So'nggi xabarlar

Sahifalar: 1 2 3 [4] 5 6 7 8 9 10
31
Islom / Javob: Зино
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 30 Mart 2019, 11:29:16 »
ЗИНО – ОФАТ!
   Зино – оғир гуноҳ. Зино – қабоҳат. Зино – жамиятнинг маънавий кушандаси. Зино – ўта ахлоқсизлик. Гарчи ғариб Ғарб демократияси жинсий эркинлик деб зинони ҳар қандай кимсанинг шахсий ҳуқуқи деб даъво қилса-да, Аллоҳнинг шариъати қиёматга қадар боқий. Инчунун, зино ҳам то қиёматга қадар ҳаром! ҳаром!! Ҳаром!!!
   Зино масаласи шахсий масала ҳам эмас. Балки жамият масаласи. Бунга шунчаки бефарқ қараш мутлақо мумкин эмас! Бугун қўшнимизнинг дарвозасини очиб кирган разолат эртага бизнинг дарвозамизни муқаррар. Аллоҳ бизларни зиноан, нафақат зинонинг ўзидан, балки унга яқин боришдан ҳам қайтарган:
وَلاَ تَقْرَبُواْ الزِّنَى إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَسَاء سَبِيلاً
“Ва зинога яқинлашманглар. Албатта, у фоҳиша иш ва ёмон йўлдир”. (Исро, 32)
Нафақат зинога яқин боришдан, балки номаҳрамга шаҳват назари билан қарашдан ҳам қайтарган.
قُل لِّلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذَلِكَ أَزْكَى لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا يَصْنَعُونَ * وَقُل لِّلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ
“Сен мўминларга айт, кўзларини тийсинлар ва фаржларини сақласинлар. Ана шу улар учун покдир. Албатта, Аллоҳ нима ҳунар қилаётганларидан хабардордир. Сен мўминаларга айт: Кўзларини тийсинлар, фаржларини сақласинлар”.
Қандай тубанликки, бизни йўқдан бор қилган Холиқ таоло зинони фаҳш иш ва ёмон йўл эканлигини очиқ-ойдин баён қилса-ю, биз уни шахсий ҳуқуқимиз деб даъво қилсак! Эгасини танимаган итнинг иши эмасми – бу?!
Зино бошқа гуноҳларди фарқли ўлароқ бир одамнинг ўзи билангина содир бўлмайди. Балки бир зино камида икки инсон билан воқеъ бўлади.
Зино инсонга дунёда ҳам охиратда ҳам кўпгина мусибатлар олиб келади. Жумладан кишининг динига ғорат қилади, тақвосини сўндиради, обрўсини кетказади, ҳаёни барбод қилади, юздан нурни сўндиради, қалбни қорайтиради.
Зино фақирликни келтиради, Яратганнинг ҳузурида ҳам, бандаларнинг орасидан ҳам ҳурмати кетади.
Зинокордан “ҳаёли”, “одобли”, “одил” деган номлар ўчиб, ўрнига “зинокор”, “фожир”, “фосиқ”, “хоин” деган номлар тамғаланади, ҳаловати кетади, одамлар унга ишонмай қўяди, унинг баданидан ва оғзидан зинонинг  бадбўй ҳиди келиб туради, қалби тораяди ва юраги сиқилади.
Аллоҳ таоло ҳалол қилган лаззатга ҳаром йўл билан борганлари учун зинокорлар зинодан истаган лаззатини топа олмайди, ўзларича маза қилиб роҳатландим деб ўйлайди, аммо пок инсонлар покиза лаззатдан қанчалик роҳатларини билганларида эди, ўзларининг бу йўлда ҳам қаттиқ адашганларини ҳис қилар эди, бироқ била олмайди.
Зинокор жаннатдаги гўзал ҳурлардан маҳрум бўлади.
Зино қариндошлик алоқаларини узади, ота онага оқ бўлишгача олиб келади, ҳаромдан мол топишга мажбур қилади, ўз оиласининг ҳаққига ва ризқига хиёнат қилади. Уйидан барка кетади.
Зинокор ўзи билган ва билмаган ҳолда сеҳру жодуларга мубтало бўлади. Насли бузилади, касофати ўзидан туғиладиган фарзанларга ҳам етиб боради.
Зинокор нафақат ўзи учун, балки ҳам оиласи учун, ҳам бутун жамият учун улкан зарарлар ва хатарларга сабабчи бўлади.

Абдураззоқ Фармонов.
32
Islom / Зино
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 30 Mart 2019, 11:28:41 »
وَلاَ تَقْرَبُواْ الزِّنَى إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَسَاء سَبِيلاً
 Ва зинога яқинлашманглар. Албатта, у фоҳиша иш ва ёмон йўлдир. (Исро)
33
Islom / Javob: Ilm izlash asoslari
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 30 Mart 2019, 11:14:54 »
Илм бобида
Илм – икки дунё саодати. Инсонни барча махлуқотдан ажратиб тургувчи ва Холиқнинг наздида мукаррам бўлишига сабаб бўлгувчи асосий сифати ҳам шудир. Илм амалларнинг бошидир. Ҳар ким бир яхши иш қиламан деса, ўша ишнинг илмини билиши лозим.
Ҳукамолардан баъзиси айтади:
“Амал дуруст бўлиши учун тўрт нарса кeрак бўлади. Аввало, амални бошлашдан олдин илм лозим. Чунки амал фақат илм билан яхши бўлади.
Агар амал илмсиз бўлса, амални яхши қиладиган нарсадан бузадиган нарса кўпроқ бўлади. Кeйин амалнинг бошида ният лозим. Чунки амал ният билан солиҳ бўлади.
Савдогар тижорат қилиш учун зарур бўлган миқдордаги илмни олиши лозим, судхўрлик билан емаслик, ҳалол ва ҳаром орасини ажратиш, молига ҳаромни аралаштирмаслик, ҳаром молдан емаслик, тўғрилик ва ёлғончиликни билиб олиш, суннат ва бидъатни фарқ қилиш, куфр ва имонни ажратиш учун, албатта, илм олиш зарур бўлади. (Танбеҳул ғофилин. Ал-Фақиҳ Абу Лайс ас-Самарқандий. зиёуз.cом кутубхонаси)
Илм ҳақида ва илмнинг фазилати ҳақида ҳадислар кўп. Муовиядан (р.а.) ривоят қилинади. Расулуллоҳ (с.а.в.):
«Аллоҳ кимга яхшиликни ирода қилса, динда фақиҳ қилиб қўяди», дeдилар. Имом Бухорий ва Муслим ривоятлари.
Ибн Масъуддан (р.а.) ривоят қилинади. Расулуллоҳ (с.а.в.)
«Икки кишига ҳасад қилиш жоиз. Биринчиси - Аллоҳ таоло бир кишига мол-дунё бeрса, у киши ўша мол-дунёни ҳақ йўлда инфоқ қилса. Иккинчиси - Аллоҳ таоло бир кишига ҳикмат (илм) ато этса, у киши ўша илми билан ҳукм қилиб ва ўша илмидан одамларга таълим бeрса», дeдилар. Имом Бухорий ва Муслим ривоятлари. (бу ҳадисдаги ҳасад ҳавас маъносидадир)
Абу Мусодан (р.а.) ривоят қилинади. Расулуллоҳ (с.а.в.)
«Аллоҳ мен билан юборган ҳидоят ва илмнинг мисоли худди ерга тушган ёмғирга ўхшайди. У ер яхши бўлиб, сувни ўзида қабул қилади, ўт-ўлан ва ўсимликларни ўстиради. Унинг баъзи жойлари қаттиқ бўлиб, ўзида сувни тўплайди. Бу сув билан Аллоҳ инсонларни нафлантиради. У сувдан ичиб, бошқа нарсаларини суғориб, экинларига ҳам қуядилар. Яна бошқа жойлари тeкис бўлиб, ўзида сув тўпламайди ҳамда ўт-ўлан ўстирмайди. (Аввалги) мисол худди Аллоҳнинг динида фақиҳ бўлган кишига ўхшайди. Аллоҳ мен билан юборган нарса унга манфаат бeриб, ўзи ўрганиб, бошқаларга ҳам ўргатади. (Иккинчисининг) мисоли бeпарво бўлиб, бошини ҳам кўтариб қўймаган кишига ўхшайди. (Учинчиси) менга юборилган Аллоҳнинг ҳидоятини қабул қилмаган кишига ўхшайди», дeдилар. Имом Бухорий ва Муслим ривоятлари. (Риёзус солиҳийн. Абу Закариё Яҳё ибн Шараф Нававий.  www.зиёуз.cом кутубхонаси)
Расулуллоҳ саллолоҳу алайҳи ва саллам мажлисда ўтирган эрдилар. Уч киши кириб келди. Улардан иккитаси Расулуллоҳга юзланиб, тўхтаб қолди, биттаси эса, қайтиб кетди.Қолган икки кишидан бири даврадаги бўш ўринни кўриб, ўша ерга бориб ўтирди. Иккинчиси эса, давранинг чеккасига аста келиб ўтирди. Расулуллоҳ саллолоҳу алайҳи ва саллам сўзлаб бўлгач, дедилар:
”Уч киши тўғрисида сизларга хабар айтайми? Биринчиси мажлисдан жой олди. Оллоҳ таоло унга охиратда ўрин бергайдир, иккинчиси эса уялди, Оллоҳ таоло ҳам (уни азоблашдан) уялгайдир. Аммо учинчиси мажлисдан юз ўгирди. Оллоҳ таоло ҳам ундан юз ўгирди”. (Ал-жомеъ ас-саҳиҳ. Имом Исмоил ал-Бухорий www.ziyouz.com kutubxonasi)

Азизбек Жабборов. Асака т. "Мамир қори" жоме масжиди имом хатиби
34
Umumiy / Javob: Одоб ва ахлоқ
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 30 Mart 2019, 11:02:19 »
Гўзал мунозара
Маълумки, Кўфада зоҳир бўган хаворижлар Абу Ҳанифага кўплаб эътиқод масалаларида ихтилоф қилишган. Улар аҳли сунна вал жамоа билан қаттиқ курашганлар. Иттифоқо, мазҳаб бошимизга рўпара келиб қолишди. Улар айтишди:
-  Эй Шайх! Куфрдан тавба қил!
-  Мен ҳар қандай куфрдан Аллоҳга тавба қилувчиман! - жавоб бердилар.
Хаворижлар бу сўзнинг маъносини англамадилар. Чунки улар ўзларининг эътиқодида Имом Аъзам раҳматуллоҳи алайҳига баъзи масалаларда куфрни нисбат беришар эди. Бироқ уларнинг бири бу сўзни фаҳмлаб қолди.
-  У куфрдан тавба қилувчиман, деганида куфр деб бизнинг ишларимизни қасд қиляпти, - деди. Улар имомни қайтаришди ва яна сўроқлашди:
-  Эй шайх! Куфрдан тавба қилувчиман, деганингда куфр деб бизнинг ишларимизни назарда тутдингми?!
-  Бу гапинг аниқ илмга асосланганми ёки гумон билан сўраяпсанми?! - деб сўрадилар  Абу Ҳанифа раҳматуллоҳи алайҳи.
-  Гумон қиляпмиз.
-  Аллоҳ таоло:    يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيراً مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ   “Эй иймон келтирганлар! Кўп гумонлардан четда бўлинглар, чунки баъзи гумонлар гуноҳдир”, деган. Демак сен гумон билан хато қилдинг ва ўз ақидангга кўра хато сабабли кофир бўлдинг. Демак сен аввал ўзинг куфрингдан тавба қилишинг керак!  -, дедилар Абу Ҳанифа.
Хавориж ҳомуш бўлди ва:
-  Эй шайх! Тўғри айтдинг. Мен хато қилдим ва куфримдан тавба қилдим, - деди.
Хаворижлар кейинроқ яна Абу Ҳанифанинг олдиларига мунозара учун келишди. Абу Ҳанифанинг қибла аҳлини бирор гуноҳ сабабли кофирга чиқармасликларини билган хаворижлар у зотга шундай дейишди:
-  Мана, масжид эшиги олдида иккита маййит турибди. Бириси арақхўр. Ароқ ичиб бўкиб ўлган. Иккинчи маййит эса зинокор аёл. У зино қилиб, қорнида бола бўлиб  қолгач  ўзини ўлдирган. Шу иккиси кофирми ёки мусулмонми?
Шунда Абу Ҳанифа розияллоҳу анҳу  хавориждан:
-  Булар қайси миллатдан? Яҳудийми? -, деб сўрадилар.
-  Йўқ!
-  Насронийми?
-  Йўқ!
-  Мажусийми?
-  Йўқ!
-  Ундай бўлса қайси миллатдан бу иккиси?
-  Шаҳодат калимасини айтадиган Ислом миллатидан!
-  Ўзинглар бу иккисини Ислом миллатидан, деб туриб яна кофирми, деб сўряпсизларми? Ёки сизларнинг наздингизда шаҳодат калимаси иймоннинг учдан бири, тўртдан бири ёҳуд бешдан бири ҳисобланадими?
-  Йўқ, иймон учдан бир, тўртдан бир ёки бешдан бир бўлмайди. Шаҳодат калимаси бутун иймонни ифода қилади.
-  Шундай экан ўзинглар мусулмон эканини тан олиб турган ҳолингларда мендан уларни, кофирми, деб сўрашинглар нақадар тўғри?!
Хаворижлар жавобнинг салобатидан довдираб қолишди. Лекин яна саволларини давом эттиришди:
-   Эй Шайх! Гапни айлантирма! Бу иккиси жаннатийми ёки жаҳаннамийми?
Абу Ҳанифа розияллоҳу анҳу шундай жавоб бердилар:
-  Агар бу далилдан ҳам юз ўгирсанглар мен бу икки маййит тўғрисида Иброҳим алайҳис саломнинг ўз қавми борасида айтган сўзини айтаман. Ваҳоланки у қавмнинг жинояти бу иккисининг жиноятидан кўра оғирроқ эди: “Эй Роббим, албатта, у(санам)лар одамлардан кўпини адаштирдилар. Бас, ким менга эргашса, у мендандир. Ким менга осий бўлса, албатта, Ўзинг мағфират қилгувчи ва раҳмлисан”. (Иброҳим. 36). Мен бу икки маййит тўғрисида Ийсо алайҳис саломнинг ўз қавми борасида айтган сўзини айтаман. Ваҳоланки у қавмнинг жинояти бу иккисининг жиноятидан кўра оғирроқ эди: “Агар уларни азоблайдиган бўлсанг, бас, албатта, улар Сенинг бандаларинг. Агар уларни мағфират қиладиган бўлсанг, бас, албатта, Сенинг Ўзинг азиз-ғолиб ва ҳикматли зотсан», деганини эсла”.  (Моида. 118). Мен бу икки маййит тўғрисида Нуҳ алайҳис салом ва Набиййимиз Муҳаммад саллаллоҳу алайҳи васалламнинг айтган сўзларини айтаман: “Мен сизларга: «Ҳузуримда Аллоҳнинг хазиналари бор», демайман. Ғайбни ҳам билмайман. «Мен фариштаман», демайман. «Кўзингизга ҳақир кўринаётганларга Аллоҳ ҳаргиз яхшилик бермайди», демайман. Уларнинг дилларида нима борлигини Аллоҳ яхши биладир. Акс ҳолда, мен, албатта, золимлардан бўлиб қоламан», деди”. (Ҳуд. 31)
Бу гапларни эшитиб хаворижлар таъсирланди. Қуролларини қўйишди ва:
-  Ўзимиз қаттиқ туриб олган ҳар қандай диндан қайтдик ва сизнинг динингизга ўтдик. Дарҳақиқат, Аллоҳ таоло сизга улуғ фазл, ҳикмат ва илм берган экан!- дейишди.
(Телеграмм хабарларидан олинди)

Сарварбек Йўлдошев. Асака т. "Мирзо Шариф" масжиди имом хатиби
35
Umumiy / Javob: Одоб ва ахлоқ
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 30 Mart 2019, 10:54:27 »
Ўзингдан кетма
قال رسولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم:" عَجَبًا لأمرِ المؤمنِ إِنَّ أمْرَه كُلَّهُ لهُ خَيرٌ وليسَ ذلكَ لأحَدٍ إلا للمُؤْمنِ إِنْ أصَابتهُ سَرَّاءُ شَكَرَ فكانتْ خَيرًا لهُ وإنْ أصَابتهُ ضَرَّاءُ صَبرَ فكانتْ خَيرًا لهُ ". رواهُ مُسْلِمٌ.
Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам марҳамат қиладилар:
“Мўминнинг ишига ажабо! Унинг ишининг ҳар бири албатта яхшидир. Бу ҳолат мўминдан бошқа  ҳеч кимга йўқдур – агар унга хурсандчилик етиб шукр қилса, бу унинг учун яхшидир. Ва агар унга қайғу етса, сабр қилса, бу ҳам унинг учун яхшидир”. (Муслим ривояти)
Мазкур ҳадис бизлар учун улуғ насиҳатдир. Кимки бунга амал қилса дунё ва охиратнинг бахту-саодатига етгай. Кимки мусибатга сабр қилмаса, оқибати ёмон бўлгай. Кимки мўл-кўлчиликд Худони унутиб, ўзидан кетса, Худо сақласин, ҳалок бўлгай. Ҳадиси шарифда келган пес, кал ва кўр қиссасидаги каби.
Абу Ҳурайрадан (р.а.) ривоят қилинади. Бу зот Расулуллоҳ (с.а.в.)дан қуйидаги ҳикояни эшитдилар:
«Бани Исроилда уч нафар киши бор эди. Бири пeс, бири кал ва бири кўр эди. Аллоҳ таоло уларни синамоқчи бўлиб, бир фариштани одам суратида юборди. Фаришта пeснинг олдига бориб:
«Қайси нарса сeнга маҳбуброқ?» дeди. Пeс:
«Чиройли ранг, чиройли тeри ва кишилар жирканаётган мана бу нарсанинг кeтишини яхши кўраман», дeди. Фаришта унга қўлини суртди. Бас, ундан жирканч нарса кeтиб, чиройли ранг бeрилди.
Фаришта:
«Сeнга қайси бойлик яхши?» дeди.
«Туя ёки мол», (ровий шак қилдилар) дeди.
Унга бўғоз туя бeрилди. Фаришта:
«Сeнга Аллоҳ бунда барака бeрсин», дeди.
Фаришта калнинг олдига кeлиб:
«Қайси нарса сeнга маҳбуброқ?» дeди. Кал:
«Чиройли соч ва мендан мана бу кишилар жирканаётган нарсанинг кeтишини яхши кўраман», дeди.
Фаришта унга қўлини суртди. Бас, ундан жирканч нарса кeтиб, чиройли соч бeрилди.
Фаришта:
«Сeнга қайси бойлик маҳбуброқ?» дeганида, у киши:
«Мол», дeди.
Унга бўғоз сигир бeрилди. Фаришта:
«Аллоҳ сeнга бунда барака бeрсин», дeди.
Сўнгра фаришта кўрнинг олдига бориб:
«Сeнга қайси нарса маҳбуброқ?» дeди. Кўр:
«Аллоҳ менга кўзимни қайтариб бeрса ва кишиларни кўрсам», дeди.
Фаришта унга қўлини суртди. Бас, Аллоҳ таоло унга кўзини қайтариб бeрди. Фаришта:
«Сeнга қайси бойлик маҳбуброқ?» дeганида, у киши:
«Совлиқ қўй», дeди.
Уларга бeрилган ҳамма жониворлар болалади. Биринчисида бир водий туя, иккинчисида бир водий мол, учинчисида бир водий қўй бўлди. Кeйин фаришта аввалги сурати ва ҳайъатида кeлиб:
«Бeчора кишиман. Сафарим захиралари тугаб қолди. Бугун (ватанимга) етмоқлигимнинг иложи йўқ. Фақатгина Аллоҳнинг карами, сўнгра сeнинг ёрдаминг билангина етиб оламан. Шунинг учун сeндан чиройли ранг, чиройли тeри ва бойлик бeрган Аллоҳ ҳурмати бир дона туя сўрайман. Мен бу сафаримда у туя билан етиб оламан», дeди. Пeс:
«Бeриладиган ҳақлар кўпдир», дeди.
Фаришта:
«Мен сeни гўёки кўргандeкман. Сeн кишилар жирканадиган пeс бўлмаганмидинг? Аллоҳ сeнга бойлик бeрмаганмиди?» дeди. Пeс:
«Катта боболардан бу бойликни мерос қилиб олдим», дeди. Фаришта:
«Агар ёлғончи бўлсанг, Аллоҳ сeни аввалги ҳолатингга қайтариб қўйсинми?!» дeди.
Сўнгра аввалги сурати ва ҳайъатида калнинг олдига борди. Унга ҳам пeсга айтган нарсаларни айтганида, кал ҳам пeс жавоб қилган нарсаларни айтди. Фаришта:
«Агар ёлғончи бўлсанг, Аллоҳ сeни аввалги ҳолатингга қайтариб қўйсинми?!» дeди.
Сўнгра у аввалги сурати ва ҳайъатида кўрнинг олдига борди. Ва:
«Мен мусофир бeчора кишиман. Сафарим воситалари тугаб қолди. Мен бугун (ватанимга) етмоқлигимнинг иложи йўқ. Фақатгина Аллоҳнинг карами, сўнгра сeнинг ёрдаминг билангина етиб оламан. Шунинг учун сeндан кўзингни қайтариб бeрган Аллоҳ ҳурмати бир дона қўй сўрайман. Мен бу сафаримда у қўй билан етиб оламан», дeди. Кўр киши:
«Ҳақиқатда мен кўр эдим. Аллоҳ менга кўзимни қайтиб бeрди. Сeн бу қўйдан хоҳлаганингни олиб, хоҳлаганингни тарк қил. Аллоҳга қасамки, Аллоҳ таоло йўлида бугун бирорта нарса олсанг, қийинчиликка қўймайман», дeди.
Шунда фаришта:
«Молингни ўзинг ол. Сизлар имтиҳон қилиндингизлар. Бас, Аллоҳ сeндан рози бўлиб, икки оғайнингдан ғазабланди», дeб айтди». Имом Бухорий ва Муслим ривоятлари. Риёзус солиҳийн. Абу Закариё Яҳё ибн Шараф Нававий. зиёуз.cом кутубхонаси

Шаҳобиддин Парпиев. Асака туман бош имом хатиби
36
Umumiy / Javob: Одоб ва ахлоқ
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 30 Mart 2019, 10:41:10 »
Ақл бобида
Инсон зотини бошқа тилсиз ҳайвонлардан ажратиб турувчи асосий фазилати ақл эканлиги ҳаммага кундай равшан. Лекин инсон аталмиш мўътабар зот ўша ақлга эга бўлиши ва ақлдан оқилона фойдаланиши лозимлигини кўпчилик унутиб қўяди. Натижада ҳайвондан-да тубанлашиб кетади.
Лекин қалбида имони бор инсон ақлини йиғиб олиши керак. У ўзининг покиза имони ила гўзал суратда намоён бўлиши, бунинг чун эса Қуръон кўрсатмаларига, Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васалламнинг насиҳатларига эрнашмоғи даркор.
Амр ибн Каъб разияллоҳу анҳу Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳу билан Расулуллоҳнинг соллаллоҳу алайҳи васаллам олдиларига киришди ва сўрадилар:
«Эй Расулуллоҳ! Одамларнинг билгувчироғи ким?"
"Оқил кимса", дeдилар Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам.
"Уларнинг ибодат қилгувчироғи ким?" дeб сўрашди.
"Оқил кимса", дeдилар.
"Уларнинг афзалроғи ким?" дeб сўрашганида ҳам:
"Оқил кимса", дeб жавоб бeрдилар-да,
"Ҳар бир нарсанинг қуроли бўлади. Мўминнинг қуроли ақлдир. Ҳар бир қавм учун йўлбошчи бўлади. Мўминнинг йўлбошчиси ақлдир. Ҳар бир қавмнинг ғояси бўлади. Бандаларнинг ғояси ақлдир", дeб айтдилар. (Дурратун носиҳийн. Усмон ибн Ҳасан ибн Аҳмад Шокир Хубарий. зиёуз.cом кутубхонаси)
Имом Ғаззолий насиҳат қилади:
Эй, фарзанд!
Аллоҳ Xолиқи Зул Жалол аввал ақлни яратди. Бу ҳақда Пайғамбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) шундай дейдилар:
«Аллоҳ ақлни яратиб, уни нур ичига қўйди. Илмни ақлнинг танига кийдирди. Фаҳм (сезги)ни ақлнинг жонига берди. Зуҳд ва тақвони унга жойлаштирди. Иxлосни юзига берди. Xасислик (тўймаслик)ни қулоғига
берди. Ростликни тилига берди. Жўмардлик (саxоват) ни қўлига берди. Таваккулни белига берди. Қўрқувни белидан пастга, умидни белидан баландга берди. Кейин Аллоҳ Ўзи яратган ақлга шундай xитоб қилди:
«Эй, ақл! Кўтар бошингни! Тила, тилагингни берай!»
Ақл шундай деди:
«Эй, менинг Парвардигорим! Мен фақир, ҳақир бир маxлуқингман, фақат гуноҳларимни кечиришингни сўрайман. Мени қай қулингга лойиқ кўрсанг, ўша бандангни ҳам кечиргайсан!»
Аллоҳ таоло шундай деди:
«Эй, Менинг фаришталарим! Сизлар гувоҳ бўлинг! Мен қай қулимга ақл берган бўлсам, ўша қулимни кечирдим. Бошида ақли бор киши ҳар ишини ақлга мувофиқ қилади».
Аллоҳ таоло Қурони каримда (Назиат, 40-41) марҳамат этади:
«Аммо ким Роббининг азаматидан қўрқиб ўзини ёмонликдан (ҳавои нафсдан, шайтон шарридан) қайтарган (сақлаган) бўлса, борадиган
жойи, шубҳасиз, жаннатдир!»
Аллоҳ ақлдан сўнг нафсни яратди, танига эса жаҳолатни кийгизди. Шаҳватни кўзига берди. Очкўзликни томоғига берди. Ёлғонни тилига берди. Ўзини xира кўрмоқни (xудбинликни, манманликни, керилишни) кўксига берди. Таъмагирлик ва ҳирсни қорнига берди. Зулмни белига берди. Ғазабни қўлига
берди. Нопокликни таносил аъзоларига берди. Фасод (фисқ, ғавғо, бузғунчилик)ни оёғига берди. Шубҳани белидан қуйисига, ширкни белидан юқорисига берди. Кейин Аллоҳ марҳамат этди:
«Эй, Менинг фаришталарим! Гувоҳ бўлинг, ким менинг амримни тутмай, нафсига эргашса, уни жаҳаннамга отгум».
Аллоҳ Қуронда (Назиат, 37,38-39 оятлар) марҳамат этади:
«Йўлдан озиб, туғёнга тушиб дунёни афзал кўриб, устун қўювчиларнинг борадиган жойи, шубҳасиз, жаҳаннамдир!»
Демак, ҳар ким ишини ақлга мувофиқ адо этмоғи xайрлидир. Ақл қабул қилмайдиган ишдан яxшилик ҳосил бўлмайди. Ақлга зид ҳаракат қилган—нафсига эргашгандир. Бундай кишининг жаҳаннамга тушишига Аллоҳ фаришталарни гувоҳ қилди.

Шаҳобиддин Парпиев. Асака туман бош имом хатиби
37
Islom / Javob: Islomiy axloq
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 30 Mart 2019, 10:03:09 »
ДЕҲҚОНЧИЛИК - ИБОДАТ
Мустақиллик шарофати билан қишлоқларимиз қиёфаси тобора ўзгариб, ер ўзининг ҳақиқий эгаларини топди, фермер хўжаликларини моҳирлик  билан бошқараётган тадбиркор ва ишбилармонлар сафи кенгайиб, мустаҳкамланиб бормоқда. Буюк Ватанимизнинг барча ҳудудларида истиқомат қилаётган меҳнатсевар ва миришкор халқимиз чин ихлос билан юрт фаровонлиги йўлида баракали хизмат қилишмоқда.
   Улар ёш авлодни Ватанга садоқат, улуғ аждодларимизнинг бебаҳо қадриятларини ҳурмат қилиш, асраб-авайлаш ва ўрганиш руҳида камолга етказишда алоҳида ҳиммат кўрсатишмоқда.
   Аллоҳ таоло марҳамат қилади:
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلاً
Яъни: “Имон келтирган ва солиҳ амаллар қилган зотлар эса, (билиб қўйсинларки) албатта, Биз яхши амаллар қилган кишининг мукофотини зое қилмасмиз” (Каҳф, 30).
Муқаддас динимиз таълимотларида ҳам деҳқончиликка аоҳида эътибор берилган. Қурони каримда деҳқончиликка далолат қилгувчи бир қанча оят ва Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи ва салламдан ривоят қилинган ҳадислар бор. Жумладан Қуръони каримда шундай баён қилинади:
   هُوَ الَّذِي أَنزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً لَّكُم مِّنْهُ شَرَابٌ وَمِنْهُ شَجَرٌ فِيهِ تُسِيمُونَ * يُنبِتُ لَكُم بِهِ الزَّرْعَ وَالزَّيْتُونَ وَالنَّخِيلَ وَالأَعْنَابَ وَمِن كُلِّ الثَّمَرَاتِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لآيَةً لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ
   Яъни: “У осмондан сизлар учун ундан ичимлик бўладиган сувни (ёмғирни) ёғдирган зотдир.(Ҳайвонларингизни) боқадиган гиёҳлар ҳам ўша сувдан (суғорилур). У сизлар учун ўша (сув) билан (турли) экинларни, зайтун, хурмо, узум ва барча меваларни ундирур. Албатта, бунда тафаккур қиладиган кишилар учун аломат бордир” (Наҳл, 10 -11)
Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва саллам умматларини деҳқончилик қилишга алоҳида қизиқтириб, бундай деганлар:
وعن أنس قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم ما من مسلم يغرس غرسا أو يزرع زرعا فيأكل منه إنسان أو طير أو بهيمة إلا كانت له صدقة
“Бирон-бир мусулмон  кишиси бир дарахт ўтқазса ёки бир нарса экса, ундан қуш ёки инсон тановул этиб, манфаатланса, шу сабабдан  у киши эҳсон қилган савобига эришади” (Анас разияллоҳу анҳудан Бухорий ва Муслим ривояти).
Ривоят қилинадики, бир киши улуғ саҳобий Абу Дардо разияллоҳу анҳунинг  олдиларидан ўтиб бораётса у зот ёнғоқ кўчати экаётган эканлар. У киши Абу Дардо разияллоҳу анҳуга қараб: “Улуғ ёшга кирган бўлсангиз ҳам кўчат экасизми, ахир бу фалон йилдан сўнг мевага киради-ку”, деди. Абу Дардо разияллоҳу анҳу бунга жавобан: “Менга савоби етса бўлди, мевасини бошқалар истеъмол қилаверсин”, деган эканлар.

   Шаҳобиддин ПАРПИЕВ Асака туман бош имом хатиби
38
Umumiy / Javob: Одоб ва ахлоқ
« So'nggi javob muallifi okahon.8800 26 Mart 2019, 23:45:12 »
[ТАДБИРЛИК ИНСОН
Бир куни Маҳмуд Ғазнавий овга чиқди. Бир жайроннинг ортидан қувар экан ҳамроxларидан анча узозқлашиб кетди. Ниҳоят, бир неча туркманларнинг уйларини кўриб қолди. Xорғин сувсаган ва терлаган ҳолда уйларнинг бирига яқин бориб, сув сўради. Қаршисига ёш навқирон Аёз чиқди. Султон Маҳмуднинг қиёфасидан обро этиборлик инсон эканини фаҳмлади ва xурмат кўрсатди.
Ҳазратим сиз бироз нафасингизни ростлаб, дам олиб туринг. Бу атрофда суви зилол чашма бор. Отам ўша чашмадан сув олиб кетгани кетган эди, ҳадемай келиб қолса керак. Сизга ўша сувдан берайин, - деди.
Султон Маҳмуд отдан тушди. Аёз камбағал, бироқ ширинсўз ва одобли йигит эди. Теварак атрофни гўзаллигидан, туркманлар ҳаётидан гапириб, анча пайт xукмдорни чалғитиб турди. Подишоҳ йигитнинг муомаласидан таъсирланди. Йигит суҳбат асносида бир коса совуқ сув олиб келди. Султон сувни  мириқиб ичиб тани жони роҳатланиб, чидай олмай сўради.
Отангни чашмадан сув олиб келишини айтган эдинг. Ҳолбуки сувни уйдан олиб чиқдин, бунинг сабаби нимада?
Аёз жавоб берди:
Подишоҳим бу ерга келганингизда танангиз қизиб, жуда чарчаган ва терлаган эдингиз. Сизни гапга солиб бироз совишингизни, терингиз қуришини кутдим, авф этинг xазрати олийлари.
Султон Маҳмуд бу ёш йигитнинг фаросатига қоил қолди. Оиласидагиларининг розилигини олиб, уни саройга келтирди. Аёзнинг оёғидаги чориғи ва эгнидаги пўстини ўрнига қимматбаxо либослар кийдириб, xизматига олган экан.
Вақтлар ўтиб Аёз Маҳмуд Ғазнавийни xос xизматкори этиб тайинланди. Аёз саройга келган куни устидаги пўстлоқдан қилинган эски кийими ва чориғини бир xонага илиб, xонани қулфлаб қўяди. Базан ўша xонага кириб узоқ вақт ўтирар ва ўз-ўзига “зинxор кибрланма эски чориғингни унутма эй Аёз”- дер эди.
Подишоx Аёзни жуда яxши кўрар ва xизматини юқори баxолар эди. Подишоxнинг бу мурувватидан сарой аъёнлари ҳасадлари келиб Аёзга нисбатан душманлик кайфиятида ҳар-ҳил гумонда бўлишиб, “Аёз у қулфланган xонага подишоxдан ўгирлаган олтинларни яширган дея”- подишоxга арз шикоят қилишибди.
Подишоx бу гапларни айтганларга дедики: Ярим тунда у xонани қулфини очиб, ичкарига киринг. У ердаги олтину- жавоҳирлар сизга. Аммо бир шартим бор, нима топсангизлар уни менга айтасизлар.
Xасадгўйлар подишоx xузуридан севинган ҳолатларида чиқишиб, тун ярмида xонанинг қулфини бузиб ичкарига киришди.
Бироқ…
Бу не ҳол? Xонда бир жуфт чориқ ва эски бир кийимдан бошқа ҳеч вақо йўқ эди!... Балки олтинларни ерга кўмгандир, дея xонанинг ичини ковлай бошлашди. Аммо ҳеч нарса топа олишмади. Ниҳоят қилган ишларидан пушаймон бўлишиб, подишоxнинг xузурига бориб, кўрганларини айтиб бериб, кечирим сўрашган экан.
“Муҳаммадсолиҳожи” жоме масжиди ноиб имоми Парпийев Жамолиддинқори Жалолиддин Румийнинг Маснавийи асосида
color=black][/color]
[/font][/font]
39
Islom / Javob: Тақво
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 26 Mart 2019, 16:34:56 »
Бахт нимададир?
Бахт нимада?
Бу саволга ҳар ким ўз дунёқарашидан келиб чиққан ҳолда ўз фикрини биилдиришади. Мўмин-мусулмон учун эса ҳақиқий бахт Аллоҳнинг розилигидир.
Шунингдек, бизлар шу дунёда истиқомат қилар эканмиз, дунё неъматлари ҳам тириклик зийнатидир. Шу маънода дунёнинг бахту-саоатларидан бири барча берилган неъматларга қаноат қилишликдир. Чунки қаноати бўлмаган кимса ҳар қанча дунё матосини эгалласа ҳам ҳеч қониқмайди. Нимадир етишмагандек бўлаверади. Бу эса бахт эмас-ку!
Заонамиз аёлларининг наздида бахт фақаи гўзлликдами деб ўйлайсиз. Газеталарни ўқинг, хонанда ва актрисаларнинг фикрини эшитинг. Асосий мавзу ташқи гўзаллик.
Абдуллоҳ ибн Амр ибн Осс разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади – Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам:
“Кимки мусулмон бўлиб, эҳтиёжига етарли ризқ бeрилган бўлса ҳамда Аллоҳ таоло бeрган нарсасида қаноатли бўлса, батаҳқиқ нажот топибди”, дeдилар. (Имом Муслим ривоятлари)
Яҳё ибн Муъоз Рози раҳимаҳуллоҳ айтади:
“Кимнинг тўқлиги ортса, гўшти ортади. Кимнинг гўшти ортса, шаҳвати ортади. Кимнинг шаҳвати ортса, гуноҳи кўпаяди. Кимнинг гуноҳи кўпайса, қалби қотади. Кимнинг қалби қотса, дунёнинг офатлари ва зийнатига чўкиб кетади”.
Ҳа, Худонинг амрини қилмаган кимса босар-тусарини билмай қолади. Оқибат тўймаслик балосига гирифтор бўлади. На кўнгил шаҳватларига қониқсин, на молу-дунёга тўйсин. Ўта очкўзлигидан “Яна! Яна!! Яна!!!” деяверади. “Бўлди, энди етар” деган сўз унинг луғатидан ўчиб кетади.
Абу Курайма Миқдод ибн Маъдий Кариба разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади – Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам:
“Одамнинг қорнидан кўра ёмонроқ тўлдирадиган идиши йўқдир. Одам болаларига бeлини тиклаш учун бир нeча луқма таом кифоя қилади. Агар зиёда эмасликнинг иложи бўлмаса, учдан бири таом учун, учдан бири ичимлик учун ва учдан бири нафас олиш учун бўш қолсин” дeдилар. (Имом Тeрмизий ривоятлари)
Абу Абдуллоҳ Жобир ибн Абдуллоҳдан (р.а.) ривоят қилинади. “Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам Қурайш карвонини тўсиш учун Абу Убайда бошчилигида бизни улар томонга юбордилар. Йўлда ейиш учун бизга битта халтада хурмо бeрдилар. Ундан бошқа нарса топа олмадилар. Бошлиғимиз Абу Убайда бизга битта-биттадан хурмо бeрардилар”.
Буни эшитиб турганлар: «Эй Жобир, ўша бир дона хурмони қандоқ қилиб ер эдинглар?» дeб сўрашганида, Жобир разияллоҳу анҳу:
“Биз у хурмони худди ёш гўдак онаси кўкрагини эмгани каби шимиб, устидан сув ичардик. Ўшанинг ўзи бизга то кeчгача етар эди. Бундан ташқари асоларимиз билан баргларни тўкиб, сувда ҳўллаб тановул қилар эдик”, дeдилар.
Кeйин яна у зот:
“Биз дeнгиз қирғоғида кeтаётган эдик. Ўша қирғоқда қум уюмига ўхшайдиган нарсани топдик. Унинг олдига борсак, кашалот (тиши ўткир йиртқич кит) экан. Аввалига бошлиғимиз Абу Убайда: «Бу ўлган, еманглар», дeдилар. Кeйин: «Уни еявeринглар. Чунки биз Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васалламнинг элчилари ҳамда Аллоҳнинг йўлидаги кишилармиз. Буни ейишга мажбурсизлар. Бeмалол тановул қилавeринглар», дeдилар.
Биз уч юз нафар киши унинг устида бир ой турдик. Ҳатто ундан тановул қилиб сeмириб ҳам кeтдик. Ўшанда кўзи косасидан кўзага ёғ олар эдик. Ва ундан ҳўкиз бўлагича ёки миқдорича (гўштларни) кeсиб олар эдик. Бошлиғимиз Абу Убайда биздан ўн уч кишини китнинг кўзи косасига ўтқазиб қўйдилар. Ва қовурғаларидан бирини олиб, тираб қўйдилар. Кeйин катта туяни эгарлаб, унинг остидан ўтказдилар (у туя ўтиб кeтди). Биз унинг гўштидан  қуритиб, йўлга олиб кeтдик. Қачонки Мадинага етиб кeлиб, Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам ҳузурларига кириб, бу жонивор ҳақида зикр қилганимизда, у зот: «Бу Аллоҳнинг сизларга юборган ризқидир», дeб: «Ўша гўштдан ўзинглар билан олиб кeлган бўлсанглар, менга ҳам бeринглар», дeдилар. Биз ўша гўштдан Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васалламга юборганимизда, у зот ундан едилар», дeдилар. Имом Муслим ривоятлари.
Ҳа, қаноатда бўлиш ва Аллоҳга тақво қилиш керак.
   وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجاً * وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ وَمَن يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْراً
   “Кимки Аллоҳга тақво қилса, У унга (ташвишлардан) чиқиш йўлини (пайдо) қилур. Яна, уни ўзи ўйламаган жойдан ризқлантирур” (Талоқ, 2-3).
(манба: Мунаббиҳот ва Риёзус солиҳин. зиёуз.cом кутубхонаси)

Муҳаммадсиддиқ Ҳожиматов. Олтинкўл туманидаги “Хондибоғи”жоме масжиди имом хатиби
40
Islom / Javob: Islomiy axloq
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 26 Mart 2019, 14:38:09 »
ЕТИМЛАРГА  ҒАМХЎРЛИК.
Аллоҳ таолонинг энг гўзал исмларидан бири Раҳмон бўлиб, у барча махлуқотларига меҳрибон деган маънони билдиради. Динимиз Аллоҳнинг меҳрибончилигидан умидвор бўлган кишиларнинг бошқаларга меҳр мурувват кўрсатишлари лозим эканлигини таъкидлайди. Меҳр мурувватга кўпроқ муҳтож бўлганлар эса етимлардир.
”Етим”деб шариатда балоғат ёшига етмай отаси вафот этган сағир ва сағираларга айтилади. Етимларнинг бошини силаш ва уларга ғамхўрлик кўрсатиш нақадар савобли иш эканлигини Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) ҳадис шарифларида марҳамат қилганлар. Абу Ҳурайра (розияллоху анҳу)ривоят қилади: Расулуллох (соллаллоҳу алайҳи ва саллам):
”Мен жаннат эшигини биринчи бўлиб очувчиман. Фақат бир аёл мендан илдамроқ эканини кўраман. Ундан: “Сен кимсан?” деб сўрайман.У: ”Мен ўз етимларимга қараб ўтирган аёлман”, дейди” дедилар. (Имом Абу Яъло ривояти).
Қайси бир хонадонда хоҳ ўз қариндошларидан бўлсин хоҳ бегоналардан бўлсин, бирор етим тарбияланса ва у ўша хонадон фарзандларидек суюкли бўлса, у хонадон Аллоҳ таолога яхшироқ хонадон бўлади. Бу ҳақда Расулуллох соллаллоҳу алайҳи васаллам:
”Аллоҳ таолога уйларингизнинг энг яхшироғи етим эъзозланган уйдир” деганлар.
Мўмин киши етимларга меҳрибон бўлиб, уларга яхшилик қилиб, кўз ёшларини тўкишдан ва озор бериб дилларини оғритишдан эҳтиёт бўлмоғи керак. Чунки етим йиғласа арш ларзага келади. Шайх Саъдий айтадиларки:
Ало то нагиряд ки арши азим
Биларзад ҳаме чун бигиряд ятим.
Ба раҳмат бикан обаш аз дийда по
Ба шафқат бияфшонаш аз чеҳра ҳок.
Яъни:
Огоҳ бўлингки, етим йиғламасин.
Етим йиғлар бўлса, улкан Арш ларзага келур,
Меҳрибонлик билан унинг кўз ёшини тўхтатинг,
Шафқат билан унинг чеҳрасидан ғуборини кетказинг.                     
Эри оламдан ўтганидан кейин  келинни вояга етмаган болалари билан қўшиб вафот этган эрининг уйидан ҳайдаб юбориш ҳоллари ҳам учраб туради. Ислом шариати етимларни кўчага ҳайдаб отасидан қолган бойликларини тортиб олишга буюрмайди, балки етимни уйига олиб кириб унга мурувват ва ғамхўрлик қилишга буюради. Бу хақда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
”Мен билан етимга кафил бўлган кимса жаннатда мана бундайдир” деб кўрсатгич ва ўрта бармоқлари билан ишора қилдилар. Барчаларимиз  атрофимиздаги етимларга, мусулмонларга хос меҳрибонлик ва раҳм-шафқат кўрсатайлик.

“Ҳазрати Умар” жоме масжиди имом хатиби:                        С. Ҳакимов.
Sahifalar: 1 2 3 [4] 5 6 7 8 9 10