So'nggi xabarlar

: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
61
Oila va jamiyat / Javob: ISLOMDA oiladagi muomala
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 15 May 2019, 12:22:15 »
Касбу-ҳунар
Маълумки, 2018 йил 28-декабрь куни муҳтарам Юртбошимиз Парламентга мурожаат қилдилар. Унда Юртбошимиз томонидан 2019 йил “Фаол инвестициялар ва ижтимоий ривожланиш йили”, деб номланди. Бу эса, 2018 йилда бошланган ишларни мантиқий давом эттириш, юксак босқичларга кўтариш, тадбиркорлик, савдо-сотиқ ишлари ҳамда тобора куч-қувватга тўлиб бораётган ислоҳотларнинг давоми бўлади.
Муқаддас динимизда ҳам ҳар бир мўмин-мусулмон киши дунё ҳаётида фаровон яшаши ва Аллоҳ берган ризқини ҳалол йўллар билан топиши учун   меҳнат ва ҳаракат қилиши кераклиги баён этилган. Чунки, инсон доимо ҳаёти учун зарур бўлган уй-жой, улов, озиқ-овқат, рўзғор анжомлари ва кийим-кечакка эҳтиёж сезади. Буларнинг барчаси касб-ҳунар ва меҳнат қилиш орқали ҳосил бўлади.
Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васаллам касб ва ҳунар ҳақида шундай деганлар:
"اِنَّ اللهَ يُحِبُّ الْعَبْدَ المْحْتَرِفَ" (رواه الإمام الترمذى).
яъни: “Аллоҳ таоло касб-ҳунарли кишини яхши кўради” (Имом Термизий ривояти).
إن أطيب ما أكلتم من كسبكم وإن أولادكم من كسبكم . رواه الترمذي والنسائي وابن ماجه .
Расулуллоҳ саллалоҳу алайҳи ва саллам айтадилар:
“Киши ейдиган нарсаларнинг энг покизароғи ўз қўли билан касб қилганидандур”.(Оиша разияллоҳу анҳодан Абу Довуд, Насаий, ибн Можа ривоятлари)
Умму Ҳоний разияллоҳу анҳога: “Қўй боқ, чунки унда барака бор” деганлар.(ибн Можа ривояти)
Юртбошимиз шундай дедилар: “Аҳоли ўртасида ишсизликни камайтириш, одамлар ва оилаларнинг даромадини ошириш лозим. Пенсия ва нафақаларни тайинлаш ва тўлаш тартибини қайта кўриб чиқиш, пенсия тизимини тубдан ислоҳ қилиш зарур”.
Мусулмонларга ёрдам қилиб, уларнинг ҳожатини чиқариш иймон келтириш каби савобли ишлардан эканлиги ҳақида Ибн Ҳажар Асқалоний ўзининг “Мунаббиҳот” китобида қуйидаги ривоятни келтиради:
 "خَصْلَتَانِ لاَ شَيْءَ أَفْضَلَ مِنْهُمَا: اَلْإِيْمَانُ بِاللَّهِ، وَالنَّفْعُ لِلْمُسْلِمِيْن
وَخَصْلَتَانِ لاَ شَيْءَ أَخْبَثَ مِنْهُمَا: اَلشِّرْكُ بِاللَّهِ، وَالضُّرُّ لِلْمُسْلِمِيْن"
яъни: “Икки хислат борки, улардан афзал нарса йўқ: Аллоҳга иймон келтириш ва мусулмонларга фойда келтиришдир. Ва икки хислат борки, улардан ёмонроқ нарса йўқ: Аллоҳга ширк келтириш ва мусулмонларга зарар етказишдир”.
Дарҳақиқат, динимиз инсонпарвар, яхшилик дини бўлиб, доим инсонларга манфаат етказиш ва яхшилик қилишга чорлайди. Шундай экан, мўмин киши доим халқ хизматида бўлишга ҳаракат қилади ҳамда халққа наф етказиш, дардига малҳам бўлишни ўзига шараф деб билади.
Динимизда киши ўзганинг ҳожатини чиқарса, Аллоҳ таоло қиёмат кунида унинг ҳожатини раво қилади. Бу ҳақда Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам шундай дедилар:
"مَنْ كَانَ فِي حَاجَةِ أَخِيهِ كَانَ اللهُ فِي حَاجَتِهِ وَمَنْ فَرَّجَ عَنْ مُسْلِمٍ كُرْبَةً فَرَّجَ اللهُ عَنْهُ كُرْبَةً
 مِنْ كُرُبَاتِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ" (رواه الإمام البخاري) .
яъни: “Ким ўзганинг ҳожатини раво қилса, Аллоҳ унинг ҳожатини раво қилади. Ким бир мусулмоннинг ташвишини аритса, Аллоҳ унинг Қиёмат кунидаги ташвишларидан бирини аритади” (Имом Бухорий ривояти).
Аллоҳ таоло дунёдаги барча нарсаларни инсоннинг фойдаси учун яратди. Шундай экан, инсон ҳам шунча имкониятлардан фойдаланиб Аллоҳнинг буйруқларини бажармаслиги инсофсизлик бўлади.
   Динимизда доимо ҳалол касбга тарғиб қилиб келинган. Ҳатто охират амаллари учун ҳам бира тўла дунёвий ишлардан тўла ажраб чиқиб, на ўзига, на қарамоғидаги оиласига қарамай бутунлай ибодатга ажралиб чиқишга рухсат берилмайди. Балки ҳалол касбнинг ўзи ҳам ибодат даражасидаги амаллардан саналади.  Ҳалол ризқ йўлида қилинадиган саъю ҳаракатлар учун улкан савоблар ваъда қилинган.
   وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال قال رسول الله صلى الله عليه وسلم
دينار أنفقته في سبيل الله ودينار أنفقته في رقبة ودينار تصدقت به على مسكين ودينار أنفقته على أهلك أعظمها أجرا الذي أنفقته على أهلك . رواه مسلم .   
Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Расулуллоҳ саллалоҳу алайҳи ва саллам айтадилар:
“Бир динор Аллоҳ йўлида нафақа қилдинг, бир динор қул озод қилишга сарфладинг, бир динор мискинга садақа қилдинг, бир динор аҳлингга нафақа қилдинг. Буларнинг ичида ажри улуғроғи аҳлингга нафақа қилганингдур”. (Муслим ривояти)
(Жума тезисларидан фойдаланилди(

Мухторжон Шарофуддинов. Марҳамат тумани бош имом хатиби
62
Islom / Javob: ҚАРИНДОШЛИКНИ УЗМАНГ
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 15 May 2019, 12:13:53 »
Силайи раҳм
Улуғ ватандошимиз имо Бухорийнинг “Адабул муфрад” китобида ушбу ҳадис бор:
Баҳазрат ибн Ҳаким разияллоҳу анҳу отаси ва бобосидан ривоят қилди, бобоси айтди: "Расулуллоҳдан:
«Эй, Расулаллоҳ, мен яхшилигимни кимга қилсам бўлади?" - деб сўрадим.
"Онангга", дедилар.
Мен шу саволимни уч маротаба қайтарсам ҳам, Расулуллоҳ:
"Онангга", деявердилар.
Тўртинчи маротаба сўраганимда:
"Отангга ва яқин бўлган қариндошларингга", дедилар. (зиёуз.cом кутубхонаси)
Кўринадики, ота-онадан кейинги аввалги яхшилик уларга яқин бўлган қариндошларга экан. Ана ўша қариндошларга яхшилик динимизнинг энг аввалги кўрсатмаларидан биридир. Бу мавзуда оят ва ҳадислар бисёр.
“Албатта, Аллоҳ адолатга, эзгу ишларга ва қариндошга яхшилик қилишга буюради ҳамда бузуқчилик, ёвуз ишлар ва зулмдан қайтаради. Эслатма олурсиз, деб (У) сизларга (доимо) насиҳат қилур”.(Наҳл. 90)
“Эй, одамлар! Сизларни бир жон (Одам)дан яратган ва ундан жуфти (Ҳавво)ни яратган ҳамда иккисидан кўп эркак ва аёлларни таратган Раббингиздан қўрқингиз! Шунингдек, ўрталарингиздаги ўзаро муомалада номи келтирилувчи Аллоҳдан ва қариндошлар (алоқасини узиш)дан қўрқингиз! Албатта, Аллоҳ сизларни кузатиб турувчидир”. (Нисо. 1)
Қариндошчилик ришталарини турли йўл ва усуллар билан мустаҳкамлашга ҳаракат қилиш инсон ризқи ва умрига таъсир этиши мумкинлиги ҳақида ҳам Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) башорат бериб бундай деганлар:
яъни: “Кимни ризқи-рўзи кенг бўлиши ва умри узоқ бўлиши хурсанд этса, бас у силаи раҳм қилсин, яъни қариндошлик ришталарини мустаҳкамласин”.
Шу билан бирга қариндошлик ришталарини узиш энг катта гуноҳлардан ва ёмон ишлардан бўлиб, бемеҳрлик, тошбағирлик ва ҳиссиётсизлик деб билинади. Бундай кимсадан бирон бир яхшилик кутилмайди, ундан раҳм-шафқат умид қилинмайди. Зеро, ўз яқинларига яхшилик қилмаса, бегоналардан бутунлай четда бўлади. Унинг қалби ўз туғишганларига нисбатан тошбағир бўлса, улардан бошқаларга эса янада қаттиқ ва бемеҳр бўлади. Ислом таълимоти бундай ишлардан қатъий огоҳ этади. Чунки унинг оқибати лаънат ва гумроҳликдир. Аллоҳ таоло айтади:
“Агар (имондан) бош тортсангиз, аниқки, сизлар ерда бузғунчилик қиларсизлар ва қариндошларингиз (билан ҳам алоқаларингиз)ни узасиз, албатта. Ундай кимсаларни Аллоҳ лаънатлагандир, бас, уларнинг (қулоқларини) “кар”, кўзларини “кўр” қилиб қўйгандир”.
Фақиҳ Амр ибн Шуайбдан, у эса, отасидан, бобосидан ривоят қилади:
“Бир киши Пайғамбарнинг (с.а.в.) ҳузурларига кeлиб:
“Мeн қариндошлар билан силаи раҳм қилдим, улар мeндан узилдилар, уларни афв этдим, мeнга зулм қилдилар, уларга яхшилик қилдим, мeнга ёмонлик қилдилар. Уларга ўзларидeк муомала қилайинми?” дeди. Айтдилар:
“Йўқ. Унда гуноҳга шeрик бўлиб қоласан. Лeкин уларга яхшилик ва силаи раҳм қил. Ҳамиша Аллоҳдан қувват сeнга давомли бўлади, модомики сeн шу ишингда давом этсанг”. (Танбeҳул ғофилин. Ал-Фақиҳ Абу Лайс ас-Самарқандий. зиёуз.cом кутубхонаси)

Муҳаммадсоли Иминов. Марҳамат туманидаги “Полвонтош” жоме масжиди имом хатиби
63
Islom / Javob: EXSONDA SAVOB KO"P
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 11 May 2019, 11:56:36 »
САҲОВАТЛИ  ХАЛҚ

   Ўзбек халқи азалдан саҳоватли ва меҳмондўстлиги билан бутун дунёга машҳурлиги ҳеч кимга сир эмас, балки исбот талаб қилишга ҳожат бўлмаган айни ҳақиқат. Ҳозирги кунга қадар ҳам Ўзбек деса меҳмондўст, кўнгли очиқ инсонлар кўз олдида намоён бўлади. Бекорга айтишмаган “эрталабда бепул овқат тарқатадиган халқ” деб.
   Халқимиз кечаю кундуз ғимирлаб меҳнат қилар экан, тўйлар қилсам, одамларга эҳсонлар қилсам деб  ҳамиша хаёлидан ўтказиб туради. Бир - бирларининг ҳақларига дуо қилганда ҳам “топганинг тўйларга буюрсин” дейишлик одат бўлиб қолган. Чунки уларга очиқ қўл бўлишлик аждодларидан мерос бўлиб қолган. Яқин ўтмишимиз бўлмиш Иккинчи жаҳон урушида ҳам ўзбек халқининг бағри кенглиги оламларга достон бўлиб кетган.
   Халқимиз жўмардлик қилар экан одамлардан қилган яхшиликлари эвазига тамаъ ҳам қилмайди, балки ажру савобини Охиратдан умид қилади. Яхшиликни фақатгина Холиқ таоло учун қилар экан, “майли бандасидан қайтмаса Худодан қайтсин, бандаси билмаса ҳам Худо билса бўлди”, − деб қўйишади. Чунки халқимиз хайру - эҳсоннинг савоби қанчалик улуғ эканлигини яхши англайдилар.
Дарҳақиқат, Қурони карим оятлари ва Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳадиси шарифларида бу тўғрида кўплаб кўрсатмаларни учратиш мумкин.
   Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадиси шарифда Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва саллам марҳамат қиладилар:
“Бандалар тонг оттиргувчи кун борки, икки фаришта тушади. Уларнинг бири “Эй Аллоҳим, нафақа қилгувчига (нафақасининг) ўрнини босгувчини бергин”,− деб туради. Иккинчиси эса “Эй Аллоҳим, ушлаб қолганга талофат бер” ,− деб туради”. (Бухорий ва Муслим ривояти)
   Яъни ҳар тонгда тушгувчи икки фариштадан бирининг вазифаси шу ўтгувчи кунда ким хайру эҳсон қилса, унинг ўрни Яратганнинг хазинасидан яна тўлдирилишини сўраб туриш бўлади. Ва албатта уларнинг дуолари ижобат бўлғуси. Бунинг мисолини дарёдан сув олишга эмасу, саҳродаги қумдан бир ҳовуч олганга қиёс қилиш мумкин. Негаки, дарёдан челакда сув олганда ўрни билинмайди, амммо саҳродаги қумдан бир ҳовуч олинса, ўша пайтда ўрни кемтикка ўхшаб қолсада, ҳеч қанча ўтмай шамол ва шаббодаларда яна аввалгидай билинмай кетади.
   Анас ибн Молик разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам:
“Албатта, садақа Парвардигорнинг ғазабини ўчиради ва ёмон ўлимни даф қилади”, − деганлар. (Термизий ривояти)   
   Динимиз ҳақиқатдан ҳам юксак инсоний фазилатларни ўзида жам қилишлиги билан бирга ҳақиқий ҳаётий дин эканлигидан бу борада ҳам ҳар бир инсон тоқатидан ортиғига таклиф қилинмайди. Халқимиз ибораси билан айтганда бор − борича, йўқ − ҳолича. Кимга Тангри таоло мўл-кўл ризқ, ҳалол молу давлат ато этган бўлса ўшанга яраша саҳоватда бўлишлиги лозим ва Аллоҳ таолонинг бундоқ неъматига сазовор бўлган кишиларнинг зиммасига шариатимиз ҳукмига кўра белгиланган вожиб садақотларни адо қилишлик ҳам юклатилади. Шунга яраша жаннат ваъдалари башорати ҳам бор. Кимки дунёда камроқ даромадлик бўлса улар ҳам ўкситилмайди. Балки имконият даражасида саҳоват қилса уларга ҳам улкан зафарлар насиб этиши мумкин. Шунинг учун бизнинг саҳий халқимиз имконидан ташқари уринмасликлари лозимлигини ҳам билиб қўйишлари лозим.
Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам:
“Қай бир киши ҳалолдан садақа қилса, Аллоҳ ҳалолдан бошқасини қабул қилмагай, Раҳмон уни ўнг қўли ила қабул қилади. Агарчи бир дона хурмо бўлса ҳам Раҳмоннинг кафтида токи тоғдан катта бўлгунча ўсади. Худди сизларнинг бирингиз тойчоғи ёки бўталоғини тарбия қилгани каби”, дедилар. (бешовларидан фақат Абу Довуд ривоят қилмаган)
   Бизнинг саҳоватлик элатимиз баъзан, ҳатто кейинги пайтларда кўпроқ ҳолатларда “саҳийлик” нинг чегарасидан чиқиб кетмоқдалар. Ҳолбуки саҳоватнинг чегарасидан сўнг исрофгарчилик ва риё ҳудудлари келади. Аллоҳ таоло Қурони каримнинг бир қанча оятларида исрофгарчилик нақадар ёмонлиги ҳақида баён қилган. Тўй-тўркин, йиғилишларда, матбуотларда бу ҳақда неча бора такрор айтмоқдамиз. Ўзимизнинг тоқатимиздан ортиғига беҳуда чиранишдан мурод нималигини ҳам яхшилаб фикрлаш фурсати келди. Шунчалик дабдабадан мурод одамларга кўрсатиш учунлигини очиқ-ойдин тан олмоқдамиз. Энди эса фақатгина амал қилиш қолди.
   Ҳар бир ишда ҳам Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва салламнинг таълимотларига кўра ўрта ҳолликни ихтиёр этишликка насиб айласин.

Улуғбек қори Йўлдошев
2011 й. 26 фев.с – 02-07.
64
Oila va jamiyat / Javob: Инсон қадри
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 11 May 2019, 11:47:42 »
ДИНИЙ БАҒРИКЕНГЛИК
Муқаддас динимиз таълимотларида бошқа дин ва миллат вакиллари билан ҳам дўстона алоқалар намоён бўлади. Аллоҳ таоло Қурони каримда «Мумтаҳана сурасида марҳамат қилади:
«Аллоҳ сизларни диний уруш қилмаган ва диёрларингиздан чиқармаганларга яхшилик ва адолатли муомала қилишдан сизларни қайтармас. Албатта, Аллоҳ адолат қилувчиларни яхши кўрадир». (8-оят)
Аллоҳ таоло бу ояти каримада мўмин-мусулмонларни бошқа миллат ва дин вакиллари билан агар улар мусулмонларга диний адоват ила уруш қилмаса ва уларни сиқувга олиб ўз диёрларидан чиқариб юборишга уринмаса, яхши алоқада бўлишга буюрмоқда ва уларга нисбатан адолатли бўлишни таъкидламоқда.
Динимизда миллатлар аро дўстлик ибратланарлик даражада ўз аксини топган. Ҳабашлардан Билол ибн Раббоҳ, форслардан Салмон Форсий, яҳудийлардан Абдуллоҳ ибн Салом каби саҳобийларнинг (разияллоҳу анҳум) Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васалламнинг қошида, барча мусулмонларнинг наздида қанчалик  ҳурмат эътибори юқори бўлганлиги ҳам фикримизнинг ёрқин далилидур Натижада қанчалаб насроний ва яҳудий динига мансуб кишилар Исломни қалбан қабул қилдилар. Қанчалар мушриклар неча йиллик адоватлардан сўнг Ислом динининг фаолларига айландилар.
Бугунги кунга келиб мусулмонлар бошқа диндагилар билан тинч яшаш босқичидан ҳам ўтиб мулоқот ва ҳамкорлик алоқаларига ўтмоқдалар.
Муҳтарам Юртбошимиз: “Мусулмонлар ва насронийларнинг Ўзбекистон заминида биргаликда ҳамнафас бўлиб яшаши диний-маънавий тотувликнинг нодир тимсоли ва барча дин вакилларига нисбатан бағрикенгликнинг энг яхши намунаси деб ҳисобланишига арзигуликдир”, деб таъкидлаган эди.
Диний бағрикенглик – турли дин вакилларининг ёнма-ён, тинч-тотув яшашини билдиради. Ҳар ким ўз эътиқодига амал қилиб, бу ҳуқуққа бошқалар ҳам эга эканини эътироф этиши чин маънодаги бағрикенгликдир. Бу фазилат халқимизнинг қон-қонига сингиб кетган. Юртимизда қадимдан 130 дан ортиқ миллат ва элат вакиллари аҳил-иноқ яшаб келади.
Мустақиллик йилларида давлатимиз динлараро муносабатларни мустаҳкамлашга алоҳида эътибор қаратди. Ҳозирги кунда мамлакатимизда турли динларга эътиқод қилувчи фуқаролар демократик, ҳуқуқий давлат ва кучли фуқаролик жамияти қуриш йўлида ҳамкорлик ва ҳамжиҳатлик билан ҳаракат қилишяпти.
Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 31-моддасида, жумладан, шундай дейилади: “Ҳамма учун виждон эркинлиги кафолатланади. Ҳар бир инсон хоҳлаган динига эътиқод қилиш ёки ҳеч қайси динга эътиқод қилмаслик ҳуқуқига эга. Диний қарашларни мажбуран сингдиришга йўл қўйилмайди”.
Ўзбекистонда эътиқод эркинлиги ва диний бағрикенгликни мустаҳкамлашда қонунчилик ҳам такомиллашиб борди. “Виждон эркинлиги ва диний ташкилотлар тўғрисида”ги қонун 1991 йилда қабул қилинган. Сўнгги йиллар давомида мазкур қонунни давр талаблари асосида тубдан ўзгартириш зарур бўлиб қолди ва 1998 йилда Республика Олий Мажлиси қонуннинг янги таҳририни қабул қилди. Бу қонун мамлакатимизда диний бағрикенглик тамойилларини ҳаётга татбиқ этишда ҳуқуқий асос бўлиб хизмат қилмоқда.
Мазкур Қонунга асосан ди¬ний ташкилотларнинг бошқа ташкилотлар билан тенгҳуқуқлиги таъминланди. Уш¬бу конуннинг 5-моддасида прозелитизм, миссионерлик ҳаракатлари тақиқланиши белгиланган.
Афсус, қонунга зид ҳаракатларини тур¬ли йўллар ва усуллар билан амалга оширишга уринаётган бузғунчилар, миссионерлар ҳамон учраб турибди. Улар нопок мақсадларини ёшлар ўртасида, айниқса, диний маълумоти бўлмаган ёки ёт таъсирларга берилувчан айрим содда фуқаролар орасида ёйишга ҳаракат қилишади. Натижада айрим одамлар алданиб, моддий маънавий қийинчиликлар баҳонасида фитначиларнинг тузоғига илиниб қоляпти. Шу муносабат билан барчани огоҳликка, ҳақ динимизни, миллий қадриятларимизни, бой тарихий меросимизни ҳимоя килишимиз лозим.
Фитналарга бошловчи ҳар қандай ҳа¬ракат ва ғояларга ҳаммамиз қарши туришимиз, мустақил диёримиз равнақини таъминлаш, халқимиз тинчлигини сақлашдек улуғ ишга холис ҳисса кўшмоғимиз керак.

   Шаҳобиддин ПАРПИЕВ
   Асака тумани бош имом хатиби
65
Oila va jamiyat / Javob: Инсон қадри
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 11 May 2019, 11:44:39 »
ОДАМ САВДОСИ
   Одам савдоси бугунги кунда кўп ишлатиладиган иборалардан бир бўлиб турибди. Кимлардур бу ҳақда надомат билан эсласа, кимлардур ўша надоматнинг олдини олиш илинжида сўзламоқда.
   Ўқувчилик давримизда тарих дарсидан қулдорлик тузуми ҳақида ўқиб, бу нарсалар бари мозийда қолиб кетган деб тасаввур ҳосил қилган эдик. Аммо бугунга келиб ўша тузум ҳамон давом этаётганлигининг гувоҳи бўлиб турибмиз. Аслида қулдорликка қарши биринчи булиб Ислом дини кураш олиб борган. Қул озод қилишлик ибодат даражасигача кўтарилган. Ҳатто баъзи гуноҳларнинг каффороти учун ҳам қул озод қилишлик шарт қилинганки, булар ҳаммаси инсон ҳуқуқларининг ҳимояси эди.
   У пайтларда-ку, уруш ва жангларда асир тушган инсонлар мажбурий тарзда қул қилинган эди. Бироқ бугунги кунда инсонлар ўз ихтиёрлари билан мўмай даромад илинжида оқибатини ўйламай ўзларини қулчилик тўрига уриб қўймоқдалар.   
Маълумотларга кўра, инсоният тараққиётининг қулдорлик расман ҳукм сурган тўрт асрида қуллар сони 12 миллионга яқин бўлган. Кейинги ўттиз йил ичида фақат Осиёда жинсий қулликка маҳкум этилган аёллар ва болалар (расмий ҳисоб-китобларда 18 ёшга етмаган қурбонлар ҳам болалар сафига киритилади) 30 миллиондан ошган.
Бирлашган Миллатлар ташкилоти ва Қочоқлар бўйича халқаро ташкилотлар экспертларининг хулосасига кўра, сўнгги йилларда бу хилдаги жиноятчилик шиддат билан ўсиб бормоқда. Одам савдоси бозори наркотик ва қурол савдосидан кейинги, учинчи ўринни эгаллайди.
Бу муаммо бугунги кунда бутун жаҳон оммасининг ташвиши бўлиб қолмоқда. Одам савдосига қарши қатор тадбирлар ишлаб чиқарилмоқда. Жумладан Республикамизда ҳам ҳуқуқни ҳимоя қилиш бўлимлари ва маҳалла йиғинлари ҳамкорликда тинмасдан фаолият олиб бормоқда.
Ўзбекистон Республикаси Конституцияси, 22-моддасига мувофиқ “Ўзбекистон Республикаси ўз ҳудудида ҳам, унинг ташқарисида ҳам ўз фуқароларини ҳуқуқий ҳимоя қилиш ва уларга ҳомийлик кўрсатишни кафолатлайди”.
Баъзи бир субутсиз ва ориятсиз кимсалар ўз хотинлари ва қизларини ҳам сотилиб кетишлигидан ор қилмай, улардан келадиган даромад иштиёқида ўзлари уйда қолиб уларни ноқонуний йўллар билан чет элга жўнатиб юборишлиги миллатимиз учун ҳам юртимиз учун ҳам улкан хиёнат дейишимиз тўғрироқ бўлур эди.
Бундан ташқари ҳар бир мусулмон боласи уйланар экан, никоҳ пайтида келиннинг “Бағишладим” лафзидан сўнг “Қабул қилдим” деганда бўлажак турмуш ўртоғи олдидаги барча масъулиятларни ўз зиммасига олар экан, жумладан уни боқиб олишни, ҳимоя қилишни ҳам бўйнига олади. Бундан ташқари эркак киши оила бошлиғи эканлиги Қурон ояти билан собит бўлган илоҳий ҳукм. Бироқ бунинг шарти ҳам мазкур оятнинг давомида баён этилган. Яъни эрканинг оилада раҳбар бўлишлигининг сабабларидан бири – мол дунёсидан нафақа қилиб хотинни таъминлашдур.
Шунинг учун эркакларимиз, ҳам хотиннинг ҳақини поймол қилиб, ҳам қиёмат куни Яратганнинг олдида шарманда бўлишдан сақланишларини хоҳлар эдик.
Шунингдек латофат соҳибалари бўлган покдомон қизларини ўз қўллари билан қабоҳат гирдобига топшириб, азиз юртимизнинг шаънига, миллатимиз шаънига доғ туширмайлик. Ҳолбуки, биз фарзандларимиз учун ҳам жавобгармиз!

   Шаҳобиддин Парпиев. Асака туман бош имом хатиби
66
Islom / Javob: Hikmatlar shodasi
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 11 May 2019, 11:35:40 »
Замзам суви
Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васаллам айтганларидек, замонамиз дунёвий олим ва тадқиқотчилари эътироф этганларидек ер юзидаги энг тоза сув – Замзам суви ҳақида нималарни биламиз?
Аввало бу ҳақда Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васалламнинг шундай сўзларини келтирамиз:
عن عبدالله بن عباس رضي الله عنهما قال : قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: خير ماء على وجه الأرض ماء زمزم ، فيه طَعام الطُعْم ، وشِفَاء من السقم. رَوَاهُ الطبراني
Абдуллоҳ ибн Аббос разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Ер юзидаги энг яхши сув замзам сувидир. Унда очга таом, касалга шифо бордир», - дедилар» (Табароний ривояти).
Японияда энг кўп сотилган китоблар қаторидан жой олган Др. Ямотонинг Замзам бўйича ёзилган китобида Замзам физикавий ва кимёвий хоссалари жиҳатидан ер юзидаги барча сувлардан бошқача.
Замзамнинг уютувчи хоссаси бор эканлигини, бир пиёласи бир челак техник сувни тозалашини, бу хоссасига қарамай энергия ва шифо манбаи эканлигини исботлаган Пфайфер “Сув ҳар қанақа шарт остида ўзгармайди, лекин ўзгартиради” дейди. Немис мутахассиси қуйидагиларни билдиради: “Жуда ажойиб бир тажриба ўтказдим. Бир томчи Замзам сувига юз томчи оддий сув аралаштирдим. Натижада кўрдимки, сувнинг ҳаммаси Замзамга айланибди. Сўнгра бир томчи Замзамга минг томчи оддий сув аралаштирдим. Ва яна бу сувнинг Замзамга айланганига гувоҳ бўлдим. Бунинг сабаби нима? Замзамда шундай бир энергия борки, бошқасини ўзгартиради, лекин ўзи ўзгармайди.”

“Замзам” сўзининг маъноси ҳақида шундай дейилади:
“Замзам сўзига луғавий жиҳатдан тўрт хил маъно берилган:
1. Кўп. Яъни ушбу қудуқнинг суви кўп бўлгани учун «замзам» (кўп) деб номланган;
2. Тўпланган. Яъни Ҳожар онамиз ердан сув чиқиб атрофга ёйила бошлаганда сувга қараб: — Эй муборак сув «зам, зам» (тўплан), – деган. Сув ёйилиб кетмасдан тўпланиб қолган. Шундан ўша «тўхта-тўхта» маъносидаги «замзам» сўзи унга ном бўлиб қолган;
3. Тўсилган. Яъни ердан сув чиқиб атрофга ёйила бошлаганда Ҳожар онамиз тупроқ билан унинг атрофини тўсиб чиққан. Шундан ўша «тўсилган» маъносидаги «замзам» сўзи унга ном бўлиб қолган;
4. Замзам. Яъни замзам номи бошқа бирор маънодан олиниб унга ном бўлиб қолган эмас. Истилоҳда эса замзам деганда Масжидул ҳаромдаги машҳур қудуқдан олинадиган сув тушунилади”.
   ثنا عمر بن الحسن بن علي ثنا محمد بن هشام بن عيسى المروزي ثنا محمد بن حبيب الجارودي نا سفيان بن عيينة عن بن أبي نجيح عن مجاهد عن بن عباس قال قال رسول الله صلى الله عليه و سلم : ماء زمزم لما شرب له إن شربته تستشفي به شفاك الله وإن شربته لشبعك أشبعك الله به وإن شربته ليقطع ظمأك قطعه الله (سنن الدارقطني)
Ибн Аббос разияллоҳу анҳумо айтади – Расулуллоҳ саллаллоху алайҳи ва саллам:
   “Зам зам суви нима учун ичилса ўшангадур. Агар унинг шифо бўлишини сўраб ичсанг, Аллоҳ сенга шифо берур. Тўйиш учун ичсанг, Аллоҳ сени у ила тўйдирур. Чанқоғингни кетказиш учун ичсанг, Аллоҳ сенинг чанқоғингни кетказур”. (Дорақутний Ривояти) 
   Бу мўътабар сувнинг тарихи шундайки, Ҳожар онамиз ёш гўдаги Исмоил (алайҳиссалом) билан чўлу биёбонда сувсиз ва озуқасиз қолган вақтда Сафо тепалигига чиқиб ўғли Исмоилга Аллоҳ таолодан сув етказишни сўраб дуо қилади. Сўнгра ундан тушиб Марва тепалигига йўл олади ва унинг устига чиқиб дуо қилади. Етти марта иккаласи орасида шундай ҳаракат қилади. Шунда Аллоҳ таоло Жаброил (алайҳиссалом)ни юборади ва у замзам қудуғи ўрнини ишқайди ва ўша жойдан сув отилиб чиқади, яъни замзам қудуғи пайдо бўлади.
   (Манба: siyrat.uz ва muslim.uz)

Шаҳобиддин Парпиев. Асака туман бош имом хатиби
67
Islom / Javob: Islomiy axloq
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 04 May 2019, 09:51:30 »
Имон ва тафаккур
Аллоҳ таоло бандаларни тафаккур қилишга тарғиб қилади. Тафаккур ҳақида кўплаб оятларда зикр қилинган.
إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَاخْتِلاَفِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ لآيَاتٍ لِّأُوْلِي الألْبَابِ * الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللّهَ قِيَاماً وَقُعُوداً وَعَلَىَ جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هَذا بَاطِلاً سُبْحَانَكَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
Яъни: “Албатта, осмонлару ернинг яратилишида ва кеча-кундузнинг алмашинишида ақл эгалари учун белгилар бор. Аллоҳни тик турган, ўтирган ва ёнбошлаган ҳолларида эслайдиган, осмонлару ернинг яратилишини тафаккур қиладиганлар: «Роббимиз, буни бекорга яратганинг йўқ, Ўзинг поксан, бизни ўт азобидан сақлагин". (Оли Имрон. 190 – 191)
Қуръони каримда, шунингдек, Иброҳим алайҳис саломнинг тафаккур қилганларини мисоли келган:
وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ أَرِنِي كَيْفَ تُحْيِـي الْمَوْتَى قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِن قَالَ بَلَى وَلَـكِن لِّيَطْمَئِنَّ قَلْبِي قَالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِّنَ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ إِلَيْكَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلَى كُلِّ جَبَلٍ مِّنْهُنَّ جُزْءاً ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَأْتِينَكَ سَعْياً وَاعْلَمْ أَنَّ اللّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
Яъни: “Эсла, Иброҳим: «Эй Роббим, менга ўликларни қандай тирилтиришингни кўрсат», деганда, У зот: «Ишонмадингми?» деди. У: Оре, лекин қалбим хотиржам бўлиши учун», деди. У зот:«Қушдан тўртта олгин-да, ўзингга тортиб, кесиб майдала, сўнгра улардан ҳар бир тоққа бўлакларини қўйгин, кейин уларни ўзингга чақир, ҳузурингга тезлаб келурлар ва билгинки, албатта, Аллоҳ азиз ва ҳаким зотдир», деди”. (Бақара. 260)
Иброҳим алайҳиссалом Аллоҳ таоло ўликларни тирилтира олишига ҳеч қандай шубҳа қилмас эдилар. У зотнинг бунга ишончлари комил эди. Шунинг учун ҳам Аллоҳ таоло «Ишонмадингми?» деб сўраганида: «Оре (ишондим), лекин қалбим хотиржам бўлиши учун», дедилар. Дилда ишонган нарсани, кўз билан кўриб, Аллоҳ таолонинг қудратига қоил қолиб, мўмин банда ўз Роббининг мўъжизаларини кўриб маза қилгандек маза қилиб, кўнгли хотиржам бўлиши учун сўраганлар.
"Тафсири Маолим"да кeлтирилишича, Иброҳим (алайҳиссалом) бир ўлимтик олдидан ўтдилар, уни қуруқликда ва сувда юрадиган жониворлар ейишарди. Ерга тушгани тупроққа айланиб кeтяпти. Жониворлар кeтгач, қушлар кeлиб чўқимоқда, улардан қолганини шамол учириб кeтяпти. Шунда Иброҳим (алайҳиссалом) бу ўликни қандай тирилтирилишидан ажабланиб: «Эй Раббим! Иймоним қувват, қалбим таскин топиши учун ҳар қаeрга сочилиб кeтган бу ўлимтикни қандай тирилтиришингни мeнга кўрсат", дeдилар. Шунда Аллоҳ айтди:
"Аё, сeн ишонмайсанми?" Шунда Иброҳим (алайҳиссалом):
"Ишонаман, фақат кўзим билан кўриб, уни мушоҳада қилиб, қалбим янада хотиржам бўлиши учун сўрамоқдаман", дeдилар.
Шунда Аллоҳ у зотга тўрт қушни олиб, уларни майдалаб, сўнг бир-бирига қўшиб тоғларга улоқтиришни буюрди. Мужоҳид раҳматуллоҳи алайҳи айтганларки, бу тўрт қуш товус, хўроз, каптар, ва қарға бўлган. Иброҳим алайҳиссалом:
"Аллоҳ исми билан олдимга кeлинглар!" дeб уларни чақирганлар.
Шу заҳоти ҳар бир қушнинг қони, пати, гўшт ва суяклари бир ерга жам бўлиб қўшилди – тирилди.
(Манбалар: Quran.uz ва Дуратун носиҳин. ziyouz.com кутубхонаси)

Баҳодиржон Сулаймонов. Асака т. "Файзобод" жоме масжиди имом хатиби
68
Islom / Javob: Islomiy axloq
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 04 May 2019, 09:38:29 »
Фитна
Исломнинг илк даврларидаёқ Аллоҳ таоло Ўз Пайғамбари Муҳаммад алайҳиссаломни динда бўладиган турли фитналардан огоҳлантирган эди. Биргина Бақара сурасининг тўртта оятида мусулмонларни мушриклар ва мунофиқларнинг фитналаридан огоҳлантириш ҳақида сўз боради:
أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَلَكِنْ لَا يَشْعُرُونَ (سورة البقرة/12)
яъни: “Огоҳ бўлингки, айнан уларнинг ўзлари бузғунчилардир, лекин (буни ўзлари) сезмайдилар”.
Аллоҳ таоло мўминларни огоҳлантиряптики, айнан мунофиқлар бузғунчи ва фитначи эканини яхши билиб олинглар, лекин улар ўзларининг бузғунчиликларини сезишмайди. Ер юзида бузғунчилик қилиб юриш, кишилар ўртасида фитна-фасод уруғларини сочиш, дин ниқоби остида бегуноҳ одамларга зулм қилиш, улар жони ва молига тажовуз этиш инсониятга қарши қаратилган энг мудҳиш жиноятлардир. Террор, бузғунчилик, зулм, урушлар, одамларнинг жабр-ситам кўришлари ва хўрланишларига сабаб бўлувчи барча тажовузкорликларни динимиз қоралаган.
Зайнаб бинти Жаҳш разияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи ва салам уйқудан юзлари қизарган ҳода уйғониб: «Лаа илаҳа иллаллоҳу. Батаҳқиқ, яқинлашган ёмонликдан арабларнинг ҳолига вой бўлсин! Бугун Яъжуж ва Маъжужнинг тўғонидан манабунча очилди», дедилар.
Суфён қўлини букиб тўқсон ёки юзни кўрсатди.
«Ичимизда солиҳлар туриб ҳалок бўламизми?» дейилди.
«Ҳа! Қачон фисқи фужур кўпайса», дедилар саллаллоҳу алайҳи васаллам».  Тўртовлари ривоят қилган.
Ибн Умар розияллоҳу анҳудан дан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Қачон Аллоҳ бир қавм устидан азоб нозил қилса. Ўша азоб уларнинг ичида ким бўлса ҳаммасига баробар етади. Сўнгра амалларига қараб қайта тирилтириладилар», дедилар». Икки шайх ривоят қилган.
Оммавий азобга лойиқ бўлган қавмнинг ичида бўлган одам ким бўлишидан қатъий назар уларга қўшилиб мусибатга учрайди. Аммо бу одамлар айниса, нима қилайлик, замон шу экан-да, дейишга зинҳор баҳона бўла олмайди. Мўмин банда дунёда ёлғиз ўзи аҳли иймонни тамсил қилаётган бўлса ҳам Аллоҳ таоло.нинг айтганидан қолмаслиги керак. Чунки, унинг иймони, ибодати ва амали солҳи ҳеч қачон зое кетмайди. Агар ўзи нобакорлар жамоасига қўшилиб ҳалокатга учраса ҳам иймони, ибодати ва амали солҳи уни охиртда қутқариб қолади. Барча бандалар қайта тириладиган пайтда у гўзал ҳолатда қайта тирилади ва ўз мукофотини заррача камимаган равишда олади.
Унутмаслик керакки, охирзамон аломатларидан бўлган Дажжол ҳам ер юзига фитна ёяди. Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васалламдек зот ҳам унинг фитнасидан паноҳ сўраб турганлар.
“Фитна” сўзи луғатда «синов, имтиҳон» маъносида келади. Арабларда маъданни ўтга солиб синаб кўриш «фитна» дейилади. Истилоҳда кишиларни диндан қайтариш, динга қарши ҳаракатга чорлаш фитна саналади. Фитна қотилликдан ҳам оғир гуноҳдир. Маънавий соҳада инсоннинг имон-эътиқоди, шариатга амал қилиши, унинг инсоний фазилатлари рўёбга чиқишига тўғаноқ ёки синов бўладиган барча нарсалар ҳам фитна ҳисобланади.
Аллоҳ таоло мўминларга тинчлик ва адолат ўрнатишни, одамлар орасини ислоҳ этишни, барчага бирдай яхшилик ва эзгулик қилишни буюрган, ҳар қандай зўравонлик ва бузғунчиликни тақиқлаган. Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади:
وَاتَّقُوا فِتْنَةً لَا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ (سورة ﺍﻷنفال/25)
яъни: “Сизлардан фақат золимларгагина хос бўлмаган (балки ҳаммаларингизга оммавий бўладиган) фитна (азоб)дан сақланингиз ва билиб қўйингизки, Аллоҳ жазоси қаттиқ (зот)дир”.
Ислом дини инсон қонини ноҳақ тўкишни қатъий ҳаром қилган бўлиб, Қиёмат кунида Аллоҳ таолонинг ҳузурида ҳисоб-китоб биринчи бўлиб шу хусусда кечишини ҳеч ким унутмаслиги керак. Имом Бухорий ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар (соллаллоҳу алайҳи васаллам) айтдилар: “Қиёмат куни биринчи савол ноҳақ тўкилган қонлар тўғрисида бўлур”.
Парвардигорнинг ризосига қарши бориб, инсонларни ноҳақ ўлдирган ва хўрлаган кимсалар дунё ҳаётида ютуққа эришамиз, деб ўйласалар, хато қилган бўладилар. Аллоҳ таоло Қуръони каримда: “Албатта, Аллоҳ бузғунчи кимсаларнинг ишини ўнгламайди”, – дея очиқ маълум қилган (Юнус сураси, 81-оят).

Раҳматулло Мамадалиев. Асака т. "Мулла Райимжон" масжиди имом хатиби
69
Islom / Javob: Islomiy axloq
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 04 May 2019, 09:21:46 »
ФИТНАДАН  САҚЛАНИНГ
Маълумки, фитна одам ўлдиришдан ҳам кўра ёмонроқдур. Араб тилида “фитна” сўзи луғатда «синов, имтиҳон» маъносида келади. Арабларда маъданни ўтга солиб синаб кўриш «фитна» дейилади. Истилоҳда кишиларни диндан қайтариш, динга қарши ҳаракатга чорлаш фитна саналади. Фитна қотилликдан ҳам оғир гуноҳдир. Маънавий соҳада инсоннинг имон-эътиқоди, шариатга амал қилиши, унинг инсоний фазилатлари рўёбга чиқишига тўғаноқ ёки синов бўладиган барча нарсалар ҳам фитна ҳисобланади.
Исломнинг илк даврларидаёқ Аллоҳ таоло Ўз Пайғамбари Муҳаммад алайҳиссаломни динда бўладиган турли фитналардан огоҳлантирган эди. Биргина Бақара сурасининг тўртта оятида мусулмонларни мушриклар ва мунофиқларнинг фитналаридан огоҳлантириш ҳақида сўз боради:
أَلا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَلَـكِن لاَّ يَشْعُرُونَ
“Огоҳ бўлингки, айнан уларнинг ўзлари бузғунчилардир, лекин (буни ўзлари) сезмайдилар”.
   Аллоҳ субҳоноҳу ва таоло Қуръони каримда “Анъом” сурасининг 151­153­оятларида шариат аҳкомларидан ўнтасини баён қилади­ки, “Қуръоннинг таржимони” деб ном олган улуғ муфассир, саҳобий, юксак илм соҳиби Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинишича бу оятлардаги ҳукмлар ҳеч бир китобларда мансуҳ бўлмаган Яъни на Тавротда, на Инжилда на Забурда ва на бошқа илоҳий саҳифаларда бу ҳукмлар ўзгармаган. Ислом шариатида ҳам шу  аҳкомлар жорий қилинган:
1.   Аллоҳга ширк келтирмаслик.
2.   Ота онага яхшилик.
3.   Боласини ўлдирмаслик.
4.   Бузуқ­фаҳш  ишларга яқинлашмаслик.
5.   Аллоҳ ўлдирилишини ҳаром қилиб қўйган кимсани ноҳақ ўлдирмаслик.
6.   Етимнинг молига яқинлашмаслик (хиёнат қилмаслик).
7.   Ўлчов ва тарозида вафо қилишлик.
8.   Адолат билан сўзлашлик.
9.   Аллоҳнинг аҳдига вафо қилишлик.
10.   Ҳар хил йўлларга эргашиб, Аллоҳнинг йўлидан бўлиниб кетмаслик.
Имом Аҳмад ибн Ҳанбал раҳимаҳуллоҳ муснадларида Абдуллоҳ ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан ривоят қилади:
   Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам қўли билан бир чизиқни чиздилар ва: ”Бу – Аллоҳнинг тўғри йўли”, – дедилар. Чизиқнинг ўнг ва чап томонидан яна (чизиқлар чизиб): “Бу йўллар шундай йўлларки, ҳар бирида шу йўлларга чорлагувчи шайтон туради”, дедилар. Сўнг “Албатта, бу Менинг тўғри йўлимдур, унга эргашинг ва (турли бошқа) йўлларга эргашмангки, сизларни Унинг йўлидан бўлиб юборур” оятини ўқидилар.
   Ҳазрат Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва саллам яна бир ҳадисда марҳамат қилишларича йўлнинг бошида бир чорлагувчи: “Эй инсонлар! Тўғри йўлга жам бўлиб киринглар ва бўлиниб кетманглар!” – деб туради. Бу чорлагувчи – Аллоҳнинг китоби. Қачонки инсон нотўғри йўл эшикларини очишни ирода қилса, йўлнинг тепасида яна бир чорлагувчи  “Эй шўринг қургур, очма уни!” – деб туради. Бу чорлагувчи – ҳар бир мусулмоннинг қалбидаги Аллоҳнинг насиҳат қилгувчиси ( яъни илҳоми). (Имом Аҳмад, Термизий, Насаийлар ривояти)
   Эй адашган фирқаларнинг найрангларига ишонган банда! Бу насиҳатлар имомлар томонидан неча  бор такрорланиб туришига қарамай, тафриқага бўлинишликка сени нима мажбур қилмоқда? Агар сен ўзингни мазкур Жаннатга элтгувчи йўлдаман, деб ўйласанг, шошилмай тафаккур қилиб кўр – сен тутган йўл саодат асридан бери узилмай келган йўлми ёки янги чиққан йўлми? Янги пайдо бўлган йўлда бўлсанг кўзингни оч! Салафларнинг йўлларига улан!
   Яна тафаккур қил – сен юрган йўлдагилар кўпчиликми ёки сенинг хилофингдагиларми? Аниқ статистик маълумотларга қарасанг ҳам биласан, дунёдаги мусулмонларнинг энг кўпи аҳли сунна вал жамоада. Шуларнинг ичида кўпроғи ҳанафий мазҳабда. Сарвари олам саллаллоҳу алайҳи ва саллам: “Аллоҳ умматимни залолатда жам қилмайди”  деганларини билмайсанми?! Инсоф қил, шундай катта жамоадан қолма!
Аллоҳ таборака ва таоло “Оли Имрон” сурасида марҳамат қилади:
   وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِيعاً وَلاَ تَفَرَّقُواْ
“Аллоҳнинг арқонини  жам бўлган ҳолда тутинглар ва бўлиниб кетманглар!”
   “Арқон”ни  Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи ва саллам Қурон деб тафсир қилганлар.
    Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам бу умматнинг етмиш уч фирқагача бўлиниб кетишини башорат қилганлар. Шу етмиш уч фирқадан фақат биттасигина нажот топиб, қолганлари   ҳалокатга кетишини унутмайлик.

Улуғбек қори ЙЎЛДОШЕВ
Асака туманидаги "Холид ибн Валид" жомеъ масжиди ходими
      

70
Umumiy / Javob: Одоб ва ахлоқ
« So'nggi javob muallifi MirzoMuhammad 04 May 2019, 09:13:39 »
Интернет одоблари
Саҳобалар сўрадилар:
"Эй Аллоҳнинг расули, инсонларга берилган нарсаларнинг яхшиси нима?"
Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам:
"Гўзал хулқдир", дедилар". (Адабул Муфрад. Усома ибн Шарикдан ривоят қилинган)
Гўзал хулқ инсоннинг чиройидир. Бутун махлуқот орасида инсон энг сараси бўлишининг сабабларидан бири ва муҳимроғи ҳам ахлоқдир. Ахлоқ ҳар бир жабҳада зарур. Жумладан асримизда тобора ривожланиб бораётган ижтимоий алоқаларда ҳам ўзига яраша ахлоқ меъёрлари бор. Хусусан ҳаётимизнинг тобора ичкарисига кириб бораётган интернет алоқаларидан фойдаланишда динимиз кўрсатмалари бўйича нималарга аҳамият бериш кераклигини билиб олишимиз лозим.
Интернет яхшиликка ишлатсак яхши, ёмонликка ишлатсак ёмон нарсага айланади. Бу ердаги энг муҳим омил – инсон омилидир. Чунки инсон бир пайтнинг ўзида яхши маълумот ҳам, ёмон маълумот ҳам тарқатиши мумкин. Унинг муқобилида бошқа бир инсон яхши ёки ёмон маълумотни қабул қилиб олиши мумкин. Демак, бизнинг энг муҳим вазифамиз, интернетдан ёмон мақсадда фойдаланаётган инсонларга, айниқса ёш авлодга тўғри йўлни кўрсатиш, зарарли оқибатлардан огоҳлантиришдир. Бошқа томондан эса ижтимоий тармоқларда миллий-диний қадриятларимизга зид нарсаларни тарғиб қилаётган шахслар таъсирига тушмаслик йўлларини ўргатишдир. Зеро, Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади:
وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَى تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِينَ
яъни: “Эслатинг! Зеро, эслатма мўминларга манфаат етказур” (Зориёт сураси, 55-оят).
   Қуйида динимиз таълимотларига уйғун ҳолда интернетдан фойдаланиш одобларини санаб ўтамиз:
Ниятни яхши қилиш;
Яхши ният – динимиздаги энг гўзал асослардан биридир. Ҳатто, бир қараганда дунё иши бўлиб кўринган ишлар ҳам яхши ният билан ибодатга айланади. Худди шундай интернетдан фойдаланишда ҳам динимиз қоидаларига мувофиқ иш қилишни ният қилган киши, иши битиши билан бирга савобга ҳам эга бўлади. Пайғамбаримиз машҳур ҳадисда шундай дейдилар:
إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ
яъни: “Албатта, амаллар ниятларга боғлиқдир...” (Имом Бухорий ривояти).
Интернетга киришдан аввал умрнинг қадрини ёдга олиш;
Ҳадиси шарифда умрнинг қадри ҳақида шундай марҳамат қилинади:
لَا تَزُولُ قَدَمَا ابْنِ آدَمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ عِنْدِ رَبِّهِ حَتَّى يُسْأَلَ عَنْ خَمْسٍ: عَنْ عُمْرِهِ فِيمَا أَفْنَاهُ وَعَنْ شَبَابِهِ فِيمَا أَبْلَاهُ وَعَنْ مَالِهِ مِنْ أَيْنَ اكْتَسَبَهُ وَفِيمَا أَنْفَقَهُ وَمَاذَا عَمِلَ فِيمَا عَلِمَ (رواه الإمام الترمذي)
яъни: “Қиёмат куни беш нарса ҳақида сўралмагунича Одам боласининг қадами Парвардигори ҳузуридан силжимайди: умрини қандай ўтказгани, ёшлигида қандай ишлар қилгани, бойликни қаердан топиб, қаерга сарфлагани ва билган нарсаларига қай даражада амал қилгани (сўралади)” (Имом Термизий ривояти).
Интернетдан олинадиган ва тарқатиладиган барча маълумотлар шариатимиз рухсат берган нарсалар бўлиши керак;
Интернет хилват жой бўлганидан, одамлар орасида қилмайдиган ишларимизни, ёлғиз қолганда ҳам ўзимизга раво кўрмаслигимиз керак. Аллоҳ таоло бизни доим кузатиб турганини ҳис қилишимиз катта даражадир. Аллоҳ таоло Қуръони каримда марҳамат қилади:
يَعْلَمُ خَائِنَةَ الْأَعْيُنِ وَمَا تُخْفِي الصُّدُورُ
яъни: “(Аллоҳ) кўзларнинг хиёнатини (қараш ман этилган нарсага ўғринча кўз ташлашини) ҳам, диллар яширадиган нарсаларни (ёмон ниятларни) ҳам билур”(Ғофир сураси, 19-оят).
Болалар интернетдан фойдаланганда уларни ҳеч ҳам қаровсиз қолдирмаслигимиз керак;
   Инсоннинг дўсту ёрлари унга катта таъсир ўтказади. Интернетда болаларимиз ким билан мулоқот қилмоқда, кимлар билан дўстлашмоқда – бу ниҳоятда муҳим. Чунки ҳадиси шарифда шундай марҳамат қилинади:
اِنَّمَا مَثَلُ الجَلِيسِ الصَّالِحِ وَالجَلِيسِ السَّوْءِ كَحَامِلِ الْمِسْكِ وَنَافِخِ الْكِيرِ فَحَامِلُ الْمِسْكِ اِمَّا اَنْ يُحْذِيَكَ وَاِمَّا اَنْ تَبْتَاعَ مِنْهُ وَاِمَّا اَنْ تَجِدَ مِنْهُ رِيحًا طَيِّبَةً وَنَافِخُ الْكِيرِ اِمَّا اَنْ يُحْرِقَ ثِيَابَكَ وَاِمَّا اَنْ تَجِدَ رِيحًا خَبِيثَةً ‏"‏
яъни: “Яхши ҳамроҳ ва ёмон ҳамроҳнинг мисоли атир сотувчи ва темирга дам урувчи кабидир. Атир сотувчи ё сенга хушбўйлик суртиб қўяди ё ундан хушбўйлик сотиб оласан ё ундан келаётган хушбўй ҳиддан баҳра оласан. Темирга дам урувчи эса ё кийимингни бир четини куйдириб қўйиши мумкин ё ундан келаётган қўланса ҳид димоғингни ачитади” (Имом Муслим ривояти)
жума ткзисларидан фойданилди.

Азизбек Жабборов. Асака т. "Мамир қори" жоме масжиди имом хатиби
: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10