Necha yoshda uylanish/turmushga chiqish kerak?  ( 52790 marta o'qilgan) Chop etish

1 2 3 4 5 6 7 B


Shokir63  14 Dekabr 2009, 21:11:16

K'op postlarda peshonaga yozilgandan boshqasi bo'lmaydi ma'nosidagi fikr yozilgan. To'g'ri, ammo bir aniqlik kiritish kerakdek tuyuldi menga. Alloh bizning taqdirimizni yozgan, ammo Alloh bizga bergan juz'iy iroda bilan nimani tanlashimizni o'zining azaliy ilmi bilan bilgani uchun yozgan. Nozik bir nuqta bor bu masalada. Peshonamizda kimni olishimiz yozilgan, ammo kimni tanlashimiz oldindan bilinib yozilgan. Bizda tanlash imkoniyati bor.

Uylanish masalasiga kelsak. Yosh muhim jihatlardan biri deb o'ylayman. Yigit kishining 24-25 yoshlarda, qizning 20-22 yoshlarda turmush qurishi yaxshi. Aql yoshdamas, boshda deyishimiz mumkin, buni mening fikrimning istisnisi deylik, chunki barcha yigitlar 19-20 yoshlarida 24-25 yosdagi yigitdek fikrlay olmaydi. Yoshlikda vohima kuchli bo'lganligi uchun, hissiyotlar kuchliroq bo'lganligi uchun to'g'ri qarorga kelish qiyinroq deb o'ylayman.

Azon aytuvchi, nasroniy qizga uylanib o'lgan yigitga kelsak, mening fikrim inson qanday yoshasa shunday o'ladi. Istaganimdek yashayman, o'layotganda kalima keltirib qutilaman deganlar uchraydi ba'zan, lekin o'layotganda Alloh unga kalima keltirishni nasib etarmikin!

Qayd etilgan


Chustiy  15 Dekabr 2009, 18:24:28

Уйланишнинг ҳукми мазҳабимиз бсйича бир неча хил бслади

1. Иштиёқи ва шаҳвати кучайган вақтда, зино қилиб қсйиш хавфи бслганда уйланиш вожибдир.
2. Шаҳвати мсътадил бслса, олган хотинини боқа олишига ксзи етса, уйланиш суннати муаккададир.
3. Хотинга жабр қилиб қсйиш, у билан тинч-осойишта сшай олмаслик хавфи бсладиган бслса, уйланиш макруҳдир.
4. Хотини билан қсшилишга кучи етмайдиган бслса, у билан сқинлик қила олмаса, уйланиш ҳаромдир.
5. Хотинимни боқа олмайман, деган ноаниқ гумон бслса ёки фақат шаҳватини қондириш мақсадида уйланадиган бслса, уйланиш мубоҳдир.

Абдулҳайй ал-Лакнавий. "œУмдат ур-риос", 2-жилди.
-Лакнау, Ассаҳул матобиъ матбааси, 1327. 4-бет.

www.fiqh.uz dan olingan

Qayd etilgan


Chustiy  15 Dekabr 2009, 18:27:19

Iqtibos: Muhammadiy
Abul Ixlos Hasan al-Vafoiy Shurunbiloliy va Abu Zayd Shibliyning "Nurul Izoh" kitobida uylanishning shar’iy hukmi quyidagicha keladi:

"Shariatda uylanishning hukmi, kishining jismoniy quvvati, oila mas’uliyatini uddalashi, uylanmasa, zinoga ketish xavfiga ko’ra besh xil bo’ladi:

1. Uylanishi farz. Bu hukm uylanishga, oilani boqishga layoqatli va xotinga zulm qilmaydigan kishilar uchundir. Uylanmasa, zinoga ketishi aniq. Agar uylanmasalar, katta gunohkor bo’ladilar.

2. Uylanishi vojib bo’lgan kishi. Uylanmasa zinoga ketish xavfi bor, uylansa xotinni boqa oladi, unga zulm qilmaydi. Bunday kishilar uylanmasalar, gunohkor bo’ladilar.

3. Uylanishi sunnat. Uylanmasa ham o’zini zinodan saqlay oladi. Uylansa, xotinini boqishga va unga zulm qilmaslikka qodir. Bunday kishilar uylansalar, savob bo’ladi.

4. Uylanishi harom. Uylansa, xotinini boqa olmaydi, unga zulm qilishi aniq, jinsiy aloqaga qodir emas. Bunday kishilarning uylanishi harom. Jinsiy aloqaga qodir bo’lib, uylanishga mablag’i yo’q kishilarga Payg’ambarimiz (saw) mablag’ topgunga qadar ro’za tutishni tavsiya etganlar.

5. Uylanishi makruh. Bu hukm uylansa, xotinini boqa olmasligi yoki jinsiy aloqaga yaramasligi ehtimoli ko’proq bo’lgan kishi uchundir".

Qayd etilgan


Mahdiyah  22 Yanvar 2010, 07:17:38

Man ham oilaga tayyor bo'lgandagina oila qurish kerak dib o'yliman.
Bu diganim sal bo'sada oila ma'suliyati... undagi kam-ko'stlar haqida tushuncha bo'lishi kerak oz moz bo'lsa ham.

Aksariyat xozirgi qizlar (o'sha ko'rinishidan oilaga tayyordek tuyilgan 18-19 yoshli qizlar) nimagadur oilani ko'proq TO'YDA OQ LIBOS KIYIB HAMMANING E'TIBORIDA bo'lish dib tushunadilar.
To'ydan keyin 2-3 oy albatta kelin hammaning e'tiborida...
Lekin sal o'tmay hammasi o'z holiga qaytadi, oddiy hayot... oddiy bir oilaning vakili ekanliklarini tushunsalar tushunadilar... tushunmasalar ....

Shu tomonlama oilaga qiz ham yigit ham tayyor bo'lishi kerak

Yosh masalasida esa bu hammada har xil bo'lishi mumkin...

Qayd etilgan


Chustiy  22 Yanvar 2010, 10:44:41

Chyota shu kunlada nuqul shunaqa mavzulada post qiladigan bo'p qopsizmi?  ::)  ;D

Allohdan hayrli hotima so'rab, afzalini ato etsin deb qolaman. ;)

Qayd etilgan


Mahdiyah  23 Yanvar 2010, 07:04:53

Chyota shu kunlada nuqul shunaqa mavzulada post qiladigan bo'p qopsizmi?  ::)  ;D

Allohdan hayrli hotima so'rab, afzalini ato etsin deb qolaman. ;)

Ha to'yga oz qoldi InshaAlloh  :)

Umuman nimagadur "Oila va Jamiyat" juda sust bo'lib ketayabdi 1-2 mavzularni xisobga olmasa.

P.S. Sizgayam para uje naverno, shunchunam siz ham oila munosabatlariga ahamiyatli bo'b qopsiz (oxirgi POSTlarizdan)  :D

Qayd etilgan


Chustiy  23 Yanvar 2010, 11:27:10

Chyota shu kunlada nuqul shunaqa mavzulada post qiladigan bo'p qopsizmi?  ::)  ;D

Allohdan hayrli hotima so'rab, afzalini ato etsin deb qolaman. ;)

Ha to'yga oz qoldi InshaAlloh  :)

Umuman nimagadur "Oila va Jamiyat" juda sust bo'lib ketayabdi 1-2 mavzularni xisobga olmasa.

P.S. Sizgayam para uje naverno, shunchunam siz ham oila munosabatlariga ahamiyatli bo'b qopsiz (oxirgi POSTlarizdan)  :D


Ibi, to'ydan habarsiz qop ketmilu, forumchila bilan bori choy-poy tashib turamiz...  ;D
O'zi forumga haftada bir kirib arang ikkita post qoldirolsam, sizi sevimli mavuingiz bo'yicha esa onda sonda post qilsam, shuniyam ko'rib qoldizmi? O'zi manga nisbatan zub tachit' qip yurganizi sezudim (desamde)  ;D
P/S1: Maslahatizni inonbatga olishga harakat qilamiz.. ;)
P/S2: O'tgan hafta bir forumdoshniyam boshini ikkita qip keldik jaa zo'r o'tti, shu forumdagi 5-6 a'zolayam borishdi to'yga...

Qayd etilgan


Mahdiyah  23 Yanvar 2010, 23:11:27

Kto komu zub tochit?!   :D

Qayd etilgan


Robiya  28 Iyul 2010, 11:28:06

 :as:

Аеча ёшда турмуш Қурган маъҚул?

А еспублика "Оила" илмий-амалий маркази директори, психологис фанлари доктори,

профессор Васила КАА ИМОВА билан суҳбат

— Васила Маманосировна, халқимиз оилани барпо стиш билан боғлиқ барча жиҳатлар ва жараёнларга жиддий сътибор қаратади. Бундан йигит ва қизнинг никоҳ ёши ҳам мустасно смас, албатта. Аммо кейинги пайтларда оилада юзага келаётган муаммоларнинг бир учи никоҳ ёшига бориб тақалаётганининг сабаби нимада?

— Марказимиз томонидан стказилаётган тадқиқотлар жараёнида аҳолининг турли қатламлари, гуруҳлари билан мулоқотда бсламиз. Муаммоли оилаларнинг кспчилигида никоҳ ёшининг номувофиқлигига ёки срта турмуш қуришга бориб тақалади. Аикоҳга киришда балоғат ёшига етганлик жуда муҳим.

Хсш, бизда неча ёш балоғат ёши ҳисобланади? Оила қуришда балоғатга етганликнинг сзи кифос қиладими? Аикоҳга кирган иккала жинс вакилида ҳам балоғатга етганлик жуда муҳим, шу билан бирга, муомала лаёқати ҳам шаклланган бслиши керак. Чунки йигит ва қизда оиланинг соғломлиги, тскислиги, рсзғори бут бслиши учун ҳам, муомала лаёқатининг тслиқроқ шаклланиши учун ҳам вақт керак. Муомала лаёқати шахснинг восга етганлигини билдиради. Восга етганлик бизда барча манбаларда 18 ёш деб сътироф стилади. Муомалага лаёқатлилик ҳам шу ёш билан боғлиқ ҳолда ксрсатилади.

"Оила" аталмиш муқаддас қсрғон снг аввало, икки ёш сртасида расман қайд стилган никоҳ орқали бунёд бслади. Лекин бизнинг шарқона муҳитда келин-куёвдан иборат жуфтликни оила десак ҳам снглишамиз. У бизнинг шароитда ниҳостда кенг тушунчани англатиши билан ажралиб туради.Чунки қайнона-келин, қайнота-куёв, қариндош-уруғчилик, қуда-андачилик муносабатлари бор. Унда ҳам келиннинг, ҳам куёвнинг муомала лаёқати катта аҳамистга сга. Бугунгача биз срганган тадқиқотларда асосан оилавий келишмовчиликлар, оилавий низолар никоҳ ёши билан боғлиқлиги исботланспти. Ажримларнинг 80 фоизга сқинида йигитларнинг ҳам ёши фарқланмоқда, қизларнинг никоҳ ёши сса нисбатан кичик сканлиги аниқланди .

Сснгги пайтларда 18-21 ёш орасида ажрашаётган қизларнинг сони ортиб бораётганлиги кишини хавотирга солади.. Демак, бир аччиқ ҳақиқат аён бслмоқда, съни срта турмушга узатилаётган қизлар кспаймоқда. Аш турмушга чиққан қизларнинг оиласидан тез ажралиб кетиши юзасидан стказилган ссровларда бошқа уйда сз срнини тополмаганлиги, оиланинг баъзи мураккабликларига мослаша олмаганлиги, муроса деган тушунчаларга маънавий жиҳатдан тайёр смаслиги сабаб қилиб ксрсатилмоқда.

— Юқорида 18 ёшни восга етганлик ёши деб айтдингиз, қонунчиликда сса қизларнинг турмушга чиқишига 17 ёшдан рухсат берилади. Бир йил никоҳ ёши учун қанчалик аҳамистга сга?

— Аввало, таъкидлаш жоизки, мамлакатимизнинг бош қонуни - Конституяисмизда ҳам икки жинс вакилининг тенг ҳуқуқли сканлиги белгилаб қсйилган. 1998 йили "Оила" йили деб сълон қилинди. Шу йили Ўзбекистон А еспубликасининг "Оила" кодекси қабул қилинди. Бу ҳужжат оила институтини такомиллаштириш ва мустаҳкамлашда муҳим ҳуқуқий асос бслди. Ана шу кодекснинг 15-моддасида никоҳ ёши йигитлар учун 18, қизлар учун сса 17 ёш сифатида қайд стилди. Ушбу ёшни белгилашда Шарқ анъаналари, удумлари ҳам ҳисобга олинган. Бу модданинг киритилишида жуда ксп олимларнинг илмий—амалий қарашлари, қолаверса, жамоатчиликнинг ҳам фикр-мулоҳазалари инобатга олинган. Шунингдек, бундай меъёрнинг қабул қилинишида Шарқ менталитети, асрий удумлар, катта патриархал оилаларда ксп фарзандлик анъаналарининг сақланганлиги каби қатор сзига хосликлар инобатга олинган. Аммо "Оила" маркази томонидан стказилган психологик тадқиқот ва кузатишларда 17 ёш билан 18 ёш сртасидаги фарқ катта сканлиги аниқланди. Яъни 17 ёшда барибир болаликка хос қарашлар сақланиб қолганлиги билинади. 18 ёшда сса мустақил шахс сканлигини сезиш ҳисси шаклланади. 18 ёшда шахс балоғат ёшига нафақат физиологик жиҳатдан, балки ақлий, руҳий томондан ҳам етилади.

— Аммо катталар орасида қизларнинг ана шу ақлий етилишидан қсрқадиганлар бор. Шу боис, қиз болани иложи бслса 17 ёшида, ҳатто ундан ҳам сртароқ келин қилиб олишни исташади. Чунки ақлини таниган, сзининг ҳақ-ҳуқуқини билганни бошқариш, қайноналар тили билан айтганда, "қайириб олиш, жиловлаш" қийин кечади, деган қараш бор. Бунга сизнинг муносабатингиз қандай?

— Катталарда гап ксп. Ҳали ҳаётда пишмаган, ақлий салоҳисти етилмаган қизларни келин қилишни истаганлар, афсуски, йсқ смас. Уларнинг нисти нима? Аввало, ёш келинни уйдаги барча таомилларга бсйсундиришни хоҳлайди. "Аш қизни келин қилсам, ҳамма айтганларимни ссзсиз бажаради", деб сйлашади. "16-17 ёшли қизга уйлансам, менинг ҳам, онамнинг ҳам айтганларини қилади", дейдиган йигитлар ҳам орамизда кам смас. Лекин улар бу ёлғончи тасаввур сканлигини билишмайди. Маълум вақт стгач, ёш келинчакнинг уқувсизлиги, тажрибасизлиги, ақлсизлиги ксзига ташланади. Қайнона бошқа келин қилишни, йигит бошқасига уйланишни хоҳлаб қолади. Бундай оилалардаги низолар нимадан ва қаердан келиб чиқади? Сабабларни қаранг: нима смиш — келиннинг қсли бемаза смиш, боласини соғлом туғолмаган смиш. Бундай муносабатда бслган оилада келин соғлом бола туғолмайди ҳам. Чунки тиббиётда туғиш ёшининг снг мақбули 20-29 ёш деб қабул қилинган. Тсғри, 18-19 ёшда ҳам етилиб, соғлом фарзанд ксриш имконистига сга дуркун қизлар бор. Афсуски, уларнинг сони жуда кам. Аммо ёш қизни келин қилиб олиб, соғлом фарзанд туғиб беролмагач, уни уйидан ҳайдаб юбораётган қайноналарнинг ҳам кспини ксрдик. Бу қиз боланинг нафақат маънавий, ҳатто жисмоний жиҳатдан ҳам оилавий ҳаётга тайёр смаслигини ксрсатади.

— Аикоҳ ёши масаласига бошқа мамлакатларда муносабат қандай?

— Аикоҳ ёшини белгилашда, албатта бошқа мамлакатларнинг меъёрлари срганилиб чиқилган. Фақат бизнинг мамлакатимизда смас, кспгина ривожланган давлатларда бунақа тажриба бор. Марказий Осиё давлатлари, шунингдек, Ҳамдсстлик давлатларида ҳам амалдаги никоҳ ёши биздаги белгиланган меъёрларга мос келади. А оссис, Миср, Бразилис, Чили, Канада, АҚШ каби давлатларда тенг ёш — 18 ёш қабул қилинган. Иккала жуфтлик учун 20 ёшни танлаган давлатлар сирасига Японис, Жанубий Коресни киритиш мумкин. Малайзисда сса никоҳни қайд стиш 21 ёшдан белгиланган. Бунда ҳар бир мамлакатнинг географик жойлашиши, ижтимоий-иқтисодий ҳолати, аҳолининг репродуктив саломатлиги албатта, инобатга олинади.

— Ўтказилган тадқиқотларда 17 ёшли қизлар сртасида турмушга чиқаман, оила қураман, муносиб уй бекаси бслмаган дейдиганлар қанча фоизни ташкил стмоқда? Аормал ҳолат даражаси қандай?

— Ашлар ссмирлик, сспиринлик даврига қадам қсйганда, сзларининг ҳаётдаги вазифаларини биладилар. Масалан, қиз бола, мактабда схши билим олмаган, коллежда схши сқимаган ёки унинг қизиқишлари схши сътиборга олинмаган бслса, бирорта касбни сгаллай олмаса, сқишини тсғри изга сололмаса, ҳаётдан бошқа йсллар қидира бошлайди. Агар сзига нисбатан йигитлардан сал келишганининг муносабатини ҳис қилса, йигитлар назари тушганини сезса, бошқача сҳтиёж, съни майл пайдо бслади. Ўзидан қониқиши, сзини намоён қилиш учун имконист топгандай бслади. У "снди мен оила қураман, иложи бслса, сзига тсқ, бадавлатроқ йигитга тегсам" деган мақсадни ксзлайди. Шу менинг оилам бслади, фарзандлар ксраман, чиройли кийиниб юраман, деган нарсани хоҳлайдиган қизлар ҳам бор. Бу бир қарашда меъёрий ҳолат, албатта. Аммо айрим қизларнинг ота-оналари аввал бирон сқишга кирсин, қслида дипломи бслса схши-ку, дейди. Бироқ уларнинг сзлари буни хоҳлашмайди. Ҳар хил важ-карсон ксрсатиб, дарсга бормасликнинг турли йслларини қидиради. Масалан, "менга коллежда бир хил кийим кийиш ёқмайди" дейди ёки битта сқитувчи атайлаб унга паст баҳо қсйганлиги туфайли сқишдан кснгли қолган бслади. Бу аслида шунчаки баҳона, холос. Ота-оналар қизларини оилавий ҳаётга тайёрлашга етарлича сътибор бермайди ёки бу улар учун жиддий ҳаётий масъулист сканлигини унутиб қсйишади. Кспчилик оналар билан суҳбатлашганда, "биз сртадан-кечгача бандмиз, қизимизни коллежга ишониб топшириб қсйганмиз-ку, лекин негадир қизиқиши сустроқ, битирсин-чи, жойи чиқса, тезроқ турмушга бериб юборамиз-да", деганлари ҳам бслди. Бундай қарашда юрганлар сзлари ксра-билиб, шунча йил авайлаб сстирган фарзандларининг келажагига бефарқ сканликлари билан бирга уларнинг орзу-ҳавасларини ҳам куйдириб юборишади. Ҳатто айрим ота-оналар орасида қизларини қандайдир сткинчи ҳою-ҳаваслар ва бойликлар қурбонига айлантириб юбораётганлари ҳам афсуски, учрайди.

Мисол сифатида бир воқеани айтай. Марказимизга уч боланинг онаси ёрдам беришимизни ссраб, мурожаат қилди. Маълум бслишича, унинг ота-онаси ҳали сн етти ёшга тслмаган, коллежни ҳам тамомламаган қизини турмушга узатиб юбораверган. Қиз ҳам ота-онасининг раъйини қайтармай, улар раво ксрган йигитга турмушга чиқиб, кетма-кет уч болали бслган. Етти-саккиз йилдан кейин у қайнонасига, срига ёқмай қолган. Ўтирса споқ, турса сспоқ бслиб, уйдан ҳайдашган. Биз унинг қайнонаси билан суҳбатлашганимизда минг хил важ-карсонни баҳона қилди. Муросаю мадора ҳақида сшитишни ҳам истамади. Ҳатто фарзандининг зурриёдлари, набиралари ҳам унинг ксзига ксринмади. Аиҳост, сснгги чора сифатида йигирма беш ёшли, учта боласи бор аёлга суд пул ундириб беришга қарор чиқарди. Тасаввур қилинг, сша арзимаган пулга на уй сотиб олиб бслади, на бошқа нарса. А­нг ачинарлиси, қизнинг сз ота-онаси бугун жимгина, томошабин бслиб қараб туришибди? Қиз болани восга етганда тезроқ турмушга узатиб юбориш билан муаммо ҳал бслмайди-ку? Хсш, снди ана шу муштипар аёл ва унинг фарзандлари ҳаёти учун ким жавоб беради? Бу ҳам биз бугун мулоҳаза юритаётган срта турмуш қуриш билан боғлиқ мавзуга бевосита дахлдор муаммо. Ҳатто қизининг сзи вақтли турмушга чиқишни истаган тақдирда ҳам ота-оналар сйлаб иш тутишлари, уни оилавий ҳаётга тайёрлашлари, маълумот ва бирор касб-ҳунар сгаси бслишига ксмаклашишлари шарт.

Худди шундай ҳолат йигитларда ҳам учрайди. Онаси касал бслса ёки кекса бобоси набирасининг тсйини ксриб қолиши учун 17-18 ёшидаёқ сғлини уйлантирадиган оилалар ҳам бор. Бу худбинликдан бошқа нарса смас. Оила кимнингдир хоҳиш-истаклари, арзимас сткинчи ҳаваслари учун вақтинча қурилиб, схшамаса бузилиб кетадиган сйинчоқ смас. Унинг ортида инсонлар тақдири, фарзандлар келажаги ётади. Буни ҳаммадан ҳам ксра, биз катталар кспроқ ҳис қилишимиз керак.

А­ндиликда одамларнинг сзлари сепли келиндан, спли келин схши скан, сқигани, оқ-қорани ажратгани, оила билан боғлиқ билимларни билиши ниҳостда зарур скан, деган аниқ бир тсхтамга келишмоқда. Қолаверса, ёшларнинг сзларида ҳам никоҳга бслган муносабатда, никоҳ ёшини белгилаш борасида қарашлар сзгарган. Олий сқув юртлари талабалари сртасида стказган ссровимизда, уларнинг кспчилиги юқори курсда ёки сқишни тугатгандан кейингина турмуш қуриш маъқуллигини қайд стдилар.

Яқинда пойтахтимизнинг Учтепа туманидаги маҳаллаларидан бирида икки авлод—бслғуси келинлар ва ҳаётда катта тажриба орттирган ота-оналар учрашувини стказдик. Тадбирда қатнашган қизларнинг аксаристи сқишни битирмагунча турмушга чиқиш керак смас, деган қарашни ёқладилар. Ҳозирги кунда жамоатчилик орасида сртача никоҳ ёши тенг бслиши лозим ва ҳаттоки, 20-21 ёшни меъёрда деб ҳисоблайдиганлар сони ҳам ортмоқда. Охирги 3-4 йил нарида никоҳ ажримларида оиладаги қайнона-келин муносабатларида муросасизликлар кспроқ қайд стилаётганди. Ўтган йилги натижалар сса қайнона-келин сртасидаги муносабатларнинг анчагина тартибга келиб қолганлигини ксрсатмоқда. Ушбу важ туфайли ажрашишлар сса 7-8 баробарга камайди. Бу қувончли натижалар смасми?

Аслида ҳаммамизнинг нистимиз битта: Бир дунё орзу-умидлар билан қурилаётган ҳар бир оила мустаҳкам, тинч-тотув бслсин. Ҳеч кимнинг бахти срим бслмасин!

Аазира ҚУА БОА суҳбатлашди.

Qayd etilgan


Chustiy  30 Iyul 2010, 15:53:25

Ibi, bu mavzu yana jonlanibtimi?
Ha, mayli, mayli yurtimizda, forumimizda toylar bo;laversin,... :)
Faqat biz habarsiz qop ketmasak bolgani, forumdoshladan, jaa suyunchi bo;lmasa ham, hech bo;lmaganda rahmat olarmidik :D

Qayd etilgan