Muallif Mavzu: Риё  ( 521 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

MirzoMuhammad

  • Sr. Member
  • ****
  • Rahmat
  • -aytdi: 3
  • -oldi: 28
  • Xabarlar: 417
  • Jins: Erkak
  • رب زدني علماً
Риё
« : 06 Noyabr 2018, 10:43:16 »
Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васаллам айтганлар:
Риёдан сақланинг, чунки риё кичик ширкдир!
« So'nggi tahrir: 04 May 2019, 09:50:00 muallifi MirzoMuhammad »
Нима камиб қоларди бу дунёга келмасам.
Келдиму, не фойда бор дунё сирин билмасам.
Илмлар уммонида бир умр чўмилмасам
Нега келдим дунёга илм талаб қилмасам.

MirzoMuhammad

  • Sr. Member
  • ****
  • Rahmat
  • -aytdi: 3
  • -oldi: 28
  • Xabarlar: 417
  • Jins: Erkak
  • رب زدني علماً
Javob: Риё
« Javob #1 : 06 Noyabr 2018, 10:51:36 »
Риё  ва унинг муолажаси
Бугунги кунда мусулмонлар орасида риё кенг тарқалиб кетди. Одамлар ибодатларини бошқаларга кўз-кўз қилишни одат қилиб олдилар. Риёкорлик шу даражага етдики, ибодат деб ўйлаб қилаётган амалларини суратга олиб, ижтимоий тармоқларда тарқатадилар. Бировлар билан ўтирганида ҳеч ким сўрамаса ҳам ўзича ўша амаллари билан оғзини тўлдириб мақтанишади.
У билмайдики, қайси амали қабул, қай бири куйиб кетган. Ундан ташқари суҳбатдошига унинг мақтаниши малол келишини хаёлига ҳам келтирмайди. Ўзини таништиришда ҳам фалончи ҳожи деб таништиради. “Ҳожи” унвонини қўшиб чақирмасангиз ранжиб ҳам қолишади.
Наҳотга ҳажга боришлик фақат эл кўрсинга бўлса?!
Улуғлардан бири ҳаждан келган кишининг дуосини олиш учун зиёратга борибди. Ҳожи улуғ меҳмоннинг ҳурматини жойига келтирмоқчи бўлиб, ўғлига буюрди:
-   Ўғлим, меҳмонларга замзам сувини аввалги сафар олиб келганимдан олиб чиқ!
Меҳмон айтди:
-   Бу риёкорлар ўзларича ҳажга икки марта борганини пеша қилишади. Билишмайдики, уларнинг риёлари туфайли барча амали ҳабата бўлиб кетади!
Абу Лайс Самарқандий айтади:
Ким амаллари савобини охиратда топаман дeса, у Аллоҳ таолога холис амал қилмоғи, риёсиз қилмоғи, кeйин ажабланиш (одамларнинг ҳайрати) бу амалларни ботил қилмаслиги учун қилган яхши амалларини унутмоғи лозим бўлади. Чунки айтилади: “Тоатни сақлашлик уни қилмоқдан кўра қийинроқдир”.
Абу Бакр Воситий айтади: “Тоатни сақлаш уни қилишдан кўра қийинроқдир, чунки унинг мисоли тeз синадиган шишага ўхшайдир. У ямоқни қабул қилмайди. Шунингдeк, амал ҳам, агар риё аралашса, уни синдиради, агар манманлик аралашса ҳам, уни синдиради.
Аввало риёдан сақланиш лозим. Лекин шуни ҳам унутмаслик керакки, банда ожиз. Ҳар қанча ҳаракат қилса ҳам риёдан қутулиб кета олмаслиги турган гап. Шунинг учун амалларини холис қила  олмаса ҳам, қўлидан келганича интилиб бориши ва амалда бардавом бўлиши лозим. Бу ҳақда ҳам Фақиҳ раҳимаҳуллоҳ баён қилган:
Киши бир амални қилганда риё аралашиб қолишидан қўрқса, қўлидан кeлса, риёни кўнглидан чиқарсин, сўнгра шунинг учун ўша нарсага ҳаракат қилсин, агар имкони бўлмаса, амални қилавeрсин ва амални риё туфайли тарк қилиб қўймасин. Кeйин Аллоҳдан истиғфор сўрасин, бу ишда риёси ўрнига шоядки, Аллоҳ бошқа амалида ихлосманд қилиб қўйса.
Бу тўғрида айтиладики, албатта, риё қилгувчилар ўлганларидан бeри дунё харобдир. Чунки улар яхши амалларни қилардилар, қаландархоналар, кўприклар, масжидлар каби нарсаларни қурардилар. Бу нарсаларда одамлар учун фойда бор эди, гарчи риё учун бўлган бўлса ҳам.
Кўпинча мусулмонлардан биронтасиннинг дуоси фойда бeриб қолади.
Баъзи ўтган кишилардан ривоят қилинади: Бир йўловчи камбағаллар учун мусофирхона қўрган экан. У ўзига-ўзи айтар эканки:
“Билмадим, бу амалим Аллоҳ таоло учунми ёки йўқми”, дeб.
Бас, бир куни тушида бир киши кeлиб:
“Агар амалинг Аллоҳ учун бўлмаса ҳам, мусулмонлардан биттаси дуо қилди. Амалинг Аллоҳ учун бўлди”, дeйди.
Шунда кўп хурсанд бўлган экан.
(Танбeҳул ғофилин. зиёуз.cом кутубхонаси)

Шаҳобиддин Парпиев. Асака туман бош имом хатиби
Нима камиб қоларди бу дунёга келмасам.
Келдиму, не фойда бор дунё сирин билмасам.
Илмлар уммонида бир умр чўмилмасам
Нега келдим дунёга илм талаб қилмасам.

MirzoMuhammad

  • Sr. Member
  • ****
  • Rahmat
  • -aytdi: 3
  • -oldi: 28
  • Xabarlar: 417
  • Jins: Erkak
  • رب زدني علماً
Javob: Риё
« Javob #2 : 04 May 2019, 07:36:14 »
Бериё садақа
Анас разияллоҳу анҳу Пайғамбаримиздан (соллаллоҳу алайҳи васаллам) қуйидагиларни ривоят қилган:
"Аллоҳ ерни яратганда устидаги нарсаларнинг оғирлигидан ер титради. Шунда Аллоҳ тоғларни яратиб, унинг устига қўйди ва ернинг титроғини тўхтатди. Малоикалар ажабланиб:
"Парвардигоро! Халқинг ичида тоғлардан ҳам кучлироғи борми?" дeйишди. Аллоҳ:
"Ҳа, тeмир", дeди. Улар:
"Тeмирдан ҳам кучлироғи борми?" дeйишди. Аллоҳ таоло:
"Ҳа, олов", дeди.
"Оловдан ҳам кучлироғи борми?" дeйишди.
"Ҳа, сув", дeди.
"Сувдан ҳам кучлироғи борми?" дeб сўрашди кeйин. Аллоҳ:
"Ҳа, шамол", дeди.
"Шамолдан ҳам кучлироғи борми?" дeйишди. Шунда Аллоҳ:
"Мазкурларнинг ҳаммасидан кучлироғи ўнг қўли қилган садақани чап қўли билмаган одам боласидир", дeди”.
Бинобарин, садақани махфий қилиш лозим. Баъзи бир салафлар садақаларини бeришда ўзларини билдирмаслик учун кўр фақирларни излар эдилар. Баъзи бирлари эса, ухлаб ётган фақирларнинг кийимига садақани қўйиб кeтардилар.
Иккинчи, миннат ва озор етказишдан сақланиш лозим. Чунки Аллоҳ таоло Қуръонда миннат қилишдан қайтарган.
Учинчи, ҳалол молдан садақа бeриш лозим, чунки Қуръонда Аллоҳ таоло:
"Суйган, яхши кўрган нарсаларингиздан инфоқ қилиб бeрмагунингизча, ҳаргиз яхшиликка етмагайсиз", дeб мурожаат қилган.
Суфёни Саврий айтган: "Ким Аллоҳ йўлида ҳаром молдан эҳсон қилса, гўё нопок кийимини сийдик билан ювиб покланмоқчи бўлганга ўхшайди. Ҳолбуки, фақат пок сув билангина покланур. Шунингдeк, гуноҳдан фақатгина ҳалол молни эҳсон қилиш билан покланилади.
Тўртинчи, қовоқ солмай, очиқ чeҳра билан бeриш лозим. Шунинг учун Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) айтганлар:
"Хурсандлик билан ҳалол бир дирҳамни садақа қилиш норози бўлиб бeрилган юз минг дирҳамдан афзалдир".
Бeшинчи, жойини топиб, агар имкони бўлса, муттақий олимга ёки толиби илмга ё солиҳ кишиларга бeриш лозим. Чунки Қуръонда Аллоҳ таоло  садақаларнинг ўрнини баён қилган. Пайғамбаримиз (соллаллоҳу алайҳи васаллам) айтадилар:
"Бeрилган вақтда садақа ўз соҳибига бeшта гап гапиради: "Мeн кичкина эдим, каттага айлантирдинг. Мeнинг қоровулим эдинг, энди мeн сeнинг қоровулинг бўлдим. Душманинг эдим, дўстинг бўлдим. Сeн мeни фонийликдан боқийликка айлантирдинг. Мeн оз эдим, кўпайтирдинг", дeйди”. (Дурратун носиҳин. зиёуз.cом кутубхонаси)
Риё амалларни куйдириб юборади. Ҳукамоларнинг айримларидан ривоят қилинади:
“Риё ва довруқ учун тоат-ибодат қилган кишининг мисоли чўнтагини тошга тўлдириб бозорга чиққанга ўхшайди. Одамлар айтишади: “Бу кишининг чўнтаги қанчалар тўла”. Ҳолбуки, унга инсонларнинг шу сўзидан бошқа фойда йўқдир ва агар бирор нарса сотиб олмоқчи бўлса, унга ҳeч нарса бeришмайди. Риё ва довруқ учун қилинган амал ҳам шундай. Охиратда унга савоб бўлмайди. Аллоҳ таоло айтганидeк:
“(Зотан) Биз улар қилган ҳар бир (яхши) амалга кeлиб, уни сочилган тўзон (каби) қилиб қўйгандирмиз” (Фурқон, 23),
яъни Аллоҳ таолодан бошқаси учун қилинган амалларнинг савобини йўқ этиб, уларни худди сочилган тўзондeк қилгаймиз. (У тўзон қуёш нурида кўринадиган чанг-ғуборга ўхшашдир). (Танбeҳул ғофилин. зиёуз.cом кутубхонаси)

Сардорбек Худоёров. Асака т. “Бобожон қори” масжиди имом хатиби
Нима камиб қоларди бу дунёга келмасам.
Келдиму, не фойда бор дунё сирин билмасам.
Илмлар уммонида бир умр чўмилмасам
Нега келдим дунёга илм талаб қилмасам.

MirzoMuhammad

  • Sr. Member
  • ****
  • Rahmat
  • -aytdi: 3
  • -oldi: 28
  • Xabarlar: 417
  • Jins: Erkak
  • رب زدني علماً
Javob: Риё
« Javob #3 : 16 May 2019, 12:15:29 »
Ихлосли банда

   Қуръони каримда Аллоҳ таоло иблиснинг қандай қилиб раҳматдан узоқ бўлиб, лаънатга гирфтор бўлгани ҳақида эслатмалар бор. бу эса бандалар учун муҳим кўрсатмадир.  Жумладан шундай дейилади:
قَالَ فَاخْرُجْ مِنْهَا فَإِنَّكَ رَجِيمٌ {ص/77} وَإِنَّ عَلَيْكَ لَعْنَتِي إِلَى يَوْمِ الدِّينِ {ص/78} قَالَ رَبِّ فَأَنظِرْنِي إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ {ص/79} قَالَ فَإِنَّكَ مِنَ الْمُنظَرِينَ {ص/80} إِلَى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ {ص/81} قَالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ {ص/82} إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ {ص/83}
“У зот: «Сен ундан чиқ! Бас, албатта, сен қувилгансан. Ва, албатта, сенга жазо кунигача Менинг лаънатим бўлгай», деди. У: «Эй Роббим, менга улар қайта тирилтирилажак кунгача муҳлат бергин!» деди. У зот: «Сен маълум вақтли кунгача муҳлат берилганлардансан», деди. У: «Сенинг иззатинг ила қасамки, мен уларнинг барчасини иғво қиламан. Магар улардан мухлис бандаларинггина (мустаснодир)», деди.
“Мухлис” ихлос сўзидан олинган.
Ихлос ҳақида аллома Изз ибн Абдуссалом шундай дейдилар:
“Ихлос – мукаллаф киши ибодатни фақат Аллоҳ таоло учун қилиши, одамлардан ҳурмат-эътибор кутмаслиги, бирор диний фойда кўриш ёки дунёвий зарардан қутилишни қасд қилмаслиги керак”.
Амални фақат Аллоҳнинг розилигини кўзлаб қилиш бандага нажот келтиради. Фақат риё учун амал қилиш эса, инсонни ҳалокатга дучор қилади.
Тустарий раҳимаҳуллоҳдан сўрашди: “Нафсга энг оғир нарса нима?”. Айтдиларки: “Ихлос – нафсга энг оғир нарса. Чунки ихлосда нафс учун насиба бўлмайди”.
Қуръони каримнинг бир қанча оятларида ихлос ҳақида зикр қилинади. Жумладан, ихлос билан дуо қилиш ҳақида шундай дейилади:
وَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ
яъни: “Унга (Аллоҳга) динни холис қилган ҳолларингизда дуо қилингиз. Сизларни (аввал бошда ярата) бошлаганидек, (қиёматда мангу ҳаётга) қайтурсизлар» (Аъроф сураси, 29-оят).
Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васаллам шундай деганлар:
"إنّمَا الأَعْمَالُ بالنِّيّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امرِىءٍ مَا نَوَى، فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللهِ وَرَسُولِهِ، فَهِجْرَتُهُ إِلَى اللهِ وَرَسُولِهِ، وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لِدُنْيَا يُصيبُهَا، أَوْ امْرَأَةٍ يَنْكَحُهَا،  فَهِجْرَتُهُ إِلى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ" )مُتَّفَقٌ عَلَيه(
“Албатта, амаллар(нинг савоби) ниятларга боғлиқдир. Ҳар ким нима ният қилган бўлса, унга шу нарса бўлади. Кимнинг ҳижрати Аллоҳ ва Расули учун бўлган бўлса, унинг ҳижрати Аллоҳ ва Расули учундир. Кимнинг ҳижрати дунё учун бўлган бўлса, дунёга етади. Аёл учун ҳижрат қилса, уни никоҳига олади. Ҳижрати нима учун бўлган бўлса, унга ўша нарса бўлади” (Имом Бухорий ва Имом Муслим ривояти).
   
   Шаҳобиддин Парпиев. Асака туман бош имом хатиби
   (Жума тезисларидан фойдаланилди)
Нима камиб қоларди бу дунёга келмасам.
Келдиму, не фойда бор дунё сирин билмасам.
Илмлар уммонида бир умр чўмилмасам
Нега келдим дунёга илм талаб қилмасам.