Salmoni Forsiy roziyallohu anhu haqida hikoyalar  ( 9619 marta o'qilgan) Chop etish

1 B


Mahdiyah  28 Mart 2008, 11:22:21

Payg’ambar alayhissalomning sahobalari o’z davrida nasl-nasab haqida suxbat uyushtirishardi. Kim qaysi qabilaga tegishli ekanini so’rab johiliyatni esga olishgan paytlari bo’lgan ekan. Ana shunday suxbatlarning birida sahobai kiromlar Hazrati Salmoni Forsiy roziyallohu anhuga savol berishdi: "œSizning ota-boboingiz kim bo’lgan? Siz qaysi qavmdansiz?"
Forsiy hazratlarining javobi to’planganlarni yig’latgan ekan.
"œMen ISLOMning o’g’liman!"

Qayd etilgan


Mahdiyah  28 Mart 2008, 11:23:42

Amir va dahqon

Salmon Forsiy roziyallohu anhu Payg’ambarimiz vafotlaridan so’ng xulofoi Rashidin davrlarida Iroqda yashadilar. Shu davrda u zot bir shaharga hokim qilib tayinlandilar. O’zlari soda, oddiy, Alloh taologa ibodatda yashashni yaxshi yaxshi ko’radigan, mansabni xush ko’rmaydigan kishi bo’lsalar-da, bir oz muddat shahar amiri lavozimida ishladilar.
Kunlardan bir kuni Allohning zikrini qilib hayolot og’ushida ko’chada ketar edilar. Ro’parada og’ir ikki savatni — birida xurmo, ikkinchisida anjir ko’targan dehqon ko’rindi. Г yuklardan ezilgan, biron yordamchi toppish umidida ko’zi olma-kesak terardi. Yoshi bir joyga borib qolgan bo’lsa ham, hali qaddi tik, baquvvat, chahrasidan sodda, muloyimligi balqib turgan Salmoni Forsiyni ko’rib, dehqon suyunib ketdi.
- Ho’v, bu yoqqa kel! — dedi u, - manavi savatlarni bozorgacha ko’tarishib yubor!..
Salmoni Forsiy avval salom berdi, so’ng uning qo’lidagi savatni oldi. Ular indamay keta boshladilar. Ancha yurganlaridan keyin shaharning katta amaldorlaridan keyin shaharning katta amaldorlaridan bir qanchalari qarshisidan kela boshladilar.
Dehqon ularni ko’rib, darhol ikki bukilib, salom berdi. Ular esa Salmoni Forsiyga qarab:
-Amirimizga ham salomlar bo’lsin! — deb tavoze’ bilan o’tib ketishdi.
Dehqon atrofga qaradi. Salmon Forsiydan o’zga hech yo’q. U ajablanib:
-Sen amirmisan? — deb so’radi.
-Ha, shu sharning amiri Salmoni Forsiyman, - dedi u.
Dehqon darhol uning qo’lidagi savatga yopishdi.
-Uzr, bilmabman, Sizni mashaqqatga qo’yibman!
-Hechqisi yo’q, bu yuklaringni bozorgacha olib borishga niyat qilgan edim, olib boraman, - dedi u.
Salmoni Forsiy to bozorgacha uning savatlarini ko’tarishib bordi, so’ng o’z yo’liga ketdi"¦
Dehqon esa amir Salmoni Forsiy ketidan taajjub bilan ang’rayib qotib qoldi"¦
Abdurahmon Ra’fat Poshsho, "œSuvaru min hayoti as- Sahoba"dan

Qayd etilgan


Mahdiyah  28 Mart 2008, 11:25:06

Salmon bizdan...

Taqdir suronlari olam sahrolarini ostin - ustun qildi. Vujudlar to'lg'onib qalblar o'zgardi. Bo'ron tindi. Abu Tolib halokat girdobida halok bo'ldi. Salmon Forsiy r.a. omonlik sohilida najot topdi. Abu Tolibdan ismi so'ralganda, ota-bobolari ila fahr etib,"Abdu Mannof"dedi. Mol-dunyo tilga olinganida tuyalar sanaldi. Salmondan ismi so'ralganida "Abdulloh"(Allohning quli) dedi. Nasabi so'ralganida,"Ibnul Islam" (Islom farzandi) dedi. Mol-dunyosi so'ralganida"Muhtojlik",do'koni so'ralganida"masjid", kasbi so'ralganida "Sabr", Libosini "Taqvo va tavoze'", bolishini "Bedorlik",-dedi. "Nimangdan fahrlanasan?"degan savolga esa:"Salmon bizdan, ahli Islomdan..."degan so'zlardan, deya javob berdi.

Qayd etilgan


Abdurauf  28 Fevral 2009, 12:23:33

Bir kuni Salmon Forsiydan:"Senga amirlikni nima shu qadar yomon ko'rsatib qo'ygan?" deb so'radi.
"Yemishning shirinligi va ajralishning achchiqligi", dedi.
Uning huziriga bir kuni do'stin kirsa, u xamir qorayotgan ekan. Do'sti Salmondan:"Xodiming qayerda?" deb so'radi. Salmon:"Biz uni zarur bir ishga jo'natgan edik. Shuning uchun ikkita ishni buyurishni lozim topmadik", deb javob berdi.

Qayd etilgan


Abdurauf  28 Fevral 2009, 12:24:28

Biz "uning uyi" deganimizda, nimani nazarda tutyapmiz? Quruvchilar Salmonga uy qurib berishayotgan paytda, ulardan:"Qanday qurasiz?" deb so'radi. U kishining zuhdi, taqvosini juda yaxshi bilgan quruvchilar:"Qo'rqmang, bu uyda issiq va sovuqdan saqlansiz. Tik tursangiz shiftga boshingiz yetadi, chalqancha yotganingizda esa, devorga oyog'ingiz tegadi", deb javob qilishdi. Salmon hursand bo'lib:"Unday bo'lsa, yaxshi, quraveringlar", dedi.
Bu uyda dunyo lazzatlaridan hech narsa yo'q edi. Faqatgina bir narsa bor ediki, Salmon uni nihoyatda avaylab, hatto ayoldan uni ishonchli joyga yashirib qo'yishni talab qilardi. O'lim kasalligi yetib kelgach, joni uzilgan kunning tongida ayoliga:"Yashirib qo'ygan narsangni menga keltir", dedi. Ayol o'sha narsani olib keldi. U Jalvalo shahri fath qilingan kuni qo'lga kiritgan mushki edi. Salmon o'sha atrni o'lim kuniga saqlab qo'ygandi. So'ngra bir idishda suv keltirishni buyirdi. Keyin suvga mushkni quyib, qo'li bilan aralashtirgach, ayoliga dedi:" Buni yon-atrofimga sep. Hozir mening huzurimga taom yemaydigan, hushbo'ylikni sevadigan Allohning bandalari keladi".
Ayoli shu ishni qilgach, Salmon dedi:"Endi eshikni yopib, bir oz tashqarida tur".
Ahli Salmon aytganidek qildi. Bir ozdan so'ng, kirsa, uning muborak ruhi jasadini va dunyoni tark qilgan ekan...
Uning ruhi "shavq" qanotlariga mingan holda ulug' zotlarga yetishdi. Zero, u yerda Salmon Muxammad alayxissalom, u zotning ikki birodari-Abu Bakr bilan Umar hamda shahidlar va solih bandalardan iborat buyuk jamoat bilan uchrashishga ahdlashgan edi.
Mana shu sog'inch Salmonni orsiqtirib yuborgan edi.
Bugun diydorlashish vaqti yetib keldi.

Qayd etilgan


ibnUyayna  04 Mart 2009, 05:20:27

Сснгги мактуб

 

Муҳаммад ибн Абдурроҳман Урайфий

 

Абу Абдурроҳман Маданий таржимаси

 



 

Ҳақиқатни излаб

 

Ҳаётда ҳамма ҳам давлатманд, келишган, обрсли бслишни истайди. Буни катта бахт деб билади. Хақиқатдан ҳам шундайми? Келгуси қаҳрамонимизда бу имконистлар барчаси муҳайё — ёш, келишган, бадавлат, обрс ҳам етарли. Анча мунча шохлар етиша олмаган даража, сша даврларда  шарқнинг бепоён слкаларида снг ксп тарқалган дин -оташпарастликнинг атболари муқаддас санаган олов қсриқчиси. Олов қсриқчисини ҳам олов каби муқаддас ҳисоблашади. Оддий бир инсон орзу қиладиган ҳамма нарса мавжуд. Бизнинг қаҳрамонимиз шу оиланинг сгона фарзанди, ёш Салмон.

Салмон сзининг жамистдаги срнини схши билади. Шунинг учун ҳам тенгдошларидан ксра муқаддас саналмиш оловга исхлосмандроқ. Албатта бунда отасининг срни катта. Ашлигига қарамай унинг қулоғига оловнинг аҳамистини, оиланинг обрсси шу оловнинг сснмай ёниб туришида сканини уқтирган.

Кунларнинг бирида отаси уни шаҳар ташқарисидаги боғдан хабар олиш учун жснатди. Кетиб бораркан, йсл бсйига қурилган ибодатхонадан келаётган дуо уни сзига жалб қилди. Бунақасини сшитмаганди. Яқинроқдан танишишни хоҳлади.

Ибодатхона ичкариси оташпарастларникидан фарқли, олов ҳам йсқ демак, улар бошқа динда. А оҳибларни узоқ кузатди. А оҳиблар унга бепарво узундан узун дуолар билан овора сдилар. Кечга сқин ибодатдан тсхтаган бир роҳиб олдига бориб сзини таништирди ва динлари ҳақида ссради. А оҳиб сзини насроний динида скани ва бу дин оташпарастликдан тубдан фарқ қилиб, ҳар нарсага қодир Аллоҳ томонидан туширилганини айтиб берди. Баъзи диний таълимотларни тушунтирди.

Бу маълумотлар уни жуда қизиқтирди. Ўзларининг динидан тубдан фарқ қилишини англади. Кунни шу ерда кеч қилиб уйига қайтди. Кеч қолганидан хавотирда стирган отаси дарров ссроққа тутди. Салмон сзини қаерга борганини, кимларни ксрганини бирма-бир сширмасдан, айтиб берди.

— Уларнинг дини бизнинг динимиздан схши скан. Уларнинг динида фақат сзгуликларга чақирилган скан.

— Жим! Бу нима деганинг?! Ота-боболаринг дини схши, шуни ёдингда тут! А­нди бориб дамингни ол!

— Йслдан озиб, ота-боболари динидан қайтсачи?! Мен ким деган одам бсламан? Бунга йсл қсйиб бслмайди!

А­ртаси тонг саҳарда отасининг овозидан уйғонган Салмон устида отасининг темирчи қулларидан бирини ксриб ажабланди. Қул қслида кишан ушлаб олган сди. Забардаст қсл спчилгина скан. Ксз очиб юмгунча навниҳол қсл-оёқ кишанбанд бслди.

Отасининг фикрини тсғри тушунди. Бу тутқинликдан бира тсла қочиб қутулишдан сзга чора йсқлигини тезда англади. Ишончли қуллардан бирини кечагина танишган роҳиб олдига жснатди. Ўзини насроний динига ишонгани, шу динга кириш нийстини айтиб, насроний динининг маркази бслмиш Шом юртига кетадиган карвон бслса, хуфис хабар қилишларини илтимос қилди.

Орадан ҳеч қанча вақт стмай бир савдогар келиб сзини Шомдан деб таништирди. А­ртасига тонг саҳарда сафарга чиқажагини, карвонига қсшилмоқчи бслган бир роҳиб илтимоси билан келганини айтди. Салмон хабарни хурсандлик ила қабул қилди. Мана, ваниҳост у сзи хоҳлаганича сркин бслади.

А­ртаси саҳарда айтилган жойга бориб карвонга қсшилди.

Анча кунлик оғир сафар ортда қолди. Мана бир неча кун бслди Салмон снги юртда, снги дин таълимотларини срганмоқда. Йслда сканлар у карвондаги роҳибдан Шомдаги снг катта роҳибнинг исмини билиб олганди. Шомга келгач машҳур роҳибни топиш қийин кечмади. Шаҳарда уни ҳамма билар скан. Унинг ҳузурига шошилди. Аши улуғ роҳибга сзининг кимлигини ва динга снги кирганини, шунингдек хаётини роҳибга бағишлаганини, бунинг свазига насроний дини таълимотларини срганса бслганини айтди.

А оҳибга мусофирнинг одоби ёқиб тушиб уни сзига шогирд қилиб олди. Бу воқеага мана бир неча кун бслди.

Салмон роҳибга сидқидилдан хизмат қиларди. Яна сз юртидаги роҳибларга схшашга тиришиб ксп ибодат қилар, роҳибнинг юмушларидан бсшади дегунча дуога бериларди.

Кунлар стиб роҳибнинг баъзи сирларини билиб олди. Бу роҳибнинг ибодати ҳудди ссамага схшарди. Бундан ташқари одамларни худо йслида садақа қилишга чақирардида тспланган пулларни муҳтожларга бериш срнига хумларга солиб йиғарди. Хар бир тслган хумнинг оғзини хафсала билан беркитиб, ертслага ксмиб қссрди. Буни ксрган Салмоннинг роҳибдан хафсаласи пир бслди, лекин унинг илмини олиш учун тишини тишига қсйди.

Кунлар стиб роҳиб вафот қилди. Шаҳар аҳли йиғлаб келишди. Тспланганлардан баъзи ксзга ксринганларини сзига чорлади, ертслага йсл бошлади. Қоронғи ертсладаги ачимтир бсғиқ хаводан тезроқ қутулиш мақсадида Салмонни шоштиришди: - хсш нима демоқчисан? Қисқа қил гапни! Мен сизларга айтсам сизлар менга ишонмайсизлар! Шунинг учун сз ксзларинг билан ксринглар деб чақирдим. Сизлар шаҳарнинг оқил кишиларисиз, тсғри хулоса чиқарасиз деган умиддаман. Хуллас, сизлар ихлос қилган роҳиб асли дунёнинг қули сди. Мен буни йиллар давомида унинг хизматида бслиб билганман.

Салмон атрофдан отилаётган норози чақириқларни енгиб чиқарди.

— Ишонмасангиз оёқларим остини кавланглар, роҳиб бойликларини шу ерга ксмар сди!

Енглар шимарилиб, билаклар ишга тушди. Салмоннинг ссзи тезда тасдиғини топди. Озгина олдин роҳибга йиғлаётган ксзлар ғазабдан ёнди. Бойликларни кстаришиб одамлар олдига чиқишди. Ҳақиқатни сшитиб, далилни ксрган халойиқ роҳиб мурдасини ёғочга михлаб тошбсрон қилишди.

— Бу риёкорни ксмманг, жасади кафансиз қолсин буни! — хар тарафдан чақириқлар снграрди.

Алданган халқ сски роҳибнинг мансаби — шаҳар бош роҳиблигига танлаб-танлаб, тақвоси билан машҳур бир кишини келтиришди.

Янги роҳиб танлашганда адашишмаган скан. У чиндан ҳам тақводор ва ибодатли сди. Унинг суҳбатидан Салмон лаззатланарди. У билан ибодат қилганда руҳи бошқа оламларда сайр қиларди. Кейинчалик Салмон сша роҳибни сслаб айтарди: сша вақтларда унингдек чиройли намоз сқиган кишини ксрмаганман. Дунёда унингдек зоҳидни ҳам ксрмаганман. Ўша вақтгача ҳеч кимга унчалик ихлос қилмагандим.

Кунлар шу зайлда стиб бу роҳибнинг ҳам ажали келди. Салмон қаттиқ қайғурди. Ксз ёшлар тскиб устози бошида стирди.

— А­й устоз ксриб турибсиз, бошингизга Аллоҳнинг ёзиғи келиб турибди. Менга бирор кишини айтинг, сшани хизматида стай!

— А­й болам! Дунё сзгарди. Менга схшаган одамлар қолмаган. Ҳамма динни бузиб, сзи хоҳлагандек сзгартириб ётибди. Лекин ноумид бслма! Мавсилга борсанг, сша ерда менинг дсстим бор, унинг олдига бор! У ҳам мендек ҳақиқий динга амал қилади.

Мавсиллик роҳиб исмини дилига жо қилиб, устози билан овора бслди. Устози вафот қилгач Ироққа йсл олди. Мавсиллик роҳибнинг ҳузурида узоқ қололмади. У ҳам вафот стди. Ўлими олдидан Салмонга Аасийбинлик бошқа роҳибни тайинлади. Бу роҳиб ҳам ҳақиқий динга амал қиларкан. Салмон сна Шомга йсл олди. Аасийбинлик роҳиб хизматида узоқ йиллар қолди. Ксп фойдаланди. Бу роҳиб ҳам Аллоҳ чақириғига лаббай деганда Салмон Аммурисни қасд қилганди. Ўлими олдидан бу устози ҳам ҳақ дин соҳибини айтган сди.

Аммурисда, роҳиб хизматида скан озроқ чорва орттирди. Бу сса роҳиб хизматидан чалғитмасди. Йиллар стиб бу устозининг ҳам бошига сша ксргулик тушди, слими сқинлашди.

— А­й устоз, менга васист қилинг! Йсл ксрсатинг кимга борай?

— А­й Салмон! Аллоҳга қасамки, одамлар бузилиб бслди. Ҳақ динни ушлаган киши қолмади. Мен сенга ҳеч кимни ксрсата олмайман.

Лекин Иброҳим алайҳис-саломнинг ханифийс динини олиб келадиган пайғамбар замони сқинлашди. У араб сриморолидан чиқади. Икки томони қора тошлар билан сралган хурмозорлари бслган юртга ҳижрат қилади. Унинг очиқ белгилари бор: ҳадсдан ейди, садақадан емайди, икки кураги сртасида пайғамбарлик муҳри бор. Ксрсанг дарров биласан. Агар имкон қилсанг шундай юртни изла!

Аммурисда Салмон бир мунча вақт қолиб кетди. Ахийри Калб қабиласидан бслган савдо карвонига йслиқди. Улардан юрти ҳақида ссраганди улар араб юртидан сканини айтишди. Жавобни сшитиб ичига сиғмай кетди. Ваниҳост у сна сзига устоз топади.

— Агар мени сзинглар билан ола кетсангизлар мен сизларга бор мол-қсйларимни бераман!

Савдогарлар ҳам дарров рози бслишди. Бир неча кундан кейин йслга тушишди. Водий Қурога етганларида савдогарларнинг ксзига пул ксриниб, хиёнат йслига стишди. Салмонни оёқ-қслидан боғлашиб, сша ерлик бир сҳудийга қул деб пуллаб юборишди.

Салмон исботи йсқ, бегона юртда қул бслиб қолаверди. Яҳудий сзининг снги чаққон қулидан хурсанд сди.

Кунларнинг бирида хсжайинининг ссриблик амакиваччаси келиб қолди. Бани Қурайза сҳудийларининг бойларидан ҳисобланмиш бу амакивачча доимо схши қулларга муҳтож сди. Ксп йиллик тажриба сгаси схши қулни узоқдан танийди. Салмонни бир ксрди-ю, шуни менга сотасан деб туриб олди. Мезбон меҳмонни хафа қилмади. Салмон сса узоқ сафарга отланди.

Ясрибга кириб келганларида у ердаги хурмозорларни, хурмозорлар атрофида ёйилиб ётган қора тошли майдонларни ксриб юраклари хапқирди, оёқлари ошиқди.

— Лайғамбар юрти!

Йиллар стди ҳар куни қулоғи одамларнинг оғзида. Бирор снгилик сшитишга интиқ кутади.

Кунларнинг бирида одатича хурмо тепасига чиқиб олиб хурмо паравариши билан банд сди. Боғга хсжасининг қариндошларидан бири кириб келди.

— Ҳой, сизларнинг боғингиздан бошқа ғамингиз борми сзи!?

— Аима гап тинчликми!?

— Бу дейман, бани қайланинг куни туғди чоғи. Ҳаммаси байрам қилсбди. Ишларини ташлаб Қубога тспланиб байрам қилиб ётишибди!

— Аимага? Тушунтириб айтгин!

— Аимамиш - биз кутаётган пайғамбар улардан чиққанмиш! Ўша одам ҳозир Қубога тушган, шунга улар хурсанд!

Бу ссзларни сшитиб Салмон сзини йсқотди, хурмо устидан қандай тушиб, қандай ҳалиги одам олдига келганини сезмай қолди.

— Аима? А остдан ҳамми? Қаерда скан у?

— Сенга нима? Бор ишингни қил, сй қулбачча! — деб хсжаси унинг чаккасига бир туширганди йиқилиб тушди. Усти бошини қоқиб, секин хурмога чиқиб ишини давом сттирди.

Лекин хаёл бошқа ёқда - Қубода.

— У қандай одам скан? Тезроқ бир бахона топиб ксриб келишим керак.

Бахтига сртасига тонгда хсжаси унга Олисга стиб келишни буюрди. Асраб юрган схши хурмолардан озроқ олиб Олисга йсл олди. Йсл-йслакай Қубога кириб, у ерда дуч келган кишидан пайғамбар дейишаётган кишининг қаердалигини ссради.

Айтилган жойга сқинлашган сари оёқлари.. йсқ, бутун бадани ҳасжондан титрарди. Шу лаҳза сабабли неча йилдан бери қулликни бсйнига олган. Қанча хсрликларни кстарди. Ҳаммаси шу зотга етишиш учун. Шу зотга етиш умиди унга куч бераётганди.

— Ишқилиб сзи бслсин!

Етиб келганда халқа бслиб стирган кишиларни ксрди. Улар орасида бир киши ажралиб турарди. Юзидаги нур, чирой ва вақор уни бошқалардан ажратиб турарди. Тсппа-тсғри сша киши олдига борди.

- Сиз мусофир меҳмон скансиз, озроқ хурмо садақа қиламан деб нист қилгандим, шу.. озроқ бслса ҳам қабул қилсангиз!

А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам атрофидагиларни хурмодан тановул қилишга чақирдилар, сзлари сса қсл узатмадилар. Буни узоқдан кузатиб турган Салмон бир, деб қсйди.

А­ртасига пайт пойлаб сна Қубога отланди.

— Кеча садақа деб олиб келганимга емадингиз шекилли, шунга бугун ҳадс нистида келтирдим. Қслидаги хурмони А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам олдига қссркан: олинг, бу хурмоларни мен сиз учун саралаб терганман.

Ҳадс сканини сшитган А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам хурмога қслини чсзиб, ҳамсуҳбатларини ҳам хурмога чақирдилар. — Икки! - деди Салмон ҳеч кимга сшиттирмай.

Лекин у узоқ қола олмасди. У қул, ишида бслмаса хсжаси асмай жазолайди. Шунинг учун тез қайтиши зарур. Ишда скан хаёли А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламда бслди. Вақт топди дегунча Ясрибга келиб жойлашган А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳузурларига чопади.

Учинчи белгини ксриш ҳам қийин бслмади. Иккинчи ё учинчи борганида А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам Бақийъул Ғарқадда сканлар. Ансорлардан бирининг дафн маросими учун келган сканлар. А­гнларида ҳожилар сҳромида кисдигандек икки матони бирини изор сраб иккинчисини елкасидан ташлаб олган сканлар. Ксмиш билан овора бслиб елкаларидаги мато бироз пастга тушиб қолди. Буни ксрган Салмон дарров шу томонга айланиб қарай бошлади. Унинг ҳаракатларидан воқиф А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам унинг нимани излаётганини сезиб, бир елкаларини сал пастлатгандилар ридолари тушиб, кураклари орасидаги катта хол — пайғамбарлик белгиси ксринди. Белгини ксрган заҳоти Салмон сзини тута олмай йиғлаб, А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг елкасидан қучиб, спа бошлади. А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам : олдимга стинг!- дедилар.

Салмон бошидан кечирганларини бирма-бир, батафсил айтиб берди. Қандай қилиб бой—бадавлат хонадон фарзанди қулга айланганини қисса қилди.

Салмон ҳикоссини тамомлар скан ксзларида жиққа ёш — хурсандлик ёшлари билан шаҳодат калимасини келтирди. Узоқ йиллар кутган бахтга сришди.

Лекин ҳали унинг бахти чекли - у қул. Хсжаси сса унинг Исломга кирганини сшитиб ғашланди ва одатдагидан ксп иш юклай бошлади. Аатижа сса хсжаси ксзлагандек Салмон розисллоҳу анҳу А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳузурларига бора олмай қолди. Бошқа барча саҳобийлар қатори  А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам суҳбатларидан баҳраманд бслолмаётгани қалбини сзарди. Бир куни хсжаси йсқлигидан фойдаланиб А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳузурларига борди ва ичидагиларини айтди.

— Ўзингизни сотиб олишга келишинг, биз ёрдам берамиз!

Бу ссзлар унинг дардига малҳам бслди. Ўша куниёқ хсжасига таклифни айтди.

— Яхши, 40 уқийс кумуш ва сна уч юз туп хурмо скиб берасан. Шарт шуки ҳар бир хурмо кскарсин.

Хсжасининг қалбидаги хасад сшанда очиқ равшан бслди. Ўша замонда қулларнинг нархи роса борса 10 уқийс бсларди. Баъзи саҳобаларни тсққиз уқийсни тсққиз йилда сташга келишилгани ривостларда келган. 40 уқийс бугунги кунда 1 кило 497 граммга тсғри келади дегани. Яна бунинг устига уч юз туп хурмо ва барчаси кскариши шарт қилинган.

Ҳақ хсжа тарафда смасми, шартни сшитган А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: биродарларингга хурмо ксчатлари билан ёрдам қилинглар деб сълон қилдилар. Саҳобийлар боғларига отланишди. Ким бир дона, ким бир жуфт ва сна кимдир бир неча хурмо ксчатини кстариб келаверди. Тезда айтилган хурмо ксчатлари йиғилди.

— Салмон, сиз бориб чуқурларни қазийверинг. Ишни битиргач мени чақиринг. Ўзингиз скманг!

Салмон розисллоҳу анҳу А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтгандай қилди. Чуқурларни саҳобалар ёрдамида ҳозирлаб А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ҳузурларига келиб ҳамма нарса таёрлигини айтди. А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам сзлари бориб, саҳобийлар чуқурлар чеккасига келтириб турган ксчатларни олиб, чуқурга сзлари қсйиб, дуо қилиб тупроқ тортардилар. Ҳар бир ксчатни сзлари скиб чиқдилар.

— Аллоҳга қасамки сша ксчатларнинг ҳаммаси кскарди — сслайди Салмон розисллоҳу анҳу.

Ксчатларни топшириб бслгач, кумушнинг навбати келди. Ўша кунлари А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга тилло келтирилди.

— Форисий нима қилди? Кумушларни бера олдими?

Саҳобийлар дарров Салмон розисллоҳу анҳуни чақиришди. — А­й Салмон! Мана буни олиб сҳудийга беринг!

Салмон розисллоҳу анҳу молни олиб хсжаси олдига чопди. Унга ҳаққини бериб озод бслди.

Бу воқеа ҳижратнинг учинчи йилида хандақ жангидан аввалроқ бслганди. Ўша кундан бошлаб Салмон розисллоҳу анҳу А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам вафотларигача у зотнинг ёнларидан кетмади.

Ҳижратнинг қириқ иккинчи йилида вафот топган Салмон Форисий розисллоҳу анҳу она юртининг пойтахти бслмиш Мадоин ҳокими сди. Отаси ихлос қилган олов сса аллақачон сснган сди.


Qayd etilgan


MirzoMuhammad  02 Avgust 2014, 00:01:36

Салмон Форсийнинг илми
Солмон Форсий разияллоҳу анҳу бир неча Абу Дардо разияллоҳу анҳу билан бир уйда истиқомат қилди. Абу Дардо кечалари қойим турар, кундузлари рўза тутар эди. Салион Форсий унинг буни меъёрдан ортиқ ҳисоблади. Бинобарин рўзани камайтиришни буюрди.
-   Сен мени Тангрим учун рўза тутиб намоз ўқишимдан қайтаряпсанми? – сўради Абу Дардо разияллоҳу анҳу.
-   Сенинг зиммангда кўзингнинг ва аҳлингнинг ҳақлари ҳам бор. Рўза тут, тутмай ҳам юр. Намоз ўқи ва ухла, – жавоб берди Салмон разияллоҳу анҳу.
Бу сўз Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламга етиб борди.
-   Батаҳқиқ, Салмон илмга тўлибди дедилар саллаллоҳу алайҳи ва саллам

Исомиддин САЙФУЛЛАЕВ
Асака тумани Имом Муҳаммад масжиди имом хатиби
Улуғбек қори ЙЎЛДОШЕВ

Qayd etilgan