Muallif Mavzu: Abituriyentlarga yordam:chet ( English ) tilidan tayyorlov kurslari  ( 89909 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
Bu mavzu orqali chet (English) tili grammatikasiga oid va boshqa ma'lumotlarni topishingiz mumkin.
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
INGLIZ TILI FONETIKASIGA KIRISH

Тil odamlar o‘rtasidagi aloqa vositasi bo‘lib, nutqda og‘zaki va yozma shaklda qo‘llanadi.
Og‘zaki nutq gaplardan, gaplar so‘z va so‘z birikmalaridan, so‘zlar esa, nutq tovushi (fonema) dan tarkib topadi. Fonema so‘zning bo‘linmaydigan eng kichik bo‘lagidir. U so‘z ma’nolarini ifodalash va farqlash uchun xizmat qiladi. Har bir tildagi fonemalar yig‘indisi fonemalar sistemasi deyiladi.
Yozuv esa og‘zaki nutqni aks ettiradi va mustahkamlaydi.
Biz ingliz tilini o‘rganishda bu til talaffuzidagi murakkabliklarni hisobga olgan holda, avvalo harf va tovushlar haqidagi ma’lumotlar va fonetikaga oid mashqlarni taqdim etamiz.

I. Ingliz tilida yozuv va o‘qish

A) Ingliz yozuvi.
Ingliz tilida harflar uch xil katta-kichiklikda yoziladi.
Birinchi xil kattalikda harflar belbog‘siz, halqasiz bo‘ladi. Ular to‘rt chiziq o‘rtasida o‘rganiladi.

Ikkinchi kattalikdagi harflar kichik halqali va belbog‘li harflardir.

Uchinchi xil kattalikdagi harflar katta halqali va bosh harf¬lardir.
Ingliz yozuvi qoidasiga binoan, bir so‘zni yozib bo‘lmaguncha qo‘l olinmaydi: nuqta, belbog‘ kabi belgilar keyin qo‘yiladi.

Тranskripsiya

   Ingliz tilidagi so‘zlarda bir harf doimo bir xil tovushni ko‘rsatmaydi. Har bir harf so‘zda kelgan o‘rniga qarab, turlicha o‘qiladi.
   So‘zlarni to‘g‘ri o‘qishni o‘rganish uchun maxsus belgilar qo‘llanadi. Ular lotin alifbosi asosida tuzilgan tovush belgilaridir.
   Ana shunday tovushlar yordamida yoziladigan yozuvga transkripsiya (yozuvi) deyiladi. Misol uchun «a» harfi to‘rt xil so‘zda to‘rt xil o‘qiladi.

Can  [k#n]         car   [ka:]
Cane [kein]         care [k±ђ]

   Ingliz alifbosida 26 harf, 44 ta tovush bor. Shulardan 6 ta unli harf (a, o, u, e, i, y), 20 ta unli tovush, 20 ta undosh harf, 24 ta undosh tovush bilan o‘qiladi.
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
Bo‘g‘in turlari

   O‘zbek tilida 2 ta bo‘g‘in turi bor: ochiq va yopiq: Bola—bo-la (ochiq), daftar—daf-tar (yopiq).
Ingliz tilida 4 ta bo‘g‘in turi bor: 2 ta ochiq bo‘g‘in, 2 ta yopiq bo‘g‘in.
Ingliz unli harflarining I yopiq va II ochiq tur
bo‘g‘inlarda o‘qilishi

   
I,II tur bo‘g‘inlar tavsifi

1. «R» harfidan boshqa har qanday undosh harf bilan tugaydigan yopiq bo‘g‘inga I tur yopiq bo‘g‘in deyiladi.
   Misol:      in, tap, bed, tell.
2. II tur ochiq bo‘g‘in deb, shunday ochiq bo‘g‘inga aytiladiki, bu ochiq bo‘g‘indan keyingi bo‘g‘in «r» harfidan tashqari har qanday undosh harf bilan boshlanib ketadi.
Misol:      na-me, fi-ne, li-fe, ti-pe.
3. Ingliz unli harflarining I,II tur bo‘g‘inlarda ifodalaydigan tovushlari yuqoridagi jadvalda ko‘rsatilgan. I tur bo‘g‘inda unli harflar qisqa tovushlar beradi. II tur bo‘g‘inda esa unli harflar diftong yoki cho‘ziq tovushlar beradi.

Eslatma: 1. «U u» unli harfi II tur ochiq bo‘g‘inda [ju:] cho‘ziq tovushini beradi. Misol: use [ju:s], mute [mju:t]. Agar unli «u» harfi oldida [ l,r,$,t$ d¦] tovushlarini beruvchi harf yoki harf birikmasi kelsa, u holda [ju:] tovushidagi [j] tovushini tushirib, talaffuz qilinadi.
Misol :      blue [blu:]      chute [t$u:t]
         rute [ru:t]      June [d¦u:n]
2. «Diftong» so‘zi grek tilidan olingan bo‘lib, ikkita      elementdan iborat bo‘lgan bir tovushni bildiradi.Misol :
name [neim]  bu so‘zda 4 ta harf, uchta tovush bor.

« So'nggi tahrir: 17 Dekabr 2007, 16:18:36 muallifi milanelly »
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
3. Ingliz unli harflarining I,II tur bo‘g‘inlarda ifodalaydigan tovushlari yuqoridagi jadvalda ko‘rsatilgan. I tur bo‘g‘inda unli harflar qisqa tovushlar beradi. II tur bo‘g‘inda esa unli harflar diftong yoki cho‘ziq tovushlar beradi.

Eslatma: 1. «U u» unli harfi II tur ochiq bo‘g‘inda [ju:] cho‘ziq tovushini beradi. Misol: use [ju:s], mute [mju:t]. Agar unli «u» harfi oldida [ l,r,$,t$ d¦] tovushlarini beruvchi harf yoki harf birikmasi kelsa, u holda [ju:] tovushidagi [j] tovushini tushirib, talaffuz qilinadi.
Misol :      blue [blu:]      chute [t$u:t]
         rute [ru:t]      June [d¦u:n]
2. «Diftong» so‘zi grek tilidan olingan bo‘lib, ikkita      elementdan iborat bo‘lgan bir tovushni bildiradi.
Misol :
name [neim]  bu so‘zda 4 ta harf, uchta tovush bor.

4. Jadvalda uchragan undosh harflar quyidagi tovushlarni ifodalaydi:
   Pp [pi:] harfi [p] deb o‘qiladi.
   Dd [di:] harfi [d] deb o‘qiladi.
   Tt [ti:] harfi [t] deb o‘qiladi.
   Kk [kei] harfi [k] deb o‘qiladi.
   Nn [en] harfi [n] deb o‘qiladi.
   Ss [es] harfi [s ] yoki [z] deb o‘qiladi.
   Hh [eit$] harfi [h] deb o‘qiladi.
   Mm [em] harfi [m] deb o‘qiladi.
   Ll [el] harfi [l] deb o‘qiladi.
   Rr [a:] harfi [r] deb o‘qiladi.
   Xx [eks] harfi esa undosh harfdan oldin (text) va so‘z oxirida pyx [piks] [ks]  tovushi bilan unli tovush oldida kelganda (exam) [igz#m] [gz]  tovushi bilan o‘qiladi.

5. Qo‘shaloq bo‘lib kelgan undosh harflar bir tovush bilan o‘qiladi.

Misol :   
tell [tel]               Ann [#n]

6. «Ss» harfining o‘qilishi quyidagicha:
«S» harfi so‘z boshida [s ] tovushi bilan o‘qiladi:
Misol :
a) sit [sit], stop [stєp].

b) «S» harfi so‘z oxirida:

1) jarangsiz undoshdan keyin turgan bo‘lsa, [s ] tovushini beradi:
sits [sits], helps [helps];
2) jarangli undosh va unli tovushdan keyin esa [z] tovushini beradi:
beds [bedz], plays [pleiz];
3) so‘z o‘rtasida kelganda «s» harfi ikki unli o‘rtasida [z] tovushini beradi: visit ['vizit].
« So'nggi tahrir: 18 Dekabr 2007, 11:49:40 muallifi AbdulAziz »
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
Text One   ['tekstwЇn]

'Send Ben. 'Tell Ted. 'Help Ann.
'Send 'Ben his map. 'Send 'Bess my pen.
'Send me his pen. Tell 'Ted my name.
'Take his note. 'Send me his note.

Faol so‘zlar

Send [send] —  jo‘nat
Ben [ben] —  Ben (o‘g‘il bolaning ismi)
Ted [ted] —  Тed (o‘g‘il bolaning ismi)
Help [help] —  yordam qil
Ann [#n] —  Anna (qiz bolaning ismi)
His [hiz] —  uning (m.r.)
Map [m#p] —  xarita
Pen [pen] —  ruchka
My [mai] —  mening
Name [neim] —  ism
Take [teik] —  ol
Note [nout] —  izoh, kichkina xat
Sit [sit] —  o‘tir
Still [stil] —  jim, tinch.

«Text One» uchun tushuntirishlar

So‘zdagi bo‘g‘inning kuchli, alohida ajratib talaffuz etilishiga urg‘u deyiladi. Urg‘uli bo‘g‘in oldiga urg‘u belgisi (') qo‘yiladi.
Ingliz tilida gapdagi hamma so‘zlarga urg‘u tushavermaydi. Yordamchi so‘z turkumlari va ba’zi bir mustaqil so‘z turkumlariga urg‘u tushmaydi. (Bu haqda keyinroq gaplashamiz.)

'Send 'Ted his bag.

Тranskripsiyada so‘z bir bo‘g‘inli bo‘lsa, urg‘u belgisi (') urg‘uli so‘z oldiga qo‘yiladi. Agar so‘z ko‘p bo‘g‘inli bo‘lsa, urg‘u belgisi urg‘uli bo‘g‘inning oldiga qo‘yiladi: pen ['pen], consent [kÑ’n'sent]. Gap oxiridagi ovoz pasayishini ko‘rsatuvchi oxirgi urg‘uli bo‘g‘in oldiga (\) belgisi qo‘yiladi. Ovoz ko‘tarilishini ko‘rsatuvchi oxirgi urg‘uli bo‘g‘in oldiga  (/¬) qo‘yiladi.
So‘zlaganda ovoz ohangining pasayishi va ko‘tarilishi intonatsiya (ohang) deyiladi. Ingliz tilida ham o‘zbek tilidagi kabi pasayuvchi va ko‘tariluvchi ohanglar mavjud. Intonatsiyani tasavvur qilish uchun yozma tasvir qo‘llaniladi. Urg‘uli bo‘g‘in uchun belgi (-) chiziqcha, urg‘usiz bo‘g‘in uchun (.) nuqta, urg‘uli bo‘g‘in ko‘tariluvchi ohangni ko‘rsatsa,  yuqoriga qaragan yoy (), pasayuvchi ohangni ko‘rsatsa, pastga qaragan yoy () belgilari bilan ifodalanadi. Bu belgilar ikki parallel chiziq orasiga muayyan balandlikda joylashtiriladi.
Misol:      It is good.   [it iz gud]    
      Is it good?   ['iz it gud]
Fikr tugallanganligini ko‘rsatish uchun ikkita vertikal chiziq (II), tugallanmaganligini ko‘rsatish uchun bitta vertikal chiziqdan foydalaniladi.

«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
Buyruq gaplar

Buyruq gaplar buyurishni yoki iltimosni ifodalaydi. Iltimos yoki buyruq bevosita II shaxsga qaratilgan bo‘ladi. «Let» so‘zi orqali esa III shaxsga qaratilgan bo‘ladi. Buyruq gaplar boshida fe’l turadi. Ega esa bunday gaplarda bo‘lmaydi. Birlikda ham, ko‘plikda ham buyruqni fe’l o‘zagi ifodalaydi.
Misol:      Tell Ben—Benga ayt.
      Send Ben pens.—Benga ruchkalar jo‘nating.
Buyruq gaplar pasayuvchi ohanglar bilan talaffuz qilinadi.
   
Misol:      Send Ted.   ['send ted]
      Send him.   [send him]

Ingliz tilidagi so‘zlarda bo‘g‘in ajratish qoidalari

1. Agar so‘zda ikki unli harf o‘rtasida bitta undosh harf bo‘lsa, bo‘g‘in chizig‘i ana shu undosh oldidan o‘tadi.
   Misol:      na/me, ti/me, ki/te, e/ve, ba/by.
2. So‘zda ikki unli harf o‘rtasida ikkita undosh harf bo‘lsa, bo‘g‘in chizig‘i shu undoshlar o‘rtasidan o‘tadi.
Misol:      pen/ny, in/tend/ doc/tor/ let/ter.
Eslatma: Agar ikki unli harf o‘rtasidagi ikki undosh harf quyidagilar kabi bo‘lsa, u holda bo‘g‘in chizig‘i shu ikki undosh oldidan o‘tadi. «bl», «dl», «tl», «gl», «cl», «br», «pr», «dr», «tr», «th» va boshqalar.
Misol:      a/ble, i/dle, li/brary, A/pril, ba/the.
3. So‘zda ikki unli harf o‘rtasida uchta undosh harf kelsa, yuqoridagi qoidalarni hisobga olgan holda bo‘g‘in chizig‘i o‘tkaziladi.
Misol:      lit/tle, mid/dle.
4. So‘z o‘rtasida kelayotgan unli harflar digraf bo‘lmasa, bo‘g‘in chizig‘i shu unlilar o‘rtasidan o‘tadi. «Digraf» so‘zi haqida keyinroq to‘xtalamiz.
Masalan:   pi/a/no, cu/ri/ous.
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
MASHQLAR:

I mashq. Quyidagi so‘zlarning bo‘g‘in turini aniqlab, transkripsiya qiling:
ham  hate      full   fume
bad  made      pull   blue
met  mete      ill   line
bed  be         him   time

II mashq. Quyidagi so‘zlardagi qiyoslab berilgan tovushlarning talaffuziga e’tibor bering:
hot  home   tab   table
cod  code      lid   little
tip  type      bug   bugle
pyx  cry      bat   bathe


III mashq. Quyidagi so‘zlarda nechta harf va nechta tovush borligini aniqlang:
Ann, hut, chute, blue, little, time, name, Bess, note, middle.

IV mashq. «o» harfini so‘zdagi holatiga qarab talaffuz qiling:
   not      no      note
   sod      so      sole
   got      go      home
   Tom      toe      tole

V mashq. «U» harfining so‘zdagi holatini aniqlab, transkripsiya qiling va o‘qing:
mule — rule         tune — chute
dune — June         fule — blue
cute — lute         mute — rude
fume — plume      cute — jute

VI mashq. Unli fonemaning o‘zgarishi bilan so‘zning ma’nosi o‘zgarishiga e’tibor berib, talaffuz qiling:
yomon — bad      bed — karavot
yigit— lad         led — boshlab bordi
kishi — man      men — kishilar
qum — sand      send — jo‘natmoq
jamoa — band      bend — egmoq

kulba — hut      hot — issiq
ishqalamoq — rub      rob — o‘g‘irlamoq
yong‘oq — nut      not — emas (yo‘q)
zerikarli — dull      doll — qo‘g‘irchoq
yopmoq — shut      shot — otdi (o‘q).

«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
I va II tur bo‘g‘inda reduksiya holatlari

 Urg‘usiz bo‘g‘inda unli tovushning qisqarib va yedirilib, talaffuz qilinishiga reduksiya (qisqarish, yedirilish) deyiladi.
Ingliz tilida unli harflar ikki guruhga bo‘linadi: yumshoq unlilar (e,i,y) va qattiq unlilar (a,o,u). Yumshoq unlilarning urg‘usiz bo‘g‘indagi holati yumshoq reduksiya deyiladi va tegishli tovush o‘rniga unli tovush o‘qiladi.
Masalan:   encamp [in'k#mp]  lagerga joylashmoq, begin
         [bi'gin]   boshlamoq, city ['siti]  shahar, snowy
         ['snoui] — qorli.
         
Qattiq unlilarning urg‘usiz bo‘g‘indagi holati qattiq reduksiya deyiladi va tegishli tovush o‘rniga [Ñ’] unli tovush o‘qiladi. Masalan: consent [kn'sent],  submit [sb'mit].
Yumshoq va qattiq reduksiya sifat reduksiyasi bo‘lib, u faqat I va II raqamli tur bo‘g‘inlarga tegishlidir.
Urg‘usiz bo‘g‘inda cho‘ziq unlilarning qisqa qilib o‘qilishi, miqdor reduksiyasi deyiladi.
He [hi:] [hi]      We [wi:]- [wi'] [wi]

Тopshiriq:   1) Yuqorida o‘tilgan qoidalarni misollari bilan yod oling.
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
MASHQLAR:
[/b]

I. Quyidagi so‘zlarni transkripsiya qiling va reduksiya holatlarini tushuntirib bering:
a'bout      'fatal      'ruby      sub'mit-o'clock
a'go      'pupil      'pocket   at'tract-a'dopt
'comma   'finest      'lesson   'seldom-o'mit.

II. Quyidagi gaplarni to‘g‘ri talaffuz qiling va yod oling:
1. 'li:v iz 'pi:ts ni:s ||
2. fini$ it | it'iznt difikÑ’lt ||
3. 'betÑ’leit | `Ñ’nÑ’nevÑ’||
4. 'evri kЇntri h#z its kЇstђm ||
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
Text Two ['tekst tu:]


This is a hat. The hat is black. That is a book. The book is thick. It is on the desk.
That is a notebook. It is thin. The notebook is yellow. The desk is brown. The window is grey.
My name is Jane. I am nine. This is my text-book. It is blue. His name is Tom. He is in the room.

   
Matn bo‘yicha savollar

Is this a hat?  Yes, it is.
Is the hat blue?  No, it is not (isn't). It is black.
Is that a pad?  No, it isn't. It is a notebook.
Is this Jane?  Yes, she is.
Is that Tom?  Yes, he is.

Faol so‘zlar

1. a hat [h#t] — shlyapa
2. black [bl#k] — qora
3. thick [|ik] — qalin, yo‘g‘on
4. a desk [desk] — parta     
   on the desk — parta ustida
5. a note-book [noutbuk] — daftar
6. thin [|in] — yupqa, ingichka   
7. yellow [jelou] — sariq         
8. brown [braun] — jigar rang
9. a window ['windou] — deraza
10.grey [grei] — kul rang
11. My [mai] — mening
12. A name [Ñ’ neim] — ism
13. Nine [nain] — to‘qqiz
14. A text-book [tekstbuk] — darslik
15. Blue [blu:] — ko‘k
16. His [hiz] — uning (m.r.)
17. He [hi:] — u (m.r.)
18. She [$i] — u (j.r.)
19. A room [rum] — xona
20. Is [iz] — ... dir
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
«Text Two» uchun tushuntirishlar.
Fonetika
[/i]

«Digraf» deb o‘ziga o‘xshamagan bir tovushni ifodalovchi ikki harf birikmasiga aytiladi.

I. «Th» undosh harflar birikmasi (ya’ni digrafi) ikki xil tovush beradi:

   [`]  jarangli undosh
th
   [|]  jarangsiz undosh

Misol:   this [`is], thin [|in]

II. Qo‘shaloq «oo» digrafi «k» undosh harfi oldidan qisqa unli tovushini, boshqa holatlarda esa cho‘ziq [u:] unli tovushni beradi.
Misollar:   book [buk]      boot [bu:t]      too [tu:]
   took  [tuk]      food [fu:d]      zoo [zu:]

Quyidagi so‘zlar bu qoidadan mustasnodir, ularni yodda saqlang:
1. foot [fut] — oyoq
2. soot [sut] — qorakuya
3. good [gud] — yaxshi
4. hood [hud] — kapyushon
5. wood [wud] — o‘rmon
6. wool [wul] — jun
7. room [rum] — xona
8. groom [grum] — otboqar
9. stood [stud] — turdi
10. blood [blЇd] — qon
11. flood [flЇd] — oqim

III. «ow» digrafi 2 xil o‘qilishga ega 14-raqamli [ou] va 16-raqamli [au], lekin ko‘p bo‘g‘inli so‘zlarning oxirgi urg‘usiz bo‘g‘inida kelganda, doimo [ou]. Misol: low [lou], now [nau], window [windou].
IV. «Ai», «ay«, «ei», «ey» digraflari 13-raqamli [ei] diftongini beradi. Misol: main [mein], vein [vein], veil [veil], day [dei].
V. «Ww» undosh harfi [w] tovushini beradi. Uni talaffuz qilish uchun lablar dumaloq holga keltirilib, cho‘chchaytiriladi (ya’ni xartumcha yasaladi): wood  [wud].
 VI. «Jj» harfi [d¦]  tovushini beradi: just [d¦Їst].
VII. «Yy» harfining o‘qilishi. «Yy» harfi so‘zda ikki xil tovush bilan ifodalanadi: 1. Unli tovush. Bunda «Ii» harfining dublyori bo‘lib keladi. 2. Yarim unli tovush [j].

1. «Yy» harfi so‘zning o‘rtasida va oxirida unli harf vazifasini bajaradi va «Ii» harfining dublyori sifatida to‘rtala tur bo‘g‘inda «i» harfi ifodalagan tovushlarni ifodalaydi.
Misol:      lid — lydd      [lid] — [lid]
      fine — type   [fain] — [taip]
      firm — myrtle   [fÑ’:m] — [mÑ’:tl]
      tire — tyre   [taiÑ’] — [taiÑ’]

2. «Yy» harfi so‘z boshida unli harfdan oldin kelganda, yarim unli tovush [j] bilan  ifodalanadi.
Misol:   yes [jes], yell [jel]
Uning yarim unli deb atalishiga sabab quyidagicha: 1. Bu tovushni talaffuz qilinayotganda o‘pkadan chiqayotgan havo og‘iz bo‘shlig‘ida hech qanday to‘siqqa uchramaydi. Bu unli tovush belgisi. 2. [j] tovushidan keyin kelayotgan unli tovush talaffuziga o‘tish oson kechadi. Bu — undosh tovush belgisi.
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
GRAMMAТIKA

  I. «This», «that» so‘zlari ko‘rsatish olmoshlaridir. Shaxsga yaqin turgan predmetni ko‘rsatish uchun «this»  «bu», nariroqdagisini ko‘rsatish uchun esa «that»  «narigi» ishlatiladi. Ular gapda urg‘u oladilar.
  II. Ingliz tilida otdan oldin artikl deb ataladigan yordamchi so‘z qo‘llaniladi. Artikllar ikki xil bo‘ladi: Noaniq va aniq artikllar. Noaniq artiklning ikki shakli bor: a, an. Agar so‘z undosh tovushdan boshlansa, «a» shakli, unli tovushdan boshlansa, «an» shakli qo‘llaniladi.
  Misol:   a pen, an egg.
Aniq artikl «the» ning esa ikki xil o‘qilish shakli bor: so‘z undosh tovushdan boshlansa [`Ñ’], unli tovushdan boshlansa, [`i] shakli talaffuz qilinadi.
Misol:   the pen [`Ñ’ pen]  the egg [`i eg].

  III. «It» so‘zi III shaxs birlikdagi olmosh bo‘lib, u jonsiz predmetlar yoki hayvonlar nomi o‘rnida keladi. «It» ba’zan «this»  «bu» ma’nosida ham kelishi mumkin.

IV. «is» fe’li «to be» (degan) fe’lning hozirgi zamon III shaxs birligidagi shaklidir. U ham mustaqil fe’l, ham yordamchi, bog‘lama fe’l vazifasida kelishi mumkin. O‘zbek tiliga «dir» deb tarjima qilinadi.

Misol:        This is a book. (qo‘shma ot kesimda bog‘lama fe’l) 
      Bu kitobdir.
      The book is on the desk. (mustaqil fe’l)
      Kitob parta ustidadir.

  V. Ingliz tilida darak gapda so‘zlar tartibi.
O‘zbek tilida gap bo‘laklari darak gapning turli joyida tursa ham gap ma’nosi deyarli o‘zgarmaydi.

Misol:      Kecha Тom Nikka kitobni berdi.
         Nikka kecha Тom kitobni berdi.
         Kitobni Nikka Тom kecha berdi va h.k.
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
  Lekin ingliz tilida darak gapda so‘zlar (ya’ni gap bo‘laklari) tartibini o‘zgartirish mumkin emas, ingliz tilidagi gapda so‘zlar tartibi qat’iy. Bunga sabab ingliz tilida kelishik va shaxs qo‘shimchalarining deyarli yo‘qligidir.

Yuqoridagi misollardan ko‘rinib turibdiki, gap bo‘laklari tartibi o‘zgarishi bilan gapning ma’nosi ham butunlay o‘zgarib ketadi. Darak gaplar pasayuvchi ohang bilan talaffuz etiladi.

VI. Umumiy so‘roq gap.
«Ha» yoki «yo‘q» degan qisqa javob beriladigan so‘roq gapga umumiy so‘roq gap deyiladi. Umumiy so‘roq gapda esa so‘z tartibi quyidagicha, ya’ni ega oldiga yordamchi yoki bog‘lama fe’l chiqarib qo‘yiladi va shu fe’l vositasida javob beriladi.

Misol:
(Darak gapda)               This is a book.
                     Bu kitobdir.
(Umumiy so‘roq gapda)         Is this a book?                           Bu kitobmi?
                     Yes, it is.—Ha.
                     No, it is not.—Yo‘q.

   Ingliz tilida qisqa javob deganimiz, «yes», «no», so‘zlaridan tashqari, tegishli kishilik olmoshi bilan ifodalangan egadan, hamda yordamchi yoki bog‘lama fe’ldan iborat bo‘ladi. Ular quyidagicha ohangda talaffuz qilinadi.
Misol:
'Is 'this a book?   'iz'`is Ñ’ buk |
Yes, it is.      jes|it iz |
No, it is not.      nou|it iz nÑ”t |
No, it isn‘t      nou|it iznt |

VII. Ingliz tilida ham o‘zbek tilidagi kabi qo‘shma so‘zlar
mavjud. Ular oddiy ot bilan ot, ot bilan sifat, sifatdosh bilan ot qo‘shilishi orqali yasaladilar.
Misol:           A notebook (ot — ot)  daftar
         A bedroom  (ot — ot)  uxlaydigan xona
         A reading-room (sifatdosh-ot)  o‘quv xonasi

VIII. «on», «in» o‘rinni ifodalovchi predloglar bo‘lib, «on» —    ... da (ustida), «in» — ... da (ichida) ma’nosini ifodalaydi.
Misol:            The book is on the desk.   Kitob parta ustidadir.
         The table is in the room.   Stol xonadadir.

Тopshiriq: «Text two» ni eshiting va yodlang, «Matn uchun tushuntirish» da berilgan qoidalarni yodda tuting.
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
MASHQLAR:

I mashq.«oo» digrafining so‘zdagi holatini aniqlab, talaffuz qiling:
   
   cook — cool       look — loon
   foot — food       soot — soon
   book — boot      took — tool
   coo — moo — zoo — too

II mashq. «ow» digrafining o‘qilishiga e’tibor berib, o‘qing:
   
   [au]      [ou]
   now      own
   cow      low
   how      tow
   town      shown
   allow      flow

III mashq. Digraflarning o‘qilishini mashq qiling:
   
   Chain   —hay      main — may
   [t$ein] —[hei]   [mein] — [mei]
   fail —   day      tail — bay
   [feil] — [dei]   [teil] — [bei]
   veil — they      heif — fay
   [veil] — [`ei]   [heif] — [fei]
   beige — bey      lei — bey
   [beid¦] — [bei]   [lei] — [bei]

IV mashq. Unli harflarni so‘zdagi holatiga qarab transkripsiya qiling:
   
Toe music  ice  typist
Food  baby  mete  be
Too  so ruby hay
Plate  foot  life  blue
Chain  mute  rye  due
Bone  finy  soon  rock
Table  they sofa  dyke
Now  pony  lie  rule

V mashq. Quyidagi gaplarni so‘roq va bo‘lishsiz shaklga qo‘ying:

1. This is a table. 2. The table is in the room. 3. That is a text-book.¬¬ 4. The text-book is on the desk. 5. The desk is brown. 6. His name is Ben. 7. He is six. 8. She is Jane. 9. Jane is ten. 10. She is in the room.

VI mashq. Nuqtalar o‘rniga quyidagilardan mos keladiganini qo‘ying: am, in, thick, ten, name, thin, pen, on.

1. His ... is Nick. 2. He is ... the room. 3. The book is ... . 4. She is .... 5. The note-book is ... . 6. I ... in the room. 7. The ... is blue. 8. The text-book is ... the desk.

VII mashq. Quyidagi gaplarni ingliz tiliga tarjima qiling.

1. Stol jigarrangdir. 2. Men 10 yoshdaman. 3. U xonada. 4. Deraza ko‘kdir. 5. Bu  darslik. 6. Darslik parta ustida. 7. U  o‘quvchi. 8. O‘quvchi sinfda. 9. Narigi  daftar. 10. Daftar sumkada.
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
Dialogni eshiting va yodlab oling:
            
Dialogue 1

Sam: Hi, Tom.
Tom: Hi, Sam. How are you?
S.: I am fine, thanks. And you?
T.: I'm fine too. Thanks.
S.: Let's visit Nell.
T.: Oh, yes, let's.
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

 

Abituriyentlarga yordam: ona tilidan tayyorlov kurslari

Muallif RobiyaBo'lim Ma'rifat

Javoblar: 187
Ko'rilgan: 257757
So'nggi javob 21 Iyul 2008, 12:19:15
muallifi Robiya
Abituriyentlarga yordam: adabiyotdan tayyorlov kurslari

Muallif RobiyaBo'lim Ma'rifat

Javoblar: 191
Ko'rilgan: 169633
So'nggi javob 01 Avgust 2009, 11:45:00
muallifi MSJON
Abituriyentlar uchun yordam: tarixdan tayyorlov kurslari

Muallif RobiyaBo'lim Ma'rifat

Javoblar: 370
Ko'rilgan: 255019
So'nggi javob 30 Iyul 2008, 17:09:04
muallifi Robiya
Yordamingiz kerak! Yordam beramiz!

Muallif Muslima_subhBo'lim Umumiy

Javoblar: 814
Ko'rilgan: 323014
So'nggi javob 03 May 2016, 10:51:47
muallifi Solihatun
Let's speak in English!

Muallif AbdulAzizBo'lim Xorijiy bo'lim/Foreign board

Javoblar: 122
Ko'rilgan: 65828
So'nggi javob 01 Aprel 2013, 10:52:16
muallifi xujasan karimov