Muallif Mavzu: Rahmatulloh Obidov. Qur'on va tafsir ilmlari  ( 224571 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

Musannif Adham

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 15
  • -oldi: 918
  • Xabarlar: 4138
  • Jins: Erkak
Re: QUR'ON VA TAFSIR ILMLARI. Rahmatulloh Obidov.
« Javob #600 : 11 Noyabr 2008, 02:46:55 »
Qur’oni Karimning quyidagi oyatlari mazmunini ham faqat astronomiyadan xabardor odamgina tushunishi mumkin:

الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ بِحُسْبَانٍ

«Quyosh ham, oy ham(aniq) hisob bilan(joriydir)». (Ar-Rohman, 5.)

هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاءً وَالْقَمَرَ نُورًا وَقَدَّرَهُ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَالْحِسَابَ مَا خَلَقَ اللَّهُ ذَلِكَ إِلا بِالْحَقِّ يُفَصِّلُ الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ

«U quyoshni ziyo taratuvchi va oyni nur (sochuvchi) etgan holda yillarning adadini va (vaqt o‘lchovlaridagi) hisobni bilishlaringiz uchun uni(oyni) manzil (burj)larga (bo‘lib) o‘lchab qo‘ygan zotdir». (Yunus, 5)

وَخَسَفَ الْقَمَرُ (٨)وَجُمِعَ الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ

«Oy ham tutilganda, quyosh va oy birlashtirilganda...». (Qiyomat, 8-9.)
Donishmand zamonasidan o'zib ketadi
Aqlli kishi zamon bilan qadam-baqadam yuradi
Aqlsiz kishi zamondan orqada qoladi
Ahmoq esa zamon yo'liga to'g'anoq bo'lishga urinadi.

Musannif Adham

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 15
  • -oldi: 918
  • Xabarlar: 4138
  • Jins: Erkak
Re: QUR'ON VA TAFSIR ILMLARI. Rahmatulloh Obidov.
« Javob #601 : 11 Noyabr 2008, 02:49:26 »
ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ

«Alloh kechani kunduzga kiritadi va kunduzni kechaga kiritadi». (Haj, 61.)


أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى وَأَنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ

«Alloh kechani kunduzga kiritishini, kunduzni kechaga kiritishini hamda quyosh va oyning har birini belgilangan muddatga joriy bo‘ladigan qilib bo‘ysundirib qo‘yganini va Alloh shak-shubhasiz qilayotgan amallaringizdan ogoh ekanini ko‘rmadingmizmi?!» (Luqmon, 29.)

وَالشَّمْسُ تَجْرِي لِمُسْتَقَرٍّ لَهَا ذَلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ

«Quyosh (tinmay) o‘z qarorgohi tomon joriy bo‘lur. Bu qudratli va bilimli Zotning o‘lchovidir». (Yosin, 38.)



Donishmand zamonasidan o'zib ketadi
Aqlli kishi zamon bilan qadam-baqadam yuradi
Aqlsiz kishi zamondan orqada qoladi
Ahmoq esa zamon yo'liga to'g'anoq bo'lishga urinadi.

Musannif Adham

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 15
  • -oldi: 918
  • Xabarlar: 4138
  • Jins: Erkak
Re: QUR'ON VA TAFSIR ILMLARI. Rahmatulloh Obidov.
« Javob #602 : 11 Noyabr 2008, 02:50:13 »
Alloh Ta’oloning quyidagi oyati ma’nosini ham faqat insonning ichki va tashqi a’zolarining bilimdonlari — tibbiyot mutaxassislarigina tushunishi mumkin. Alloh aytadi:

الَّذِي خَلَقَكَ فَسَوَّاكَ فَعَدَلَكَ (٧)فِي أَيِّ صُورَةٍ مَا شَاءَ رَكَّبَكَ

«U (Alloh) seni yaratib, so‘ng (barcha a’zolaringni) tiklab, so‘ng(qomatingni) rost qilib qo‘ygan Zot-ku! U seni O’zi qaysi suratni xohlagan bo‘lsa (o‘sha suratda) tarkib topdirdi-ku!». (Infitor, 7-8.)
Donishmand zamonasidan o'zib ketadi
Aqlli kishi zamon bilan qadam-baqadam yuradi
Aqlsiz kishi zamondan orqada qoladi
Ahmoq esa zamon yo'liga to'g'anoq bo'lishga urinadi.

Musannif Adham

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 15
  • -oldi: 918
  • Xabarlar: 4138
  • Jins: Erkak
Re: QUR'ON VA TAFSIR ILMLARI. Rahmatulloh Obidov.
« Javob #603 : 11 Noyabr 2008, 02:52:08 »
Jaloliddin As-Suyutiy ham «Al-Itqon» nomli kitobining oltmish beshinchi bobida, «Al-Iklil fiy istinbotit-Tanzil» kitobida ilmiy tafsir borasida oyat va hadislar keltirib so‘z yuritgan. As-Suyutiyning fikricha ham, Alloh Ta’olo Qur’onda biror ilmni unutmay zikr etgan. Alloh aytadi:

مَا فَرَّطْنَا فِي الْكِتَابِ مِنْ شَيْءٍ

«Kitobda (Lavhul mahfuzda) biror narsani (yozmasdan) qoldirmaganmiz». (An’om, 38.)

وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَانًا لِكُلِّ شَيْءٍ

«Sizga hamma narsani bayon qilib beruvchi... Kitob (Qur’on)ni nozil qildik». (Nahl, 89.)
Donishmand zamonasidan o'zib ketadi
Aqlli kishi zamon bilan qadam-baqadam yuradi
Aqlsiz kishi zamondan orqada qoladi
Ahmoq esa zamon yo'liga to'g'anoq bo'lishga urinadi.

Musannif Adham

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 15
  • -oldi: 918
  • Xabarlar: 4138
  • Jins: Erkak
Re: QUR'ON VA TAFSIR ILMLARI. Rahmatulloh Obidov.
« Javob #604 : 11 Noyabr 2008, 02:52:51 »
Imom At-Termiziy rivoyat qilgan hadisda Rasululloh (s.a.v.) dedilar: «Yaqin kelajakda fitnalar boshlanadi». «Fitnadan nima bilan chiqiladi?» — deb so‘raldi. Rasululloh (s.a.v.): «Allohning Kitobi bilan. Chunki unda sizlardan avvalgilarning ham, sizlardan keyshgilarning ham va o‘rtalaringizdagi qavmlarning ham xabarlari yozib qo‘yilgan».(Muhammad Husayn Az-Zahabiy. At-tafsir val-mufassirun. Qohira. 2000 y. 7-nashr. 2-j. 350-351- betlar.)

Abu Hurayra (r.a.) rivoyat qilgan hadisda Rasululloh (s.a.v.) dedilar: «Agar Alloh Ta’olo biror narsani unutgan bo‘lganda, zarrani, isiriq urug‘ini va chivinni gapirmagan bo‘lardi». (As-Suyutiy. Al-Itqon. 2-j. 136-bet.)

Sa’id ibn Mansur Ibn Mas’ud(r.a.)dan qilgan rivoyatda, u kishi dedilar: «Kim ilm o‘rganmoqchi bo‘lsa, Qur’oni Karimni o‘rgansin. Chunki unda avvalgi va oxirgilarning xabari mavjud». (As-Suyutiy. Al-Iklil. 2-bet.)
« So'nggi tahrir: 11 Noyabr 2008, 02:56:14 muallifi Musannif Adham »
Donishmand zamonasidan o'zib ketadi
Aqlli kishi zamon bilan qadam-baqadam yuradi
Aqlsiz kishi zamondan orqada qoladi
Ahmoq esa zamon yo'liga to'g'anoq bo'lishga urinadi.

Musannif Adham

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 15
  • -oldi: 918
  • Xabarlar: 4138
  • Jins: Erkak
Re: QUR'ON VA TAFSIR ILMLARI. Rahmatulloh Obidov.
« Javob #605 : 11 Noyabr 2008, 02:54:33 »
Imom As-Suyutiy Qur’oni Karimda farosatli odamlar uchun barcha narsaga ishora bor degan so‘zlarining isboti sifatida shunday dalilni keltiradilar: «Payg‘ambarimiz (s.a.v.)ning umrlari oltmish uch yil komil ekanligiga Alloh Ta’olo ushbu oyatda ishora etgan:

وَلَنْ يُؤَخِّرَ اللَّهُ نَفْسًا إِذَا جَاءَ أَجَلُهَا

«Alloh biror jonni ajali kelganida kechga qoldirmas». (Munofiqun, 11.)

Ya’ni ushbu oyat Qur’oni Karimning oltmish uchinchi surasi nihoyasida kelgan va undan keyingi sura esa «Tag‘obun»dir. Payg‘ambarimiz(s.a.v.)ning vafotlaridan so‘ng sahobalar uchun ham «aldanib qolish kuni» bo‘ldi, ya’ni armonda qoldilar. (As-Suyutiy. Al-Itqon. 2-j. 136-bet.)
Donishmand zamonasidan o'zib ketadi
Aqlli kishi zamon bilan qadam-baqadam yuradi
Aqlsiz kishi zamondan orqada qoladi
Ahmoq esa zamon yo'liga to'g'anoq bo'lishga urinadi.

Musannif Adham

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 15
  • -oldi: 918
  • Xabarlar: 4138
  • Jins: Erkak
Re: QUR'ON VA TAFSIR ILMLARI. Rahmatulloh Obidov.
« Javob #606 : 11 Noyabr 2008, 02:57:14 »
Abul Fazl Al-Marisiy ilmiy tafsir haqida shunday deydi: «Qur’on avvalgilar va oxirgilarning ilmlarini o‘zida jam qilgan, shu ma’nodagi, Qur’ondagi ilmning haqiqati avvalo, Allohda jam bo‘lgan, keyin muayyan qismi Rasululloh (s.a.v.)da jam bo‘lgan, undan ba’zisiga esa to‘rt xalifa, Ibn Mas’ud, Ibn Abbos (r.a.) kabi sahobalar ega bo‘lganlar. (As-Suyutiy. Iklil. 2-bet.)

Tobe’iylar ham ana shu komil ilmdan nasibador bo‘lganlar. Keyin esa odamlarning himmati kamayib, sahobalar va tobe’iylar ko‘targan ilm yukini ko‘tara olmay qoldilar. Har kim ilohiy ilmni o‘z yo‘llariga burib olishga harakat qilib, o‘zlarining mazhablari va e’tiqodlariga munosibini olib, qolganini tark eta boshladilar. Natijada Qur’oni Karimning ilm dengizidan har kim o‘zi uchun ariq qazib oldi. Buning oqibatida bir-biridan farq qiladigan ilm tarmoqlari yuzaga keldi va qurrolar (Ibn Abbos(r.a.) shunday deganlar: «Men tuyamning ipini yo‘qotib qo‘ysam ham, uni  Qur’oni Karimdan topardim. (Qur’onda aytilmagan gap qolmaganligiga kinoya), nuhotlar (Qur’onni yod olgan va tajvid bilan, o‘ziga xos ohang bilan o‘qiydigan kishilar), mufassirlar, usulchilar, faqihlar, furu’chilar, tarixchilar, voizlar yoki xutabolar, faroizchilar, munajjimlar, balog‘atchilar (Qur’on oyatlari tarkibini, so‘z tuzilishini tahlil qiluvchi tilshunoslar), ishoratchilarga bo‘linib, bitta Qur’onning turli mutaxassislari paydo bo‘ldi. Undan tashqari Qur’on oyatlarida ochiq yoki ishora bilan zikr etilgan so‘zlardan tib, mantiq, astronomiya, handasa, matematika, turli kasb-hunar, masalan, tikuvchilik, temirchilik, duradgorlik, yigiruvchilik, to‘quvchilik, bo‘yoqchilik, dehqonchilik, ov qilish, g‘avvoslik, oyna yasash, sopol ishi—kulolchilik, kemachilik, yozuvchilik, novvoylik, oshpazlik, kir yuvuvchilik, qassobchilik, tijoratchilik, tosh yo‘nuvchilik, merganlik ilmlari avj oldiki, bu ilmlarning masdari ham Qur’on bo‘ldi, ya’ni shu kasblar Qur’oni Karimda zikr etilgan.

Demak, xulosa qilib aytganda, Qur’oni Karim barcha ilmlarning majma’i bo‘lgani uchun ham, Qur’on tafsirlarida ulamolar turli mavzularni ko‘targanlar va ilmlar tarmog‘ini rivojlantirganlar.
Donishmand zamonasidan o'zib ketadi
Aqlli kishi zamon bilan qadam-baqadam yuradi
Aqlsiz kishi zamondan orqada qoladi
Ahmoq esa zamon yo'liga to'g'anoq bo'lishga urinadi.

Musannif Adham

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 15
  • -oldi: 918
  • Xabarlar: 4138
  • Jins: Erkak
Re: QUR'ON VA TAFSIR ILMLARI. Rahmatulloh Obidov.
« Javob #607 : 11 Noyabr 2008, 02:58:14 »
O’tilganlarni takrorlash uchun savollar

1. Xorijiylar toifasi qachon paydo bo‘lgan?
2. Xorijiylarning qanday firqalarini bilasiz?
3. Tasavvuf ahli tafsiri deganda qanday tafsir tushuniladi?
4. Faqihlar tafsirida nimalarga ko‘proq e’tibor qaratiladi?
5. Ilmiy tafsir deb qanday tafsirni nazarda tutiladi?

Tavsiya etiluvchi va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

1. Shayx Abdulaziz Mansur. Qur’oni Karim ma’nolarining tarjimasi. T. 2001.
2. Ad-Dovudiy. Tabaqotul-mufassirin.
3. An-Naysoburiy. G’aroibul-Qur’on va rag‘oibul-Furqon. 30-j.
4. Ibnul Qayyim Al-Javziy.E’lomul-muvaqqi’iyn.
5. Al-Itqon. As-Suyutiy, 2-j.
6. Al-Hofiz ibn Hajar. Lisonul-mezon. 4-j.
7. Ibn Taymiyya. Muqaddimatu usulut-tafsir.
8. Ar-Rog‘ib Al-Isfahoniy. Muqaddimatut-tafsir.
9.  Imom Al-Buxoriy. Al-Jome’ As-Sahih. 1-4-jildlar. T. 1998.
Donishmand zamonasidan o'zib ketadi
Aqlli kishi zamon bilan qadam-baqadam yuradi
Aqlsiz kishi zamondan orqada qoladi
Ahmoq esa zamon yo'liga to'g'anoq bo'lishga urinadi.

Musannif Adham

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 15
  • -oldi: 918
  • Xabarlar: 4138
  • Jins: Erkak
Re: QUR'ON VA TAFSIR ILMLARI. Rahmatulloh Obidov.
« Javob #608 : 11 Noyabr 2008, 03:14:16 »
MUNDARIJA
1-Mavzu. Payg‘ambarlar va Ilohiy din haqida
1. Insoniyat Allohning buyuk mo‘‘jizasi va uning Yerdagi xalifasidir
2. Payg‘ambarlar yuborilishining ilohiy hikmati
3. Hamma payg‘ambarlar keltirgan din Islomdir
4. Islomdan boshqa dinlar haqida
a) Islomiylikdan chiqarilgan dinlar
b) Insoniy (bashariy) dinlar
Ashobur ruhoniyya
Sobiiylar
Oyga sig‘inuvchilar
Zuhalparastlar
Zuhraparastlar
Sha’roparastlar
Suvparastlar
Olovparastlar
Butparastlar
Insonparastlar

2-Mavzu. Ilohiy kitoblar     
1. Ilohiy kitobning xususiyatlari     
2. Tavrot haqida            
3. Zabur haqida             
4. Injil haqida       

3-Mavzu. Qur’oni Karim - Allohning muqaddas kalomi     
1. Qur’oni Karimning nozil bo‘lishi         
2. Payg‘ambarimiz (s.a.v.)ning vahiy yozuvchi kotiblari       
3. Abu Bakr Siddiq davrlarida Qur’oni Karimning sahifalarga jamlanishi

4-Mavzu. Qur’oni Karimning yetti harfda nozil qilinishi             
1. «Yetti harf» va uning ulamolar tomonidan qilingan ta’villari      
2. Hazrat Usmonning bu borada qilgan jur’atlari          
3. Qur’oni Karimning qadimiy yozuvi va shu yozuvda nusxalarga ko‘paytirilishi

5-Mavzu. Qur’oni Karimning tarkibiy tuzilishi           
1. Qur’on suralari va oyatlari haqida           
2. Qur’on kalimalari va harflarining soni haqidagi ixtilofning sabablari         
3. Qur’oni Karimning qismlarga ajratilishi         
4. Qur’onda kelgan ajamiy so‘zlar haqida

6-Mavzu. Qur’oni Karimning muborak nomlari           
1. Qur’oni Karimning turli nomlar bilan atalishi         
2. Imom As-Suyutiy Qur’on nomlari haqida          
3. Qur’oni Karimning urfda mashhur bo‘lgan nomlari       

7-Mavzu. Qur’oni Karim nazmidagi o‘ziga xoslik         
1. Qur’oni Karim uslubi she’riyat qoidalariga xilofdir         
2. Qur’onda zarbulmasalga e’tibor berilishi         
3. Qur’oni Karimda ifodaning o‘ziga xosligi

8-Mavzu. Qur’oni Karimda nosix va mansux oyatlar           
1. Nasx so‘zining ma’nolari           
2. Nasxning turlari            
3. Qur’on hukmlarini hadis bilan nasx qilinishi borasida ulamolarning fikrlari      
« So'nggi tahrir: 11 Noyabr 2008, 08:28:09 muallifi Musannif Adham »
Donishmand zamonasidan o'zib ketadi
Aqlli kishi zamon bilan qadam-baqadam yuradi
Aqlsiz kishi zamondan orqada qoladi
Ahmoq esa zamon yo'liga to'g'anoq bo'lishga urinadi.

Musannif Adham

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 15
  • -oldi: 918
  • Xabarlar: 4138
  • Jins: Erkak
Re: QUR'ON VA TAFSIR ILMLARI. Rahmatulloh Obidov.
« Javob #609 : 11 Noyabr 2008, 09:10:52 »
9-Mavzu. Qur’oni Karimning tarjimasi, tafsiri va ta’vili           
1. Qur’onning tarjimasi. So‘zma-so‘z tarjima, uning usullari. “Bilmisl” tarjima. “Big‘ayril misl” tarjima. Qur’onning ma’naviy tarjimasi. Ma’naviy tarjima shartlari         
2. Qur’on oyatlarini tafsir qilish. Tafsir so‘zining ma’nosi, lug‘aviy izohi va ta’rifi. Tafsir ta’riflarining ko‘pligi, mazmunan o‘xshashligi va bir xilligi         
3. Ta’vil, uning lug‘aviy izohi va ta’riflari. Tafsir va ta’vilning farqlari. Ta’vilda isbot va dalillar. Ta’vil qiluvchilarga qo‘yiladigan talablar

10-Mavzu. Payg‘ambar zamonida Qur’oni Karim tafsiri            
1. Payg‘ambarimizning sahobalarga ba’zi oyatlar tafsirini aytib berishlari         
2. Sahobalarning Qur’oni Karimni tafsir qilishdagi usullari         
a) Qur’onni Qur’on bilan tafsir qilish           
b) Qur’onni hadis bilan tafsir qilish             
v) Qur’onni ijtihod bilan tafsir qilish         
g) Tafsirda ahli kitoblardan foydalanish

11-Mavzu. Sahobalardan chiqqan mufassirlar           
1.Sahobalardan chiqqan mufassirlar. Ularning tafsirdagi xizmatlari      
2. Ba’zi mufassirlarning tarjimai hollari          
a) Abdulloh ibn Abbos(r.a.)               
b) Abdulloh ibn Mas’ud(r.a.)           
v) Aliy ibn Abi Tolib(r.a.)             
g) Ubay ibn Ka’b(r.a.)   

12-Mavzu. Sahobalar tafsirining qiymati            
1. Sahobai kiromlarning tafsirlari haqida din ulamolarining fikrlari             
a) Musnad, sahih., mavquf, marfu’ hadislar. Imom As-Suyutiyning «At-Tadrib» kitobi. Marfu’ hukmini sahobiylar tafsiriga berilish qoidalari. Mavquf hukmini berilishi        
b) Tafsir va ijtihod. Payg‘ambardan naql qilinganida sanadning tekshirilishi. Sahobiydan naql qilinganida tafsirning tekshirilishi               
v) Az-Zarkashiyning «Burhon» kitobi. Hofiz ibn Kasirning tafsirlari          
2. Sahobalar tafsirining alomatlari 

13-Mavzu. Tobi’iylar zamonida Qur’oni Karim tafsiri           
1. Tobi’iylar zamonida Qur’oni Karim tafsiri            
2. Tobi’iylar davrida tafsir maktablari           
a) Makka tafsir maktabi              
Said ibn Jubayrning tarjimai holi              
Mujohid ibn Jabrning tarjimai holi         
Ikrimaning tarjimai holi                              
Tovus ibn Kaysoning tarjimai holi             
Ato ibn Rabohning tarjimai holi                 
b) Madina tafsir maktabi                               
Abul Oliyaning tarjimai holi                       
Muhammad Al-Quraziyning tarjimai holi 
Zayd ibn Aslamning tarjimai holi             
v) Iroq tafsir maktabi                                   
Alqama ibn Qaysning tarjimai holi           
Masruqning tarjimai holi           
Al-Asvad ibn Yazidning tarjimai holi             
Murra Al-Hamadoniyning tarjimai holi       
Omir Ash-Sha’biyning tarjimai holi              
Al-Hasan Al-Basriyning tarjimai holi                
Qatodaning tarjimai holi     

14-Mavzu. Tobi’iylar tafsirining qiymati              
1. Tobi’iylar tafsirining hujjat bo‘lishida ulamolarning fikri       
2. Tobi’iylar tafsirining alomatlari         
3. Tadvin asridagi tafsirlar                           
4. Qur’onni mukammal tafsir qilgan birinchi mufassir       
5. Tafsirning turlari           
           
15-Mavzu. Rivoyat asosida yozilgan tafsir. «At-tafsiyr Al-ma’sur»          
1. Tafsiri ma’sur vujudga kelishining ikki davri. Tadvin davri. Qur’oni Karim tafsirini hadisning bir bobi sifatida yozilishi. Hadisdan tafsirning ajratilishi. Ali ibn Abu Talhaning kitoblari. Abu Ravq va Muhammad ibn Savr tafsirlari. Ibn Jarir tafsiri          
2. Tafsiri ma’surning zaiflik alomatlari             
a) Tafsirda mavzu’ (rivoyatga asoslanmagan, to‘qilgan) gaplarning paydo bo‘lishi       
b) Isroiliyotlarning kirib qolganligi             
3. Tobiiylar davrida isroiliyotlarga berilish   

16-Mavzu. Isroiliyot roviylarining ulug‘lari           
1. Isroiliyot roviylarining mashhurlari             
a) Abdulloh ibn Salomning tarjimai holi         
b) Ka’bul Axborning tarjimai holi           
v) Vahb ibn Munabbahning tarjimai holi            
g) Abdulmalik ibn Abdulaziz ibn Jurayj           
2. Roviylarning sanadini tark etish
Donishmand zamonasidan o'zib ketadi
Aqlli kishi zamon bilan qadam-baqadam yuradi
Aqlsiz kishi zamondan orqada qoladi
Ahmoq esa zamon yo'liga to'g'anoq bo'lishga urinadi.

Musannif Adham

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 15
  • -oldi: 918
  • Xabarlar: 4138
  • Jins: Erkak
Re: QUR'ON VA TAFSIR ILMLARI. Rahmatulloh Obidov.
« Javob #610 : 12 Noyabr 2008, 05:23:57 »
17-Mavzu. Tafsiri ma’surning mashhurlari             
1. Tafsiri ma’surning mashhurlari             
2. Ibn Jarir At-Tabariyning tarjimai holi             
3. Ibn Jarir tafsiriga ulamolarning baholari         
4. Ibn Jarirning tafsir qilish usuli           
5. Ibn Jarir tafsirida isroiliyotlarga munosabat         

18-Mavzu. Ibn Kasir va As-Sa’olibiy           
1. Ibn Kasirning tarjimai holi           
2. Ibn Kasir tafsirining ta’rifi       
3. Ibn Kasir tafsirida fiqh masalalari             
4. As-Sa’olibiyning tarjimai holi               
5. «Al-Javohir Al-hison fiy tafsiril Qur’on»           

19-Mavzu. As-Samarqandiy. As-Sa’labiy             
1. Abul Lays As-Samarqandiyning hayoti va asarlari             
2. «Bahrul-ulum» tafsirining ta’rifi               
3. As-Sa’labiyning hayoti va ijodi. Uning «Al-Kashf val-bayon an tafsiril-Qur’on» tafsiri yozilish tarixi             
4. As-Sa’labiy bayon qilgan bid’atchi firqalar           
5. As-Sa’labiy tafsiriga ulamolarning bergan baholari           

20-Mavzu. Al-Bag‘aviy. Ibn Atiyya             
1. Al-Bag‘aviyning hayoti va ijodi                 
2. «Ma’olimut-tanzil» tafsirining ta’rifi va yozilish uslubi. Ulamolarning bu tafsirga bergan baholari             
3. Ibn Atiyyaning hayoti va ilmiy darajasi           
4. «Al-muharrir Al-vajiz fiy tafsiril-Qur’onil aziz» tafsirining qiymati           
5. Ibn Atiyyaning tafsiri bilan Az-Zamaxshariyning «Al Kashshof» tafsiri orasidagi bog‘liqlik. Ibn Atiyya tafsirining Az-Zamaxshariy tafsiridan afzallik jihatlari             

21-Mavzu. As-Suyutiy. Ijtihod bilan tafsir qilish             
1. Jaloliddin As-Suyutiyning tarjimai holi, shogirdlari, asarlari va ijod qilgan she’rlari
2. «Ad-durrul mansur fit-tafsiyril ma’sur» tafsirining ta’rifi va uslubi. Muallifning «Ad-durrul mansur» kitobi «Tarjimon-ul Qur’on» kitobining muxtasari. As-Suyutiyning yana bir tafsiri «Majma’ul-bahrayn va Matla’ul-badrayn» haqida       
3. Ra’y va ijtihod bilan tafsir qilish, bu haqda ulamolarning fikrlari         
a) Qur’on oyatlarini tafsir qilishda ijtihodni man etgan ulamolarning dalillari         
b) Ijtihodga ruxsat bergan ulamolarning dalillari             
v) Ixtilofning xaqiqati               
22-Mavzu. Mujtahid olimlarga zarur bo‘lgan ilmlar               
1. Qur’onni ra’y bilan tafsir qiluvchi olimlar bilishi zarur bo‘lgan ilmlar       
a) Lug‘at, nahv, sarf, ishtiqoq ilmlari           
b) Ilmi balog‘at, ilmi ma’oniy, ilmi bayon, ilmi badi’, qiroatlar ilmi           
v) Usulud-din, usulul-fiqh, asbobun-nuzul, qissalar, nosix va mansux oyatlar, hadislar, ilmul mavhiba (valoyat)             
2. Tafsirning darajalari       a) Kalimalarning xossalari  
b) Uslublar                        v) Ahvoli bashar ilmi yoki tarix     
g) Qur’on bilan da’vat qilish yo‘li             
d) Payg‘ambarimiz (s.a.v.)ning siyratlari   
3. Tafsirning masdarlari     
4. Mufassir saqlanishi lozim bo‘lgan narsalar           

23-Mavzu. Ijtihodda tarjih qilish qonuni             
1. Mufassir ri’oya etishi kerak bo‘lgan qoidalar         
2. Ijtihodda tarjih qilish uchun dalilning zarurligi             
3. Naqliy tafsir bilan aqliy tafsirning ziddiyati           
4. Ra’y bilan qilingan tafsirlarning ulamolar orasida eng mashhurlari         

24-Mavzu. Ar-Roziy. Mafotiyhul-g‘ayb. Al-Bayzoviy. Anvorut-tanzil           
1. Ar-Roziyning tarjimai holi             
2. «Mafotiyhul-g‘ayb» tafsirining ta’rifi va uning yozilish uslubi. Bu tafsirning Najmiddin Kumuliy tomonidan oxiriga yetkazilishi. Ar-Roziy tafsirida oyatlar va suralarning bir-biriga munosabati           
3. Ar-Roziy tafsirida matematika va astronomiya ilmiga ahamiyat. Ar-Roziy tafsirida mo‘‘tazila firqasiga salbiy munosabat. Unda fiqh, usul, nahv va balog‘at ilmlari         
4. Qoziy Al-Bayzoviyning tarjimai holi           
5. «Anvor ut-tanzil va asror ut-ta’vil» tafsirining ta’rifi va uslubi. Bu tafsir Az-Zamaxshariyning «Al-Kashshof» tafsirining muxtasaridir
Donishmand zamonasidan o'zib ketadi
Aqlli kishi zamon bilan qadam-baqadam yuradi
Aqlsiz kishi zamondan orqada qoladi
Ahmoq esa zamon yo'liga to'g'anoq bo'lishga urinadi.

Musannif Adham

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 15
  • -oldi: 918
  • Xabarlar: 4138
  • Jins: Erkak
Re: QUR'ON VA TAFSIR ILMLARI. Rahmatulloh Obidov.
« Javob #611 : 12 Noyabr 2008, 08:55:30 »
25-Mavzu. An-Nasafiy. «Madorikut-tanzil va haqoiqut-ta’vil». Al-Xozin. «Lubobut-ta’vil fiy ma’onit-tanzil»           
1. An-Nasafiyning tarjimai holi         
2. “Madorikut-tanzil va haqoiqut-ta’vil» tafsirining yozilishi va uslubi. Bu tafsirda nahv, qiroat, fiqh masalalariga juda katta o‘rin berilganligi. Unda isroiliyotlardan foydalanmaslik
3. Al-Xozinning tarjimai holi             
4. «Lubobut-ta’vil fiy ma’onit-tanzil» tafsirining ta’rifi va uslubi. Uning Al-Bag‘aviyning «Ma’olimut-tanzil» tafsiridan muxtasar qilinganligi. Isroiliyotlarga keng o‘rin berilganligi. Tarixiy axborlarga keng o‘rin berilganligi. Unda fiqhiy masalalar keng yoritilgani
5. Mazkur tafsir mav’iza uchun yozilgani va tarhib-targ‘ib hadislari keng sharhlangani       

26-Mavzu. Abu Hayyon. «Al-Bahr Al-Muhiyt». An-Naysoburiy. «G’aroibul-Qur’on va Rag‘oibul-Furqon»             
1. Abu Hayyonning tarjimai holi. Uning fazilati to‘g‘risida ulamolarning fikrlari       
2. «Al-Bahrul muhiyt» tafsirining ta’rifi va yozilish uslubi. Unda Az-Zamaxshariy va Ibn Atiyyaning tafsirlaridan foydalangani. Abu Hayyonning Az-Zamaxshariyga bildirgan e’tirozlari
3. An-Naysoburiyning tarjimai holi. Uning muallafoti       
4. «G’aroibul-Qur’on va Rag‘oibul-Furqon» tafsirining ta’rifi. An-Naysoburiyning Az-Zamaxshariyga va Ar-Roziyga bo‘lgan munosabati           
5. Bu tafsirda muallifning uslubi. Muallif o‘z tafsirida Kalom ilmiga, astronomiya va falsafaga keng o‘rin bergani             

27- Mavzu. At-Taftazoniy. «Tafsirul Jalolayn». Ash-Sharbiniy.  «As-Sirojul munir»
1. Jaloliddin At-Taftazoniyning tarjimai holi           
2. «Tafsirul jalolayn» tafsirining ta’rifi                 
3. Al-Xatib Ash-Sharbiniyning tarjimai holi                 
4. «As-Sirojul munir» tafsirining ta’rifi. Tafsirda qiroat, lug‘at va hadis sohasida muallifning tutgan o‘rni               
5. Fiqhiy masalalarga ahamiyat berganligi. Isroiliyotlarga munosabati. Muallif o‘z tafsirida Ar-Roziy tafsiridan ko‘p naql qilgani               

28-Mavzu. Abus Sa’ud. «Irshodul-aql as-salim ila mazoyo Al-Kitob Al-karim». Al-Olusiy. «Ruhul-ma’oniy»               
1. Abus Sa’udning tarjimai holi             
2. «Irshodul aql as-salim ila mazoyo Al-Kitob Al-Karim» tafsirining ta’rifi va usuli   
3. Al-Olusiyning tarjimai holi           
4. «Ruhul ma’oniy» tafsirining ta’rifi va uslubi         

29-Mavzu. Bid’atchi firqalar tafsiri. Al-Mo‘‘tazila           
1. Bid’atchi firqalarning paydo bo‘lishi. Islom olamida mashhur bo‘lgan asosiy firqalar beshta: ahli sunna, mo‘‘tazila, murjia, shiy’a, xavorij. Boshqa o‘nlab firqalar shu asosiy besh firqadan ajralib chiqqan               
2. Bid’atchi firqalar tafsiri. Ular ta’lif etgan tafsirlarning paydo bo‘lish tarixi       
3. Mo‘‘tazila firqasining paydo bo‘lishi. Uning Qadariyya, Muattala deb nomlanishi. Mo‘‘tazilaning e’tiqodiy usuli beshta: tavhid, adl, va’d val-va’id, ikki manzil orasi, amru ma’ruf va nahiy munkar             
4. Bu firqaning Qur’on tafsiridagi o‘rni. Tafsirda besh narsaga rioya etilishi. Mo‘‘tazila firqasining aqlga muvofiq kelmagan sahih hadislarni inkor etishi. Ular aql bilan qanday ma’no chiqarsalar mana shu Allohning murodi deb da’vo qilishlari. Qur’onga faqat lug‘aviy jihatdan yondoshishlari. O’z mazhablariga muvofiq kelmagan mutavotir qiroatlarni o‘zgartirishlari       
5. Mo‘‘taziliylarning tafsirida «ahli sunna» tomonidan haqiqiy diniy sanalgan narsalarni inkor etilishi. Abul Hasan Al-Ash’ariy va Ibn Taymiyyaning mo‘‘taziliylar tafsiri ustidan chiqargan hukmlari           

30-Mavzu. Mo‘tazila firqasining mashhur tafsirlari             
1. Mo‘‘tazila firqasi e’tiqodi bo‘yicha tafsir yozgan olimlar. Mo‘‘taziliy tafsirlarning muhimlari         
2. Qozi Abduljabborning tarjimai holi           
3. «Tanziyhul Qur’on anil matoin» tafsiri, uslubi           
4. Az-Zamaxshariyning tarjimai holi. Uning «Al-Kashshof» nomli tafsiri va yozilish uslubi
5. Az-Zamaxshariy va uning tafsiriga ulamolarning bergan baholari         

31-Mavzu. Shiy’alar tafsiri              
1. Shiy’alar toifasining uch guruhga bo‘linib ketishi           
2. Shiy’alar tafsirining «ahli sunna val-jamoa» tafsiridan farqi             
3. Shiy’a ulamolarining mashhur tafsirlari             

32-Mavzu. Xorijiylar va boshqa yo‘nalishlar bo‘yicha yozilgan tafsirlar         
1. Xorijiylar tafsiri           
2. Tasavvuf ahli tafsiri       
3. Faqihlar tafsiri               
4. Ilmiy tafsirlar         
« So'nggi tahrir: 12 Noyabr 2008, 08:57:38 muallifi Musannif Adham »
Donishmand zamonasidan o'zib ketadi
Aqlli kishi zamon bilan qadam-baqadam yuradi
Aqlsiz kishi zamondan orqada qoladi
Ahmoq esa zamon yo'liga to'g'anoq bo'lishga urinadi.

Musannif Adham

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 15
  • -oldi: 918
  • Xabarlar: 4138
  • Jins: Erkak
Re: QUR'ON VA TAFSIR ILMLARI. Rahmatulloh Obidov.
« Javob #612 : 12 Noyabr 2008, 09:00:09 »
Rahmatulloh qori Obidov
Qur’on va tafsir ilmlari

fanidan o‘qiladigan ma’ruzalar matni

«Toshkent Islom Universiteti» nashriyot-matbaa birlashmasi Toshkent — 2003.

Muharrir Sarvar Ochilov
Badiiy muharrir Shohzamon Qahhorov
Texnik muharrir Janilkan Bekieva
Matn teruvchi va sahifalovchi Halima Xo‘jaeva

Terishga berildi 10.02.2003 . Bosishga ruxsat etildi 8.05.2003. Qog‘oz bichimi 84x108. Shartli b.t. 14,0. Nashr tabog‘i 14,0. Adadi 500. Buyurtma 28
«Toshkent Islom Universiteti» nashriyot-matbaa birlashmasi. 700011, Toshkent. A.Qodiriy, 11.
G’afur G’ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi. 700169, Toshkent shahri, U. Yusupov ko‘chasi, 86.
Donishmand zamonasidan o'zib ketadi
Aqlli kishi zamon bilan qadam-baqadam yuradi
Aqlsiz kishi zamondan orqada qoladi
Ahmoq esa zamon yo'liga to'g'anoq bo'lishga urinadi.

Musannif Adham

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 15
  • -oldi: 918
  • Xabarlar: 4138
  • Jins: Erkak
Re: QUR'ON VA TAFSIR ILMLARI. Rahmatulloh Obidov.
« Javob #613 : 12 Noyabr 2008, 09:15:09 »
أَلْحَمْدُ لِلَّهِ  رَبِّ الْعَالَمِينَ وَ الْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ وَ الصَّلَوةُ وَ السَّلاَمُ عَلَي رَسُولِهِ مُحَمَّدٍ وَ عَلَي آلِهِ وَ أَصْحَابِهِ أَجْمَعِينَ
Donishmand zamonasidan o'zib ketadi
Aqlli kishi zamon bilan qadam-baqadam yuradi
Aqlsiz kishi zamondan orqada qoladi
Ahmoq esa zamon yo'liga to'g'anoq bo'lishga urinadi.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: QUR'ON VA TAFSIR ILMLARI. Rahmatulloh Obidov.
« Javob #614 : 23 Noyabr 2008, 08:14:36 »
Qur'on va tafsir ilmlari



Muallif: Rahmatulloh qori Obidov

Hajmi: 1,86 Mb
Fayl tipi: pdf, zip

Saqlab olish

Online o'qish
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

 

Rahmatulloh Obidov. Payg'ambarlar tarixi islomiyat tarixidir

Muallif Musannif AdhamBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 435
Ko'rilgan: 138376
So'nggi javob 13 Fevral 2009, 08:00:39
muallifi Musannif Adham
Qur'oni karim tafsir va tarjimalari

Muallif AbdulAzizBo'lim Islom

Javoblar: 6
Ko'rilgan: 35064
So'nggi javob 30 Oktyabr 2009, 18:41:42
muallifi yoqimtoyqiz
Munavvar qori Abdurashidxonov. Tajvidul Qur'on

Muallif AbdulAzizBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 33
Ko'rilgan: 39576
So'nggi javob 12 Iyul 2008, 09:18:23
muallifi AbdulAziz
Horun Yahyo. Qur'on axloqiga ko'ra mo'minning 24 soati

Muallif Musannif AdhamBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 145
Ko'rilgan: 60911
So'nggi javob 12 Avgust 2008, 11:22:47
muallifi AbdulAziz
Qur'on Shifo

Muallif MunavvaraBo'lim Salomatlik

Javoblar: 35
Ko'rilgan: 30788
So'nggi javob 08 Mart 2009, 14:20:28
muallifi Munavvara