Muallif Mavzu: ISLOMDA oiladagi muomala  ( 26118 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 2 Mehmonlar ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

Mahdiyah

  • HIDOYAT ALLOHDAN...
  • Global Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 5209
  • -oldi: 4920
  • Xabarlar: 4369
  • Jins: Ayol
  • Allohim! O'zingdan o'zgaga muxtoj qilmagin...
ISLOMDA oiladagi muomala
« : 30 May 2008, 11:31:29 »
Assalamu alaykum!

Bu mavzuni ochishdan maqsad hozirgi kundagi oilalarda (xoh yosh oila bo'lishsin, xoh ko'p yillik oila...) muomila madaniyatidan asar ham yo'q. Yaxshi so'zlar, chiroyli gaplar, go'zal muomilalar ko'chadagi begonalar uchun bo'lib qolgan. Agar ularga ham ertaga ishimiz tushmasa edi balki ularga ham bu muomilani qilmasmidik... Bu mavzu orqali Rasululloh sollallohu alayhi vasallam oilada qanday bo'lganlar, oilaviy muomilada qanday bo'lganlar, sahabolar qay holatda ahli oilalari bilan muomilada bo'lganlar, shular haqida yozamiz.
Inshaolloh bu bilan o'zimiz ham sal bo'lsada ularga o'xshashlikka harakat qilamiz.

Bu mavzu qizlarga ham yigitlarga ham bir xil tegishli.
Qars ikki qo'ldan chiqadi.
Ertaga farzandlarimiz bizdan o'rnak olishadi, va shu bilan o'zlari ham bir oilaga bosh bo'lishadi.
Oilada muomila 1 o'rinda turadi.
Qo'polroq qilib aytganimizda inson zoti yaxshi muomilaga o'ch bo'ladi.
Shirin so'zga ilon ham inidan chiqadi degan maqol bejizga emas.
Bugun biz tilimizda, muomilamizda, amalimizda ahli oilamizga, yaqinlarimizga go'zal muomilada bo'lsak Inshaolloh buning savobini bu dunyoda ham, qiyomatda ham olamiz.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: "Sadaqaning eng afzali ahli oilasiga qilinganidir". Shuning uchun avvalo o'zimizdan, oilamizdan go'zal muomilani boshlaylik...
« So'nggi tahrir: 05 Sentyabr 2012, 01:33:30 muallifi Mahdiyah »

Mahdiyah

  • HIDOYAT ALLOHDAN...
  • Global Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 5209
  • -oldi: 4920
  • Xabarlar: 4369
  • Jins: Ayol
  • Allohim! O'zingdan o'zgaga muxtoj qilmagin...
Re: ISLOMDA oiladagi muomala
« Javob #1 : 01 Noyabr 2008, 16:08:33 »
Eng avval o'zim yaxshi ko'rgan hadisni joylamoqchiman.

Oisha roziyallohu anho dedilar: “Payg’ambar alayhissalomning safarlarining birida birga chiqdim. Men u kunlari nozik, hali semirmagan edim. Payg’ambar alayhissalom odamlarga “Sizlar oldinda ketinglar”, dedilar. Odamlar ilgarilab ketdilar. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam menga “Keling chopishamiz”, dedilar. Men u kishi bilan chopishdim va o’zib ketdim. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam indamay qo’yaverdilar. Vaqt o’tib, menga ham et kirib, semirdim. Yana safarlarning birida hamroh bo’ldim. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam odamlarga “Sizlar oldinda ketinglar”, deb, menga “kelin chopish musobaqasi o’ynaylik”, dedilar. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam mendan o’zib ketdilar va kulib “Bunisi avvalgisi bilan teng bo’ldi”, dedilar”.
Imomi Ahmad rivoyati

P.S. Sizlardan ham shu kabi hadislarni va sahobalar hayotidan o'rnakli mavzularni kutamiz.
« So'nggi tahrir: 05 Sentyabr 2012, 01:30:44 muallifi Mahdiyah »

Mahdiyah

  • HIDOYAT ALLOHDAN...
  • Global Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 5209
  • -oldi: 4920
  • Xabarlar: 4369
  • Jins: Ayol
  • Allohim! O'zingdan o'zgaga muxtoj qilmagin...
Re: ISLOMDA oiladagi muomala
« Javob #2 : 15 Noyabr 2008, 13:36:02 »
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Oisha onamiz bilan payg’ambarlar qissalari haqida suhbatlashib o’tirardilar. Bir kuni Yusuf alayhissalom qissalari haqida gapirib turib Rasululloh sollallohu alayhi vasallam “Yusuf alayhissalomning yuzlarida parda bo’lgan. Yusuf alayhissalom juda go’zal bo’lganlaridan yuzlarini parda bilan berkitib yurardilar”, dedilar.
Shunda Oisha onamiz “O’zlarichi? O’zari pardadan behojatmilar?” dedilar. “Nima uchun siz parda qilmaysiz, Siz Yusuf alayhissalomdan ko’rkamroqmasmisiz?” dedilar Oisha onamiz.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam tabassum qildilar. Uyalib kuldilar. So’ng pastga qarab o’tirdilarda, bir fursta o’tirgandan keyin “Ya Oisha! Qani menga qarang-chi” dedilar.
Oisha onamiz Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga qaradilaru, behush bo’lib yiqilib qoldilar. O’zlariga kelgandan keyin “Yo Rasululloh! Meni kechiring” degandilar, Nabiy alayhissalom “Yusuf alayhissalom o’zlari parda qilib yurgan bo’lsalar, Alloh taolo meni O’zining ilohiy pardasi bilan to’sib turadi”. dedilar.
Oisha onamiz “Dod” dedilar. “Yo Rasululloh! Hech qachon bu pardani olmasinlarki, inson bolasi toqat qilolmaydi” dedilar.

Ma'ruzadan

Mahdiyah

  • HIDOYAT ALLOHDAN...
  • Global Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 5209
  • -oldi: 4920
  • Xabarlar: 4369
  • Jins: Ayol
  • Allohim! O'zingdan o'zgaga muxtoj qilmagin...
Re: ISLOMDA oiladagi muomala
« Javob #3 : 15 Noyabr 2008, 13:38:17 »
Assalamu alaykum!

Birodarlar! Bu mavzuda aynan hadis yoki bir rivoyat joylash shart emas.
Mana shu mavzu haqida hayotiy misollar ila o'z fikringizni ham bildirsangiz bo'ladi.

Mahdiyah

  • HIDOYAT ALLOHDAN...
  • Global Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 5209
  • -oldi: 4920
  • Xabarlar: 4369
  • Jins: Ayol
  • Allohim! O'zingdan o'zgaga muxtoj qilmagin...
Re: ISLOMDA oiladagi muomala
« Javob #4 : 15 Oktyabr 2009, 06:47:17 »
 :as:

OILAVIY HAYOT

Payg’ambar xonadonidan namunalar



Muallif: Xolid ibn Abduraxmon
Tarjimon: Ne’matjon Adxamjon o’g’li


Bismillahir Rohmanir Rohiym
SO’Z BOSHI

Alloh taologa xamdu sanolar, Payg’ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi va sallamga, ahli baytlariga va ashoblariga hamda qiyomatgacha ularga chiroyli sur’atda ergashganlarga Allohning salotu salomlari bo’lsin.
Birodarimiz Xolid ibn Abdurrahmon Shoyi’ning «Oilaviy hayot» deb nomlangan kitobini er-xotinlik mavzusida juda foydali va nozik did bilan yozilgan deb o’ylayman.
Bu kitobda Rasululloh sollallohu alayhi va sallam hidoyatlaridan uzoq bo’lish hamda xotinlar bilan muomala qilishni bilmaslik oqibatida vujudga keladigan muammolar xususida so’z boradi. Shuningdek, Nabiy sollallohu alayhi va sallamning ayollari va qizlari bilan qilgan muomalalari, ayollar tarafidan sodir bo’layotgan noma’qul hatti harakatlar, nikoh to’ylari kabi marosimlarni shariatga muvofiq xursandchilik bilan o’tkazish lozimligi, ayollar tarbiyasiga qattiq e’tibor berish, qizlarning otasi ustidagi haqqi, ko’pxotinlik hamda ularni orasida adolat, taqsimot ishlari va er xotin o’rtasida sodir bo’lgan mushkulotlarni qanday bartaraf etish xususida so’z boradi.
Darhaqiqat, bu risola Rasululloh sollallohu alayhi va sallam hayotidan yorqin suratni bizlarga taqdim qiladi-ki, bu bilan ko’p xonadonlardagi oilalar xayoti mustahkamlanadi.
Payg’ambarimizga Allohning salovot va salomlari bo’lsin.

Solih ibn G’onim As-Sadlan.


Mahdiyah

  • HIDOYAT ALLOHDAN...
  • Global Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 5209
  • -oldi: 4920
  • Xabarlar: 4369
  • Jins: Ayol
  • Allohim! O'zingdan o'zgaga muxtoj qilmagin...
Re: ISLOMDA oiladagi muomala
« Javob #5 : 15 Oktyabr 2009, 06:57:19 »
Tiriklikda ham vafot etgandan keyin ham
er-xotinlik haqlariga rioya qilish

Oisha roziyallohu anhodan: «Men Nabiy sollallohu alayhi va sallam ayollari ichida Xadicha roziyallohu anhoga — garchi u kishini ko’rmagan bo’lsam ham — rashk qilganimchalik birontasiga rashk qilmaganman. Chunki Nabiy sollallohu alayhi va sallam uni ko’p eslardilar. Agar qo’y so’ysalar, uni bo’laklarga bo’lar, so’ng Xadichaning dugonalariga ham jo’natar edilar.
Bir kuni men Rasululloh sollallohu alayhi va sallamga “Go’yo dunyoda Xadichadan boshqa ayol yo’qday!”- degan edim, Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Ha, (dunyoda) Xadichadek ayol bo’lmagan! U juda ajoyib edi. Undan farzandlarim ham bor»
,- dedilar. (Buxoriy rivoyati)


Hadisdan olinadigan saboqlar

1) Hadisda Nabiy sollallohu alayhi va sallamning oliyjanob xislatlari, go’zal sifatlari, halimligi va ayollariga nisbatan - vafot etib ketgan bo’lsa ham - muhabbati hamda o’sha ayolidan ko’rgan yaxshiliklarini unutmaganligi zikr qilingan.

2) Hadisda Xadicha roziyallohu anhoning fazli va u muhtaramaning Nabiy sollallohu alayhi va sallamga qanchalik aziz, ham suyukli bo’lganliklari bayon etilgan.

3) Kishi ayolining qadr-qimmmatini tirikligida ham vafot etgandan keyin ham unutmasligi lozim.
Rasululloh sollallohu alayhi va sallam dedilar: "Sizlarning eng yaxshingiz o’z oilasiga yaxshi bo’lganingiz. Men esa sizlarning orangizdagi o’z oilasiga eng yaxshi kishiman". (Termiziy, Axmad va Ibn Moja rivoyati, sahih hadis Alboniy)

4) Rashk1ning  er-xotin orasida mavjudligiga isbot bor. Rashk eng fozila ayollardan ham sodir bo’lishi mumkin.
Imom Tabariy aytadi:
«Rashk ayollar tabiatida bo’lgani uchun rashk qilish mumkin, lekin Alloh va Rasuli harom qilgan narsalarga o’tib ketmasligi lozim».

5) Yaxshi ko’rgan kishingizning yaxshi ko’rganlarini ham yaxshi ko’ring.

6) Ayrim kishilar ikkinchi xotinga uylangandan keyin, avvalgi xotinining yaxshiliklarini esdan chiqaradilar. Bu xato, albatta.

7)
Ayol o’zining yurish turishi va chiroyli muomalalari bilan erining muhabbatini qozonishi lozim. Zero, yaxshi xotin eriga hayot quvonchini taqdim etib, go’zal muhit yaratib beradi. Yaxshi ayol oilani bog’-bo’stonga, yomon ayol esa cho’l-biyobonga aylantiradi.


______________________________________________________
1 Rashk bir kishiga tegishli bo’lgan narsadan boshqa birovning sherik bo’lishi natijasida qalb hayajonlanishidan olingan. Bu ko’proq er-xotinlar o’rtasida bo’ladi.
« So'nggi tahrir: 15 Oktyabr 2009, 14:11:26 muallifi Mahdiyah »

Mahdiyah

  • HIDOYAT ALLOHDAN...
  • Global Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 5209
  • -oldi: 4920
  • Xabarlar: 4369
  • Jins: Ayol
  • Allohim! O'zingdan o'zgaga muxtoj qilmagin...
Re: ISLOMDA oiladagi muomala
« Javob #6 : 15 Oktyabr 2009, 07:06:46 »
Ayollar bilan muloyim muomala qilib, ular muhabbatini qozonmoq lozim

Oisha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi: «Xabashlar nayzalari bilan masjidda o’yin ko’rsatishardi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam «Ey Xumayro1  ularni tomosha qilishni hoxlaysizmi dedilar. Men: «Ha» dedim. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam eshik yonida turdilar, men esa yonlariga keldim-da iyagimni muborak yelkalariga ko’ydim va yanog’imni yanoqlariga tekkazdim. Habashlar o’yin ko’rsatib: «Abul Qosim juda yaxshidir»,- deyishardi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam «Yetar endi» dedilar. Men: «Yo Rasululloh shoshmang» dedim. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam biroz turdilar. So’ng yana «Yetar, endi» dedilar. Men yana «Yo Rasululloh, shoshmang» dedim. Habashlarni tomosha qilishni hoxlamas edim, lekin men ayollarga Rasulullohning men uchun turganliklari va meni qadrlashlari ayollarga yetib borishini hoxlardim.

Hadisdan olinadigan saboqlar

1) Bu hadisda ayollarga muloyim muomala qilib, ular muhabbatini qozonish bayon qilingan.

2) Hayit kunlari oilaga har xil badan rohatlanadigan, Alloh ta’olo halol qilgan narsalarga sharoit yaratib berish shariat ruxsat etgan amallardan ekanligi bayon qilinadi. Chunki hadisda zikr kilingan voqea hayit kunida bo’lgan edi.

3) Hayit kunlari xursandchilikni zoxir qilish din ibodatlaridan sanaladi.

4) Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning o’z ahli ayollariga va boshqalarga qilgan yaxshiliklari, chiroyli hulqlari, mehribonchiliklarini har-bir er kishi o’zida mujassam qilishi lozimligi bayon qilingan.

5) Oisha roziyallohu anhoni Nabiy sollallohu alayhi va sallam qanchalik yaxshi ko’rishlari bayon qilingan. Shuning uchun ham Rasululloh sollallohu alayhi va sallamdan «Odamlar orasida eng yaxshi ko’rgan kishingiz kim?»- deb so’raganlarida «Oisha» deganlar. (Muttafaqun alayh)

6) Har kimni o’zi yaxshi ko’rgan ism bilan chaqirish ham lutfga kiradi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam Oisha roziyallohu anhuni «Ey Xumayro», deb erkalatib chaqiryaptilar. Ba’zan: «Ey Oish, Jabroil sizga salom yo’llayapti», (Muttafaqun alayh) deb oxirgi harfini tushirib aytganlar.

______________________________________________
1Xumayro – Xijozliklarning tilida qizil sochlilarga aytiladi, bu o’rinda erkalash ma’nosidani bildiradi.
« So'nggi tahrir: 15 Oktyabr 2009, 14:11:07 muallifi Mahdiyah »

Mahdiyah

  • HIDOYAT ALLOHDAN...
  • Global Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 5209
  • -oldi: 4920
  • Xabarlar: 4369
  • Jins: Ayol
  • Allohim! O'zingdan o'zgaga muxtoj qilmagin...
Re: ISLOMDA oiladagi muomala
« Javob #7 : 15 Oktyabr 2009, 13:54:14 »
Oilaviy hayotda ba’zi xatolardan ko’z yumish

Ummu Salama roziyallohu anhodan: «Bir kun Rasululloh sollallohu alayhi va sallam ashoblari bilan Oisha roziyallohu anhoning uyida o’tirgan edilar. Ummu Salama onamiz bir idishda taom olib keldilar. Shunda Oisha roziyallohu anho kiyimini beliga bog’lab olgan xolda qo’lida bir tosh bilan keldi-da u bilan idishni urib ikkiga bo’lib qo’ydi. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi va sallam bo’lingan idishni ikkala bo’lagini birlashtirib sahobalarga: «Olinglar! Yeyaveringlar, onangiz rashk qildi» dedilar, ikki marta. So’ngra Rasululloh sollallohu alayhi va sallam Oisha onamizning idishlarini oldilar va Ummu Salama onamizga berdilar, Ummu Salamaning idishni Oisha roziyallohu anhoga berdilar». (Nasoiy rivoyati)

Hadisdan olinadigan saboqlar

1) Hadisda Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning go’zal hulqlari va halimligi bayon qilingan.

2) Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning halimligiga qarang! Oisha roziyallohu anhodan sodir bo’lgan xatoni malomat qilmasdan, ayollarning rashkchi ekanligini bilganlari uchun «Onanglar rashk qildi»,- deb ma’zur tutyaptilar.

3) Oisha roziyallohu anhoning idishni sindirganiga Rasululloh sollallohu alayhi va sallam indamadilar. Chunki Ummu Salama roziyallohu anho Oisha roziyallohu anhoning uyida o’tirgan Rasululloh va ashoblariga taom chiqarish bilan, Oisha roziyallohu anhoning rashkiga sababchi bo’lgan edi. Shuning uchun ham Rasululloh sollallohu alayhi va sallam idishni to’latish bilangina cheklandilar. Taomni  esa to’latmadilar, chunki bu taom hadya edi. Boshqa shunga o’xshash xodisada «Idishga idish, taomga taom» deb taomni ham to’latganlari rivoyat qilingan.

4) Mana bunday hikmat va halimlik oila hayotidagi to’siqlardan beshikast o’tishga imkon beradi. Ko’p xotinli kishilar Nabiy sollallohu alayhi va sallamdan o’rnak olib, ayollariga nisbatan hamisha hikmat va halimlik maqomida turib, barcha xolatlarda adolat bilan ish tutsinlar. Ana shunda xech kimga zarar yetmaydi. Ayollarining faqat bittasiga moyil bo’lib, qolganlarini tashlab qo’ygan kishi quyidagi taxdidni yodida tutsin.
«Kimning ikki xotini bo’lib, ularning biriga moyil bo’lib qolsa qiyomat kuni bir tarafga moil bo’lib (qiyshaygan) xolda keladi». (Abu Dovud, Termiziy va Nasoiy rivoyati)

« So'nggi tahrir: 15 Oktyabr 2009, 14:10:51 muallifi Mahdiyah »

Mahdiyah

  • HIDOYAT ALLOHDAN...
  • Global Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 5209
  • -oldi: 4920
  • Xabarlar: 4369
  • Jins: Ayol
  • Allohim! O'zingdan o'zgaga muxtoj qilmagin...
Re: ISLOMDA oiladagi muomala
« Javob #8 : 15 Oktyabr 2009, 14:10:04 »
Er-xotin orasidagi tuyg’ularga e’tibor

Oisha roziyallohu anhodan: «Rasululloh sollallohu alayhi va sallam menga: «Men sizning rozi bo’lganingizni ham, jahlingiz chiqqanini ham bilaman»,- dedilar. «Qayerdan bilasiz?»- deb so’radim.
- Agar mendan rozi bo’lsangiz «Yo’q Muhammadning robbisiga qasamki»- deb gap boshlaysiz, agar mendan g’azablansangiz «Yo’q Ibrohimning robbisiga qasamki»,- deb gap boshlaysiz dedilar.
- Allohga qasamki to’g’ri aytdingiz, faqat ismingizni tark etaman xolos»
,- dedim. (Buxoriy rivoyati)


Hadisdan olinadigan saboqlar

1) Agar er-xotin bir birini diqqat bilan kuzatsa, qachon g’azablanishi-yu qachon rozi bo’lishlarini bilib oladilar. Biz bu hadisda Rasululloh sollallohu alayhi va sallam Oisha roziyallohu anhoning his-tuyg’ularini, birgina qasamining o’zidanoq bilib olganlarini mulohaza qilamiz.

2) Goxo er-xotin o’rtasida kelishmovchiliklar bo’lib turadi. Bunday xollarda bir-biridan arazlashish oraga sovuqlik tushishiga sabab bo’lmasligi kerak. Shariat ruxsat bergan yo’llar bilan nasixat qilish kabi choralarni qo’llash kerak. Agar nasixat kor qilmasa unda er joyini bo’lak qilishi mumkin.

3) Oisha roziyallohu anhoning Rasululloh sollallohu alayhi va sallamga qilgan g’azabi kechirildi. Aslida, xech kimning Rasululloh sollallohu alayhi va sallamga g’azab qilishi joiz emas. Oisha roziyallohu anhoning g’azabiga rashk turtki bo’lardi. Rashk esa muhabbatga dalolat qiladi. Shuning uchun ham Oisha roziyallohu anho g’azablanganda ham, qasam ichganda ham «Ibrohimning rabbisiga qasamki», deb chegaradan o’tib ketgani yo’q. Zero, Rasululloh sollallohu alayhi va sallam qasamga qo’shib aytilishda insonlarning eng munosibidir. Oisha roziyallohu anho Rasululloh sollallohu alayhi va sallamga bog’liq chegaradan uzoqqa chiqib ketmadi. Er-xotin bir-biridan g’azablangan vaqtda o’rtaga sovuqlikni tushirmaydigan ishlarni qilsinlar.

4) Ba’zilar Allohdan boshqa narsa bilan qasam ichadilar. Qasam ichilayotgan narsa hox Ka’ba, hox Payg’ambarimiz sollallohu alayhi va sallamning nomlari yoki boshqa narsalar bo’lsin, bunday qasam harom va shirkdir.
Rasululloh sollallohu alayhi va sallam aytdilar: «Kim qasam ichsa, Allohning nomi bilan ichsin, bo’lmasa jim tursin». (Muttafaqun alayh)
«Kim omonatni o’rtaga qo’yib qasam ichsa, bizdan emas».
«Kim Allohdan boshqa narsa bilan qasam ichsa, darhaqiqat shirk keltiribdi». (Ahmad rivoyati)

Hadija

  • La Ilaha illa-Allah
  • muslima
  • Super Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 1322
  • -oldi: 1947
  • Xabarlar: 2301
  • Jins: Ayol
  • La Ilaha illa-Allah
Re: ISLOMDA oiladagi muomala
« Javob #9 : 15 Oktyabr 2009, 16:18:10 »
Alloh rozi bo'lsin va davomli qilsin...
Tashakkur, sizga :)...

Albatta, Musulmon uchun, payg'ambarimiz  :sw: ummati uchun eng ibrat olurlik inson bu payg'ambarimiz Muhammad Mustafo  :sw: va ularning ahli oilalaridir...
Hayo va sabr qilishdek iymon bo'lmas. Ali ibn Abu Tolib

Mahdiyah

  • HIDOYAT ALLOHDAN...
  • Global Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 5209
  • -oldi: 4920
  • Xabarlar: 4369
  • Jins: Ayol
  • Allohim! O'zingdan o'zgaga muxtoj qilmagin...
Re: ISLOMDA oiladagi muomala
« Javob #10 : 16 Oktyabr 2009, 14:38:17 »
To’y kechalarida ruxsat berilgan o’yin-kulgi

Muhammad ibn Xotibdan rivoyat qilinadi: Payg’ambar sollallohu alayhi va sallam dedilar: "Nikohning halol va haromi o’rtasini ajratuvchi narsa duf va ovoz (yor-yor)"
(Ibn Moja va Termiziy rivoyati saxix xadis)


Hadisdan olinadigan saboqlar

Bu xadisda nikoh kechalarida «daf» chalishga xujjat bor. Nabiy sollallohu alayhi va sallam dedilar:
«Nikohdagi halol va haromning orasini ajratib turadigan narsa daf va ovozdir». (Ibn Moja va Termiziy rivoyati sahih hadis)
Ushbu masala ahamiyatli bo’lganligi uchun bir oz to’xtalib o’tamiz.
1) Chalinayotgan narsa bir tarafi teri bilan qoplangan ikkinchi tarafi ochiq, hech qanday musiqiy asbob uskunalar osilmagan daf (doira) bo’lishi shart. Chunki musiqiy asboblar (shildiroq, xalqalar) osilgan dafni ishlatishga shariat tarafidan hech qanday ruxsat kelgan emas. Bu shariatda haromdir. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam dedilar: «Ummatimda shunday bir qavm bo’ladiki, ular zinoni, ipakni, hamrni (aroqni).... va ma’ozifni o’zlariga halol qilib oladilar...».  
(Imom Buxoriy rivoyati)
«Ma’ozif» barcha musiqa asboblarini o’z ichiga oladi. Lug’at olimlari orasida bu masalada hech qanday ixtilof yo’q. Agar xalol bo’lganda, zino, hamr kabi narsalar qatorida sanalmagan bo’lardi.
Musiqa va musiqiy asboblarning harom ekanligiga xujjatlar ko’p. Biroq hozir bu masalaning o’rni emas.

2) To’yda aytiladigan she’rlarning so’zlari faxsh, shaxvatni qo’zgatuvchi so’zlardan holi, chiroyli va ma’noli so’zlar bo’lishi lozim.

3) Bunday xollarda ayollarning ovozi erkaklarga eshitilmasligi kerak. Ayollarga ajratilgan joy erkaklar turgan joyga yaqin bo’lmasligi va ovoz kuchaytirgich asboblari ishlatilmasligi darkor.
Shayx Solih ibn G’onim As-Sadlan aytadi: «Xursandchilikni izhor qilish uchun nikoh to’ylarida duf chalinishning zarari yo’q. Faqat ba’zi shartlari bajarilishi kerak. Shartlar:
Duf birovni bezovta qilmaydigan darajada past ovozni chalinishi kerak.
Dufni erkaklar emas, ayollar chalishi kerak»
.
Shayxulislom Ibn Taymiyya aytadi:
«Duf chalish va chapak chalish ayollar odati bo’lgani uchun bu ishlarni qilgan erkaklarni salaflar “xunasalar” deb ataganlar».
Dufda shildiroqlar bo’lmasligi kerak. Shuningdek, karnay, surnay, tanbur, g’ijjak kabi asboblarni chalish ham, eshitish ham barcha ahli ilmlar nazdida xaromdir.
Ayollar erkaklarga aralashib yurmasligi lozim. Ammo bugun dufni baland chalib ovoz kuchaytirgich yordamida odamlarga eshittirish, shahvatni qo’zgatuvchi ohangda ashulalarni va  bema’ni she’rlarni aytib kechalar o’tkazilayotganini ko’rayapmiz. Bunday nojoiz ishlar albatta fasod va buzg’unchilikka olib boradi.

Xofiz ibn Rajab o’zining «Nuzxatus samo» kitobida yozadi:
«Ularning duflari bamisoli elakdek, she’rlari, nashid va ashulalari urush kunlaridagi joxiliy she’rlar kabi bo’lar edi. Kim jaranglovchi duflar bilan g’azallar eshitishni bunga o’xshatadigan bo’lsa, juda katta xato qilibdi».

Izz ibn Abdussalom aytadi: «Rubob, gijjak va shunga o’xshash cholgu asboblarini chalish ham, eshitish ham to’rt mazhabda (Xanafiy, Molikiy, Shofe’iy va Xanbaliy) haromligi mashhurdir».

Ibn Qudoma «Mug’niy» kitobida aytadi: «Dufni chalish erkaklarga hamma vaqkt makruhdir. Uni ayollar chaladi. Agar erkaklar chaladigan bo’lsa o’zini ayollarga o’xshatgan bo’ladi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam o’zini ayollarga o’xshatgan erkaklarni la’natlaganlar».

Xofiz ibn Xajar rahimatulloh aytadi: «Islomning asl qoidalaridan biri - bema’ni o’yin-kulgulardan pok bo’lish. Asl qoidaga hilof bo’lgani bois o’yin-kulguning vaqti va ko’rinishi aniq dalillarga muvofiq bo’lishi lozim».

Ba’zi ayollar ayollar davrasida raqsga tushayotgan vaqtida mumkin bo’lmagan joylari ochilib ketadi. Chunki u sharmandalarning kiyimini kiyib olgani uchun libosi past tarafidan, tepa tarafidan yoki yonboshidan ochilib yotadi. Bu axvolda raqs tushish ham, boshqa ayollarning unga qarashi ham haromdir.

Rasululloh sollallohu alayhi va sallam aytdilar: «Bir kishi boshqa birovning avratiga nazar tashlamasin! Birorta ayol boshqa bir ayolning avratiga nazar solmasin! Ikki kishi (yalangoch holda) bir kiyim-libosga o’ranmasin! Ikki ayol ham (yalangoch holda) bir libosga kirib olmasin!». (Muslim rivoyati)
Imom Navaviy aytadi: «Bu hadisda bir kishi boshqa kishining avratiga, bir ayol boshqa bir ayolning avratiga qarashining haromligi bayon qilingan».
Ba’zi ayollar kofir, buzuq raqqosalarga taqlid qilib raqs tushadi. Bu bilan shahvat o’chog’iga o’t yoqadilar. Qolaversa Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning mana bu so’zlari ostiga kirib qoladilar: «Kim o’zini bir qavmga o’xshatsa, bas u o’shalardandir». (Abu Dovud rivoyati)
Bundan tashkari gunoh ishlarga yordam berish ham bo’ladi.

Alloh ta’olo aytadi: «Gunoh ishlarga va tajovuzkorlikka yordam bermanglar». (Moida: 2)

Bunday raqsga tushish ham, uni tomosha qilish ham  haromdir.
Ba’zi ayollar raqsga tushayotgan vaqtlarida ularga ko’z tegib qolishi va boshqa ayollar oldida maqtalib har-xil fitnalarga giriftor bo’lib qolish ehtimoli bor.

Rasululloh sollallohu alayhi va sallam aytganlar: «Ko’z tegishi haqdir. Agar taqdirdan biror bir narsa o’tib ketguvchi bo’lganida, albatta ko’z tegishi o’zar edi». (Muslim rivoyati)

«Allohning qazo va qadaridan keyin o’ladigan kishilarning ko’pi nafs (ya’ni, ko’z tegishi) bilan o’ladi». (Bazzor rivoyati)

Demak muslimalar bu muammolardan o’zlarini xotirjam sanasalar-da, lekin boshqa ayollarning: «Falonchi chiroyli raqs tushar ekan, pismadonchi yomon tushar ekan», degan gaplaridan qochib qutula olmaydilar. Xususan to’y-xashamlarni yashirin yoki oshkor tasvirga tushirishdan saqlanmoq lozim. Ayollar davrasi tasvirga tushirilgan videokassetalarni kimlar ko’rmaydi deysiz. Biz buni aniq harom deb aytamiz.

« So'nggi tahrir: 16 Oktyabr 2009, 14:40:15 muallifi Mahdiyah »

Mahdiyah

  • HIDOYAT ALLOHDAN...
  • Global Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 5209
  • -oldi: 4920
  • Xabarlar: 4369
  • Jins: Ayol
  • Allohim! O'zingdan o'zgaga muxtoj qilmagin...
Re: ISLOMDA oiladagi muomala
« Javob #11 : 18 Oktyabr 2009, 06:50:33 »
Giybat va chaqimchilikdan saqlaning!

Oisha roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Men Nabiy sollallohu alayhi va sallamga:
- Sofiya roziyallohu anhodan (ishora bilan ko’rsatib) falon falon narsalarni tiyib ko’ysangiz bo’larmidi, degan edim.
Rasululloh sollallohu alayhi va sallam:
- Darhaqiqat siz shunday so’zni aytdingizki, agar uni dengiz suvi bilan aralashtirilsa, dengiz suvidan ham g’olib bo’lgan bo’lar edi», dedilar.
- Men uning qilig’ini aytdim xolos!-dedim.
Rasululloh sollallohu alayhi va sallam:
«Men bor gapni aytdim xolos. Lekin maqsadim falon falon» degan so’zni yoqtirmayman»,-
dedilar.
(Ahmad rivoyati)


Hadisdan olinadigan saboqlar

Hadisda g’iybatning haromligi aytilmoqda. Olimlar g’iybatni gunohi kabiralardan hisoblaganlar.
«... va ayrimlaringiz ayrimlarni g’iybat kilmasin! Sizlardan biron kishi o’zining o’lgan birodarining go’shtini yeyishni yaxshi ko’rurmi?! Ana yomon ko’rdingizmi?! (Bas, gunohi bundanda ortiq bo’lgan giybatni ham yomon ko’ringiz)!...» [Xujurot/12]

Rasululloh sollallohu alayhi va sallam aytadilar: «Ribo-sudxo’rlik yetmish ikki bobdir. Eng kichkinasi (ning gunohi) kishining o’z onasi bilan yotishi kabi (yomon gunoh)dir. Eng katta sudxo’rlik bu kishi o’z birodarining obro’-e’tiboriga putur yetkazishidir».
Tabaroniy rivoyati, Alboniy sahih degan
«Me’rojga chiqqanimda bir qavmning yonidan o’tdim. Ularning tirnoqlar misdan edi. Ular ko’kraklari va yuzlarini tirnar edilar. Shunda men: «Ey Jibril, bular kimlar», deb so’radim. Jibril: «Ular insonlarni go’shtini yegan-ularning obro’lariga putur yetkazganlar»,- deb javob berdi.
Abu Dovud rivoyati
Rasululloh sollallohu alayhi va sallam giybatdan qattiq qaytarganlar. G’iybatchilar qanday yomon gunoh qilib yurganlarini bilib qo’yishsin. Nahot tillari g’iybatdan charchamagan bo’lsa?!
G’iybatchilarning kasofatidan qancha chin do’stlarning oralari buzilib ketdi! Qancha oilalarning orasiga sovuqlik tushdi! Qancha guldek xonadonlar harobaga aylandi.
Axir yolg’on-bo’xtonlar sababli mazlum bo’lib qolganlarning duoi-badlaridan qo’rqmaydilarmi?!
Alloh ta’olo mazlumlarning duosini qabul qiladi. «Izzatim va Ulug’ligimga kasamki, biroz keyin bo’lsa xam, albatta senga yordam beraman!»- deydi. Giybatchilar Allohning alamli azobi kelmasdan turib tavba qiling!
Rasululloh sollallohu alayhi va sallam dedilar: «Kim bir mo’min haqida unda yo’q bo’lgan sifatni gapirsa, to gapirayotgan gapidan to’xtamagunicha Alloh uning joyini do’zax axlidan oqib chikkan yiring va qonlar to’planadigan joydan qiladi».
Abu Dovud rivoyati
Musulmon kishi g’iybat qilayotgan odamni qaytarishi lozim. Chunki g’iybatni eshitish harom. Birodarining obro’sini himoya qilgan kishiga chiroyli oqibatlar va’da qilingan.
Rasululloh sollallohu alayhi va sallam aytdilar: «Kim birodarining obro’sini giybatdan himoya qilsa, uni do’zaxdan omon saqlash Allohning zimmasidagi haq bo’ldi». Ahmad rivoyati

Mahdiyah

  • HIDOYAT ALLOHDAN...
  • Global Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 5209
  • -oldi: 4920
  • Xabarlar: 4369
  • Jins: Ayol
  • Allohim! O'zingdan o'zgaga muxtoj qilmagin...
Re: ISLOMDA oiladagi muomala
« Javob #12 : 19 Oktyabr 2009, 16:19:25 »
Oilaviy muammolar yechimi

No’’mon ibn Bashir roziyallohu anhudan: «Abu Bakr roziyallohu anhu Nabiy sollallohu alayhi va sallam xuzurlariga kirishga izn so’radi. Shu vaqt Oisha roziyallohu anhoning Rasululloh sollallohu alayhi va sallamga baland ovoz bilan gapirayotganini eshitib qoldi. Izn berilgach, kirib Oisha onamizni urishdilar: «Ey Ummu Ruvmonning kizi! Rasululloh sollallohu alayhi va sallamga ovozingni baland ko’tarasanmi?». Rasululloh sollallohu alayhi va sallam Abu Bakr bilan qizining o’rtasiga tushdilar. Abu Bakr roziyallohu anhu chiqib ketgach, Nabiy sollallohu alayhi va sallam Oisha roziyallohu anhuni rozi qilish uchun: «Ko’rdingizmi, siz bilan otangizning o’rtangizga tushdim»,- dedilar. So’ng yana Abu Bakr roziyallohu anhu kelib, kirishga izn so’radi. Shunda Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning Oisha roziyallohu anhoni kuldirayotganini eshitadi. Izn berilgach, Abu Bakr roziyallohu anhu: «Yo Rasululloh sollallohu alayhi va sallam, urishib qolgan vaqtingizda sherik qilganlaringizdek, xursandchiliklaringda ham sherik qilmaysizlarmi?»,- dedi».
(Ahmad rivoyati)


Hadisdan olinadigan saboqlar

Nabiy sollallohu alayhi va sallamning halimligiga ta’rif yo’q. Nabiy sollallohu alayhi va sallam aslo kibr qilmasdilar. Agar ayollaridan bir xato sodir bo’lsa, birinchi bo’lib Rasululloh sollallohu alayhi va sallam isloh qilishga harakat qilar edilar.
Er-xotin o’rtasida kelishmovchilik bo’lishi tabiiy xol. Oilada janjal chiqsa, darxol ikkovidan biri g’azabidan tushib toqati yetgancha juftini achchig’idan tushirishga harakat qilmog’i lozim. Shunda oila deb atalmish kema xayot dengizida suzishda davom etadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning xonadonidagi kelishmovchiliklar ayollari tomonidan bo’lar edi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning chiroyli hulqlari va halimliklari ayollarini achchig’idan tushirardi.
Ota eriga qarshi chiqqanligi uchun qiziga odob berishi mumkin. Bu oila tinchligi uchun zarur.
Agar xotin tarafidan bir xato sodir bo’lsa, er ayolga zarar berishga yoki nikoh tugunini yechishga shoshilmasdan, aql va halimlik bilan muomala qilishi va ayolining yaxshi xulqlarini eslab, bu xatoni kechirib yuborishi lozim.
Rasululloh sollallohu alayhi va sallam aytdilar: «Mo’min kishi mo’mina ayolga g’azab qilmaydi. Agar uning bir xulqini yomon ko’rsa, boshqasidan rozi bo’ladi». (Muslim rivoyati)
Kelishmovchilikni hal kilish uchun Allohga osiy bo’lib qolmaydigan darajada er-xotin o’z xaqqini talab qilishlari mumkin.
Ota faqat qiziga foydali bo’lgan o’rinlardagina qizining oilasiga aralashishi mumkin.
Saxl ibn Sa’d roziyallohu anhu rivoyat qilgan hadis.
Rasululloh sollallohu alayhi va sallam qizlari Fotima roziyallohu anhoning uyiga keldilar. Ali roziyallohu anhu uyda yo’q edi. «Amakingning o’g’li qani?»- dedilar. Fotima roziyallohu anhu: «Oramizdan gap o’tdi. So’ng mendan g’azablanib chiqib ketdi. Mening oldimda dam olgisi kelmadi»,- dedi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam bir kishiga: «Qarachi qayerda ekan-», dedilar. Haligi kishi: «U masjidda yotibdi», deb keldi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam masjidga keldilar. Ali roziyallohu anhuning  yelkasidan ridosi tushib ketgan, hammayog’i chang bo’lib yotar edi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam uning changlarini qoqib: «Ey Abu Turob!2 Turing», dedilar.
(Buxoriy va Muslim rivoyati)
Xofiz ibn Xajar (r.h) aytadilar: «Bu hadisda ko’p foydalar bor. Bulardan biri kuyovga yaxshi gapirib, g’azabidan tushirishdir».

___________________________________
2 Bu bilan "Ey tuproqqa belanib yotgan kishi" deyilmoqchi

Mahdiyah

  • HIDOYAT ALLOHDAN...
  • Global Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 5209
  • -oldi: 4920
  • Xabarlar: 4369
  • Jins: Ayol
  • Allohim! O'zingdan o'zgaga muxtoj qilmagin...
Re: ISLOMDA oiladagi muomala
« Javob #13 : 19 Oktyabr 2009, 16:23:58 »
Xotinlar o’rtasini isloh qilish

Anas roziyallohu anhudan: «Xafsaning Sofiyani yaxudiyning qizi degani, Safiyaga yetib keldi. Sofiya hafa bo’lib yig’ladi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam kirganlarida ham yig’lar edi. «Sizni nima yig’latdi?»- dedilar. Sofiya: «Xafsa meni yaxudiyni qizi debdi», dedi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Siz payg’ambarning qizisiz, amakingiz payg’ambar va siz payg’ambarning xotinisiz. Xafsa nimasi bilan sizga faxrlanyapti?»- dedilar. So’ng: «Ey Xafsa, Allohdan qo’rqing!»- dedilar».
(Ahmad rivoyati)


Hadisdan olinadigan saboqlar

Kundoshlar o’rtasida kelishmovchilik chiqqan paytlarda er hakamlik qilishi joizdir.
Ayol kishi o’z nomusini va dinini muhofaza qilish yo’lida unga kelayotgan so’zlar -xatto fozila ayollar tarafidan kelayotgan bo’lsa ham- o’z isbotini topmagunicha qattiq ishonch hosil qilmasligi kerak.
Nabiy sollallohu alayhi va sallam Sofiya roziyallohu anhuga yaxshi fazilatlarni bayon qilib berdilar. Chunki bu fazilatlar payg’ambar xonadoniga bog’liq bo’lgan taqvo va iymon kabi sharafli asos ustiga qurilgandir. Buni kamsitib bo’lmaydi. So’ng Nabiy sollallohu alayhi va sallam Xafsa roziyallohu anhuga nasihat qildilar.
Xafsa roziyallohu anhu jaxli chiqqan paytda yuqoridagi so’zni aytgan bo’lishi mumkin. Lekin musulmon kishi tilini har qanday toyilishlardan saqlashga buyurilgan.
«Ayting (ey Muxammad alayhis-salom), bandalarimga ular eng chiroyli (yaxshi) so’zlarni gapirishsin. Albatta shayton ularning orasiga adovatni tashlaydi. Albatta shayton insonga ochiq dushmandir». (Isro/53)

« So'nggi tahrir: 19 Oktyabr 2009, 16:26:51 muallifi Mahdiyah »

Mahdiyah

  • HIDOYAT ALLOHDAN...
  • Global Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 5209
  • -oldi: 4920
  • Xabarlar: 4369
  • Jins: Ayol
  • Allohim! O'zingdan o'zgaga muxtoj qilmagin...
Re: ISLOMDA oiladagi muomala
« Javob #14 : 21 Oktyabr 2009, 14:51:28 »
Ahli-ayolga ta’lim berish

Ibn Abbos roziyallohu anhudan, mo’minlar onasi Juvayriya Xorisa qizidan roziyallohu anhu: «Nabiy sollallohu alayhi va sallam Juvayriyaning oldidan bomdod namozi vaqtida chiqib ketdilar. Juvayriya joynomoz ustida edi. So’ng choshgoh payti qaytdilar. Juvayriya hali ham joynamozi ustida o’tirar edi. Nabiy sollallohu alayhi va sallam: «Sizning yoningizdan chiqib ketganimdan beri shu xolda o’tiribsizmi?»- dedilar. (Juvayriya): «Ha», dedi. Nabiy sollallohu alayhi va sallam: «Men sizdan keyin to’rt kalimani uch marta aytdim. Agar siz shu paytgacha aytgan zikrlaringiz bilan bu kalimani tortib ko’rilsa, albatta bu kalimalar ogir keladi. (Bu kalima) «Maxluqlar sonicha, Arshining og’irligi, kalimalarning siyoxichalik va O’zining rozili qadar hamd aytib, Allohni poklayman».
(Ahmad va Muslim rivoyatlari)


Hadisdan olinadigan saboqlar

Bu hadisda Nabiy sollallohu alayhi va sallamning ahli ayoliga nasihati, ularga mehribonligi va yaxshilikka yo’llaganligi bayon qilinyapti.
Er kishi axli ayoliga ta’lim berish va yaxshi yo’llarga yo’llashga xarakat qilmogi lozim. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam dedilar.
«Allohning rahmati bo’lsin bir kishiga-ki, u kechasi turib namoz o’qiydi va ayolini ham uyg’otadi. Agar turishdan bosh tortsa, yuziga suv sepadi. Allohning rahmati bo’lsin bir ayolga-ki, u kechasi turib namoz o’qiydi va erini ham uyg’otadi. Agar turishdan bosh tortsa, yuziga suv sepadi».
(Abu Dovud, Nasaiy va Ibn Moja rivoyatlari)
Mazkur hadisda aytilgan sifatlar bilan ziynatlangan xonadon haqiqiy baxtli xonadondir. Chunki Allohga itoat qilishda bir-biriga yordam bermoqlik oila baxtining asosidir.
Shayxul-islom Ibn Taymiya (r.h) aytadi: «Allohni doim zikr qilib yurish – banda shug’ullanadigan ishlarning eng afzali ekanini olimlar bilittifoq ta’kidlashgan».
Sa’d ibn Abu Vaqqos roziyallohu anhudan: «Biz Rasululloh sollallohu alayhi va sallam xuzurlarida edik. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam: «Sizlardan qaysi biringiz bir kunda mingta savob olishdan ojiz?»-dedilar. «Qanday qilib oladi?»- deb so’rashdi. Rasululloh s.a.v: «Yuz marta tasbeh aytadi, shunda unga mingta yaxshilik yoziladi yoki mingta xatosi o’chiriladi»,- dedilar.
(Muslim rivoyati)
Yo Alloh! Kancha ulug’ fazllar bor, biz undan g’ofilmiz.


 

Islomda farzand tarbiyasi

Muallif MuslimаBo'lim Oila va jamiyat

Javoblar: 151
Ko'rilgan: 89446
So'nggi javob 06 Noyabr 2018, 13:29:31
muallifi MirzoMuhammad
Mo'minlarga shifo - Islomda!!!

Muallif Munira xonimBo'lim Islom

Javoblar: 12
Ko'rilgan: 13620
So'nggi javob 13 Avgust 2007, 13:55:30
muallifi Munira xonim
Islomda Moda, Modern,Styl.

Muallif saraton07Bo'lim Umumiy

Javoblar: 4
Ko'rilgan: 6470
So'nggi javob 01 Iyul 2008, 00:47:06
muallifi saraton07
ISLOMDA KIM NIMAGA MUHTOJ?

Muallif ajmiyBo'lim Umumiy

Javoblar: 8
Ko'rilgan: 4635
So'nggi javob 12 Mart 2009, 00:16:03
muallifi Afruza