Muallif Mavzu: Imom G’azzoliy. Ihyou ulumid-din (O'limni eslash kitobi)  ( 51569 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (O'limni eslash kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #75 : 22 Iyul 2008, 08:45:37 »
«Xasan roznyallohu anhuning ahvoli og‘irlashgach, Olloh rozi bo‘lsin, Husayn akasining huzuriga kirdi va:
—Ey aka! Nega buncha bezovtasiz? Axir Rasululloh sallallohu alayhi vasallamning, Ali ibn Tolibning huzuriga ketyapsiz. Ular sizning otalaringizdir. Xadicha binti Xuvaylidning, Fotima binti Muhammadning xuzuriga ketyapsiz, ular sizning onalaringizdir!-dedi.

Shunda Hasan roziyallohu anhu aytdilar:
— Ey uka! Men shunday bir ishga yuzma-yuz turibmanki,bunaqasi oldin bo‘lmagan».

Muhammad ibn Hasan roziyallohu anhumadan: «Muxolif tomon (Ibn Ziyodning kushini) Husayn roziyaddoxu anhuni kurshab olgach, Xusayn roziyallohu anhu ularning maqsadini angladi, o‘rnidan qalqib, asqobiga shunday xutba qildi: «Ollohga hamdu sanolar bo‘lsin! Nima bo‘layotganiga o‘zingiz guvoxsiz. Dunyo o‘zgardi. Dunyoning yaxshiliklari dunyodan yuz o‘girdi. Dunyodan nima qoldi o‘zi?! Bamisoli, idish tagida yiltillayotgan bir ho‘plam suv!

Bas, yetar! Buzilgan bu hayot menga kifoya. Ko‘rmaysizmi, Haqqa amal yo‘q, botildan qaytish yo‘q.

Bas! Mo‘min kishi Olloh taoloning diydoriga rag‘bat qil-sin. Mening nazdimda o‘lim safari saodatdan, zolimlar bilan birga kun kechirish zsa jinoyatdan boshka narsa emas!
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (O'limni eslash kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #76 : 22 Iyul 2008, 08:47:42 »
Beshinchi bob
Xalifalar, amirlar va solih insonlarning o‘lim onlarida aytgan so‘zlari


Muoviya ibn Abu Sufyon vafoti arafasida dedi: «Meni suyab tyog‘izing». Aytgani bajarildi. Keyin Olloh taologa taslnx ayta boshladi, Ollohni zikr etdi, ko‘zlariga yesh keldi va Ey Muoviya! Qarib, axvoling pasayganidan so‘ng Rabbingni 1Glayapsanmi? Gullab-yashnagan, to‘lib-toshgan yigitlik paytingda qaerda eding?!» deya xo‘ngrab yubordi. So‘ngra iltijo eta boshladi: «Ey Rabbim! Kalbi toshdek kotgan bu osii cholga O’zing rahm et. Ollohim! So‘nggi nafaslarda qoqilish va toiilishdan asra. O’zingdan o‘zgaga umidi, ishonchi yo‘k kimsani hilming bilan yorlaqa».

Rivoyat qilinishicha, Muoviya xasta yotgan paytida bir guruh kishilar undan hol so‘rab xuzuriga kirishdi. Ular bemorning axvoli og‘ir ekanligini sezishdi. Muoviya Ollohga hamdu sano aytib, shunday dedi: «Nahot bu dunyo bizning bilganimizdan boshqacha bo‘lsa?! Ollohga qasamki, biz bu dunening chi-royiga uchdik. Butun jiddu jahdimiz, lazzatga uchligimiz bilan unga tashlandik. Lekin xech qancha vaqt o‘tmasdan dune ularni bizdan ketma-ket, bosqichma-bosqich tortib oldi, Dune bizga vafo qilmadi, dunyo bizga malomat bo‘ldi. Bu dunyo uyiga «tuf» va yana «tuf!»

Rivoyat kilinishicha, Muoviya oxirgi xutbasida dedi: «Ey insonlar! Men o‘rib olshishga tayyor ekinman, Albatta, men sizlarni idora kildim. Mendan keyin sizlarni boshqarajak kishi mendan xam yomonrok bo‘ladi. Xuddi mendan oldin idora qilgan zot mendan yaxshirok bo‘lganidek!
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (O'limni eslash kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #77 : 22 Iyul 2008, 08:48:19 »
Ey Yazid! Qachon ajalim yetsa, jasadimni yuvishni okil kishiga topshir Negaki, Olloh nazdida oqilning o‘rni bo‘lak. Jasadimni muloyimlik bilan yuvsin. Takbirni ovoz chikdrib aytsin Ey Yazid! Ollohning ota-ona haqidagi nasihatinn unutma! Meni yangi «ko‘ylagim»ga o‘rab, qabrimga ko‘yganlaringdan sung Rahmlilardan raxshshrok bo‘lmish Zot bilan Muoviyani xoli qoldiring».

Muhammad ibn Uqba deydi: «O’lim onlarida Muoviya dedi: «Koshki «Zu-Tuvo»dagi oddiy kurayshlik kishilardan bo‘lib qolsam, koshki bu vazifada ishlamasam edi».

Abdulmalik ibn Marvon vafoti yaqinlashgach, damashqlik bir kir yuvuvchining ishiga qarab: «Koshki bir kir yuvuvchi bo‘lgan bo‘lsam-u, kunlarim shu hunar orkdsidan o‘tgan, shu huna-rim tufayli non topib yegan bo‘lsam. Koshki dunyo ishlariga boshchi bo‘lmasam edi», dedi.

Bu so‘zlardan xabar topgan Abu Hozim (Salama ibn Dinor al-A’roj al-Madaniy - tobe’inlardan) shunday deydi:

«Ollohga hamdu sanolar bo‘lsinkn, ular o‘limi arafasida biz yashayotgan hayotni orzu qildilar. Biz esa o‘lim yaqinlashga-nida ular yashayotgan hayotni orzu qilmaymiz».
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (O'limni eslash kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #78 : 22 Iyul 2008, 08:50:10 »
Xasta yotgan paytida Abdulmalik ibn Marvonga deyildi:
— O’zingizni qanday his etyapsiz, ey amiral-mo‘minin?
— Olloh taoloning ushbu oyatida aytilganidek: «Mana, Bizning huzurimizga sizlarni aeval boshda qanday yaratgan bo‘lsak, shunday yolgiz holda keldingiz. Sizlarga bergan narsalarimizni ortingizda qoldiribsiz...» (An’om sura-si, 94 oyat), dedi amirul mo‘minin va joni uzildi».

Umar ibn Abdulazizning xotini, Abdulmalik ibn Marvonning qizi Fotima dedi: «Umar o‘lim xastaligiga chalingan paytida aytardi:
— Ollohim! Gar kunning bir soati mikdoricha bo‘lsa ham, o‘limimni ulardan maxfiy tut.

Umarning vafoti kuni edi. Men uning huzuridan chiqib, qo‘shni xonada o‘tirdim. Men bilan erim yotgan qubbali xonaning o‘rtasini birgina eshik to‘sib turgan edi. Qo‘shni xonadan Umarning ovozini eshitdim:
«Biz o‘sha oxirat diyorini yer yuzida zulmu zo‘ravonlik va buzgunchilik qilishni istamaydigan kishilar uchun qilurmiz. Oqibat taqvo qilguvchi kishilarnikidir» (Qasas surasi, 83-oyat). Keyin Umar jimib qoldi, na bir harakat, na bir so‘z eshitildi. — Borib karachi, Umar uxlab qoldimikan?- dedim xodimga. U Umarning xonasiga kirar ekan, chinqirib yubordi. Sapchib turib, u tomon yo‘naldim. Xonaga kirdim, Umar vafot etganedi».
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (O'limni eslash kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #79 : 22 Iyul 2008, 08:51:05 »
Umar ibn Abdulazizning ahvoli og‘irlashgach, tabib chaqirildi. Tabib unga qarab:
— Bemor zaharlangan, omon qolishini aytolmayman,- dedi. Shunda Umar ibn Abdulaziz ko‘zini ochib tabibga tikildi va:
— Zahar ichmagan kishilarning ham omon qolishini aytolmaysan,-dedi.
— Zaharni sezdingizmi, ey amiral-mo‘minin?-so‘radi tabib.
— Zahar qornimga tushganidayoq sezgan edim.
— Nechun davoga rag‘bat etmaysiz, ey mo‘minlar amiri? Axir ahvolingiz og‘ir-ku!
— Xuzuriga boriladiganlarning eng yaxshisi Rabbimdir. Ollohga qasamki, agar dardimning davosi qulog‘imning yum-shog‘i kadar yaqin ekanligini bilganimda ham unga qo‘l cho‘zmagan bo‘lardim. Olloqim! Diydoringni Umarga xayrli qil...

Vafoti arafasida Umar yig‘ladi.
— Nega yig‘layapsiz, ey amiral-mo‘minin? Olloh siz tufayli sunnatlarni jonlantirdi, adolatni yuzaga chiqardi. Axir bular quvonchga bois ishlar-ku?!-deyishdi.
— Hali hisobga turg‘izilib, bu xalqning ishlari xususida so‘ralmaymanmi? Ollohga qasamki, xalqqa qilgan biror adolatimni Yaratuvchining o‘zi tilimga joriy etmaguncha ulug‘ va buyuk Zot qarshisida gapirishdan qo‘rqaman. Axir zoe ketkizgan amallarimiz qancha, - Umar ibn Abdulazizning ko‘zlaridan yosh to‘xtamas edi. — Meni o‘tirg‘izinglar,- dedi u.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (O'limni eslash kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #80 : 22 Iyul 2008, 08:51:48 »
O’tirg‘izishdi, keyin u:
Buyurganingni nuksonli kilgan, kaytarganingdan qaytmagan osiy menman,- deb uch marta takrorladi. So‘ng: «La ilaha illalloh»,- dedi va boshini ko‘tarib, bir nuktaga tikilib qoldi va dedi;
— Bir yashillikni ko‘ryapman, ular na ins va na jin...» Hikoya kilinadiki, Horun ar-Rashid o‘limi arafasida kafanlarini o‘z ko‘li bilan tanladi va ularga qarab dedi:
«Menga(ne mashaqqatlar bilan topgan) mol-dunyoying asqotmadi-ya! Mulku saltaiatim ham halok bo‘lib ketdi-ya» (Al-haaqqa surasi, 28-29 oyatlar).

Xalifa Ma’mun yerga kul to‘shatib ustiga yotdi va shunday dedi: «Ey mulki abadiy barqaror Zot! Mulki sovrilib bitgan zotga O’zing rahm qil».

Xalifa Mo‘‘tasim o‘limi arafasida dedi: «Agar haetimning buncha qisqaligini bilganimda edi, ko‘p narsalardan ti-yilgan bo‘lardim».

Xalifa Muntasir o‘lim onlarida o‘z holiga achinib, izti-rob chekdi. Shunda unga:
— Sizda ko‘rqiladigan holat yo‘q, ey amiral mo‘minin,-deyyashdya.
— Ha, dunyo ketib, oxirat menga yuzlanganidan boshqa narsa yo‘k, dedi Muntasir...

Hajjoj o‘limi arafasida dedi; «Odamlar: «Olloh sening gunohlaringni kechirmaydi»- deyapti. Ollohim! O’zing meni mag‘firat qnl».

Hajjojning bu so‘zlari Umar ibn Abdulazizni ajablan-tirar, unga havasini orttirar edi. Hajjojning bu so‘zlari Hasan Basrshga borib aytilganida:
— U shunday dedimi?- deb so‘radi Hasan Basriy.
— Ha,-deyishdi.
— Mumkin (ya’ni, Olloh Hajjojni mag‘firat qilishi mumkin),- dedi Hasan Basriy..
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (O'limni eslash kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #81 : 22 Iyul 2008, 08:52:46 »
Oltinchi bob
Janoza va qabriston xususida oriflarning so‘zlari, qabr ziyoratining hukmi


Biling! Janoza orif kishi uchun ibrat, g‘aflat ahli uchun tanbeh va eslatmadir. Tobut g‘ofil kishining qalbini yumshatmaydi. Negaki, g‘ofil banda bu tobutda o‘zi emas, boshqalar yotadi, deb o‘ylaydi. Bir kuni odamlar uning ham tobutini ko‘tarishlarini xayoliga keltirmaydi. Xayoliga keltirsa ham yaqin orada bu ish voqe’ bo‘lmasligiga kattiq ishonadi. O’ylamaydiki, tobutda olib ketilayotganlarning aksari yakin-yaqnn-gacha shunday fikrda edilar. Lekin oqibat: ishonchlari yer bilan yakson bo‘ldi, hayot shamlarn butkul so‘ndi.

Ogoh bo‘ling! Inson ertami-indin, albatta, tobutga tushadi. Shunday ekan, tobutga yelka tutgan banda nima uchun tobut ichida o‘zining jasadi yotgandek his etmasin?!

Abu Hurayradan bir tobutni ko‘rib, shunday deganligi rivoyat qilinadi: «O’ting.lar (ya’ni tobut tomon o‘tib, uni ko‘taringlar)! Biz ham tez o‘tguvchimiz».

Molik ibn Dinor akasi o‘lganida uning tobuti oldiga borib yig‘ladi va: «Ollohga qasamki, sening qaerga ketganligingni bilmagunimcha, ko‘z yoshlarim tinmaydi. Qaerga ketganingni esa, to hayot ekanman, bilmayman», degan edi.

A’mosh deydi: «Janozalarda hozir bo‘lardik. Hazinlik, g‘am barchada barobar bo‘lganidan, kimga ta’ziya bildirishni bilmasdik».
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (O'limni eslash kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #82 : 22 Iyul 2008, 08:54:07 »
Sobit al-Banoniy deydi: «Janozalarda hammaning yuzlari-ni yopib yig‘laganini ko‘rar edik».

Ha, sahobalarning o‘limdan xavfi mana shunday edi. Hozir-chi? Janoza marosimida hozir bo‘lgan jamoatning aksariyati ko‘p kulib, ko‘p gapiradi, hazil-huzil qiladi, marhumning me-rosi, vorislariga nimalar qoldirib ketayotgani haqida gap sotadi. Ammo, eng asosiysi — o‘zlari ham bir kuni mana shun-day tobutga tushishi, o‘sha paytda ahvollari qanday bo‘lishi xususida fikrlashmaydi. Nega..?Chunki ustma-ust gunohlar qilib, qotgan qalb g‘aflat og‘ushida qolgan. Endi u na Olloh taoloni, na oxiratni eslaydi. Er-taning dahshatli manzaralari unga yot. Bu qalbning yolg‘iz ovunchi — dunyo, ulfati — o‘yin-kulgu, mashg‘uloti — ma’siyat.

Ollohim! Bu g‘aflatdan bizni uyg‘ot. Oxiratda yordam bera-digan ishlar bilan mashg‘ul bo‘laylik.

...Oldimizda tobut turibdi. Janozada hozir bo‘lganlar uchun eng yaxshi holat o‘likning ahvoliga yig‘lamoq, agar oqil bo‘lsalar, o‘zlari uchun yig‘lamokdir.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (O'limni eslash kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #83 : 22 Iyul 2008, 08:55:27 »
Sobit al-Banoniy deydi: «Janozalarda hammaning yuzlari-ni yopib yig‘laganini ko‘rar edik».

Ha, sahobalarning o‘limdan xavfi mana shunday edi. Hozir-chi? Janoza marosimida hozir bo‘lgan jamoatning aksariyati ko‘p kulib, ko‘p gapiradi, hazil-huzil qiladi, marhumning me-rosi, vorislariga nimalar qoldirib ketayotgani haqida gap sotadi. Ammo, eng asosiysi — o‘zlari ham bir kuni mana shun-day tobutga tushishi, o‘sha paytda ahvollari qanday bo‘lishi xususida fikrlashmaydi. Nega..?Chunki ustma-ust gunohlar qilib, qotgan qalb g‘aflat og‘ushida qolgan. Endi u na Olloh taoloni, na oxiratni eslaydi. Er-taning dahshatli manzaralari unga yot. Bu qalbning yolg‘iz ovunchi — dunyo, ulfati — o‘yin-kulgu, mashg‘uloti — ma’siyat.

Ollohim! Bu g‘aflatdan bizni uyg‘ot. Oxiratda yordam bera-digan ishlar bilan mashg‘ul bo‘laylik.

...Oldimizda tobut turibdi. Janozada hozir bo‘lganlar uchun eng yaxshi holat o‘likning ahvoliga yig‘lamoq, agar oqil bo‘lsalar, o‘zlari uchun yig‘lamokdir.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (O'limni eslash kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #84 : 22 Iyul 2008, 08:56:39 »
Ibrohim az-Ziyot janozada mayyitga rahmat tilayotgan odamlarni ko‘rib dedi: «Rahmatni o‘zlaringiz uchun tilaganlaringizda yaxshiroq bo‘lur edi. Chunki bu marxum uchta dah-shatdan qutildi, ya’ni:
— o‘lim farishtasini yuziga boqish dahshatidan, allaqachon uni ko‘rdi;
— o‘limning achchiqligi dahshatidan, allaqachon uni totdi;
— so‘nggi nafas xavfidan, xavf o‘tdi».

Abu Bakr ibn Alo deydi: «Jarirning huzurida edim. U kotibiga she’r aytib yozdirayotgan edi. Shu payt ko‘chadan tobut ko‘targan odamlar o‘tib qoldi. Darhol mashg‘ulotdan to‘xtab: «Ollohga qasamki, bu tobutlar mening soqolimni oqartir-di», dedi va ushbu baytni o‘qidi:

Ulim dahshat, tobutlar duch kelganda
 Chekar qayg‘u alam xavf ichra banda.
Mayyit o‘tib keteach, na xatar, na g‘am,
Yana shod-xurramlik, qahqaha-xanda
 O’xshar bu hol: go‘yoki suruv aro
 Karib bo‘ri, yuzlandp ofat balo.
 Bo‘ri ketgach, qo‘ylar yana yaylovda
O’tlay boshladilar yayrab mosuvo.


Ulimni o‘ylash, o‘limdan ibratlanish, o‘limga tayyor bo‘lish, tobut oldida tavozu’ bilan yurish janoza odoblaridandir.

Garchi marhum fosiq bo‘lsa ham, unga nisbatan yaxshi gumonda bo‘lish, o‘z nafsini esa itob qilish ham odob sanaladi. Nega-ki, xotimaning qanday bo‘lishini hech kim bilmaydi.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (O'limni eslash kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #85 : 22 Iyul 2008, 08:57:32 »
Umar ibn Zardan rivoyat qilinadi: «Uning ko‘shnilaridan biri vafot etdi. Marhum faqat o‘zini o‘ylaydigan, o‘ta xudbin kishi edi. Ko‘pchnlik uning janozasiga bormadi. Shunda Umar ibn Zar u yerda hozir bo‘lib, marhumning janozasini o‘qidi. So‘nggi mayazilga kuzatar ekan, kabri tepasida turib, dedi: «Ey falonchi! Olloh seni rahmatiga olsin. Umring tavhidda kechdi, peshonang sajdalar qidib, changlarga belandi. Yana seni gunohkor adashgan deyishadi-ya! Ichimizda kimning gunohi yo‘q, kim adashmagan?!»

Hikoya qilinadiki, Basraning kaysidir nohiyasida fasodga botgan bir kishi vafot etdi. Uning ayoli erining tobutini ko‘taradigan odam topolmadi. Marhum o‘ta fosiq bo‘lgani uchun ham qo‘shnilar uning o‘limidan bexabar qoldilar, Tobutni ko‘ta-rish uchun ayol ikkita hammol yolladi. Ular tobutni ma’lum bir joygacha ko‘tarib kelishdi. Ammo marhumga janoza o‘qiy-digan birorta kishi ham topilmadi. So‘ngra uni dafn qilish uchun qabriston tomon eltishdi. Shu yerga yaqin tog‘larda ulug‘ bir zohid istiqomat qilardi. Qarangki, o‘sha zohid janoza namoziga muntazir bir holatda ayolning ko‘z o‘ngidan o‘tdi va marhumga janoza namozini o‘qishga chog‘landi. Bu xabar sha-harga yoyildi. Zohid janoza namozini ado qilar ekan, butun shahar ahli unga iqtido etdi.

Odamlar zohidning bu ishidan ajablanib, sababini so‘rashganida; «Tushimda menga aytildi: falon yerga borsang, u yerda bir tobutni ko‘rasan. Tobut yenida bitta ayoldan boshqa hech kim yo‘q. Tobutdagi o‘likning janozasini o‘qi! U mag‘firat qilingandir»,dedi.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (O'limni eslash kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #86 : 22 Iyul 2008, 09:01:38 »
Odamlarning ajablanishi yanada ortdi. Zohid ayolni chaqi-rib, undan marhumning holat va siyrati qanday bo‘lganini so‘radi. Ayol:
— Har kuni mayxonada may ichish bilan mashg‘ul edn,- dedi
— Uning biror xayrli ish qilganini ko‘rganmisan?- deb so‘radi zohid.
— Ha, uchta ishi bor edi. Birinchisi, har kuni kayfi tarkab, hushiga kelgach, erta bilan kiyimlarini almashtirar-di, tahorat olib, jamoat bilan bomdod namozini ado qilar-di. Keyin yana o‘zining ishiga sho‘ng‘ir edi.

Ikkinchisi, uyida har doim bir-ikki yetim bola bo‘lar edi. Ularga ehson berib, o‘z farzandlaridan xam yaxshiroq e’tibor qilar edi.

Uchinchisi, kayfi tarqab, xushiga kelgach, qok tunda: «Rabbim! Bu jirkanch nafs bilan jahannamning qaysi chukurini to‘ldirmoq istaysan» deb yig‘lar edi.

Sabab ayon bo‘lgach, zohid ketdi».
Sila ibn Ashim akasi dafn qilingan paytda, uning qabri tepasida turib, shunday deganligi rivoyat qilinadi:

Qabr azobidan gar bo‘ldang ozod,
Ulkan, bir balodan topibsan najot!..
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (O'limni eslash kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #87 : 22 Iyul 2008, 09:02:28 »
Farzand o‘limi xususida salaflarning so‘zlari

Farzandi yoki yaqinlaridan biri vafot etgan kishi shuni anglamog‘i lozim: ajal kimnidir oldin, kimnidir keyin, albatta kuvib yetadi. Tasavvur qiling, ota va bola safarda edilar. Shahar-ga, ya’ni muqim manzil bo‘lmish asl Vatanga bola otasidan oldin-roq yetib keldi. Sal vaqtdan keyin o‘zi ham Vatanga qaytishini bilgan ota farzandining manzilga ertaroq borganidan u kadar afsus chekmaydi. Negaki, o‘rtada cheksiz firoq emas, balki «ol-din» va «keyin» degan oraliq bor, xolos. Xuddi shuningdek, o‘lim bu — izingdan kelayotganlardan ilgariroq Vatanga qaytishdir.

Kim o‘limga nisbatan mana shuvday qarashda bo‘lsa , uning o‘limdan qo‘rqishi kam bo‘ladi.

Farzandining o‘limiga sabr etgan kishiga yetadigan savoblar haqida ko‘p xabarlar vorid bo‘lgan.Rasululloh sallallohu alayhi vasallam dedilar: «Sikt (chala tushgan bola) men uchun har biri Olloh yo‘lida jang qilayotgan yuz otlikdan suyuklidir» (Ibn Moja). «Siqt» so‘zi eng oz (chala tushgan bola) orqali eng ko‘pga (barkamol inson) diqqatni qaratish maksadida zikr qilingan. Farzand qalbdan qanchalik ko‘p joy egallagan bo‘lsa, uni yo‘qotgan payt-dagi sabrga ham shunchalik savob bo‘ladi.

Rasululloh sallallohu alayhi vasallam dedilar: «Qaysi musulmonning uchta farzandi vafot etsa-yu, u bu musibatni sabr bilan o‘tkazsa, o‘lgan farzandlari uni do‘zaxdan to‘suvchi qalqon bo‘ladi».
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (O'limni eslash kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #88 : 22 Iyul 2008, 09:03:48 »
Shunda Rasululloh yonida turgan ayol:
— Ikkita farzandi vafot etgan bo‘lsa-chi?-deb so‘radi.
— Ikkitasi ham,- dedilar Rasululloh sallallohu alayhi vasallam». (Muslim, Ibn Hibbon rivoyati).

Farzandi vafot etgan paytdagi otaning xolis duosi eng umidli, ijobati yaqin duodir.

Muhammad ibn Sulaymon o‘g‘lining qabri tepasida turib dedi: «Ollohim! O’g‘lim uchun rahmatingni umid etaman, azobingdan xavfdaman. Umidimni yuzaga chiqar, xavfimdan uni omon et». Abu Sinon farzandi qabri tepasida shunday dedi: «Ollohim! Farzandimning zimmasida qolgan hakdimni men o‘tdim. Sen ham uning zimmasida kolgan haqqingni o‘t. Chunki Sen eng saxiy, eng karim Zotsan!»

Bitta a’robiy o‘g‘lining qabri tepasida turib dedi: «Ollohim! O’g‘limning menga qilgan xizmatidagi qusurini kechirdim. Sen ham uning toatingdagi qusurini afv et!»

«Zar ibn Umar ibn Zar vafot etdi. Marhum lahadga qo‘yilgach, otasi Umar ibn Zar dedi: «Ey Zar! Seni yo‘qotganimiz uchun chekilgan qayg‘u bizni oxirating qayg‘usidan chalg‘itdi. Koshki nelar xaqida so‘ralganingni va nimalar deb javob berganingni bilsam? Ollohim, bu mening o‘g‘lim Zardir. U bilanvaktimni xush, dimog‘imni chog‘ etding. Uning kunini to‘lnq, rizkini butun qilding. Unga zulm etmading. Ollohim, uni o‘zingning va mening itoatimga bo‘ysundirding. Ollohim! O’zing va’da ztgan — farzandimning o‘limi tufayli chekkan musibatimning ajrini farzandimga hadya etdim. Bas, uning azobini menga hadya et, uni azobdan xalos qilgin».Qabr tepasida xozir bo‘lganlar, yig‘lab yubordi. Ketayotib Umar ibn Zar dedi: «Ey Zar! Sen ketding, bizning Ollohdan o‘zgaga ehtiyojimiz yo‘q...»
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (O'limni eslash kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #89 : 22 Iyul 2008, 09:04:18 »
Basrada bir kishi bir ayolga qarab:
— Ajabo! Bu ko‘rkamlikning sababi, g‘am-g‘ussadan yiroqlik bo‘lsa kerak,- dedi. Shunda ayol:
— Ey Ollohning bandasi! G’am-g‘ussa neligini mendan so‘ra. Men shunday qayg‘u ichidamanki, bu borada hech kim menga bas kelolmaydi,- dedi.
— U qanday qayg‘u ekan?- deya ajablanib so‘radi haligi kishi. Ayol hikoya qila boshladi:
— Qurbon hayiti kuni edi. Erim qurbonlikka qo‘y so‘ydi. Shiringina ikkita o‘g‘lim shu yerda o‘ynab yurishgan edi. Bir payt katta o‘g‘lim kichigiga: «Otam qo‘yni qanday so‘yganini senga ko‘rsataymi?» debdi. «Ha, kani ko‘rsat», debdi kichik o‘g‘lim. Shunda katta o‘g‘lim ukasining bo‘yniga pichoq tortibdi. Biz g‘aflatda qoldik. Qonlarga belangan o‘g‘limizning qichqirig‘idan so‘nggina voqeadan xabar topdik. Katta o‘g‘lim qo‘rqqanidan toqqa qochib ketdi. Tog‘da u och bo‘rilarga yem bo‘libdi. O’g‘limning otasi ham harorat shiddatidan chanqoklikdan vafot etdi. Mana, o‘sha qismatlarni boshidan kechirgan ayolni ko‘rib turibsan,- deb so‘zini tamom qildi».

Bunga o‘xshash musibatlarni xotirlamoq qayg‘uning shiddatini yumshatadi. Doimo har qanday musibatdan kattaroq musibat mavjud bo‘ladi va har qanday holatda musibatni ketkazuvchi Ollohdir.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

 

Imom G’azzoliy. Ihyou ulumid-din (Qalb ajoyibotlarini sharhlash kitobi)

Muallif LayloBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 320
Ko'rilgan: 116920
So'nggi javob 23 Iyun 2008, 07:38:49
muallifi AbdulAziz
Imom G’azzoliy. Ihyou ulumid-din (Tavba kitobi)

Muallif Musannif AdhamBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 222
Ko'rilgan: 79757
So'nggi javob 20 Sentyabr 2008, 00:41:06
muallifi AbdulAziz
Imom G’azzoliy. Ihyou ulumid-din (Ro‘za sirlari kitobi)

Muallif AbdulAzizBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 27
Ko'rilgan: 17112
So'nggi javob 29 Sentyabr 2008, 01:35:42
muallifi AbdulAziz
Imom G’azzoliy. Ihyou ulumid-din (Zakot sirlari kitobi)

Muallif AbdulAzizBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 65
Ko'rilgan: 26579
So'nggi javob 29 Sentyabr 2008, 02:15:22
muallifi AbdulAziz
Imom G’azzoliy. Ihyou ulumid-din (Tafakkur kitobi)

Muallif AbdullоhBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 85
Ko'rilgan: 33354
So'nggi javob 31 Yanvar 2009, 02:23:23
muallifi AbdulAziz