Abu Lays Samarqandiy. Tanbehul g'ofiliyn  ( 443387 marta o'qilgan) Chop etish

1 2 3 4 5 6 ... 107 B


Laylo  28 Iyun 2006, 07:06:11

AL-FAQIH ABU LAYS AS-SAMARQANDIY

TANBEHUL–G‘OFILIYN
(G‘aflatdan uyg‘otish)

Arab tilidan Dilmurod Qo‘shoqov tarjimasi

"Movarounnahr"
Toshkent

© «Mutarjim», Toshkent, 2003-2005


Tanbehul g'ofiliyn



Muallif: Abu Lays Samarqandiy
Hajmi: 1,23 Mb
Fayl tipi: pdf, zip
Saqlab olish
Online o'qish


MUNDARIJA

Hadis ilmi va uning turlari haqida qisqacha ma’lumot
Muallif muqaddimasi
1-bob. Ixlos
2-bob. O‘lim qo‘rqinchi va shiddati
3-bob. Qabr azobi va uning qattiqligi
4-bob. Qiyomatning qo‘rqinchi va dahshatlari
5-bob. Do‘zax va do‘zax ahlining sifatlari
6-bob. Jannat va jannat ahlining sifatlari
7-bob. Allohning rahmatidan umid qilish
8-bob. Yaxshi ishlarga buyurish va yomon ishlardan qaytarish
9-bob. Tavba
10-bob. Yana tavba haqida
11-bob. Ota-onaning haqqi
12-bob. Farzandning ota ustidagi haqlari
13-bob. Silai rahm
14-bob. Qo‘shnichilik haqlari
15-bob. Aroq ichishdan qaytarish
16-bob. Yolg‘ondan qaytarish
17-bob. G‘iybat
18-bob. Chaqimchilik
19-bob. Hasad
20-bob. Kibr
21-bob. Ihtikor
22-bob. Kulishdan qaytarish
23-bob. G‘azabni yengmoq
24-bob. Tilni saqlash
25-bob. Hirs va uzun orzu
26-bob. Kambag‘allarning fazilatlari
27-bob. Dunyodan yuz o‘girish
28-bob. Balo va mashaqqatlarga sabr qilish
29-bob. Musibatga sabr qilish
30-bob. Tahoratning fazilatlari
31-bob. Besh vaqt namoz haqida
32-bob. Azon va takbir fazilati
33-bob. Tahorat va poklik
34-bob. Jum’aning fazilati
35-bob. Masjidlarning hurmati
36-bob. Sadaqaning fazilati
37-bob. Sadaqa balolarni daf qilishi haqida
38-bob. Ramazon oyi fazilatlari
39-bob. Zulhijja oyining dastlabki o‘n kuni fazilati
40-bob. Ashuro kunining fazilati
41-bob. Nafl ro‘zasi, oyning 13-,14-,15-kunlari ro‘zasi va rajab oyi ro‘zasining fazilati
42-bob. Ahli ayolga nafaqa qilish
43-bob. Qo‘l ostdagilarning rioyasi haqida
44-bob. Yetimlarga yaxshilik qilish
45-bob. Zino haqida
46-bob. Ribo yeyish haqida
47-bob. Gunohlar haqidagi rivoyatlar
48-bob. Zulm haqida
49-bob. Rahmat va shafqat
50-bob. Allohdan qo‘rqish haqida
51-bob. Alloh taoloni zikr qilish haqida
52-bob. Duo haqida
53-bob. Tasbeh aytish haqida
54-bob. Payg‘ambar (s.a.v.)ga salovot aytishning fazilati haqida
55-bob. "La-a ilaha illalloh" kalimasining fazilati haqida
56-bob. Qur’on fazilatlari haqida
57-bob. Ilm talab qilish fazilati haqida
58-bob. Ilmga amal qilish
59-bob. Ilm ahli bilan o‘tirishning fazilati
60-bob. Shukr
61-bob. Kasb qilish fazilati
62-bob. Kasb qilish va haromdan hazar qilish
63-bob. Taom berish va husni xulq fazilati
64-bob. Allohga tavakkul
65-bob. Xudojo‘ylik
66-bob. Hayo
67-bob. Amal va niyat biriligi
68-bob. Mag‘rurlanish
69-bob. Haj fazilati
70-bob. Posbonlik fazilati
71-bob. Chavandozlik va o‘q otish fazilati
72-bob. Muhammad (s.a.v.) ummatlari fazli
73-bob. Erining xotini ustidagi haqlari
74-bob. Xotinning eri ustida haqlari
75-bob. Nizolashganlar o‘rtasini isloh qilish va arazlashishdan qaytarish
76-bob. Sultonlarga aralashish
77-bob. Kasallik va kasalni ko‘rishlik
78-bob. Nafl namozlari fazilati
79-bob. Namozni mukammal o‘qish va unda xushu’ qilish
80-bob. Duo va tasbehlar
81-bob. Muloyimlik
82-bob. Sunnatga amal qilish
83-bob. Oxirat ishlariga qayg‘urish
84-bob. Kishining qanday tong ottirishi to‘g‘risida
85-bob. Tafakkur qilish
86-bob. Qiyomat alomatlari
87-bob. Abu Zarr G‘iforiy (r.a.) hadislari
88-bob. Toatda jiddu jahd qilish
89-bob. Shayton adovati va xiylalari
90-bob. Rizo
91-bob. Mav’izalar
Hikoyatlar bobi
So‘ngso‘z
Muallif haqida


Qayd etilgan


Laylo  28 Iyun 2006, 07:06:33

HADIS ILMI VA UNING TURLARI HAQIDA QISQACHA MA’LUMOT

Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam hayotlik chog‘larida vahiy kelgandan boshlab to vafotlariga qadar aytgan so‘zlari, bajargan fe’llari, biron sahoba qilgan ishni tasdiqlaganlari yoki indamasalar-da, iqror qilgan narsalari hadis yoki sunnat deyiladi.
Payg‘ambar (s.a.v.) davrlarida hadisni sahobiylar eshitiboq, yozmasdan unga amal qilar edilar. Chunki hadis Qur’on oyatlariga aralashib ketmasligi uchun Payg‘ambar (s.a.v.) uni yozishni man’ qilar edilar. Ammo Qur’on mukammal shaklda nozil bo‘lib, sahifalar holiga keltirib bo‘lingach, odamlar hadisni yozishga ehtiyoj seza boshlashdi. Chunki Payg‘ambar (s.a.v.) vafotlaridan keyin tobe’inlar davrida Islom dushmanlari tomonidan Islomning ichiga har xil fitnalar va shular qatorida Payg‘ambar (s.a.v.) aytmagan yolg‘on hadislarni kirgizish hollari ko‘zga ko‘rina boshladi. Tobe’inlar davrida u qadar ko‘p hadis yozilmadi. Taba’ tobe’in va ulardan keyingi asrda yashagan olimlar hadisni chuqur o‘rganib, uni darajalarga bo‘lib, kitob shaklida yoza boshladilar. Buning barobarida hadis rivoyat qilishda asos bo‘lgan jarh va ta’dil ilmi ham kelib chiqdi.
Hijratning IV asriga kelib hadis va hadisga taalluqli bilimlar mukammal va alohida-alohida ilm tusini oldi. Endi hadislar sanadi, roviyi va matniga qarab darajalarga bo‘linadi. Hadis ilmi olimlari Rasulullohdan deb qilingan har bir hadisni darajasiga qarab «mutavotir», «sahih» va boshqalarga bo‘lib, har birining shartlarini va hukmlarini bayon qildilar.
Parvardigordan yordam so‘rab, hadisdagi matn, sanad-isnod ma’nosini hadislar darajasiga ko‘ra bildiramiz.
Matn — sanadning kalomga borib tugashi.
Sanad, isnod — roviylarni matn bilan bog‘lovchi silsila.
Hadis darajalari:
1. Sahih — sanaddagi roviylar o‘zidan oldingi roviydan bevosita olgan hadisdir. Bu o‘rinda roviyning odili bo‘lishligi, mukammal shaklda hadisni zabt qilganligi va hadisning sahihligiga ta’sir qiluvchi illat bo‘lmasligi shart qilingan. Ahli hadisning ijmosi bilan unga amal qilish vojibdir.
2. Muttafaqun alayh — Imomi Buxoriy va Imom Muslim o‘z «Sahih»larida biron hadisni zikr qilsalar va bu hadislar ma’noda va matnda bir xil bo‘lsa, muttafaqun alayh, ya’ni, bu ikki muhaddis ittifoq bo‘lishgan, deyiladi.
3. Hasan — bunda sahihda shart qilingan narsalar mavjud bo‘lishligi zarur, lekin roviyning hadis zabti (hadisni yoddan bilishi yoki yozib olishi) biroz yengilroq bo‘ladi.
4. G‘arib — hadisning rivoyatida bir roviyning yakka haq, ba’zisida roviyning bir o‘zi bo‘lmog‘i.
5. Zaif — o‘zida «hasan»ning sifatlarini jamlamagan, uning shartlaridan biror shartni yo‘qotgan hadis. Fazilatli amal zikr etilgan bo‘lsa, zaif hadisga amal qilish mustahabdir.
6. Mursal — zaif hadisning bir turi, isnodining oxirida tobe’inning o‘zi (sahobani zikr qilmay) «Rasululloh shunday qilgan edilar», deydi. Buning hukmi ixtilofli.
7. Mu’zal — zaif hadisning bir turi, isnodidan ikki yoki undan ortiq roviyning tushib qolishi. U mursal va munqoti’dan ham yomon holatdir.
8. Munqoti’ — uzilishi qanday sababdan bo‘lmasin, isnodi ulanmagan hadis. Isnodining uzilishi boshdami, o‘rtasidami yoki oxiridami — buning farqi yo‘q. Munqoti’ning hukmi ham zaif hadis kabidir.
9. Mudallas — isnodidagi biron aybni yashirib, uning zohirini chiroyli ko‘rsatishga urinilgan hadis, uning hukmi zaif hadis hukmidadir.
10. Mavzu’ — Payg‘ambarga (s.a.v.) nisbat berilgan, lekin aslida to‘qib chiqarilgan yolg‘on hadis. Ulamolarning ijmosiga ko‘ra, uni rivoyat qilish halol emas.
11. Matruk — isnodida yolg‘onchi deb gumon qilingan roviyi bor hadis. Hukmi olinmaydi.
12. Munkar — isnodida zaif roviy bo‘lib ishonchli deb bilingan roviyning hadisiga zid kelgan hadis.
13. Marfu’ — Payg‘ambarga (s.a.v.) biror so‘z, fe’l, taqrir yoki sifatni izofa qilish.
14. Mavquf — sahobaga biror so‘z, fe’l, taqrirni izofa etish. Masalan: «Ali ibn Abu Tolib shunday dedi», deyish.

Qayd etilgan


Laylo  28 Iyun 2006, 07:07:14

MUALLIF MUQADDIMASI

Alhamdu lillalhillazi hadana likitabihi va fazzolana ‘ala soiril umami biakromi anbiyaihi, hamdan yastajlibul marg‘uba min rizoihi va yasta’tiful maxzuna min ‘atoihi va yaj’aluna minash shakiriyna linu’amihi val’arifiynna lialaihi va sollallohu a’ala Muhammadin rosulihil mustofa va nabiyyihil mujtaba va ‘la alihi va ‘itratihit toyyibiyna va ‘ala ashabihi va ummatihi ajma’iyn.

Faqih, zohid, amal qiluvchi olim Nasr ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Ibrohim Samarqandiy rahmatullohi alayhi aytadi: Qaysi kishini Alloh taolo odobda taniqli, ilmda nasibali, hukm va pandu nasihatlarda ibratli, solihlarning siyratiga tavaqqufli va mujtahidlarning ijtihodida bo‘lishdek ulug‘ baxt bilan rizqlantirgan bo‘lsa, bunday kishini Allohning yo‘lida harakat qilishi lozim deb bildim. Chunki Alloh taolo aytadi:

"œ(Ey Muhammad), Parvardigoringizning yo‘li — diniga hikmat va chiroyli pand-nasihat bilan da’vat qiling!" (Nahl, 125.)

1. Allohning elchisi Muhammad sallallohu alayhi vasallamdan Abdulloh ibn Mas’ud (Alloh undan rozi bo‘lsin) rivoyat qiladi. "œRasululloh (s.a.v.) bizga malol kelmasin deb, va’z aytmoq uchun ma’lum kunlarni belgilab qo‘ygan edilar".

Mening vasiyatim, avvalo fikr qilib, bulardan eslatma-ibrat olish, keyin boshqalarga eslatish. Bu ishga bizni Alloh taolo buyurgan va rasuli ham. Alloh aytadi:

«Allohning kitobini odamlarga ta’lim berib va o‘zingiz o‘qib-o‘rganib, yolg‘iz Parvardigorga ibodat qiladigan kishilar bo‘lingizlar» (Oli Imron, 79).

Ba’zi mufassirlar bu oyatni: "œInsonlarga kitobdan o‘rgatayotgan narsalaringizga amal qilguvchi bo‘linglar", deb tafsir qilishgan. Alloh taolo yana aytadi".

"œAllohdan bandalari orasidagi olim-bilimdonlari-gina qo‘rqur" (Fotir, 28). Boshqa bir oyatda, U payg‘ambari Muhammadga (s.a.v.) deydi:

"œEy (liboslarga) burkanib olgan zot, turing-da, (insonlarni oxirat azobidan) ogohlantiring!" (Muddassir, 1-2).

Boshqa o‘rinda yana Alloh taolo aytadi:
"œVa (Qur’on bilan) pand-nasihat qiling! Zero, bu pand nasihatlar mo‘minlarga naf yetkazur" (Vaz-zoriyot, 55).

Qayd etilgan


Laylo  28 Iyun 2006, 07:07:36

2. Payg‘ambardan (s.a.v.) rivoyat qilinganki: "œBir soatlik tafakkur bir yillik nafl ibodatdan yaxshidir".

Ibrat, hikmat va mav’izalardan yuz o‘girgan kishi ikki xislatdan birida bo‘ladi: yo oz amal qilib, o‘zini ko‘p yaxshilik qilguvchilardan hisoblab qoladi. Yo ba’zi harakatlar qilib urinadi, bu ko‘ziga ko‘p ko‘rinadi va shu bilan o‘zini afzal bilib, sa’y-harakat va amallarini yo‘q qilib qo‘yadi. Agar bularga (hikmat va mav’izalarga) nazar qilsa, ibodatlarga hirsi ziyoda bo‘lib, darajasi past ekanini biladi.

Allohdan yaxshi amallar va ulug‘ barakotlarga muvaffaq etishini so‘raymiz. U zot ne’mat berguvchi, qodir zotdir.

___________
MUALLIF MUQADDIMASIDAGI HADISLAR

1. Abdulloh ibn Mas’ud. Muttafaqun alayhi*.
2. Abu Hurayra. «Bir soat fikrlash...» Mavzu’* Abu Shayxning «Al-uzoma» kitobida (44) va Javziyning «Al-mavzu’otlar» kitobida (144/3).

Qayd etilgan


Laylo  28 Iyun 2006, 07:08:13

I BOB. IXLOS

2. Faqih (Abu Lays Samarqandiy (Alloh u kishini rahmat qilsin) aytadi: Muhammad ibn Labid rivoyat qilgan hadisda Payg‘ambarimiz sallallohu alayhi vasallam deydilar: "œSizlarning orangizga kirishidan eng xavfsiragan narsam kichik shirkdir". "œKichik shirk nima, yo Rasulalloh?" deb so‘rashdi. Aytdilar: "œRiyodir. Alloh taolo bandalarini amallariga ko‘ra jazolaydigan kunda ularga: "œDunyoda ular ko‘rsin uchun amal qilganlaring kishilarga boringlar, qaranglar-chi, ularning oldida biror yaxshilik topasizlarmi?" deydi".

Faqih (Alloh rahmat qilsin) aytadiki: Shubhasiz, ularga shu gap aytiladi. Chunki ularning amallari dunyoda aldashlik bo‘ldi, ularga oxiratda o‘zlarining aldovi asosida muomala qilinadi. Alloh taolo aytganidek:

"œAlbatta munofiqlar Allohni aldamoqchi bo‘ladilar, holbuki, Alloh ularni aldab qo‘yguvchidir" (Niso, 142). Ya’ni aldanganliklari barobarida ularni jazolaydi, amallarining savobini botil qiladi va  ularga Alloh aytadi: "œKim uchun amal qilgan bo‘lsangizlar, o‘shalarga boringlar va  albatta, sizlarning amallaringiz uchun Mening huzurimda savob yo‘qdir".

Chunki bu amallar xolis Alloh uchun bo‘lmadi. Qachonki banda xolis Alloh taolo uchun amal qilsa, shundagina savob vojib bo‘ladi. Agar o‘sha amalda Alloh taologa boshqani sherik qilsa, Alloh bunday amaldan bezordir.

Qayd etilgan


Laylo  28 Iyun 2006, 07:08:30

3. Abu Hurayra roziyallohu anhu Payg‘ambarimizdan rivoyat qiladi:
Alloh taolo aytadi: "œMen sheriklardan behojatman va Menga boshqani sherik qilgan amaldan ham behojatman, so‘ng Menga boshqani sherik qilib amal etgan kimsadan ham bezorman".

Ya’ni, birov uchun qilingan amaldan ham va shu amalni bajaruvchidan ham behojatman, deydi. Albatta, Alloh taolo bu amaldan biror narsani qabul qilmaydi, faqat ixlos bilan qilingan amalni qabul etadi. Agar ixlos bo‘lmasa, unday amalni qabul etmaydi. Oxiratda unga savob yo‘qdir va uning borar joyi jahannamdir. Bunga dalil Alloh taoloning so‘zi: "œKim naqd(dunyo)ni ko‘zlovchi bo‘lsa, Biz (shu dunyoda ulardan) o‘zimiz istagan kimsalar uchun o‘zimiz xohlagan narsani naqd qilib berurmiz". Ya’ni, kimki dunyo ishini xohlasa, oxirat savobini umid qilmasa, dunyo matosidan xohlaganimizcha shu dunyoda unga beramiz. "œKim uchun", ya’ni kimni xohlasak, halok qilurmiz va "œkimniki xohlasak", dunyo matosidan nimaiki bo‘lsa, xohish-irodamiz bilan berurmiz, uning xohishi bilan emas, deyiladi. "œSo‘ng unga jahannamni joy qilib berurmiz". Ya’ni, Biz oxiratda unga do‘zaxni vojib qilgaymiz, "œunga kiradigan", ya’ni do‘zaxga kiradigan. "œMazammat va quvg‘inga duchor bo‘lgan holda", ya’ni Alloh taoloning rahmatidan uzoqlashtirilgan holda do‘zaxga tashlanadi. "œKimiki oxiratni istasa", ya’ni kim oxirat savobini istasa, "œoxiratga loyiq sa’y-harakat qilsa", ya’ni Alloh taologa ixlos bilan amallarini oxirat uchun qilsa, "œmo‘min bo‘lgan holda", ya’ni amal bilan birga imonli bo‘lsa, chunki amal imonsiz qabul qilinmaydi: "œunday zotlar", ya’ni dunyoda riyo uchun amal qilmay, oxirat savobini talab etib, amal qilgan zotlar... "œUnday zotlarning sa’ylari (Alloh nazarida) maqbuldir", ya’ni ularning amallari qabul bo‘ladi.

"œBu dunyoda odamlarning barchalariga — mana bularga ham, anavilarga ham Parvardigoringizning ne’matidan ato eturmiz", ya’ni ikki jamoaga — mo‘minlarga ham, kofirlarga ham Parvardigoringiz rizqidan beriladi. "œParvardigo-ringizning ne’mati man qilinmas" (Al-Isro, 18-20), ya’ni Parvardigoringizning rizqi bu dunyoda hech kimdan — mo‘min, kofir, yaxshi va yomondan man’ qilinmaydi.

Bu oyati karimada Alloh taolo, albatta kimiki Allohdan boshqa uchun amal qilsa, oxiratda unga savob yo‘qligini va borar joyi jahannam ekanligini bayon qildi. Kimiki Alloh taolo uchun amal qilsa, uning amali maqbuldir. Agar Alloh taolodan boshqasi uchun amal qilsa, unga amalidan foyda yo‘q, faqatgina, xabarda kelganidek, mashaqqat va qiynalish bor, xolos.

Qayd etilgan


Laylo  28 Iyun 2006, 07:08:47

4. Abu Hurayradan rivoyat qilinadi: Payg‘ambarimiz sallallohu alayhi vasallam aytdilar: "œRo‘zador borki, uning ro‘zasida faqat ochlik va chanqoqlikdan boshqa hech qanday nasiba yo‘qdir. Sahar turuvchi borki, uning turishida faqat erta uyg‘onish va qiynalishdan boshqa hech nasiba yo‘qdir". Ya’ni, agar ro‘za va namoz Alloh taolo uchun bo‘lmasa, unga savob yo‘q.

Hukamolarning ayrimlaridan rivoyat qilinadi "œRiyo va dovruq uchun toat-ibodat qilgan kishining misoli cho‘ntagini toshga to‘ldirib bozorga  chiqqanga o‘xshaydi. Odamlar aytishadi: "œBu kishining cho‘ntagi qanchalar to‘la". Holbuki, unga insonlarning shu so‘zidan boshqa foyda yo‘qdir va agar biror narsa sotib olmoqchi bo‘lsa, unga hech narsa berishmaydi. Riyo va dovruq uchun qilingan amal ham shunday. Oxiratda unga savob bo‘lmaydi. Alloh taolo aytganidek:

"œ(Zotan) Biz ular qilgan har bir (yaxshi) amalga kelib, uni sochilgan to‘zon (kabi) qilib qo‘ygandirmiz" (Furqon, 23), ya’ni Alloh taolodan boshqasi uchun qilingan amallarning savobini yo‘q etib, ularni xuddi sochilgan to‘zondek qilgaymiz. (U to‘zon quyosh nurida ko‘rinadigan chang-g‘uborga o‘xshashdir).

Qayd etilgan


Laylo  28 Iyun 2006, 07:09:05

5. Sufyon Savriydan, uning Mujohiddan eshitganlarini Vaki’ rivoyat qiladi. Aytishlaricha, Payg‘ambarimiz sallallohu alayhi vasallam oldilariga bir kishi keldi va: "œYo Rasulalloh men sadaqa qilmoqchiman va shu sadaqa bilan Allohnning roziligini topmoqchiman, meni yaxshi deyishlarini xohlayman", dedi. So‘ng ushbu oyat nozil bo‘ldi:

"œBas, kim Parvardigoriga ro‘baro‘ bo‘lishidan umidvor bo‘lsa, (ya’ni kim Alloh taoloning qudratidan qo‘rqib tursa va  Allohning savobini xohlagan bo‘lsa), u holda yaxshi amal qilsin va Parvardigoriga bandalik qilishda biron kimsani Unga sherik qilmasin (ya’ni, qiladigan amallarini yolg‘iz Alloh uchun qilsin)" (Kahf, 110).

Hakimlardan biri aytadi: "œKim yetti amalni yetti narsasiz qilsa, qilgan amali unga foyda bermaydi. Birinchisi, qo‘rquv bilan, ammo saqlanmasdan amal qilsa, ya’ni, albatta men Allohning azobidan qo‘rqaman, desa-yu, gunohlardan ehtiyot bo‘lmasa. Bas, bunday so‘z unga hech qanday foyda bermaydi. Ikkinchisi, talabsiz umid bilan amal qilsa, ya’ni men Alloh taoloning savobidan umid qilaman, deydi, ammo solih amallar bilan savobni talab etmaydi, uning so‘zidan  biror foyda yo‘qdir. Uchinchisi, qasdsiz niyat, ya’ni yaxshilik va toat-ibodatlar kabi amallar qilishlikni qalbida niyat etadi. Shuni qilishlikni o‘zi qasd qilmaydi, uning niyatidan biror foyda yo‘qdir. To‘rtinchisi, harakatsiz duo qilish, ya’ni yaxshi ishlarga muvaffaq etishni so‘rab Alloh taologa duo etadi, ammo harakat qilmaydi,  uning duosidan hech bir foyda yo‘q. Holbuki, Alloh taolo yordam qilishi uchun harakat lozimdir. Alloh aytadiki:

"œBizning (yo‘limiz)da kurashgan zotlarni, albatta, o‘z yo‘limizga hidoyat qilurmiz. Aniqki, Alloh chiroyli amal qiluvchi zotlar bilan birgadir". (Ankabut, 69.)
Ya’ni, ibodat va dinda harakat qilgan kishilarni shunga erishtiraman, deyilmoqda.

Beshinchisi, pushaymonsiz istig‘for aytish, ya’ni Allohdan kechirishini so‘raydi-yu, ammo qilgan gunohlariga pushaymon bo‘lmaydi. Pushaymonsiz kechirim so‘rash foyda bermaydi. Oltinchisi, oshkora amal qilib, maxfiy amal qilmaslik, ya’ni oshkora qilganida ishlarini yaxshi bajaradi va yashirin, maxfiy holda yaxshi bajarmaydi, bu holda oshkoraligi unga hech bir foyda bermaydi. Yettinchisi, ixlossiz ko‘p amal qilish, ya’ni toat-ibodatda harakatni ko‘p qiladi, tirishadi, lekin Alloh taologa ixlos bilan amal qilmaydi. Ixlossiz uning amallari foyda bermaydi. Bunday amalda o‘zini-o‘zi aldagan bo‘ladi.

Qayd etilgan


Laylo  28 Iyun 2006, 07:09:23

6. Abu Hurayra roziyallohu anhuning Rasululloh sallallohu alayhi vasallamdan rivoyat qilishicha, u zot aytadilar: "œOxir zamonda sut soqqandek dunyoni sog‘ish uchun qavmlar chiqadi (kitobning boshqa bir nusxasida: "œdunyoni tortadilar, jalb etadilar"), ya’ni din (nomi) bilan dunyoni yeydilar, (yana boshqa bir nusxada: "œdunyoni oladilar"), ya’ni dunyoni egallab oladilar, so‘ng yumshoqligi qo‘y terisidek liboslar kiyadilar. Ularning tillari shakardan shirinroq, qalblari esa bo‘rilarning qalbidek".

Alloh taolo aytadiki: "œMeni aldaysizlarmi yoki menga qarshi jur’at qilasizlarmi? (Jur’at qilish hech fikrlamasdan o‘zini qo‘rqmas, shijoatli ko‘rsatishdir) o‘zimga qasamki, albatta ularning ustiga bir fitnani yuborgayman, unda oqil-hakimlar lolu hayron qolgaydir".

Qayd etilgan


Laylo  28 Iyun 2006, 07:09:52

7. Abu Hurayra rivoyat qiladi: Payg‘ambarimizning yonlariga bir kishi kelib: "œYo Rasulalloh, men bir amalni qildim, uni sir saqladim, so‘ng undan xabardor bo‘lib qolishdi, mana shu narsa meni quvontirsa, bu amalda menga savob bormi?" dedi. Payg‘ambarimiz (s.a.v.) aytdilar: "œBu ishda sen uchun sirligi va oshkoraligida — har ikkisida ham savob bor".

Qayd etilgan