Islomda farzand tarbiyasi  ( 98491 marta o'qilgan) Chop etish

1 ... 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 ... 16 B


Robiya  10 Yanvar 2008, 11:43:18

Ota-onalar vazifasi
Ulug’ xaqlarning ulug’i ota-ona ustida bo’lgan bola haqqidir. Bola haqqi uchun ota-ona yoki bular o’rnida bo’lgan valiylar dunyo-yu oxiratda mas’ul bo’lurlar. Shuning uchun bu xaqlarni bilmoq va zarur vaqtda ado etmoq farz bo’lar. O’rgatilmagan ot arava tortarga ham, omoch sururga ham yaramagani kabi, tarbiya berilmagan bola ham biror ishga yaramas. Inson tarbiya berilsagina inson bo’lar.Ammo tarbiya berilmasa, vahshiy hayvondan-da tuban bir jonivor  bo’lib qolar.Bola yosh vaqtida har turli tarbiyaga qobul bo’lganida bu vaqt ulug’ g’animatdir.Shuning uchun bolani vaqtida tarbiya qilish lozim.
   Bola hech bir urug’ — bug’doy sochilmagan yer yoki hech bir naqsh yozilmagan oq qog’oz bo’lib, qanday urug’ soсhilgan bo’lsa, shunday ekin hosil berar, qanday yozilgan bo’lsa, shunday o’qilar. Bolaga, agar go’zal tarbiya berilsa, ezgu, dunyo va oxiratda mas’ul bo’lur-u har bir yaxshi ishlaridan tarbiya etuvchilarga go’zal hissalar qo’shar. Agar buning aksicha buzuq tarbiya berilmasa,hayvonlar misoli tashlandiq holda qoldirilsa, bechora bola halok bo’lar, gunohi esa valiylar ustiga yozilar.

Qayd etilgan


Robiya  10 Yanvar 2008, 11:44:00

Bola tarbiya etuvchilar eng yosh chog’idan boshlab bolaga yaxshi-yu yomon narsalarni bildirarlar.Xususan tozaligu poklikka odat ettirarlar, har ishu odatlarni qoidaga qo’ydirarlar. Aqllari yetuk bo’lganida tabiiy narsalarga ham zehnlarini sarf qilarlar. Masalan, imoratu yurtlar, tog’u toshlar, chashma-yu jilg’alar, yeru ko’k, oyu quyosh, yomg’iru qor, bo’ronu shamol kabi narsalar haqida qisqa-qisqa bo’lsa-da ma’lumot bayon etarlar. Bundan so’ngra  Qur’on-i Karimu,Hadis-i Sharifdan yengil va qisqa bo’lganlarining ma’nolarini anglatib, buyuk olimlaru mashhur faylasuflarning maqollarini so’zlarlar hamda islom tarixiningeng muhim moddallaridan xabardor qilarlar. Ibratni o’z ichiga oluvchi hikoyatlaru misollar so’zlab, birgalikda muhokama etarlar.Lozim e’tiqodlarni salaf e’tiqodiga muvofiq ravishda ochiq anglatarlar, faraz, harom, vojib kabi islom hukmlarini bildirarlar.
   Din insonlarning xulqlarini go’zallashtirishga,dunyo-yu oxiratlarida baxtli bo’lmoqlariga sabab bo’lganidan,vaqti kelganidan so’ng bu to’gorida musohala joiz bo’lmas.Din usulini bilganlaridan so’ng bolalarni qanday maktablarga berilsa ham,inshoalloh,adashmaslar.
    Din tarbiyasi berilganda Alloh taoloning marhamatli-yu qudratli,butun narsaning yaratuvchisi ekanligini,rizqlarimizu tutash oqib turgan suvlar,har turli hayvonlaru jumla insonlar Alloh taoloning mahluqlari ekanini yengil ravishda anglatish lozim.
 

Qayd etilgan


Robiya  10 Yanvar 2008, 11:45:08

Anglamay o’qimoq va anglamagan narsalarni o’rgatmoq sababidan bolalarning zehnlari qisilar,g’ayratli so’nar.Agarda bu tariqa din tarbiyasi berilsa,dindan ulush ola olmas,balki dindan muhabbati so’nar.Shuning uchun saboq boshlaganbolalarga "œimon shartlari"deb oxiriga qadar "œkalima-yi tayyiba"ni o’rgatmoq va "œHaftiyak-i sharif"ni hijjalatib o’qitmoq tarbiya usuliga xilofdir.Bolalarga berilajak tarbiyaning eng keraklisi,ularni go’zal odatlarga o’rgatmoq va odatlarni sevib bajarmoq holiga keltirmoqdir.
 

Qayd etilgan


Yusufxon  10 Yanvar 2008, 12:12:53

Islom dinida farzand tarbiyasi.
"œTahrim" surasining 6 — oyatida:
"œEy mo’minlar! Sizlar o’zlaringizni va ahli oilangizni o’tini odamlar va toshlardan bo’lgan do’zah olovidan asrangiz!" deb marhamat qilindi. Ya’ni, bu oyati karima hukmiga ko’ra, har bir mo’min ota — ona o’zlarini va oila a’zolarini do’zaxga olib boruvchi gunoh ishlardan saqlanmog’i lozim. Har bir ota ona bu gunohlarni avvalo o’zlari bilmog’i va farzandlariga bildirmog’i lozim.
   Dinimiz beshikdan qabrgacha foydali ilm o’rganishga buyuradi. Inson ilm olib, o’z bilimlarini mustahkamlab bormas ekan, baquvvat va egilmas daraxtga aylanolmay, nimjon, ojiz nihol kabi qolib ketadi.
   Bu ma’suliyatli ishning boshida ota-onalar turadi. Ota — onalar kuf yo’lidagi odamlar bo’lsalar, aksariyat hollarda farzandlarini ham shu botil yo’llarga tortib ketadilar. Payg’ambarimiz Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: "œHar bir farzand aslida islomiy fitrat bilan tug’iladi, so’ngra ota-onalarining ta’siri bilan yahudiy, nasroniy yoki majusiy bo’lib yetishadi", deya marhamat qilganlar.
   7 yoshgacha bolada "œgo’daklik" davri hokum suradi. Bu davrda ota — ona bolaning salomatligi uchun mas’uldir. Uni kiyim — kechak, oziq — ovqat va boshqa  barcha zaruriy narsalar bilan ta’minlaydi.
   Bolaga asl tarbiya 7 yoshdan 14 yoshgacha bo’lgan "œbolalik" bosqichida beriladi. Ota — onaning o’z vazifalarini sidqidildan bajarishi, ayniqsa, ushbu davrda katta ahamiyatga egadir. Chunki odob — ahloqqa poydevor shu davrda hozirlanadi. Bola bu bosqichda taqlidchi bo’ladi, ota — onasidan, atrofdagilardan o’rnak olishga intiladi, ularga taqlid qiladi. Bu davr bolaning balog’atga qadam qo’yish davri bo’lgani uchun ular bilan muomalada ehtiyotkorlik zarur.
   14 yoshdan so’ng bolada "œyoshlik" bosqichi boshlanadi. Bu davrda farzandning vujudi kamol topadi, tani kuch — quvvatga to’ladi. Agar oldingi bosqichlarda bola qalbiga Allohga yuksak ishonch — sevgi, Uning qahriga qolishdan qo’rquv hissi chuqur singdirilgan bo’lsa, ushbu bosqichda farzand etuk IYMON egasi bo’lib etishadi.
   So’ngra "œnavqironlik" davri boshlanadi. Ilk ikki davrda hozirlangan iymon quvvati, Haq va haqiqat hususidagi bilimlar va "œyoshlik" bosqichida olingan go’zal his — tuyg’ular bu davrga yetuk inson bo’lib etishishi omilidir.
   Ota — ona bu davrgacha farzandlar tarbiyasiga beparvolik qilgan bo’lsalar, farzandlar har turli gunohlarga yuz burgan, turli yomonliklar va jinoyatlardan ham tap totmaydigan ahloqsiz insonlar bo’lib qolishadi.
   Ota — onalar bu davrgacha bolalari qalbiga buyuk iymon-e’tiqod tuyg’usini singdirgan bo’lsalar, farzandlar bu davrda o’zlarini o’nglab olgan, har turli nafs balolaridan yuz bura oluvchi, hayrli ishlarga bosh bo’ladigan solih va komil insonlar bo’lib yetishadilar. Farzand bu davrda har masala xususida ota — ona maslahatiga muhtoj bo’ladi.
   Payg’ambarimiz Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: "œHech bir ota — ona farzandlariga go’zal tarbiya va yahshi odobdan ortiq bir tuhfa in’om etolmaydi" deb marhamat qilganlar.
      ("œOta — onalarga maslahatlar" kitobidan).


Qayd etilgan


Robiya  18 Yanvar 2008, 16:27:43

Otalar agar bolalarning onalari bilan go’zal hayot kechirsalar va ularni hrmat qisalar,bolalar bu holdan olijanobligu muosharat adablariga o’rganarlar. Onalariga bu ravishda muomala etilganini ko’rgan bolalar otalarini ortiq sevarlar va o’zlari ham uylanganlarida shu ravishda muomala qilarlar. Hadyani bolalarga teng berib — bolalarga adolat darsi o’rgata turib, ularning biriga biror narsa berib: "œehtiyot bo’l, aka — ukalaringga aytma!" demoqlik, ularga hiyla xiyonat o’rgatmoq bo’lar. Bolalarga bildirib yolg’on so’zlamoq — ularga yolg’on so’zlamoqni, ular huzurida so’kmoq, arzimagan narsalar uchun urmoq ularga adabsizlik, jabru zulmni o’rgatmoqdir. Bolalarning buzuq so’zlariga nisbatan kulib turmoq, keraksiz ishlariga tahsin o’qimoq — ularni orsizligu badbaxtliklarga odatlantirmoqdir. Saboq oluvchi bolalarga bir kimsa nazoratida go’zal o’yinlar o’ynatmoqlik ularning zehnlarini ochmoqlikka sabab bo’ladi. Vaqti yetganida bolalarni maktabga yubormoq ota — ona uchun lozim bo’lgan vazifalardandir. Yosh bolalarni yiroq joylarga yubormoq harnaqadar og’ir ko’rilsa ham g’ayrat etish kerak. Ko’z nurlari bo’lgan yosh bolalarini begona kimsalar xizmatlariga topshirib qaytganlarida o’rin topilgani uchun shukr qiluvchi odamlar ko’pdir. Shuning uchun bolalarni maktabga kuzatgan ota — onalar ko’proq shukr qilishiyu sabr etishi kerak.

Qayd etilgan


Robiya  18 Yanvar 2008, 16:28:19

  Er o’g’il bolalar va qiz bolalar tarbiyasi uchun so’nggi davlatini, eng aziz vaqtini fido qilib bo’lsa ham harakat qilishi kerak. Chunki qiz bola oz vaqt ichida begona kimsaga ketar, bir uyni idora qilar, bir oilaga ona bo’lar. Agarda qiz bola diniy zaruratlarni o’zi bilmasa, bolalariga ularni qanday o’rgatar. Er haqlarini bilmasa, bu to’g’rida kamchilikka yo’l qo’yar va oilaning xarobaligiga sabab bo’lar. Uyni idora qilmoq to’g’risida ma’lumotsiz bo’lsa, yeyish — ichishni qanday hozirlaru kiyimlarini qanday tikib-yamar. Bu dunyoning holida sabot bo’lmagani uchun xodimu xodimalar ishlarlar, deb bolani xabarsizu nasibasiz qoldirmoqlik ota — ona uchun gunohdir. Bugun boy bo’lgan xotin ertaga bir pulga muhtoj bo’lmog’i mumkin. Holbuki, xodimu xodimalarni ishlatish uchun ham ilm kerak.
 

Qayd etilgan


Shirinqiz  22 Yanvar 2008, 14:30:16

Болалар тарбисси учун 30 восита

«Одамлардан (мутакаббирлик билан) юзингни сгирмагин ва ерда кибру-хаво билан юрмагин. Чунки Аллох барча кибру-хаволи, мактанчок кимсаларни суймас. Юрганингда сртача юргин ва овозингни паст килгин. Чунки овозларнинг снг ёмони сшаклар овозидир». (Лукмон  18-19).

Имом Ибн Кудома Алмакдисий сзининг: «Минхожул-косидин» номли китобида бир неча одобларни зикр килади:  «Бола восга етиб, унда фикрлаш аломатлари намоён бслса, уни схши кузатиш ва ахволини срганиш лозим бслади. Чунки, боланинг калби содда ва тоза бслиб, у хар кандай накшни кабул килишга тайёрдир. Агар схшиликка одатлантирилса, схшилик билан улгасди. Унинг савобида ота-она ва тарбис берувчилар шерик бслади. Агар ёмонликка одатланса, ёмонлик билан улгасди ва жавобгарлик унинг скинлари бсйнига тушади. Шунинг учун болани схтиёт килиш, тарбислаш, ёмонликлардан пок тутиб схши ахлокларни сргатиш лозимдир. Агар бола юзида хаё нурлари  ксриниб баъзи ишлардан услса ва хаё килса ва уни ёмон деб билса, бу Аллох таолонинг хидости ва ахлокининг схшилиги ва калбининг тозалигига далолат киладиган схшиликдир. Агар боланинг холати шундай бслса, у балогатга етганда комил аклли бслиши билан келажаги порлокдир. Болага чиройли одоб беришга риос килиш диккат сътиборга сазовор ишдир».

Биз куйида болаларга берилиши керак бслган баъзи ахлок-одоб воситаларини зикр киламиз:


Биринчи восита: Кспинча бола таомга очксз бслади. Унга таом одобини сргатиш лозим. Таомни снг ксли билан есин, таом ейишни бошлашдан илгари «Бисмиллах» десин, сзининг олдидан есин ва бошкалардан илгари таомга ксл урмасин.

А асулуллох  саллаллоху алайхи ва саллам Умар ибн Аби Саламанинг ксли таом устида сйнаётганини ксрганларида: «А­й бола, Бисмиллах дегин, снг кслинг билан егин ва сз олдингдан егин» дедилар. Шоир айтганидек:


Шошилмасман таом узра узатилганда ксл
Кавмнинг очксзроги шошганрогидир бил.

Овкатга ва ундан есётган кишига  карамасин, бу бахиллик далилидир.


Иккинчи восита: Овкатланишда шошилмаслик ва таомни схшилаб чайнашлик, лукмани кетма-кет олмаслик, одоб билан лукма олиш ва кслини кийимига суртиб дог килмасликка буюринг. Тскиб-сочиб пала-партиш емасин.

Учинчи восита: Баъзи пайтлар курук нон ейишга одатлантиринг. Аонни бирор нарса билан ейиш лозим деб сйлайдиган бслмасин. Чунки гохо хаётида нон сткизадиган бирор нарса топилмайдиган холат хам бслиб колиши мумкин. Болага меъёридан ортикча ейишликни ёмонлиги ва ксп ейдиган одамларни хайвонга схшатиш билан баён килинг. Унинг олдида ксп овкат ейдиган болани ёмонланг, кам овкат ейдиган болани сса мактанг, токи у болага сргашсин ва гам-ташвиши факат корнигина бслган очксз кишига айланмасин.

Тсртинчи восита: Таомни бошкаларга илиниш ва овкатга харис бслмасликни болага схши ксрсатинг. Унинг хузурида дагал бслган хар кайси таомни макталади, токи ширин таомларга берилиб колмасин, ундан ажралиши кийин бслади.

Бешинчи восита: Боланинг кийими оппок ва оддий бслгани схши. Кизил ва заъфарон ранглар билан бсслган хамда ипак матолардан тикилган бслмасин. Бундай кийимлар аёллар кийими ва ёмон, динсиз инсонларнинг кийими деган нарса боланинг фикрига сингади ва улардан  жирканади.

Олтинчи восита: Болага тспигидан пастда бслган узун кийим кийиш ёмон ксрсатилади, токи  узун кийим киймасликка одатлансин.

Еттинчи восита: Аш болани фаровонлик, дабдабали сшаш, фахрли кимматбахо кийимларни кийишга одатланган болалардан ва бу нарсаларга кизикадиган болалардан сакланади. Чунки ёш болани ёшлигидан ахамистсиз ташлаб ксйилса, кспинча ахлоксиз, ёлгончи, хасадчи, сгри, чакимчи, сжар, жонга тегадиган ва беор  бслиб етишади. Ахлоки гсзал бслиши учун буларнинг хаммасидан сакланади.

Саккизинчи восита: Мактаб дарсларидан ташкари уйда куръон  таълими, кейинрок куръон тафсири, А аслуллох  саллаллоху алайхи ва салламнинг хадислари хамда фикхни таълим бериш билан машгул килиш максадга мувофик бслади. Болани куръон ёдлашга, хадисларни ёдлашга кизиктирилади. Бунинг учун «Арбаъийна ан Аававийс» «Булугул маром» каби китоблардан фойдаланилади. Адлаш хакикий илмдир ким ёдламаса, кспинча масъалаларни чикаришга кодир бслмайди. Яхши мавъизалар, солих кишиларнинг хабарлари, дунёдан юз сгириш ва нафсни тарбислаб чиниктириш хакидаги солих кишиларнинг хикосларини сътибор килинади. Боланинг калбига солих кишиларни схши ксриш ва уларга сргашиш уруги сочилади. Ашъарий, муътазила, шийъалар ва бошка ахли бидъатларнинг китобларидан хазар килдирилади.

Тсккизинчи восита: Хажв, аскис ва ошикларнинг дил изхори каби шеърлардан ва бунга мубтало бслган инсонлардан болани саклаш керак. Чунки улар боланинг калбига кирган сайин фасод уругини скадилар.

Ўнинчи восита: Хуснихат, шеърий масаллар ва зохидлик хакидаги шеърларни ёдлашга одатлантирилади. Амирул муминин Алий разисллоху анху: «Хуснихатни лозим тутинглар. Хуснихат ризк калитларидандир» — дедилар.

Ўн биринчи восита: Агар болада чиройли феъл, схши хулк намоён бслса, унинг бу хулки билан  икром килиб, уни кувонтирадиган нарса билан мукофот лаб, одамлар орасида уни мактаб ксйилади. Гохо бунинг акси бслиб бир марта ёмон хулк содир бслиб колганда сса, уни билмаганликка олиб, одамлар орасида айби очилмайди ва обрсси тскилмайди, бу каби холларда хеч бир бола кайтиб бундай ишни килишга журъат килмайди, хусусан бола уни бекитиб махфий килаётган бслса.

Ўн иккинчи восита: Бола агар ёмон одатини сна такрорласа, унга махфий суратда дашном берилади ва бу ишни жуда ёмон сканлиги уктирилади ва унга бундай холатда уни бирон киши ксрса шарманда бслиши айтилади. Лекин дашномни ортикча килиб юборилмайди. Чунки, унинг сзи хакида маломат сшитиши сътиборсиз нарсага айланади ва гап таъсир килмайдиган бслиб колади.

Ўн учинчи восита: Ота сзининг боласига бслган ссзининг хайбатини саклайди ва болани гохи гохида уришиб кссди, она уни отаси билан  ксркитади ва уни ёмон ишлардан кайтариб, отасининг каттиклиги ва ундан ксркишини уктиради.

Она мадрасадир уни схши жихозла
Асли пок авлод тарбиссин унга хосла
Диннинг ёмгирийла  сугорилса гар
Она богдир гуркирар ва гуллаб-сшнар.


Ўн тсртинчи восита: Болани кундузи ухлашдан кайтарилади, чунки бу унга дангасалик келтиради. А­рта ухлаб срта туришга одатлантирилади ва бу одат инсоннинг самарали хаёт кечиришида ксмакчи бслишини тушунтирилади.

Ўн бешинчи восита: Юмшок тсшак ишлатишдан кайтарилади, хатто аъзолари махкам бслсин, танаси енгил бслсин  ва фаровонлик бслмаганида сабрли бслсин. Еб-ичишда, кийимда ва тсшакларда дагалликка одатлантирилади А асулуллох  саллаллоху алайхи ва саллам: «Ксп овкат ейишдан саклнинглар, ксп овкат калбни каттиклик билан захарлайди»- деганлар.

Qayd etilgan


Shirinqiz  22 Yanvar 2008, 14:33:49

Ўн олтинчи восита: Болани сширинча киладиган ишлардан кайтариш керак, чунки у ёмонлигини билган ишларни сшириб килади, бу сса уни хар бир кабих ишни килишга срганиб колишига сабаб бслади.

Ўн еттинчи восита: Кундузи бир вактда юриш, харакат килиш ва шугулланиб чиникишга одатлантирилади, токи слков бслиб, дангасаликка гирифтор бслиб колмасин. Мерганликни срганса ва схши ксрса бунинг зиёни йск. От миниш хам схшидир. (хозирги кундаги маркаблар хам шу жумладан) А асулуллох  саллаллоху алайхи ва саллам: «Уч нарса лагв-бехуда саналмайди, инсоннинг оти билан сйнаши, камони билан сйнаши ва ахли билан сйнаши»- дедилар.

Ўн саккизинчи восита: Оёкларини очиб юрмаслик, юрганда шошилмасликка ва кслини оркасига килиб мутакаббир кишиларнинг килиги каби харакатлантирмасликка одатлантирилади. А асулуллох  саллаллоху алайхи ва саллам бу юришдан кайтардилар.

Ўн тсккизинчи восита: Ўзининг тенгкурлари ва сртоклари олдида дадасининг нарсаси билан, таом ёки кийим ва шу каби нарсалар билан мактаниб, фахрланишдан кайтарилади ва хокисорликка, бирга сйнаётган болаларга нисбатан иззатли бслиш ва улар билан гаплашганида мулойим бслишга одатлантирилади.     

Йигирманчи восита: Ўзи каби болалардан бирон нарса олишдан кайтарилади. Агар бола хурматли ва бой-бадавлат оиладан бслса бировдан нарса олиш ёмонлик, хакирлик ва кадрнинг тушиши сканлигини тушунтирилади. Агар у факир кишиларнинг фарзанди бслса, бировдан нарса олиш, тама сканлиги, тамагирликда сса хорлик борлиги ва бу итларнинг одати сканлиги, чунки ит бир лукмани кутиб хорланиб туриши тушунтирилади.

Йигирма биринчи восита: Болаларга олтин-кумуш, умуман пулни схши ксриш ва ундан тама килишни ёмон килиб ксрсатилади. Уларни илон-чаёнлар ва захардан ксра кспрок пул ва олтин - кумушдан схтиёт килинади.

Йигирма иккинчи восита: Мажлисларда, бошкалар олдида тупурмаслик, бурун кокмаслик, мусулмонларга орка сгирмаслик ва ксп сснамасликка одатлантирилади.

Йигирма учинчи восита: Болага стириш кайфисти сргатилади, чскка тушиб стиради, ёки бир оёги билан чсккалаб, иккинчи оёгини тиклаб стиради, ёки икки тиззасини кучоклаб стиради. А асулулллох  саллаллоху алайхи ва саллам ксп холатларида шу ксринишларда стирар сдилар.

Йигирма тсртинчи восита: Аллохнинг зикридан бошка гапларни ксп гапиришдан кайтарилади ва ксп гапириш устсизлик аломати, тубан ва пасткаш одамларнинг болаларининг одатлари сканлигини баён килинади, токи бола сзини ксп гапиришдан тийсин. Валлоху аълам.

Йигирма бешинчи восита: Ашлигидан касам ичишга одатланиб колмаслиги учун, рост бслсин  ёлгон бслсин, касам ичишдан кайтарилади.

Йигирма олтинчи восита: Бемаъни, бехаё ссзлар, лаънатлаш ва хакорат килишдан кайтарилади. Огзидан шоди кириб боди чикадиган одамларга аралашишдан болани сакланади, чунки уларнинг ёмонлиги иложсиз юкади.  Бола одобини саклашнинг асли ёмонларга скинлатмасликдадир.

Йигирма еттинчи восита: Болага довюраклик ва кийинчиликларга бардошли бслиш сргатилади. Бу сифатлар унинг олдида макталади. Буларни сшитиш билан унинг схши амаллиги бола калбига киради ва унга срганади.

Йигирма саккизинчи восита: Бола нима бслганда хам бола, у тарбис чарчогидан хордик чикариши учун схши сйинларга имкон сратиб бериш максадга мувофикдир.

Йигирма тсккизинчи восита: Етти ёшга етганида намозга буюрилади ва тахоратга одатланиши учун уни тарк стса кечирилмайди. Алгон гапиришдан ва хиёнатдан ксркитилади. Балогат ёшига етса унга хамма таклифотлар юкланади.

Ўттизинчи восита: Ота-она, устоз, мураббий ва хар бир сзидан катта ёшда бслган кариндош ёки бегона бслсин хар бир мусулмонга итоат килишни, уларга иззат икром ва хурмат ксзи билан карашни ва уларнинг олдида сйинни тарк стишни таълим бериш лозимдир.

Бу одобларнинг хаммаси хали балогат ёшига етмаган аклини таниган ёш болаларга тааллуклидир.

Аллохдан фарзандларимизни тарбислаши, уларни хар бир ёмонликдан саклаши ва бировларни адаштирмайдиган, сзлари адашмайдиган, тсгри йсл топган ва бошкаларни хам тсгри йслга бошлайдиган кишилар килишини ссраймиз. Ва салаллоху ала Мухаммадин ва ала олихи ва сахбихи ва саллам.


Islom Nuridan olindi

Qayd etilgan


Chustiy  22 Yanvar 2008, 19:17:21


GO'DAKKA NOM QO'YISH VA TANGLAYINI HURMO ILA KO'TARISH


http://muslimaat.uz/index.php?option=com_content&task=view&id=483&Itemid=1

Qayd etilgan


Robiya  31 Yanvar 2008, 10:19:13

        ABDURAHMON JOMIY
SEVIMLI AZIZ FARZANDGA NASIHAT.

Yetdi yoshim yetmishga, senda endi yetti yosh,
Mening baxtim qoraydi — sening iqboling quyosh.
Achinaman shunchaki, umrim o’tib ketibdir,
Parishonman qanchalar oyu yillar yetibdir.
Arzigulik biror ish qilolmadim, vaqt o’tdi,
Tikandan ortiq bir gul uzolmadim, vaqt o’tdi.
Ketdi darig’o qo’ldan, u fursat qaytib kelmsa,
Ixtiyoring tizgini qo’lga qayta ilinmas.
Senda kuch bor, bilak bor, dam g’animat g’ayrat qil,
Boshda yoshlik soyabon, uning qadriga yetgil.
Bir ish qilg’ilki undan elga yetsin manfaat,
Oxirida u ishing senga keltirsin rohat.
Hammadan avval, farzand, bilimdan bahramand bo’l,
Nodonlik yurtidan chiq, bilim tomon olgil yo’l.
Har bir kishiga bu so’z, oyna kabi ayondir,
Dono tirik hamisha, nodon o’liksimondir.
Mardonalikni kimki, da’vo qilar ekan ham,
Nega o’zini aylar u murdalarga hamdam?
Ilm yo’liga qadam qo’y, chunki shu yo’l farovon,
Ammo umringning yo’li g’oyatda qisqa — bir on.
Hech bir kishiga bo’lmas qayta yashash muyassar,
Egalla sen bilimni, mangu turar muqarrar.
Bilim egalladingmi, unga doim amal qil,
Ilming amalsiz bo’lsa, sen oni bir zahar bil.
Faraz qildik bilarsan, ul ilmi kimyoni,
Zar qilmasang misingni, qolmas ishing nishoni.
Xom ish kishiga hargiz bir manfaat berolmas,
Har kimki yaxshilik — la aylar seni navozish,
Sen oni haqqiga hech ko’rma ravo yomon ish.
Tulki kabi agarda, quyruq ko’rib quvonsang,
Kuchuksimonlar sening holingni etgusi tang.
Har joyda tuzki totding, shul tuzning qadriga yet,
Tuzdonga qasd aylab, etma o’zingni surbet.
Do’stlarga mehribonu, ochiq ko’ngil, saxiy bo’l,
Yurma baxillik sari, budir zararli bir yo’l.
Do’stlarga ayla doim ehsonu lutfu baxshish,
Qarzing o’girligi-la, berma ularga tashvish.
Chin do’stga, ey azizim, joningni sen fido qil,
Lekin do’stu dushmanni bir — biridan judo qil.
Do’st u kishi erurki, yoring, g’amxo’ring bo’lsin,
Qalbi hamisha do’stlik yog’dulari — la to’lsin.
Tushganda boshga mushkul bo’lsin senga madadakor,
Nasihat-la qaytarsin yomon yo’ldan u zinhor.
Yomon yo’ldan qaytargan do’sting seni qo’llagay,
Xamirdan qil sug’urib, yaxshi yo’lga yo’llagay.
Yaxshi ishda u bo’lur, haqiqatda senga yor,
Rahbar bo’lib bu ishga u keltirar iftixor"¦
Kitobga yuz o’girgin, ey jigarim, farzandim,
Kitobga ulfat bo’lgin, quloqqa ol bu pandim.
Tanholikda munising, bilsang agar kitobdir,
Donolikning tongiga, shu’la sochar kitobdir.
Bepul, beminnat senga ustoz bo’lib o’qitar,
Bilim bag’ishlab senga, chigillaringni yechar.
Kitobdir yaxshi hamdam, teri yopingan olim,
Ish siridan goh so’zlab, ammo gohi turar jim.
Uning ichi g’unchadek, varaqladan liq to’la,
Har varag’i go’yoki, durdonadir bir yo’la.
Qasru ayvonlari bor g’oyat zabo, munaqqash,
Unda maskan qurgandir necha yuzlab parivash.
Parivashlar hammasi — xushbo’y, chiroyli, ruxsor,
Bir — biriga yarashgan, bir — biriga talabgor.
Har bir varaq yopishgan, bir — biriga hamnafas,
Varaqlasang agarda, har biridan chiqar sas.
Og’iz ochib har biri ma’rifatdan so’zlashar,
Har so’zidan yuz tuman gavhari ma’ni toshar.
Ular gohda kuylashur mehru vafo madhini,
Ular gohda sharh etar sidqu safo madhini.
Ular gohda aytadi, ko’hna zamon qissasin,
Ular gohda bildirar kelgusining hissasin.
Ular gohda tarixdan, ochiq — oydin ochar so’z,
Ular gohda kelgusi kunlardan ko’rsatar yuz.
Ular gohda ah’ordan qalbingni daryo qilur,
Maorif gavhari-la dilni musaffo qilur"¦
Aytmoq uchun siringni labingni ochsang agar,
Yaxshi, yomonligini o’ylab, so’ngra qil xabar!
Shuni yaxshi bilginki, gar uchsa qush qafasdan,
Qaytib uni ushlamoq bir ishki mushkul haddan"¦
Bo’lsa agar zamiring aslida xira — nosof,
Sen ma’rifat haqida, yaxshisi urmagil lof.
Takabburlik ziyondir, undan andisha qilg’il,
Ko’rdingmi bu boshoqni bosh ko’tardi na bo’ldi,
O’roqning zarbi birlan yerga yiqildi, so’ldi.
Ko’rdingmi, don o’zini tuproqqa tashlar kamtar,
Uni avaylab yerdan ko’targusidir qushlar.
Kimki kamtarlik aylar, u deb ulug’likka xos:
Egilgan boshni har kim, ulug’laydi beqiyos.
Va’da berdingmi, albat, sen va’daga vafo qil,
Bevafolik yomondir, o’zni undan suvo qil!
Nodonlardek otangning kimligini pesh qilma,
O’zingga sen hunardan o’zgani ota bilma.
Tutun garchi otashning farzandi bo’lsa ham bas,
Ne foydaki tutunga, otash zuyosi yuqmas?
Dono nasihatini tutkil quloqqa mahkam,
Idrok etib pandini, dardingga ayla malham.
Nainki, nodonlardek, bir quloqqa eshitsang,
Nasihatini ammo darhol esdan chiqarsang.
Mashhur bir masal bor mazmuni pandu hikmat:
"œUyda kishi bo’lganda faqat bir so’z kifoyat"

Qayd etilgan