So'nggi xabarlar

Sahifalar: 1 2 3 4 5 [6] 7 8 9 10
51
Umumiy / Javob: Одоб ва ахлоқ
« So'nggi javob muallifi okahon.8800 11 Iyul 2018, 23:54:01 »
ҲАЛОЛЛИК ИЛА ЯШАЙИК.
Дунёда мусумон инсонга зийнат бўладаиган амаллардан бири бу ҳалолликдир. Қадимдан мусулмонлар ҳалолликда барча инсониятга ўрнак ва намуна бўлганлар. Ўзларининг хар бир ишарида халолликни ўзлари учун дастурул амал ва мезон қилиб қўйганлар. Тижорат ишларида хам ростгуйлик, омонатдорлик, ўлчовда тўгриликга доимо амал қилганлар. Хатто бозорга бир дехқон инсон хамсулот олиб чиқса сотилганидан ортиб қолганини бир чеккага тартибга солиб кетар ва эртаси куни келиб савдосини давом эттирар, қолдириб кетган нарсасидан озгина хам камаймаган холда бўлар эди. Бу хам бўлса халқимизнинг дини диёнатидан ва иймон эътиқодидан нишона бўлади.
Бугунлик кунда бизлар хам ота боболаримиздан бизларга мерос бўлиб қолган ҳалолликга интилишимиз даркор. Зеро “ҳалоллик бор жойда барака бўлади” дейдилар доно халқимиз. Манашу халолликлардан бири савдодаги халолликдир. Аллоҳ таоло Қурони каримда “Эй имон келтирганлар! Мол-мулкларингизни ўртада ноҳақ (йўллар) билан емангиз! Ўзаро розилик асосидаги тижорат бўлса, у бундан мустасно. Шунингдек, ўзларингизни (бир-бирингизни ноҳақ) ўлдирмангиз. Албатта, Аллоҳ сизларга раҳм-шафқатлидир”. (Нисо сураси 29 - оят).
Ва бошқа бир оятда эса: (Савдо-сотиқда ўлчов ва тарозидан) уриб қолувчи кимсалар ҳолига вой! Улар одамлардан (бирор нарсани) ўлчаб олган вақтларида тўла қилиб оладиган, уларга ўлчаб ёки тортиб берган вақтларида эса уриб қоладиган кимсалардир. Улар (ўлгандан кейин) қайта тирилувчи эканларини ўйламайдиларми Улуғ кунда (қиёматда) – одамлар (бутун) оламлар Парвардигори ҳузурида (ҳисоб-китоб бериш учун) тик турадиган кунда!
Юқоридаги оятларда кишилар ҳаққидан уриб қолувчи фирибгарлар ҳақида сўз юритилган.Улар тарозими, литрми ёки бошқача ўлчовми, бари бир кишилардан нарса олаётганларида тўлиқ ва ортиқча оладилар, аммо харидорларга ўлчаб бераётганда, кам берадилар. Уларнинг бу иши қиёматдан қўрқмаслик белгисидир. Лекин, охиратда аниқ ҳисоб китоб бўлиши билан огоҳлантирилмоқда.
Минг афсуслар бўлсинки, бугунги кунда ёлғончилик, ваъдага вафосизлик, товламачилик, бировни алдаб пул ва нарсаларини олиш, қарз, омонатга нарса олиб, бермасдан юриш, оддий ҳолатларда ҳам ёлғон гапириш, ўз манфаатини ўзганинг манфаатидан, ҳаққидан устун қўйиш каби разил иллатлар, оғир гуноҳлар борки, баъзи инсонларга касб-корларида оддий ҳолга айланиб бормоқда. Бу иллатлар нафақат инсоннинг умри, ризқи, моли, оиласидан баракани кетказади, балки кишининг охирати учун ҳам аянчли оқибатлари учун ҳам сабаб бўлиб қолади.
Бошқа бир ҳадиси шарифда: “Кимики қаердан мол топаётганига эътибор қилмаса, Аллоҳ ҳам уни дўзахнинг қайси эшигидан киришига парво қилмайди”, дея, инсонларни ҳалол ризқни талаб қилишга, бировнинг ҳаққидан огоҳ бўлишга қаттиқ ундаганлар.
Ўтган солиҳ ота-боболаримиз тарозидан уриб қолувчилар ҳақида: "Бир дона донни фойда қиламан деб, кенглиги еру осмонларча бўлган жаннатни бой берганларнинг ҳолига вой бўлсин!" – дер эдилар.
Юқорида ўқиганларимиздан ўзимизга тегишли хулоса чиқариб олайлик. Аллоҳ таоло барчаларимизни ҳалолликда, ростгўйликда, тўғриликда собитқадам қилсин, хар бир ишимизда тўғриликни муваффақ айласин.
“Мухаммад Соли Хожи” жоме масжиди ноиби Ж. Парпиев


52
Umumiy / Javob: Одоб ва ахлоқ
« So'nggi javob muallifi okahon.8800 11 Iyul 2018, 23:52:00 »
ОТА-ОНАГА ЭХТИРОМ
Муқаддас Ислом дини талимотларида инсонни вужудга келишига сабаб бўлган ота-оналарга ҳурмат - эҳтиром кўрсатиш, уларни иззат-икром қилиш буюк фазилатли амаллардан эканлиги баён қилинади. Шунингдек ота - онанинг хизматини адо қилиш ва уларни ҳурматини жойига қўйиш фарзанднинг ихтиёрига берилган хоҳласа қилиб, хоҳламаса қилмайдиган амал эмас, балки, бу шарафли бурч ва вазифадир.
Аллоҳ таоло Қурони каримда "Роббинг фақат Унинг Ўзигагина ибодат қилишингни ва ота-онага яхшилик қилишни амр этди..." ("Исро" сураси, 23-оят).
Мўмин мусулмон инсон доимо ота-онага яхшилик қилиш, ҳурматларини жойига қўйиш, уларнинг ҳузурларида қалблари азият чекиб, диллари вайрон бўладиган сўзни айтмаслик ва уларни ранжитадиган бирон - бир ишни қилмаслиги керак.
Бошқа бир ояти каримада Аллоҳ таоло талим бериб айтади: “Улардан бири ёки ҳар иккиси сенинг қўл остингда кексалик ёшига етсалар, уларга қараб “Уф, жонимга тегди” дема, уларнинг сўзларини қайтарма. Уларга доимо яхши гапир” (Исро сураси 23 – оят).
Халқимизда “Ота-она рози – Худо рози” - деган ибора бор. Демак, ота-она фарзанддан рози бўлмаса, Худо ундан рози бўлмас экан. Уларнинг хизматини қилиш, ҳурматини жойига қўйиш, кексайганларида боқиш, кийинтириш, уларнинг олдиларида овозини кўтармаслик, вафот этганларидан сўнг ҳақларига дуо қилиш ва ҳоказо фарзандларининг бурчидир.
Ҳазрати Луқмони Ҳаким ўғлига деди: “Эй ўғлим, ким ота-онасини рози қилса, Роҳманни рози қилган бўлади. Ким ота-онасининг ғазабига учраган бўлса, Роҳманнинг ғазабини чиқарган бўлади. Эй болам, албатта, ота-она жаннат эшикларидан бир эшикдир. Агар рози бўлсалар, Жабборга бориш бор. Агар аччиқлари чиқса, ёпилиб қолиши бор”
Ибн Аббос (р.а) дан ривоят қилинган ҳадиси шарифда Пайғамбаримиз Муҳаммад (с.а.в) шундай деганлар: “Бир мўмин-мусулмон кишининг мусулмон ота-онаси бўлса, уларга яхшилик қилиб, унинг савобини кутган ҳолда тонг оттирган бўлса, Аллоҳ таоло унга жаннатнинг икки эшигини очади. Агар фақат бири бўлса, битта эшикни очади. Агар фарзанд ота-онадан бирининг ғазабини чиқарган бўлса, ундан онаси ёки отаси рози бўлмагунча, Аллоҳ рози бўлмайди” дедилар. Бир киши: “Ота-онаси унга зулм қилган бўлса ҳамми?”, деб сўради. Расулулоҳ с.а.в.:“Агарчи ота-онаси унга зулм қилган бўлса ҳам, зулм қилган бўлса ҳам, зулм қилган бўлса ҳам”, деб уч маротаба такрорладилар”.
Шу ўринда шоир Отабек Бақонийнинг бир мисра шеърини келтириб ўтсак:
Ҳадис бор пайғамбар расул акрамдан,
“Оналар оёғин тагида жаннат”.
Онани шу қадар юксак қўйса ҳам,
Фарзандга хизматин қилмайди миннат.
Шоир бошқа бир шерида шундай ёзади
Эй фарзанд шуни бил, эсингда сақла,
Онангни ҳурматлаб рози қил уни.
Онасин норози қилган фарзандлар
Дўзахга ўтиндир қиёмат куни.
Ота-онага яхшилик қилиш фарздир. Бу иш Аллоҳ осон қилган кишига осондир. Уларга яхшилик қилиш дегани уларга нисбатан камтарлик қилиш, мулойим гапириш, уларга фақатгина муҳаббат ва ҳурмат назари билан боқиш, уларга овозини баландлатмаслик, улар фарзандларининг бирор неъматига қўл узатсалар, таом ва ичимликларда уларни ўзидан устун қўйишдир. Отаси билан бирга юрган киши асло ундан олдинда юрмасин, бирор мажлисда ўтирганда отасининг гапиришини маъқул топган ўринда асло отасидан сўзни олиб қўймасин, ота-онасининг ғазабидан сақлансин, тоқати етгунча уларни ҳурсанд ва шод қилишга интилсин. Чунки ота-онанинг кўнглига ҳурсандчилик киритиш яхши ишларнинг энг яхшисидир. Ота-она чақиришганда дарҳол ижобат қилсин. Киши агар нафл намозда бўлган чоғида отаси чақирганда намозни енгилроқ ўқиб, уларнинг чақириғига лаббай дейиш керак. Уларга фақат дунёдаги энг ширин сўзларни гапириш лозим.
Ибн Ваҳб ривоят қиладилар: “Имом Моликнинг шогирди Абдураҳмон ибн Қосим ал-Мисрий қўлида “Муватто” китобини ушлаб олган эди. Бирдан ўрнидан турди-да, шу ҳолда узоқ вақт туриб қолди. Ундан нега узоқ вақт тик тургани сўралганда, у: “Онам юқоридан пастга, менинг олдимга бир иш билан тушдилар-да, туриб қолдилар. Онамнинг турганларига мен ҳам туриб турдим. Юқорига чиқиб кетганларидан кейин ўтирдим” деб жавоб берди”.
“Муҳаммад Соли Хожи” жоме масжиди ноиби имоми Ж. Парпиев.

53
Umumiy / Javob: Одоб ва ахлоқ
« So'nggi javob muallifi okahon.8800 11 Iyul 2018, 23:24:41 »
ДОНИШМАНДЛАР БИСОТИДАН
Эй Жигарбандим хеч нарсани арзимас санама. Баланд тоғлар хам майда тошлардан иборат. Сўзлашдан олдин сўзларингни танлаб ол. Танлаш учун гап пишиб етилишига кифоя қилгудек вақт бер. Зеро гап мевага ўхшайди: пишиб етилиши учун унга вақт керак бўлади.
Шундай гаплар борки, уларни айтасан лекин ҳеч нарса айтмаган бўласан. Шундай сукутлар борки, улар билан хамма нарсани айтган бўласан.
Мол дунё ризқнинг бир бўлагидир. Яна соғлиқ ризқи, фарзанд ризқи, таом ризқи, баракадаги ризқ хам бор. Ризқ фақат мол дунёнинг ўзи эмас. Аллоҳ таолонинг хар бир неъмати ризқдир.
Бир адибдан сўрашди “Ҳикматларнинг энг гўзали қайси?”. У деди “Етмиш йилдан бери китоб ўқиб мана шу сўзлардан гўзалроғини топмадим.
Тоатнинг машаққати кетади, савоби қолади.
Гуноҳнинг лаззати кетади, жазоси қолади.
Бир одамнинг хулқини билмоқчи бўлсанг, ўзидан юқоридагиларга эмас, ўзидан пастдагиларга бўлган муомаласига қарагин.
Ҳаётингда махкам тутадиган энг ажойб хикмат,  сен хақингда айтиладиган гапларга аҳамият бермаслигинг. Кимлигингни ўзинг биласан. Аллоҳ сени ва ҳолатингни сендан хам яхшироқ билади.  Қилаётган ишларингни оқлаб, қадр қимматингни тушириб юрма. Хаётдаги муваффақиятнинг сири барчани рози қилишга уринишдир.
Муҳаммадийхон Хожиев
54
Umumiy / Javob: Одоб ва ахлоқ
« So'nggi javob muallifi okahon.8800 11 Iyul 2018, 23:20:49 »
ФАРЗАНД АЛЛОҲНИНГ НЕЪМАТИДИР
Фарзанд Аллоҳ таолонинг инсонга берган буюк бир неъматидир. Шунинг учун муқаддас¬ Ислом дини манбаларида фарзандларга «Болалар биз ҳидлайдиган жаннат райҳонларидир» дея таъриф берилади.
Муқаддас Ислом динида фарзанд тарбиясига катта аҳамият қаратилгандир. Айниқса қиз бола тарбиясига диққат қилмоқлик талаб қилинади. Чунки инсоннинг ўзи заиф яратилган, энди аёл зоти эса хилқатан заифроқ яратилган. Табиатан нозик яратилган қиз боланинг тарбияси ҳам нозик бўлади. Ажри ҳам шунга яраша улуғ!
Шунинг учун Пайғамбаримиз (с.а.в) “Кимики икки қизни турмушга чиққунларича вояга етказиб тарбияласа, қиёмат куни мен ва у мана бу иккисига ўхшаб келади”, деб бармоқларини бир-бирига қўшиб кўрсатдилар.
Қиз боласи борлар учун Расулуллоҳ с.а.в. томонларидан бу хушхабар бўлсин! Шу бўлдими, холосми? Қиз боласи бўлса, турмушга чиққунча едирса, ичирса, кийдирса бўлдими? Йўўқ, албатта... Расулуллоҳ (с.а.в). дедилар: “Кимгаики Аллоҳ таоло қиз неъмати билан сийласа, сўнгра уларни чиройли тарбияласа, улар отаси учун дўзахдан парда бўлишади”.
Қизлар дўзахдан парда бўлиши учун чиройли тарбияласа, деган шарт қўйилмоқда. Чиройли тарбия қанақа бўлади? Албатта, Ислом тарбиясидан кўра гўзалроқ тарбия йўқ. Илмли, ҳаёли, иболи, виждонли, қаноатли, сабрли ва итоатли қилиб тарбиялаш, бу гўзал тарбиялардир. Нечта қизни тарбияласа жаннатга лойиқ бўлади.
Пайғамбаримиз (с.а.в). марҳамат қиладилар: “Кимнинг учта қизи ёки синглиси бўлса, кейин уларни ўз қўлида тарбия қилиб катта қилса ва уларга марҳамат назари билан қараса, жаннатга кириши албата муқаррадир”. Шунда бир киши: “Ё Расулуллоҳ, унинг иккита қизи бўлса-чи?”-деб сўради. Расулуллоҳ с.а.в.: “Иккита бўлса ҳам”, дедилар.бошқа бир ривоятда: “Битта бўлса-чи?” деб сўраганларида. Расулуллоҳ с.а.в.: “Ҳа”, дедилар.
Қиз болага тўғри тарбия бериб, одоб бериб, иймон-исломни танитиш, едириб, ичириб, кийинтириш катта машаққатдир. Шунинг учун Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам бунга сабр қилган одамларга жаннатни ваъда қиляптилар.
Ҳадиси шарифда Пайғамбаримиз (с.а.в) “Кимнинг учта қизи ёки учта синглиси бўлса ёки иккита қизи ёки иккита синглиси бўлса, сўнгра уларни гўзал ахлоқ ва чиройли муомала билан тарбият қилса, қизлари ёки сингиллари албатта унинг жаннатга киришига сабабчи бўлади”- деганлар.
Демак аёлларимиз, қизларимиз ва сингилларимиз бизлар учун мукаррама бўлган зотлардандир, уларни ҳақларига риоя қилган ҳолда ҳушмуомалалик ила муомала қилишимиз лозим.
Муҳаммадийхон Хожиев.

55
Umumiy / Javob: Одоб ва ахлоқ
« So'nggi javob muallifi okahon.8800 11 Iyul 2018, 23:01:41 »
[color=bla
Ҳажнинг одоблари
Ҳаж қилмоқчи бўлган одам, аввало, Aллoҳ тaoлoгa acтoйдил тaвбa қилсин. Гyнoҳлapини тapк эта туриб, aввaл coдиp бўлгaнлapигa нaдoмaт қилиб, бyндaн cўнг тaкpopлaмаcликкa aзмy қapop қилcин.
Kимгa зyлм eткaзгaн, кимни xaфa қилгaн ёки кимнинг кўнглини қoлдиpгaн бўлca, yлapдaн yзp cўpacин.
 Энг мyҳим жиҳaтлapдaн биpи – қилaётгaн Ҳаж ибoдaтидaн Aллoҳнинг poзилигини вa oxиpaтининг oбoдлигини кўзлacин. Дyнё вa yнинг зийнaтлapини, pиёкopлик, нoм чиқapиш, фaxpлaниш кaби нapcaлapни зинҳop вa зинҳop xaёлигa кeлтиpмacин. Aкс ҳoлдa, бapчa қилгaн caъйи ҳapaкaтлapи бeҳyдa кетaди.
Oтa-oнaлapи тиpик бўлcaлap, yлapнинг poзиликлapини oлcин, дyoлapини сўрасин.
 Ҳaж caфapи билaн oвopa бўлиб, бoшқa ибoдaтлapгa эътибopcизлик қилмacин. Aйниқca, нaмoзгa эҳтиёт бўлcин, чyнки намoзнинг зapypлиги Ҳаждaн ҳaм эътибopли.
Caфap чoғидa дoимo Аллоҳни зикp этcин, дyo қилcин, иcтиғфоp aйтcин. Қypъoни кapимни тилoвaт қилcин. Tилини бўлмағyp гaплapдaн, бeҳyдa cўзлapдaн, ёлғoн, ғийбaт, чaқимчилик, cўкиш кaби бyзyқликлapдaн тийсин. Қўлидaн кeлгaнчa oдaмлapгa яxшилик қилиш пaйидaн бўлcин.
 Ўтгaн yлaмoлapимизнинг энг мyҳим нacиҳaтлapидaн биpи шyки, ҳoжилap Ҳaж дaвoмидa қaлбни мaшғyл қилиб, xaёлни oлиб қoчгyвчи тижopaтдaн xoли бўлишлapи кepaк. Ўзлapини xop тyтcинлap, зeбy зийнaтгa эътибop беpмacинлap. Пaйғaмбapимиз aлaйҳиccaлoм шyндaй қилгaнлap.
Жобир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам дeдилap: «Арафа куни Aллoҳ осмонга тушади ва улар ила фapиштaлapгa мaқтaниб: «Бaндaлapимгa қapaнглap! Typли жoйлapдaн xopу зop бўлиб, ҳyзypимгa кeлдилap. Cизлap гувоҳ бўлинглap, мeн yлapнинг гyнoҳлapини кeчдим», дeйди».
Ҳажга қилинадиган сарф-харажат ҳалолдан бўлиши шарт.
 Исроф ва зиқналикдан четланган ҳолда, ўртача йўл тутиб чин кўнгилдан зоди ва таомини бемалол қилиш. Ҳаж йўлида емоқ-ичмоқ учун сарфланган ҳар бир сўмга етти юз баробар савоб берилади.
Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳу: «Сафарда озиқ-овқатнинг яхши бўлиши кишининг карамидандир. Ҳожиларнинг афзали нияти холисроқ, нафақаси покроқ ва ишончи комилроқ бўлганидир», дер эдилар.
Жобир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ҳажжи мабрурнинг жаннатдан бошқа савоби йўқ», дедилар».
«Эй Аллоҳнинг Расули! Ҳажжи мабрур нима?» дейилди.
«Таом бериш ва салом ёйиш», дедилар».
Аҳмад ва Ҳоким ривоят қилган.
Шаҳвоний нарсалар, фисқ ва жанжалга йўл қўймаслик. Аллоҳ таоло бу маънони Қуръони каримда таъкидлаган.
Бу борадаги шаҳвоний нарсалар арабчада «рафас» дейилади ва барча шармсиз гап-сўз ҳамда хатти-ҳаракатларни ўз ичига олади. Аёлларга хушомад гапларни айтиш, шаҳвоний гап, ишора ва ҳаракатлар қилиш каби нарсалар рафасга киради. Фисқ эса Аллоҳнинг ҳар бир тоатидан чиқишдир. Жанжал – маълум ва машҳур нарса. Ҳаж қилувчи киши мазкур нарсалардан алоҳида эҳтиёт бўлиши лозим.
 Бақувват, юрса қийналмайдиган кишилар пиёда Ҳаж қилишлари афзал. Шунингдек, бемор, қари ва узрли кишилар ибодатларига нуқсон етмаслиги учун улов миниб Ҳаж қилганлари афзал.
Ўзига вожиб бўлмаса ҳам, жонлиқ сўйиб, қурбат ҳосил қилишга ҳаракат қилсин. Қиладиган қурбонлиги семиз ва чиройли бўлишига эътибор берсин. Қурбонлик вожиб бўлса, ўзи емасин. Агар қурбонлик ихтиёрий бўлса, ўзи ҳам есин.
Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васалламдан Ҳажнинг нимаси афзал?» деб сўралди.
«Баланд овози ва қон оқизгани», дедилар».
Термизий ривоят қилган.
Қилган сарф-харажати, сўйган қурбонлиги, ўзига етган машаққат ва қийинчиликларни бағрикенглик ила қабул қилсин. Уларга чин қалбдан хурсанд бўлсин. Ана ўша Ҳажининг қабул бўлгани аломатидир. Ҳаж йўлида етган ҳар бир машаққат Аллоҳ таолонинг йўлида нафақа қилганнинг ўрнига ўтади.
Ҳажнинг қабул бўлгани аломатларидан яна бири, аввалги маъсиятларни тарк қилиб, ёмон дўстлар ўрнига яхши дўстлар орттириш, ғафлат ва беҳуда мажлислар ўрнига зикр ва илм мажлисларида иштирок этадиган бўлишдир.

“Муҳйиддин Саххоф”жоме масжиди имом хатиби манбалар асосида тайёрлади
ck][/color]
[/font][/pre][/pre]
56
Umumiy / Javob: Одоб ва ахлоқ
« So'nggi javob muallifi okahon.8800 11 Iyul 2018, 22:34:36 »
Мабрур ҳаж
        Мусулмон инсон орзу қилиб, кутиб яшайдиган  Исломга доир амаллардан бири бу ҳаж амалидир. Лекин ушбу амал  зиёратчиларнинг мақсад ва ниятларига қараб қабулияти ўзгаради. Аллоҳ таолонинг даргоҳида қабул бўлган ҳажни Пайғамбаримиз соллоллоҳу алайҳи васаллам қуйидаги ҳадисларида,  мабрур ҳаж,  деганлар.

وَالْحَجُّ الْمَبْرُورُ لَيْسَ لَهُ جَزَاءٌ إِلَّا الْجَنَّة
“Мабрур  ҳажнинг мукофоти фақат жаннат бўлади!” (Бухорий, Муслим).
    “Мабрур” сўзи луғатда яхшилик қилинган, қабул қилинган деган маънодадир. Унинг “холис” деган маъноси ҳам бор. Ушбу ҳадиснинг шориҳлари   “мақбул “ яъни қабул қилинган, деб ҳам шарҳлаганлр.
    Мабрур ҳаж бўлиши учун қуйидагилар бўлиши лозим:
Ҳасан Басрий (р.ҳ.)нинг бундай дегани нақл қилинади:

الحج المبرور أن يرجع زاهدا في الدنيا راغبا في الآخرة
“Мабрур ҳаж шуки, ҳаждан дунёда зоҳид ҳолда, охиратга рағбатли бўлган ҳолатда қайтмоқликдир”.
   Демак, ҳожилар юртга қайтар эканлар дунё борасида зоҳид, зуҳду тақвога берилган, охират борасида эса унга рағбат қўйган, ҳаром ва шубҳали нарсаларга парҳезгор бўлиб, ҳар дам ва ҳар қадамда охиратини ўйлайдиган бўлишлари керак экан. Агар ана шундай ҳожилар бўлса, уларнинг ҳажларининг мабрур бўлганининг аломати ана шудир.
 Ҳаж вақтида гуноҳ иш ва қилиқлар аралашмаган ҳаж мабрур бўлади. Бу ҳақида Расулуллоҳ н соллоллоҳу алайҳи васалламнинг қуйидаги ҳадислари бор:

من حج فلم يرفث ولم يفسق غفر له ما تقدم من ذنبه
“Ким ҳаж қилса, ёмон гап ва ёмон иш қилмаса, ўтган гуноҳлари кечирилади» (Термизий,).
Ҳадиси шарифда тилга олинган “рафас” сўзи луғатда шаллақилик қилиш, беҳаё гапларни гапириш, бузуқ, ифлос ишларни қилиш маъносида экани айтилади. Демак, ҳажда бу хилдаги ишлар мутлақо мумкин эмас.

  Ҳаждан кўзланган мақсад фақат Аллоҳнинг фарз қилган ҳажини адо қилиш бўлиши керак. Шундагина ҳаж мабрур бўлади. Бу тўғридаги Ҳазрати Умар (р.а.)нинг мана бу гапига эътибор беринг:

مَنْ حَجَّ هَذَا الْبَيْتَ لاَ يُرِيدُ غَيْرَهُ ، خَرَجَ مِنْ ذُنُوبِهِ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّه
“Ким мана бу Уйни бошқа нарсани ирода қилмасдан ҳаж қиладиган бўлса, гуноҳлардан худди онаси туққан кундагидек бўлиб чиқади” (Ибн Абу Шайба).
Умуман, мабрур ҳаж деганда гуноҳ, маъсият аралашмаган ҳажга айтилади. Чунки, унинг “холис ҳаж” деган маъноси бор. Бу гуноҳлардан холи, деганидир. Тавоф асносида, одамлар тиқилинчида бировга туртилмасликка, бировнинг оёғини босиб олмасликка ҳам эътибор қаратиш керак бўлади. Бировнинг кўнглига оғир келадиган гапларни гапирмаслик керак. Бунинг учун зикрга зўр бериш керак. Ҳажга бориб, меҳмонхонада оёқ узатиб ётиб, умрида бир марта бўладиган,ўттиз, ўттиз  беш кунлик муборак сафарида бу ёқдаги, юртидаги дунёвий ишларининг муҳокама қилишнинг ҳеч кераги йўқ.
Хулоса шуки, Роббимиз  ҳаж ибодатларимизни қабул айласин.

Муҳйиддин Саххоф” масжиди имом хатиби  Муҳаммадали Зоҳидов
57
Umumiy / Javob: Одоб ва ахлоқ
« So'nggi javob muallifi okahon.8800 11 Iyul 2018, 22:31:07 »
БЕМОР ЗИЁРАТИНИНГ ФАЗИЛАТИ
Баъзида инсон ҳасталанганда яқин инсонларини меxрига муxтож бўлиб қолади. Анашундай бемор, меxрга муҳтож бўлиб турган вақтларда уларни зиёрат қилишлик, Ислом дини талимотларининг гўзал ҳусусиятларидан бири ҳисобланади. Базан Аллоҳ таоло ўз бандаларини ҳузуридан келадиган синов имтиҳонлари, ҳар xил дард ва касал билан синаса, гоҳида бошқа ҳолат ва имтиҳонлар билан ҳам синайди.
Аллоҳ таоло Қуръони каримда: “Сизларни бироз xавф-xатар, очлик (азоби) билан, молу жон ва мевалар (ҳосили)ни камайтириш йўли билан синагаймиз. (Шундай ҳолатларда) сабр қилувчиларга xушxабар беринг (ей, Муҳаммад)!” (Бақара сураси 155).
Бандага келган дардлар, касаллик ва мусибатлар Аллоҳ таолонинг синови, албатта бу синов, имтиҳонга сабрли бўлиши лозим эканлигини юқоридаги ояти каримадан билиб оламиз.
Бемор зиёратни ҳикматидан бири мўмин мусулмонлар ўрталарида меҳр-мурувват, ўзаро ҳамжиҳатлик зиёда бўлишидир. Мана шунинг учун мўмин мусулмон инсон беморлар ҳолидан xабар олиб турмоғи лозим. Бу борада Пайғамбаримиз (сав) ўз ҳадиси шарифларида шундай деганлар. “Мусулмоннинг мусулмондаги ҳаққи бештадир. Саломга алик олиш, касални бориб кўриш, жанозага эргашиш, таклиф этса бориш ва акса ўргувчига яxшилик тилашдир”. (Муслим ривояти)
Ҳадиси шарифдан кўриниб турибдики, биз мўмин-мусулмонларнинг бир-биримиздаги ҳақ-ҳуқуқларимиздан бири касал бўлган яқинларимиз ёки қавму қариндошларимиздан бемор бўлиб қолганларини дарҳол кўргани боришлик экан.
Бемор зиёрати шунчалик фазилатли амалки унда банда учун Аллоҳ таолонинг розилиги бор. демак кимда ким Аллоҳ таолонинг розилигига эришмоқчи бўлса қуйида зикр қилинадиган хадиси шарифдан ибрат ва намуна олсин.
 Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Албатта, Аллоҳ азза ва жалла қиёмат куни: “Эй Одам боласи, бемор бўлдим, кўргани келмадинг?!” - дейди.
“Эй Роббим, қандоқ қилиб Сени кўргани бораман? Сен Роббул Оламийн бўлсанг?” - дер.
“Билмадингми? Бандам фалончи бемор бўлди. Сен уни кўргани бормадинг. Билмадингми? Агар сен уни кўргани борганингда, Мени унинг ҳузурида топган бўлар эдинг. Эй Одам боласи, сендан таом сўрадим, Менга таом бермадинг?!” - дейди.
“Эй Роббим, қандоқ қилиб Сенга таом берайин? Сен Роббул Оламийн бўлсанг?” - дер.
“Билмадингми? Бандам фалончи сендан таом сўради. Сен унга таом бермадинг. Билмадингми? Агар сен унга таом берганингда, ўшани Менинг ҳузуримда топган бўлар эдинг. Эй, Одам боласи, сендан сероб қилишни сўрадим, Мени сероб қилмадинг?!” -дейди.
“Эй Роббим, қандоқ қилиб Сени сероб қилай? Сен Роббул Оламийн бўлсанг?” - дер.
“Бандам фалончи сендан сероб қилишни (сув беришингни) сўради. Сен уни сероб қилмадинг. Агар сен уни сероб қилганингда, ўшани Менинг ҳузуримда топган бўлар эдинг” – дейди”. (Имом Муслим ривоят қилган). (“Ўшани Менинг ҳузуримда топган бўлар эдинг”, дейиши, ўша ишнинг савобини, деганидир.)
Имом Муслим ўзларини саҳиҳларида Савбон (ра) дан келтирадиалар. Пайғамбаримиз (сав) айтадилар: “Ким бир касал инсонни зиёрат қилса, то қайтиб келгунча, жаннат боғлари ичра сайр қилиб юрган бўлади”.
Пайғамбаримиз (сав) оивоят қилинган бошқа бир хадисда: “Агар бемор ҳузурига кириб қолсанг, сени ҳаққингга дуои xайр қилишини сўра. Чунки, унинг дуоси фаришталарни дуоси каби мустажобдир” – дейилади.
Хар - бир инсон бемор зиёратига ҳам иҳлос билан, Аллоҳни розилигини топаман, савоб қозанаман деган нийят билан бормоги керак. Эртага тузалиб қолса бормаганим учун ҳижолат бўлиб қоламан ёки бормасам маломатга қоламан деган нийят билан боришда ҳеч қандай савоб йўқ.
“Мирза Холиқ ота” жоме масжиди имоми М. Хожиев
58
Umumiy / Javob: Одоб ва ахлоқ
« So'nggi javob muallifi okahon.8800 11 Iyul 2018, 22:28:25 »
ХАЛОЛ ЛУҚМА
Мусулмон инсон хамиша топаётган ризқини ҳалолдан бўлишига эътиборли бўлиши ва доимо бунга ҳаракат қилиш лозим. Айниқса, оила раҳбари қарамоғидагиларни ҳалол меҳнати ва покиза луқма билан боқиши фарз. Ҳалол озуқалар инсон учун тиббий томондан ҳам фойдадир. Чунки Аллоҳ таоло фақатгина зарарли ва нопок нарсаларни ҳаром қилган.
Аллоҳ таоло Бақара сурасида шундай марҳамат қилади: “Эй одамлар, ердаги ҳалол-пок нарсалардан тановул қилингиз ва шайтоннинг изларидан эргашмангиз! Албатта, у сизларга аниқ душмандир” (Бақара сураси, 168-оят).
Халоллик деганда нафақат истемол қилинаётган таомни покиза ва халолдан бўлиши шунингдек уни халол йўллар билан топилиши хам эътиборликдир. Агар у ризқ ўғрилик, порахўрлик, зўрлик, ҳийла-найранг, ҳаром нарса савдоси, етимнинг молини ўзлаштириш, ҳаром касб (фолбинлик, фоҳишалик) қилиш, умумхалқ мулкини ўзлаштириш каби йўллар билан бўлса, ундан топилган нарса хам харомдир.
Абу Ҳурайра (ра) дан ривоят қилинади: Росулуллоҳ (сав) дедилар: “Албатта Оллоҳ таоло покдир ва фақат покиза нарсанигина қабул қилади. Албатта Оллоҳ таоло пайғамбарларига буюрган нарсани мўминларга буюрди. “ Эй Пайғамбарлар, ҳалол –пок таомлардан енглар ва солиҳ амаллар қилинглар” “Ей мўминлар, сизларга ризқ қилиб берганимиздан покизаларини енглар” (Бақара сураси 172) Сўнгра пайғамбаримиз (сав) узоқ сафарда юрганидан сочлари тўзғиб, кир бўлиб кетган бир кишини эсладилар. У инсон қўлини осмонга кўтариб; парвардигорим парвардигорим! Деб дуо қилмоқда. Бироқ унинг егани ҳаром, ичгани ҳаром ва ҳаром билан озиқланади. Шундай экан қандай унинг дуоси ижобат бўлсин”.
Хадиси шарифдан маълум бўладики харом касблар орқали топилган нарса сабабли дуо ижобатидан махрум бўлинади.
Ҳолбуки, Пайғамбар (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): "Ҳаромдан битган этга дўзах муносибдир", деганлар (Имом Табароний ривояти).
Халолликни инсон хаёти давомида ўрни беқиёс. У сабаб инсон рухияти ва фитрати покиза хамда дуоси ижобат бўлади. Ҳар бир инсон дуосини ижобат бўлишлигини ҳоҳлайди. Лекин дуоларнинг қабул бўлишлигининг ҳам шартлари ва сабаблари бор. Дуолар ижобат бўлишлигини асосий сабабларидан бири истемол қилнаётган луқмани, ҳалолдан топишдир. Луқма ҳалоллиги деганда егуликни ўз ҳолича тоза, ҳалол бўлишлигина эмас балки ўша оша егуликни келишига сабаб бўладиган маблағимизни ҳам ҳалол йўл билан ҳалол касб орқали топилган бўлишидир.
Саҳобаи киромлардан Саъд ибн Абу Ваққос разияллоҳу анҳу Пайғамбаримиз соллоллоҳу алайҳи ва салламга: “Ей Аллоҳнинг Расули, дуо қилинг, Аллоҳ мени дуоси қабул бўладиганлардан қилсин” - деди.
Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Ей Саъд, таомингни ҳалол қил, дуоси қабул бўладиган бўласан. Муҳаммаднинг жони тасарруфида бўлган Зотга қасамки, бир одам ҳаром луқмани қорнига ташласа, Аллоҳ унинг дуосини қирқ кунгача қабул қилмайди. Қайси банданинг гўшти ҳаромдан ва рибодан ўсса, унга дўзаx муносибдир”, дедилар.
Айтадиларки Пайғамбаримиз (сав) Саъд ибн Абу Ваввоснинг дуоси ижобат бўлсин дея- дуо қиллганлар.
Ривоят қилибдиларки, Саъд ибн Абу Ваққос разияллоҳу анҳу Али, Талҳа ва Зубайр разияллоҳу анҳумларни сўкаётган кишини кўриб қолиб уни бу ишдан қайтарди. У қайтмади. Саъд разияллоҳу анҳу: “Ундай бўлса мен сени дуойибад қилурман!” – деди.
У киши бу сўзларни писанд қилмади. Саъд разияллоҳу анҳу таҳорат олди ва икки ракаъат намоз ўқиб дуо қилди: “Эй Аллоҳ! Агар шу одамнинг Сен томондан яxшилик ирода қилинган одамни сўкканини билган бўлсанг, уларни сўккани Сенинг ғазабингни келтирган бўлса, бир белги бер ва уни ибрат қил!”
Орадан ҳеч қанча фурсат ўтмасдан ҳовлиларнинг биридан бир туя қочиб чиқди. Уни ҳеч ким тўса олмади. Одамларнинг орасини ёриб ўтиб, ҳалиги кимсани топди ва уни оёқларининг остига олиб тепкилай бошлади. То у ўлгунича тепкилади.
Ҳатто Саъд ибн Абу Ваққос разияллоҳу анҳу нинг душманлари ҳам бу зотнинг дуосидан қўрқишган ва “ Эй Саъд бизни ҳақимизда Оллоҳдан қўрқинг бизни дуоибат қилманг, сиз дуо қилсангиз дарҳол бизга дуойингиз ижобати билинади” дея айтишган экан.
Оллоҳ таоло барчаларимизни ҳалол ризқ ила ризқлантирсин барчаларимизни доуси ижабат бўладиган инсонлардан қилсин.
“Мухаммад соли хожи” жоме масжиди ноиби Ж. Парпиев.

[/color][/size][/font]
59
Madaniyat / Cирано Де Бержерак
« So'nggi javob muallifi Uzbektosh Qilich 08 Iyul 2018, 16:48:59 »
Сирано.
Ҳўп, нима  қил  дейсан,  айт,  дўсти  ғариб?
Ё  анов  пастларга  қилайми тақлид?
Яшайми ҳақ  сўзни  эсдан  чиқариб?
Кун  кўриб  бургутмас, чувалчанг  таҳлид?
Мағрур  қўниш  мумкин  бўлган  чўққига
Судралиб  чиқайми  аянч  ва  айёр?
Минг  раҳмат! Керакмас нокас  дўқига
Бош  эгиб  яшамоқ!  Керакмас   зинҳор!
Номусни  унутиб, санъатни  хўрлаб
Достонлар  битайми  бойваччаларга?
Минг  раҳмат! Керакмас  яшамоқ  чидаб
Тантиқ  алжирашга  ва  ғалчаларга.
Соат  тўғриламоқ  бировга  созлаб
Черткиларга  тутиб  бермоқ  пешона...
Минг  раҳмат!  Керакмас  роҳатим  кўзлаб
Инжиқ  барон  чолга  бўлмоқ  парвона.
О, йўқ!  Менга  ҳеч  ҳам  тўғри  келмайди,
Минг  раҳмат! Ҳеч  қачон!  Қулоқ сол,  илло
Амалдор  қошида  букилиб, майда
Одамчалар  каби  туролмам  асло!
Сохта  табассумга  рост  таъзим  қилиб,
Қари  гарангларга  айлаб  такаллуф,
Эзма  сатангларни  мўътабар  билиб,
Тирикчилик  қилиш... Керакмас! Э  суф!
Меҳмонхоналарда  жўшиб  шеър  айтмоқ?
Минг  раҳмат!  Керакмас тушиб  титроққа.
Қандайдир  газетдан ҳадикда  ўтмоқ
Тўғри  келар,  айтгил,  қайси  аҳмоққа?
“Меркурий”  газетин  олиб  эрталаб
Рангинг  ўчиб  шошиб  ўқимоқ.
Сўздан,  ҳаракатдан  маънолар  ясаб,                     
Йўқ  жойдан  ҳикматлар  тўқимоқ,
Совутмаслик  учун  иссиқ  жойингни,
Думинг  ликкиллатиб  ялоқҳўр  итдай,
Қават-қават  қилиб  чарви  мойингни
Текинҳўр  ҳаётга  ёпишмоқ  битдай...
Керакмас!  Минг  раҳмат! Ўзига  сийлов!
Гарчи  зор  бўлсам-да,  хор  бўлсам-да, дўст,
Фақир  кулбамдаги  милтироқ  олов 
Юрагим  яшнатиб  турар  бекам-кўст.
Ўлан  тўшагимдир, кўланкам  майдон,
Мендай  ҳатто  айшин суролмас  қирол.
Кулбамда  озодман! Инсонман, инсон!
Ҳамхонамдир ижод, илҳом ва  иқбол!     
Ҳа, эркин  бўлмоқни  истайман  ҳар  дам
Чин  кўнгилдан  кулсам, чақнаса  кўзлар,
Баралла  куйласам, сўзласам  ўктам,
Душманлар  қийраса, шод  бўлса  дўстлар.
Мансаб  ва  ақчани  ўйламайман  ҳам
Ҳаёлан  чиқволиб  учар  гиламга,
Гоҳ  ойга  учаман,   кезаман  ҳуррам,
Гердайиб  қарайман  бутун  оламга.
Қандай  соз  сеҳргар  табиат  билан
Ошно  бўлиб  боғ-роғ барпо  қилолсанг
Қандай  соз гулларинг  ифор  сочса шаън,
Япроқ  ва  кўнглингга ҳеч  қўнмаса  чанг!
Бир  куни  андуҳлар  топиб  ниҳоя
Бошингга  гулчамбар  тақади  илҳом.
Тақдир  кулиб  боқиб   сўнгги  сония
Даҳога  ғолиб  деб  еткайдир  пайғом!
Қандай  соз: уқубат  сўнггида  зафар!
Қандай  соз: ёруғдир  ҳамиша  юзинг!
Абадий  шон-шуҳрат, боқий  севинчлар
Боиси бир  ўзинг! Биргина  ўзинг!

Ушбу асарни сахналаштирмокчиман.
60
Umumiy / Мен режиссёр
« So'nggi javob muallifi Uzbektosh Qilich 08 Iyul 2018, 16:45:12 »
Мен режиссёрлик таълимини олсам, шу дипломга эга бўлсам, кўпроқ ёзаман ва кенг масштабдаги асарлар яратаман деб ният қилгандим. Мана, ЎзбДСМИ нинг дипломини олдим. Аммо кам ижод қиляпман, кам ёзяпман. Бир нарсани ёзишдан олдин минг андиша, масъулият билан ўйланадиган бўлиб қолдим.
Sahifalar: 1 2 3 4 5 [6] 7 8 9 10