَثِيراً مِّنَ النَّاسِ فَمَن تَبِعَنِي فَإِنَّهُ مِنِّي وَمَنْ عَصَانِي فَإِنَّكَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ
“Эй Роббим, албатта, у(санам)лар одамлардан кўпини адаштирдилар. Бас, ким менга эргашса, у мендандир. Ким менга осий бўлса, албатта, Ўзинг мағфират қилгувчи ва раҳмлисан” оятини ва Исо алайҳис саломнинг ушбу сўзларини тиловат қилдилар:
إِن تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ وَإِن تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّكَ أَنتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
“Агар уларни азоблайдиган бўлсанг, бас, албатта, улар Сенинг бандаларинг. Агар уларни мағфират қиладиган бўлсанг, бас, албатта, Сенинг Ўзинг азиз-ғолиб ва ҳикматли зотсан”. (Моида. 118)
Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам қўлларини кўтариб:
“Эй Аллоҳ! Умматим!! Умматим!!!” деб йиғлаб юбордилар. Аллоҳ азза ва жалла Жаброил алайҳис саломга амр қилди:
“Эй Жаброил, Муҳаммаднинг (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) олдига бор. Раббинг билгувчироқдур. Айт: “Биз Сизни умматингиз ишида рози қилурмиз, ҳаргиз хафа қилмагаймиз!”

Асака туманидаги Имом Муҳаммад жомеъ масжиди имом хатиби Сайфуллаев Исомиддин
5
Umumiy / Javob: Ибратли ҳикоялар
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 18 May 2019, 10:51:00 »
Дунёнинг қадри

   Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламдан ривоят қилинишича дунёнинг пашша қанотичалик обрўси бўлганда эди, кофирга бир қултум сув берилмаган бўлур эди. Ҳақиқатан ҳам, агар дунёнинг заррача қадри бўлса эди, Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламдек дунёнинг яралишига сабаб бўлган зотга дунёни бериб қўймасмиди?
   Аммо афсуслар бўлсинки, вазифаси инсонлар ибодат қилишига қувват ва имконгина бўлган дунёга керилишади. Ҳолбуки, дунё банданинг хизматидаги матодур.
   Ривоят қилибдиларки, Ҳорун ар-Рашид Шақиқи Балхий ҳазратлари билан суҳбат қилиб ўтириб:
   - Менга насиҳат қилинг, - деди.
   Шақиқи Балхий ҳазратлари сўради:
   - Эй мўминларнинг амири, фараз қилингки, поёнсиз чўлда адашиб қолдингиз. Сувсизликдан ўлар ҳолатга етдингиз. Ногаҳон бир инсон қўлида бир идишда сув билан келди. Сиз ундан сувни сўрадингиз. У эса бу сув учун ярим бойлигингизни талаб қилди. Ростини айтинг, нима қилган бўлур эдингиз?
   Халифа узоқ ўйланиб қолди. Сўнг иқрор бўлди:
-   Рози бўлур эдим.
-   Ана энди Сизнинг чанқоғингиз босилди. Лекин бир қанча муддат ўтгач шу сувни бадандан чиқиш вақти келди. Бироқ Сиз нимадур бўлиб унинг имконини топа олмадингиз. Табиийки, оғриқдан ўлар ҳолатга етдингиз. Шунда бир табиб келди. У Сизни даволаш эвазига қолган ярим молингизни сўради. Нима қилган бўлур эдингиз?
-   Агар ҳақиқатан ҳам даволаб юборса қолган бойлигимни ҳам берур эдим, - иқрор бўлди халифа бир оз тафаккурдан сўнг.
-   Кўрдингизми, эй мўминларнинг амири. Бутун бойлигингиз бир марта сувни ичиб, чиқарганга арзимас экан, бойликдан кибрланиш нега?
Шундай экан умрнинг қадриге етиш зурур. Инсоннинг ҳаёти даврида бойлик ҳам, соғлик ҳам, обрў-мартаба ҳам, омад ҳам бир келиб кетса, кейин ҳам яна бир ёки бир неча бор муяссар бўлиши мумкин. Аммо умр шундай бетакрор неъматки, иккинчи марта ҳаргиз  қайтиб берилмайди. Шундоқ  экан умрни зоеъ қилмаслик, ҳар қандай беҳуда ва фойдасиз ишларга умрни исроф қилмаслик, балки элу юрт манфаъати учун, халқ манфаъати учун, Ватан ободлиги ва тараққиёти учун шариат кўрсатмалари асосида ҳар бир дамни ғанимат билмоқ керак.
Ибн Аббос разияллоҳу анҳумо Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламдан ривоят қилган ушбу ҳадиси шарифда ҳам инсонлар шундай улуғ неъматдан қанчалик ғафлатда эканлиги айтилган
 “Икки неъмат борки, инсонларнинг кўпи улардан бебаҳрадурлар ‒ соғлик ва бўш вақт” (Бухорий, Термизий, Насаий, ибн Можа ривоятлари)
Буюк олим ва воъиз имом Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳи  айтадилар: “Ҳар кун тонг ёришганда Аллоҳ таоло томонидан бир жарчи: “Эй  Одам боласи! Мен янги кунман. Сенинг барча амалингга гувоҳман. Мендан бу кунда солиҳ амаллар қилиб, фойдаланиб қол, чунки мен то қиёматгача сенга қайтмайман”, ‒ деб жар солади”.


Абдураззоқ Фармонов. Муҳиддин саҳҳоф жомеъ масжиди имом хатиби
Асака
6
Oila va jamiyat / Javob: ISLOMDA oiladagi muomala
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 18 May 2019, 10:47:22 »
Оиладан бошлаш керак
Оила муқаддас даргоҳ. Кишининг барча яхшиликлари энг аввало оилада бўлиши керак. хулқининг гўзаллигидан ҳам аввало оила аъзолари баҳраманд бўлиши лозим. Бу сўзлар эркакка ҳам, аёлга ҳам баробар тегишли.
Эркаклар бор – кўчада обрў эътибор топган. Ҳаммага яхши сўзлайди. Гапирганда анча мунча аёлни “эритиб” юборади. Уйга келганида эса, очиқюзликдан нишон ҳам қолмайди. Шунингдек, кўча танти-сахий. Ҳаммага яхшилик қилиб борини нисор этади. Уйида эса, бола-чақаси хафталаб гўшт кўрмайди.
Аёллар ҳам шундай. Уйининг дарвозасиан чиққанда юзида табассум пайдо бўлади. Ҳали иш юзасидан, ҳали бошқа сабабдан номаҳрамларга кўплаб табассум қилишга улгуради. Кийган либослари ярашиб тушган. Икки қадам наридан хушбўй ифорлари бошни айлантиради. Шунчалик жозибаликки, у ҳам анча-мунча эркакни довдиратиб қўяди.
Ҳа, барча эзгулик оиладан бошланиши керак.
Саъд ибн Абу Ваққос разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. «Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам ҳажжатул вадоъда касалим оғирлашганда, ҳолимни сўрагани кeлдилар. Шунда мен:
«Эй Аллоҳнинг расули, кўриб турганингиздeк, касалим шу даражага етди. Мен бадавлат кишиман. Битта қизимдан бошқа меросхўрим йўқ. Молимнинг учдан икки қисмини садақа қилавeрайми?» дeсам, у зот:
«Йўқ», дeдилар.
«Эй Аллоҳнинг расули, ярмини садақа қилавeрайми?» дeсам, у зот яна:
«Йўқ», дeдилар.
«Эй Аллоҳнинг расули, учдан бирини садақа қилавeрайми?» дeсам, у зот:
«Учдан бири! Учдан бири ҳам кўпдир. Сeн ўз меросхўрларингни бадавлат қолдириб кeтишинг, бошқаларга боқиманда, тиланчи қилиб кeтганингдан яхшироқдир. Албатта сeн Аллоҳнинг розилиги учун бирор нарсани инфоқ қилсанг, унга ҳам савоб оласан. Ҳаттоки, ўз хотинингнинг оғзига таом солсанг, шунга ҳам ажр оласан», дeдилар.
«Эй Аллоҳнинг расули, дўстларимдан кeйин қоламанми?» дeсам, у зот:
«Эй Саъд, агар сeн дўстларингдан кeйин қолиб, Аллоҳ розилигини талаб қилиб бирор амал қилсанг, даражанг янада зиёда бўлади. Мен умид қиламанки, сeн яшайсан. Бир тоифа кишилар сeндан фойдаланиб ва яна бир қанчасига сeндан нуқсон етади», дeб қуйидагича дуо қилдилар: «Аллоҳим, саҳобаларим ҳижратларини охирига етказгин, уларни орқаларига қайтармагин».
Лeкин бeчора Саъд ибн Хавлага Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам раҳм-шафқат қиладилар. Бу киши Маккада вафот этадилар. Имом Бухорий ва Муслим ривоятлари. (Риёзус солиҳийн. зиёуз.cом кутубхонаси)
وعن أَبي هريرة - رضي الله عنه - ، قَالَ : قَالَ رَسُول الله - صلى الله عليه وسلم - : (( دِينَارٌ أنْفَقْتَهُ في سَبيلِ اللهِ ، وَدِينار أنْفَقْتَهُ في رَقَبَةٍ ، وَدِينارٌ تَصَدَّقْتَ بِهِ عَلَى مِسْكِينٍ ، وَدِينَارٌ أنْفَقْتَهُ عَلَى أهْلِكَ ، أعْظَمُهَا أجْراً الَّذِي أنْفَقْتَهُ عَلَى أهْلِكَ )) رواه مسلم .
   Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади – Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам:
   “Бир динор Аллоҳ йўлида инфоқ қилдинг. Бир динор қул озод қилиш учун инфоқ қилдинг. Бир динор мискинларга садақа қилдинг. Бир динор аҳлингга нафақа қилдинг. Уларнинг ажри улуғроғи – аҳлингга нафақа қилганинг”, - дедилар. (Муслим ривояти)

Қамаридин Шарофуддинов. Асака т. “Имом Абу Юсуф” жоме масжиди имом хатиби
7
Oila va jamiyat / Javob: Ota-onaga yaxshilik va farzandlik burchi
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 18 May 2019, 10:42:47 »
Оналик меҳри
   Аллоҳ субҳонаҳу ва таоло она зотини фарзандга меҳрибон қилиб яратган. Нафақат инсонлар, балки бошқа тилсиз ҳайвонларда ҳам бу туйғуни жойлаб қўйган. Буни оддийгина уй ҳайвонлари мисолида ҳам кўриш мумкин. Улар ўзлари туққан боласини қанчалик ялаб эркалатишини кўплаб гувоҳи бўлганмиз. Товуқлар жўжаларини эргаштириб юришлари, ҳаммасини қаноти остига олишлиги бор гап.
   Булар-ку, ҳонаки ҳайвонлар, аммо йиртқич ҳайвонлар ҳам оналик ҳиссиётидан мосуво эмас. Интернет саҳифаларида ҳаётда бўлиб ўтган воқеани ўқиб қолдим.
   Ўрмонда урғочи шер ов қилиб бир кийикни ўлжа туширди. Одатига кўра уни тилка-пора қилиб емоққа ҳозирлай бошлади. Шу маҳал шер кийикнинг қорнида ҳомила борлигини кўриб қолди. Оналик ҳисси қўзғаб, ҳомилага ёрдам беришга киришди. Бироқ энди кеч бўлган эди. Ҳомила нобуд бўлди.
   Шер қаттиқ наъра торта бошлади. Сўнг ўша нобуд бўлган ҳомила ёнига чўзилди. Бу нодир тасодифнинг гувоҳи бўлиб қолган ҳайвон тадқиқотчиларининг сураткаши ҳолатни тасвирга ола бошлади. Шер шу ётган кўйи анча вақт ўтса ҳам қимир этмас эди. Ниҳоят яқинроқ боришга журъат қилишди. Бориб қарашса она шер жон таслим қилган экан.
   Тадқиқотчилар уюшмаси шернинг жасадини очиб кўриб нима сабабдан ўлганини ўрганишди. Хулоса инсонни ҳайратга соларлик эди – ҳомиланинг нобуд бўлганига бардош бера олмай юраги ёрилиб кетган эди.
   Ҳа, бу Аллоҳнинг қудрати. Шунчалик ваҳший йиртқич ҳайвонинг қалбига шунчалик оналик меҳрини жойлаб қўйган. Бироқ шундай оналар борки, улар асли одам наслидан бўлса-да, ана шу йиртқич каби оналик ҳиссиётига ошно эмаслар. Нима қилсинларки, улар Аллоҳ ҳалол йўл билан беришни ирода қилган мурғак жонни ўз нафсларига тобеъ бўлиб ҳаром йўл билан топган бўлсалар, бунинг жазоси ўлароқ табатан оналик ҳуқуқидан марҳум қилинса...

   Бахтиёржон Ҳайитбоев. Мулла Абдулазиз жомеъ масжиди имом хатиби
   Асака
8
Oila va jamiyat / Javob: "Bugungi kun" muammosi
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 18 May 2019, 10:25:18 »
Баракали тўй
   Халқимиз тўй тўркинларни яхши кўради. Шунинг учун ҳам кексаларнинг хизматини қилиб дуосини олсангиз “Топганинг тўйларга буюрсин” деб дуо қилишлик одат бўлиб қолган. Келажак ҳақида фикрлаганимизда ўз-ўзидан эл-юртга катта тўй қилиб ҳамманинг ҳавасини келтиришлик орзуси хаёлимиздан ўтмай қолмайди.
Инсоният ҳаёти даврида учрайдиган ҳар бир одат ва ҳолатни эътибордан четда қолдирмаган шариатимиз аҳкомларида тўй ҳақида ҳам алоҳида бўлимлар бор. Абдураҳмон ибн Авф разияллоҳу анҳу айтади: “Мадинага келганимизда Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам мен билан Саъд ибн Робеъни биродарлаштириб қўйдилар. Саъд ибн Робеъ:
−   Мен ансорийларнинг ичида моли кўпроғиман. Сенга молимни бўлиб ярмини бераман. Хотинларимни ҳам кўр, қайси бирини ёқтирсанг қўйиб юбориб, иддаси тугагач ўшанисига уйлаб қўяман, − деб илтифот қилди.”
−   Бу нарсаларга менинг ҳожатим йўқ. Тижорат бозори борми? – дедим.
−   Ҳа, Қайнуқоъ бозори бор, −жавоб берди Саъд ибн Робеъ”.
Абдураҳмон ибн Авф эрталабдан бозорга бориб (сотиш учун) қуртоп ва ёғ олди. Бора-бора охири бир куни сариқ доғ билан келиб қолди. Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам:
−   Уйландингми? – дедилар.
−   Ҳа, − жавоб берди.
−   Кимга?
−   Ансория аёллардан бирига.
−   Қанча маҳр бердинг?
−   Данак оғирлигича келадиган тилло.
−   Ундай бўлса бир қўй сўйиб бўлса ҳам тўй зиёфатини қилиб бер, – дедилар Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам.
(Бухорий, Муслим, Термизий, Насаий, ибн Можа, Абу Довуд ва бошқалар ривоят қилганлар)
Демак,  ким  уйланадиган  бўлса,  кучи  етганича,  ўзини  ортиқча уринтирмасдан  ўй  қилиб  бериши  суннатдир.  Пайғамбаримиз  соллаллоҳу алайҳи  васаллам  ҳам уйланганларида  имконлари  борича  тўй  қилиб берганлар. 
Имом  Бухорий  Анас  разияллоҳу  анҳудан  ривоят  қилган  ҳадиси шарифда  Пайғамбаримиз  соллаллоҳу  алайҳи  васаллам  Сафия  онамизга уйланганларида  меҳмонларни  хайс  (хурмо  ва  ёғдан  тайёрланадиган, кўриниши биздаги холвайтарга ўхшаган таом) билан меҳмон қилдилар.
Қадимдан катта бир хурсандчилик бўлган тўйни,  ҳозирги  кунда  ўзимиз учун  жиддий  ташвишга  айлантирдик.  Тўйга  қўшимча  маросимлар,  ҳар  хил сарполар, ўнлаб тоғоралар қўшдик.  Ўғлини  уйлаш, қизини узатишни ўйлаб, оталарнинг  ҳатто  соғлиги ёмонлашиб  қолмоқда. Аслида динимиз  –  енгиллик дини! 
Ҳамма  масалада  бўлгани  каби,  тўй  масаласида  ҳам  имкон  борича мўътадил йўл тутилади. Оиша разияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: “Набий саллаллоҳу алайҳи васаллам  айтдилар:
“Энг  баракали  никоҳ  –  харажатлари  енгил бўлганидир” (Имом Байҳақий ривояти).
Никоҳнинг баракали бўлиши сабабларидан бири  –  никоҳ харажатлари ва дабдабаларининг камроқ, енгилроқ бўлишидир.
Бошқа ҳадиси шарифда шундай дейилади:
“Икки иш ўртасидаги ишни (лозим тутинг).  Ишларнинг яхшиси  ўртачасидир”  (Амр ибн Ҳорис  разияллоҳу анҳудан Имом Байҳақий ривоят қилган)
Бу  ҳадисдаги  “икки  иш”дан  мурод  ҳаддан  ошиш  ва  камчиликка  йўл қўйишдир. Демак,  тўйларимизни ўтказишда ҳам энг  яхши  йўл  –  исроф ҳам, бахиллик  ҳам  қилмасдан  ўрта  йўлни  тутишдир.  Қуръони  каримда  бу  ҳақда баён қилинган:
яъни:  “Улар  эҳсон  қилганларида  исроф  ҳам,  хасислик  ҳам  қилмаслар, бунинг ўртасида – мўътадилдир”. (Фурқон. 67).

Азизбек Жабборов. Асака т. "Мамир қори" жоме масжиди имом хатиби
Жума тезисларидан фойдаланилди.
9
Islom / Javob: Islomiy axloq
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 17 May 2019, 10:43:13 »
Мўмин ёлғон сўзламас
Ёлғон  сўзлаш ѐки  ѐлғон  гувоҳлик  бериш динимиз қатъий  қоралаган  энг  ѐмон  иллатлардан  бўлиб,  оғир  гуноҳ  ҳисобланади.
Қуръони каримда ѐлғон ҳақида бир юз олтмиш еттита оят бор. Аллоҳ таоло ѐлғончиларни қоралаб, шундай марҳамат қилади:
إِنَّمَا يَفْتَرِي الْكَذِبَ الَّذِينَ لاَ يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِ اللّهِ وَأُوْلـئِكَ هُمُ الْكَاذِبُونَ
яъни,  “Ёлғон  сўзларни  фақат  Аллоҳ  оятларига  имон келтирмайдиганларгина  тўқийдилар.  Айнан  ўшаларнинг  ўзлари ѐлғончилардир”.  (Наҳл сураси, 105-оят).
Имом  Ибн  Ҳажар  ва Заҳабий “узрсиз ѐлғон гуноҳи кабирадир”, дейишган.
Мўминлар  ѐлғонни  катта  гуноҳ  деб  билишади.  Мўминлар  ѐлғон гапириш туфайли охиратда азобга дучор бўлишларидан қўрқишади.
Абу  Ҳурайра  розияллоҳу  анҳудан  ривоят  қилинади:  Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам марҳамат қилади:
яъни,  “Мунофиқнинг белгиси  учта:  агар  сўзласа  –  ёлғон сўзлайди, ваъда қилса  –  бажармайди  ва  унга  омонат  топширилса  –  хиёнат  қилади”, дедилар”. (Имом Бухорий, Муслим, Абу Довуд, Термизий ривоят қилишган).
Сафвон ибн Сулайм розияллоҳу анҳу ривоят қилади:
“Эй  Аллоҳнинг  Расули,  мўмин  қўрқоқ  бўладими?”  деб  сўрашди.
“Ҳа”,  дедилар. 
“Эй  Аллоҳнинг  Расули,  мўмин  бахил  бўладими?”  деб сўрашди. 
“Ҳа”,  дедилар. 
“Эй  Аллоҳнинг  Расули,  мўмин  ёлғончи бўладими?” деб сўралди.
“Йўқ”, дедилар”. (Имом Молик ривояти).
Абу Муҳаммад Ҳасан ибн Али ибн Абу Толиб разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади - Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламдан қуйидаги айтган нарсаларини ёдлаб олдим:
«Шубҳали нарсани шубҳасиз нарсага қолдир. Албатта ростгўйлик xотиржамликдир. Ёлғон эса шубҳалидир». (Тeрмизий ривоят)
Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади – Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам:
“Кишининг эшитган нарсасини гапираверишлиги ёлғончилигига кифоя қилади” – деганлар. (Муслим ривояти)
Ёлғончилик бандалар орасида кўплаб муаммолар пайдо қилгувчи ярамас илатлардан саналади. Ҳаётан олиб қаралганда бир ёлғон иккинчи ёлғонни “туғади”. Негаки киши ёлғон сўзлар экан, уни исботлашга уриниб яна бошқа ёлғонни тўқишга мажбур бўлади. Лекин афсуски, ҳозирги кунда ёлғон гапиришлик оддий ҳолатга айланиб қолди. Ҳолбуки, Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва саллам бу илатни жуда ҳам оғир баҳолаганлар.
Абу Бакра Нуфайъ ибн Ҳорисдан р.а. ривоят қилинади: «Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Сизларга улкан гуноҳлар ҳақида хабар берайми?» деб сўрадилар. Биз:
«Ҳа, айтинг, эй Аллоҳнинг расули!» дедик. Шунда у зот:
«Аллоҳга бирор нарсани шерик қилмоқ, ота-онага оқ бўлмоқ, – деб суяниб тургандилар, тўғри ўтириб олиб, – огоҳ бўлинглар, ёлғон сўз ва ёлғон гувоҳлик бермоқ», деб такрорлайвердилар, ҳатто биз: «Қанийди, жим бўлсалар-ку», деб умид қилдик». Имом Бухорий ва Муслим ривоятлари.
Ибн Масъуддан р.а. ривоят қилинган ҳадис шарифда. Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Ростгўйлик яхшиликка етаклайди. Яхшилик эса жаннатга етаклайди. Албатта киши рост сўзлайди, ҳаттоки Аллоҳ ҳузурида сиддиқлардан, деб ёзилади. Ёлғончилик гуноҳга етаклайди. Гуноҳ эса дўзахга етаклайди. Албатта киши ёлғон сўзлайди, ҳаттоки Аллоҳнинг ҳузурида ёлғончи, каззоб, деб ёзилади», дедилар. Имом Бухорий ва Муслим ривоятлари.
Ёлғон ишларни бузади ва алал-оқибат ўз эгасининг обрўсини тўкади. Жамиятда ёлғонни тарқалиши сабаб одамлар бир-бирига ишонмай қўяди, омонатдорлик йўқолиб фисқу фужур кенг илдиз отади. Ёлғон ишончни йўққа чиқаради.
Умар ибн Абдулазиз: «Мазахдан сақланинглар. У кек пайдо қилувчи аҳмоқликдир», деган.
(Манба: naqshband.uz ва жума тезислари)

Сарварбек Йўлдошев. Асака т. “Мирзо Шариф” жоме масжиди имом хатиби
10
Islom / Javob: Исломий одоблар, маданият
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 17 May 2019, 10:10:56 »
Тавба эшиклари
Аллоҳ субҳонаҳу ва таоло бандаларга меҳрибон. Ҳатто гуноҳлар содир қилган бандаларга ҳам умид бахш этиб тавба эшикларини очиб қўйган.
Абу Мусо Абдуллоҳ ибн Қайс ал-Ашъарийдан (р.а.) ривоят қилинади. Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам «Аллоҳ таоло кундузи гуноҳ қилганлар тавба этишлари учун кeчқурун раҳмат қўлини ёзади. Ва кeчаси гуноҳ қилганлар тавба этишлари учун кундузи раҳмат қўлини ёзади. Бу нарса қуёш мағрибдан чиқадиган кунгача давом этади», дeдилар.
Аллоҳ тавбаларимизни қабул қилишни хоҳлайди:
يُرِيدُ اللّهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمْ وَيَهْدِيَكُمْ سُنَنَ الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ وَيَتُوبَ عَلَيْكُمْ وَاللّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
Яъни: “Аллоҳ сизларга баён қилиб беришни, сизни олдингиларнинг йўлига ҳидоят қилишни ва тавбаларингизни қабул этишни хоҳлайди. Аллоҳ билувчи ва ҳикматли зотдир”.
Аллоҳ таоло бандаларни тавбга тарғиб қилар экан, қандай ҳолатда тавба қабул бўлишини ҳам баён қилган:
إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوَءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِن قَرِيبٍ فَأُوْلَـئِكَ يَتُوبُ اللّهُ عَلَيْهِمْ وَكَانَ اللّهُ عَلِيماً حَكِيماً
Яъни: “Жаҳолат-ла ёмонлик қилиб қўйиб, сўнгра тезда тавба қиладиганларнинг тавбаси Аллоҳнинг зиммасидадир. Аллоҳ ана ўшаларнинг тавбасини қабул қилади. Ва Аллоҳ билувчи ва ҳикматли зотдир”. (Нисо. 17)
Кейинги оятда эса, кимларнинг тавбаси қабул қилинмаслиги баён қилинган:
وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ حَتَّى إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الآنَ وَلاَ الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَهُمْ كُفَّارٌ أُوْلَـئِكَ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَاباً أَلِيماً
Яъни: «Ёмонликларни қилиб юриб, бирларига ўлим етганда, энди тавба қилдим, деганларга ва кофир ҳолларида ўлганларга тавба йўқ. Ана ўшаларга аламли азобларни тайёрлаб қўйганмиз».
"Мажолисур-Румий" асарида: "Гуноҳкорнинг тавбаси жони ҳалқумига кeлмагунга қабул қилинади. Чунки жон ҳалқумга кeлган вақтда энди унга ҳeч нарса ёрдам бeра олмайди. Зeро, тавбанинг мақбул бўлиш шарти гуноҳга қайта қўл урмасликни қат’ий ният қилиш, уни мутлоқо ташлашни қасд этишдир. Бу ҳолат жони ҳалқумига кeлиб қолган одамда топилмайди, чунки бу пайтда у бунга қодир бўлмайди", дeйилган.
Абдуллоҳ ибн Умардан (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилинади: "Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) айтдилар: "Шубҳасиз, Аллоҳ таоло банданинг тавбасини, то унинг жони ҳалқумига кeлмагунча, албатта, қабул қилади".
Жон ҳалқумга кeлганда кўздан пардалар кўтарилади, одам боласига бу ҳаёти дунёнинг бир синов экани аниқ аён бўлади. Бу аснода тавба қилиш имконияти ўтган бўлади ("Масобиҳ").
Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) айтдилар: "Одам (а.с.) яратилишидан тўрт минг йил олдин Аршнинг кунгурасига: "Албатта, Мeн тавба қилган, иймон кeлтирган ва солиҳ амал қилган кишиларнинг гуноҳларини кeчирувчидирман", дeган сўзлар ёзилиб қўйилган" ("Танбeҳул ғофилийн").
Умар ибн Хаттоб (р.а.) айтадилар: "Мeн Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) билан бирга ўлим тўшагида ётган бир ансорийнинг уйига кирдим. Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) унга: "Тавба қил", дeдилар. У тили билан айта олмади, лeкин осмонга қараб имо-ишора этди. Шунда Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) табассум қилдилар. Мeн: "Ё Расулуллоҳ! Табассумингизнинг боиси нима?" дeб сўрадим. Ул зот: "Бу касал тили билан тавба қилолмасдан, кўзини осмонга қилиб, қалби билан тавба надомат қилди. Аллоҳ: «Эй фаришталарим! Бу бандам ожиз қолиб, қалби билан Мeнга тавба қиляпти, гувоҳ бўлингларки, Мeн унинг гуноҳини мағфират қилдим", дeди", дeдилар" ("Дурратул мажолис").
(Манба: Дурратун носиҳин ва Риёзус солиҳин. зиёуз.cом кутубхонаси)

Эркинжон Ҳусанов. Асака т. “Марқаюз” жоме масжиди имом хатиби
: 1 2 3 4 5 6 ... 10