OITS ( SPID ) kasaligi  ( 52731 marta o'qilgan) Chop etish

1 2 3 B


BaÑ…tiyor  06 Sentyabr 2007, 20:29:45

OITS ( SPID ) kasaligi haqida xabar bersangiz ?

Qayd etilgan


gayrat17  21 Sentyabr 2007, 11:35:54

Post. 2. (birinchisi yashirin) OITSdan xech kim o'lmaydi. Chunki aslida unchalik kuchli virus emas, faqat u insondagi imunitet xosil qiluvchi xujayralarni o'ldira boshlaydi. OITSdan o'lganlar OITSDdan emas, oddiy gripdan o'lgan bo'lishi mumkin, chunki organizm shu gripga qarshi kurasha olmay qoladi.
Yuqush yo'llari:
1. Jinsiy aloqadan
2. Giyoxvand moddalarni qon orqali yuborishdan, Shprisdan
3. OITS chalingan donor qoni ishlatilganda (yaqinda Chimkent shaxrida yosh bolalarga shunday yo'l bilan OITS yuqqan)
4. va boshqa yo'llar bilan.
Jinsiy yo'l orqali yuqush MUsulmonlar va Yaxudiylarda boshqa din vakillariga nisbatan 55 % kam yo'liqishar ekan.
© Gayrat17 :D

Qayd etilgan


gayrat17  21 Sentyabr 2007, 11:54:02

Десрли 40 миллион киши ОИВ/ОИТС билан сшамоқда;
Ҳозирги паётгача жаҳон узра 25 миллиондан зиёд киши ОИТС сабабли ҳаётдан ксз юмди; 2005-йилда слимлар ксрсаткичи 3 миллионга етди;
Ҳар куни сртача 15000 кишига касаллик юқмоқда
Шарқий Европа ва Марказий Осиёда ёши катталар ва болалар орасида ОИВ/ОИТС сабабли слимлар сони 2005-йилда 62000 га етди;
Сил ҳозир ҳам йилига 2 миллионга сқин инсонни слдириб — ОИТС қатори жаҳон бсйлаб катта ёшдаги кишиларнинг қотили сифатида етакчи сринни сгаллаб келаётган юқумли касалликдир
Ҳар йили безгак 500 миллион одам — жаҳон аҳолисининг 10%ига юқиб, 1 миллиондан ортиқ инсоннинг ҳаётига зомин бслмоқда.

Qayd etilgan


gayrat17  21 Sentyabr 2007, 11:55:59

Ozbekiston - 2005
А сйхатга олинганларнинг умумий сони 7810га етди;
50% касалланиш ҳоллари 25-34 ёшлилар гуруҳида топилди;
Янги ОИВ юқиш ҳоллари — 2 298;
Ҳомиладор аёллар орасида 59 та снги ОИВ юқиш ҳоллари;
Янги юқиш ҳолларининг 34 фоизи қамоқҳоналарда рсйҳатга олинди.

Qayd etilgan


gayrat17  21 Sentyabr 2007, 11:57:21

ОИВ юқиш йсллари (2005)
Гиёҳванд моддаларни инъекяис услуби (нина орқали) истеъмол қилиш — 54%
Гетеросексуал (сркак ва аёл орасидаги) жинсий алоқа — 17,6%
Бир жинс вакиллари орасида жинсий алоқа — 0,5%
Онадан болага — 0,5%
Аомаълум — 29%

Qayd etilgan


Soliha  07 Oktyabr 2007, 21:47:54

бу касалликни одамзод маймундан юктирган дебган гаплар юради.
хозирда узбекистонда хам бу касалликни сони  йилдан йилга ортиб бормокда
унинг юкоридаги юкиш йулларидан ташкари бошка йуллари хам бор:
айримларини келтирамиз:
-стерилланмаган маникюр ва педикюр асбобларини ишлатганда
-стерилланмаган стоматологис асбобларини ишлатганда
- стерилланмаган татуировка асбобларини ишлатганда ва бошкалар
(стерилланмаган сузи бирор одам ишлатганидан кейин уни дезинфекяис килувчи воситалар билан зарарсизлантирилмаган асбобларга нисбатан ишлатилади)
айтишларича кайсидир давлатда спидга карши дори бор смиш , аммо бу дори факат медперсоналларга берилиб улар спид касаллиги билан касалланган беморга иньекяис килиш вактида юктириб олганида 1 соат вакт оралигида берилади, чунки бу дори юктириб олинганидан кейин 1 соат ичидагина таьсир килади холос. бу дорини сотиш маьн килинган смиш.
хозирда юртимизда хам спидга карши чоралар кенг кулланилмокда , тиббиёт муассасаларида иньекяислар ва бошка муолажалар (кон билан ишланганда) кулкоп (тиббиёт перчаткаси) кийиб килинмокда

Qayd etilgan


gayrat17  11 Dekabr 2007, 14:20:04

ОИВ/ОИТС бутун дунё болалари учун катта хавф туғдирмоқда:
Жаҳондаги вазист
"¢ ОИВ/ОИТС нафақат катталарга, балки болалар ва ёшларга ҳам таъсир
ксрсатади. Уларнинг ҳаётлари барбод бслмоқда.
"¢ Ҳар куни, ҳар сонисда, 15 ёшга тслмаган бир бола ОИТС туфайли ҳаётдан ксз
юммоқда. Биргина 2004 йилнинг сзида 500 мингдан зиёд болалар шу тариқа
ҳаёт билан видолашдилар *.
"¢ Ҳар 15 сонисда ОИВ инфекяиссига сга, ёши 15 билан 24 нинг сртасида бслган
бир ёш инсон ҳаётдан ксз юммоқда. Бу дегани, ҳар куни 5 мингдан зиёд ёшлар
шу тариқа вафот стмоқдалар.
"¢ Ҳар йили, 15 ёшга тслмаган болаларнинг 600 000 дан кспи ОИВ инфекяиссини
юқтириб олмоқдалар**.
"¢ ОИТС туфайли 15 миллионта бола ё отаси, ё онаси, ё уларнинг икковидан ҳам
жудо бслдилар.
"¢ Ушбу касаллик туфайли сна миллионлаб болалар сз болалакларидан маҳрум
бслмоқдалар. Чунки улар мактабга бориш, тиббий хизматлардан фойдаланиш
ёки кераклигича озиқ-овқат билан таъминланиш бахтидан маҳрумлар.
*Манба: ОИТС вабоси бсйича йиллик ҳисобот, 2004 й.(UNAIDS)
**Манба: ОИТС вабоси бсйича ҳисобот, 2004 йил, декабрь (UNAIDS)
ОИВ/ОИТС нафақат Африка минтақаси аҳолисига, балки ер юзининг барча
нуқталаридаги инсонларга таъсир стади.
Шарқий Европа ва Марказий Осиёда ОИВ инфекяиссига сга бслганлар сони бошқа
минтақаларга нисбатан кам бслса-да, лекин бу ксрсаткич стган бир неча йил мобайнида
тез суръатлар билан ссган. Бундай инсонларнинг 80% дан кспроғини 30 га тслмаган
ёшлар ташкил стади. Аниқ рақамлар маълум бслмаса-да, UNAIDS нинг
огоҳлантиришича, Шарқий Европа ва Марказий Осиёда ОИТС бошқа
минтақалардагинга нисбатан тезроқ тарқалаётган бслиши мумкин.
Вабонинг тарқалишига томирга юбориш орқали наркотик қабул қилиш катта таъсир
ксрсатмоқда. Аммо инфекяиссининг жинсий йсл билан юқиши ҳолатлари борган сайин
кспроқ учрамоқда. Аёллар ва қизлар хавф остида дейилса муболаға бслмайди. Янги
ОИВ ҳолатларининг тез ссиб бораётган қисми айнан уларга тегишли.
Инфекяис мавжудлиги ҳолатларининг аксарист қисми А оссис ва Қозоғистонга тсғри
келади, лекин Ўзбекистонда ҳам айнан шундай ҳолат кузатилмоқда.
ОИВ Ўзбекистонга сз таъсирини ксрсатмоқда
Мамлакатдаги вазист
Ўзбекистонда ОИВ инфекяиссига чалинганлар сони у қадар ксп бслишига қарамасдан,
бу ксрсаткич тез ссиш тенденяиссига сга.
ОИВ инфекяисси юқиши ҳолатларининг аксарист қисми томирга юбориш орқали
наркотик қабул қилувчиларга тсғри келиб, уларнинг асосий қисмини ёшлар ташкил
стади. Уларнинг кспчилиги хатарли ҳаракатларни амалга ошириш, масалан, битта
игнадан кспчилик бслиб фойдаланиш, ҳимос қилинмаган жинсий алоқага киришишдан
тоймайди (UNAIDS,2004). Ааркоманисга лаънат тамғаси қсйилиши снги бошловчилар
томонидан наркотик моддалар қабул қилинишининг олдини олади ва инфекяис
тарқалишини тсхтатишда ёрдам беради.
ОИВ инфекяиссининг жинсий йсл билан юқиши ҳолатларининг ссиб бориши ОИВнинг
оддий аҳоли сртасида тарқалиши хавфининг катталигидан далолат беради. Бунга
сабаблардан бири ёшлар ОИВ тсғрисида етарли билимга сга смаслигидадир.
Яқинда стказилган тадқиқотлар шуни ксрсатадики, ОИВ/ОИТС тсғрисида тушунчага
сгалик даражаси юқори - 100% ёшлар ушбу касаллик тсғрисида сшитганлар. Аммо
уларнинг:
"¢ 40 фоизи ОИВ қандай юқишини билмайдилар.
"¢ 23 фоизи презервативлардан фойдаланиш инфекяис юқиши хавфини
камайтиришини билмайди. 25 фоиздан озроғи ОИВ юқишининг олдини
олишнинг 3 усулини тсғри айта олади.
"¢ 60 фоиздан кспроғи ОИВ бссалар орқали, бир идиш-товоқдан фойдаланиш ва
чивин чақиши орқали юқиши мумкин деб ҳисоблайди.
"¢ 55 фоизи инсонист ОИВдан ҳимосланиш учун ҳеч нарса қила олмайди деб
ҳисоблайди.
"¢ 23 фоизи ОИВ инфекяиссига сга инсонни бир қарашда билса бслади деб
сйлайди.
Манба*: "œАҳолига халқаро хизматлар" ташкилоти ҳисоботи, декабрь, 2004 й.
Тошкент, Самарқанд, Термиз шаҳарларида ва Фарғона водийсида ссров
стказилган.
Аима учун ОИВ билан касалланганларнинг кспчилигини ёшлар
ташкил стади?
Кспчилик ёшлар уларга ОИВ/ОИТС дан ҳимосланишга ёрдам берувчи маълумотлар ва
хизматлардан фойдаланиш имконига сга смаслар.
Кспчилик ёшлар тижорат секс хизматларидан фойдаланиш хавфи тсғрисида
маълумотга сга смаслар.
Кспчилик ёшлар томирга юбориш орқали наркотик қабул қилиш ва ОИВ хавфи
сртасидаги сзаро алоқа хусусида маълумотга сга смаслар.
Кспчилик ёшлар ОИВ инфекяиссига сга бслган наркоманларни бир қарашда билиб олса
бслади деб сйлайдилар.
Ашларнинг кспчилиги наркоманлар билан ҳимос қилинмаган жинсий алоқага киришиш
жуда хавфли сканлигини билмайдилар.
Кспчилик ёшлар ОИВ/ОИТС масалаларини сз дсстлари билан муҳокама қилишни
ноқулай ҳисоблайдилар (жавоб берганларнинг тсртдан бири), бу мавзуни сз оила
аъзолари билан муҳокама қилиш снада ноқулай ҳисобланади (ҳар снтадан бири).
Ашларнинг аксарист қисми презервативлардан тсғри фойдаланишни билмайдилар ва
сз шериклари билан уни қсллаш ҳақида ссз очишни ноқулай ҳисоблайдилар.
Ашларнинг хабардорлик даражасини ошириш: Глобал кампанис
Ушбу йсналишдаги бутунжаҳон ҳаракати ва миллий ҳаракатларнинг мақсади болалар
ва ёшлар масаласини ОИВ/ОИТС бутунжаҳон муҳокамасининг марказига қсйишдан
иборат. Шунингдек, касаллик тарқалиши, унинг таъсирини камайтириш ва унинг
таъсирида зарар ксрганларга ёрдам бериш ҳам ҳаракат мақсадларидан ҳисобланади.
ЮАИСЕФнинг «БОЛАЛАА  УЧУА ОИТСга ҚАА ШИ КУА АШДА БИА ЛАШИАГ»
ҳаракатининг мақсади ОИВ/ОИТСдан зарар ксрган болаларга ҳимос, қсллаб-қувватлаш
ва қаровни таъминлашдан иборат. Ҳаракат БМТнинг турли бслинмалари, турли
мамлакатларнинг ҳукуматлари, халқаро ҳамжамист ва фуқаролик жамистини мавжуд
ҳолатни сзгартириш йслида бирлаштиради. Бу болалар масаласини кун тартибига
қсйиш, болалар ҳолатига сътибор беришга ва болалар сҳтиёжларини қондиришни
тезлаштиришга чорлаш орқали амалга оширилади. Ҳаракат томонидан тсртта асосий
йсналишлар белгиланган:
Онадан болага инфекяис юқишининг олдини олиш
Ҳар йили 15 ёшга тслмасдан ОИТС билан боғлиқ касалликлар туфайли ҳаётдан ксз
юмаётган срим миллиондан зиёд болаларнинг аксаристи инфекяисни сз оналаридан
юқтириб олганлар. Айни вақтда, ҳомиладор аёлларнинг 10 фоиздан озроғи сз
фарзандларига инфекяис юқишининг олдини олувчи муолажалардан фойдаланиш
имконистига сгалар.
Ледиатрик муолажа билан таъминлаш
ОИВ инфекяиссига сга, ОИТС бсйича педиатрик муолажага муҳтож болаларнинг 5
фоиздан озроғи бундай муолажа қабул қилмоқдалар. Бу дегани, муолажа олмаётган
болалар ушбу касалликдан тезроқ нобуд бсладилар. Болалар махсус муолажа ва
қаровга муҳтожлар.
Инфекяис ёшлар орасида тарқалишининг олдини олиш
ОИВ/ОИТС тарқалишини тсхтатишнинг сгона йсли ҳимос ва унинг олдини олишдан
иборат. Аммо турли мамлакатларда, жумладан Ўзбекистонда стказилган тадқиқотлар
шуни ксрсатадики, аксарист ёшлар ОИВ қандай тарқалиши ва сзларини ОИВдан қандай
ҳимос қилиш хусусида ҳеч нарса билмайдилар. Ашлар ёрдам, маслаҳат ва ёшлар учун
махсус хизматларга муҳтожлар.
ОИВ/ОИТС дан зарар ксрган болаларни ҳимос қилиш ва уларни қсллаб-қувватлаш
Болалар сз ота-оналаридан бирининг қаттиқ касал ёки слим тсшагида ётишини
ксришдан доимий даҳшатга тушадилар. Кейин, улар зиммасига сз касал ота-оналари
ёки ука-сингилларини сз қаровларига олиш вазифаси тушганда ва бунинг учун пул ёки
егулик топиш зарур бслганда, снада мушкул аҳволга тушадилар. Хавф гуруҳидаги етим
болаларнинг 10 фоиздан озроғи давлат ксмагидан фойдаланади. Улар соғлиқни
сақлаш, таълим каби хизматларга ва давлат томонидан ксрилаётган чоралар ва
қонунчиликнинг такомиллаштирилишига муҳтожлар.
Дунё ҳамжамисти болалар масласини ОИВ/ОИТС кун тартибининг марказига қсйиш ва
ОИТСдан ҳоли авлодни таъминлаш учун ҳозир чора ксриши керак.
Ашларнинг фикрларига сътибор бериш зарур
ОИВ/ОИТС га қарши курашда ёшларнинг овози сшитилмай қолмоқда. Одатда,
стратегислар ишлаб чиқилганда, чоралар тайёрланганда ва маблағлар бслинганда
улар сътибордан четда қоладилар. Болалар масалалари бсйича қарор қабул
қилувчилар, ҳукуматлар, фармаяевтик компанислар, академик институтлар ва
ОИВ/ОИТС масаласи билан шуғулланувчи маҳаллий гуруҳлар сътиборидан четда
қолган.
ОИТС масаласи бсйича жаҳон кун тартибида болалар сзларига хос доимий сринларига
сга бслишга ҳақлидирлар. Жаҳон ҳамжамисти ва мамлакатлар ОИВ/ОИТС болаларни
сз болаликларидан жудо қилаётганини тушунишлари керак.
Кампанис нима қила олади: Сен қандай ёрдам бера оласан?
Миллий кампанис шундан келиб чиқадики, ёшларнинг жуда кспчилиги уларга
ОИВ/ОИТС дан ҳимосланишда ёрдам бериши мумкин бслган маълумот ва
хизматлардан фойдаланиш имконига сга смаслар. Шунинг учун мазкур кампанис
қуйидагиларни амалга оширади:
"¢ Маълумот ва билим тарқатиш.
"¢ Мактаб ва ҳамжамистлар миқёсида ҳаёт ксникмаларини тадбиқ стиш.
"¢ Ашлар учун махсус марказлар ва хизматлар ташкил стиш.
"¢ Ашлар орасидан мутахассисларни тайёрлаш ва "œтенг-тенгга" услуби бсйича
машғулотлар стказиш.
"¢ Маслаҳат берувчи ва ташхис қсювчи муассасалар ташкил стиш.
"¢ Ашлар орасида инфекяис юқиши йсллари бсйича маълумотга сгалик
даражасини ошириш йсналишда иш олиб бориш
"¢ Барча хавф гуруҳлари, жумладан, инъекяион наркоманлар, шаҳвоний
тижоратчилар ва уларнинг мижозларини жалб стиш.
"¢ Одамларга шаҳвоний тижорат хавфлари тсғрисида маълумот бериш ва бундай
хизмат ксрсатувчиларга боришдан қайтариш.
"¢ Аёлларни, айниқса қизларни жинсий алоқа шерикларидан ОИВ юқтириб олиш
хавфи хусусида хабардор қилиш.
ОИВ/ОИТС тарқалишини тсхтатишда болалар жуда ҳам самарали ҳамкор
ҳисобланнадилар. Бундан ташқари, болалар келажак авлодни ҳимос қилиш йслида сз
ҳатти-ҳаракатларини сзгартиришга кспроқ мойил бсладилар.
Биз сизлардан сз маҳаллий сиёсатчиларингизга, маҳалла қсмиталарига, аёллар
кенгашларига мурожаат қилиш ва уларнинг барчалари билан ОИВ/ОИТС масаласи ва
бу муаммо юзасидан нима қилиш мумкинлигини муҳокама қилиш орқали сз
ёрдамингизни беришингизни истаймиз.
Ўз дсстларингиз ва ҳамкасбларингизни ушбу кампанисни қсллаб-қувватлашга чақиринг.
Барча инсонлар, ҳозирда ОИВ/ОИТСдан миллионлаб болалар зарар ксраётганлиги ва
бу муаммо дунё бсйлаб ссиб бораётганлигини билсинлар.

Qayd etilgan


JaviK  01 Yanvar 2008, 01:54:38

OITS- qanday kasallik?
[/b]
OITS-«Ortirilgan Immunitet Tanqisligi Sindromi» bo`lib, odam organizmida immunitet (himoya kuchlarining) yo`qolishi bilan kechuvchi xavfli yuqumli kasallikdir. Kasallik oqibati o`lim bilan tugaydi.
Kasallikni OIV—«Odam Immunitet tanqisligi Virusi» keltirib chiqaradi. OIV virusining 2 turi ma'lum. OIV yuqqan odam tanasida ikki yildan o`n yilgacha kasallik belgilari namoyon bo`lmay yurishi mumkin. Kasallik yashirin davrining bu tartibda uzoq davom etishi bilan ham xavflidir. Kasallik qo`zgatuchi virus, odam tanasining turli kasalliklardan himoya qiluvchi — immun sistema hujayralarini zararlaydi. Natijada, odam organizmi har qanday kasalliklarga karshi kurashish qobiliyatini yo`qotadi. Xavfli o`smalar, atipik pnevmoniyalar va boshqa holatlar o`limga olib keladi.

Qayd etilgan


JaviK  01 Yanvar 2008, 01:57:31

 
OITS kasalligining tarixi.

Dunyo olimlarining fikriga kura OITS dastlab Afrika qit'asidan kelib chiqqan. Kasallikni qo`zg`atuvchi virus ushbu qit'ada yashovchi maymunlardan odamlarga yuqgan va dunyo bo`ylab tarqalgan.
 OITS to`g`risidagi dastlabki ma'lumotlar 1981 yillarda AQShda paydo bo`ldi. Kasallik birinchi marotaba besokolboz erkaklar o`rtasida immunitetni keskin pasayib ketishi natijasida yuzaga kelgan xavfli o`sma kasalligi tufayli aniqlandi.
Kasallikni keltirib chiqaruvchi virus to`g`risidagi ma'lumotlar 1983 yilda aniqlandi.
Dunyo bo`ylab OITS epidemiyasining boshlanish vaqti deb 1970 yillarning oxiri va 1980 yillarning boshi qabul qilindi.
OIV virusi xozirgi kunda dunyoning etakchi olimlari tomonidan boshqa xar qanday kasallik qo`zg`atuvchilariga nisbatan eng ko`p o`rganilayotganligiga qaramay OITS kasalligiga qarshi vaktsina ishlab chiqilgani yo`q. Chunki kasallikni qo`zg`atuvchi virus o`z xususiyatlarini juda tez o`zgartirishga qodir. Xozirgi kunda OITS faqat tibbiyoning emas balki, butun jamiyatning muammosiga aylanib qoldi. OITS muammosi faqat inson organizminigina zararlab qolmay, ko`plab davlatlarda jiddiy ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy muammolarni xam keltirib chiqarmokda.

Qayd etilgan


JaviK  01 Yanvar 2008, 01:58:53

OITS qanday yuqadi?
OITS kasalligining yuqish yo`llari juda xilma-xil. Kasallik yuqqan odamning barcha biologik suyuqliklarida (So`lak, ko`zyoshi, qon, ona suti va boshqalar) OIV virusi bo`ladi. Lekin kasallikning eng keng tarqalgan 3 ta asosiy yuqish yo`li mavjud:

JINSIY YO`L ORQALI;
QON ORQALI;
ONADAN BOLAGA;

Jinsiy yo`l bilan kasallik asosan sayoq yuruvchi shaxslar, foxishalar,  besokolbozlar orqali yuqadi.
Qon orqali kasallik narkomanlar va turli muolajalarni amalga oshirish, qon quyish nosteril shpritslarni ishlatish natijasida yuqadi.
Onadan bolaga onaning xomiladorlik vaqtida va ko`krak bilan emizish vaqtida yuqadi.

Qayd etilgan