Muallif Mavzu: Abul Ixlos Hasan al-Vafoiy Shurunbiloliy, Abu Zayd Shibliy. Nurul izoh  ( 173349 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 2 Mehmonlar ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

Sakina

  • muslima
  • Sr. Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 7
  • Xabarlar: 250
  • Jins: Ayol
  • القرآن الكريم
Poklanish nima bilan tamomlanadi

Hayzning (o‘n kun), nifosning (qirq kun) muddati o‘tgach, g‘usl qilmasdan jinsiy aloqa qilish joizdir.
Hayz va nifosning eng ko‘p muddati o‘tmay turib, ayolning doimiy odati bilan qon to‘xtasa, g‘usl yo tayammum qilib, namoz o‘qimagunicha yoki namoz uning zimmasida farz bo‘lmagunicha, jinsiy aloqa qilishi mumkin emas. Buni shunday tushunish kerak: ayol hayzi to‘xtagach, g‘usl qilib namoz o‘qishi uchun yetarli yo oshiqcha vaqt kechsa ham g‘usl yoki tayammum qilmay shuncha vaqt o‘tkazganidan so‘ng eri bilan jimo qilishi mumkin.

Sakina

  • muslima
  • Sr. Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 7
  • Xabarlar: 250
  • Jins: Ayol
  • القرآن الكريم
Farzlarning qazosi

Hayz yoki nifos qoni to‘xtagach, ayol (Ramazonda bo‘lsa) ro‘zasining qazosini tutib beradi. Qazo bo‘lgan namozlarini o‘qimaydi.


Sakina

  • muslima
  • Sr. Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 7
  • Xabarlar: 250
  • Jins: Ayol
  • القرآن الكريم
Junub kishiga harom bo‘lgan amallar

G’usl qilguncha beshta narsa harom bo‘ladi:

1. Namoz o‘qish.
2. Qur’oni karimdan bir oyat (bo‘lsa ham) o‘qish.
3. Qur’onni yo biror oyati karimani g‘ilofsiz ushlash.

Izoh: G’ilof Qur’oni karimga yopishgan bo‘lmay, faqat uni muhofaza qilish uchun qo‘llanadigan sumka, mato, xaltachaga o‘xshash narsalardir. Bular Qur’oni karimga yopishmagani uchun, ular orqali Qur’oni karimni ushlash joiz. Ammo Qur’onning jildi Qur’oni karimdan bo‘lgani uchun, uni g‘ilofsiz ushlash joiz emas).

4. Masjidga kirish.
5. Ka’bani tavof qilish.

Sakina

  • muslima
  • Sr. Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 7
  • Xabarlar: 250
  • Jins: Ayol
  • القرآن الكريم
Tahoratsiz kishi uchun harom bo‘lgan amallar

Tahoratsiz kishiga quyidagi uch amalni qilish haromdir:

1. Namoz o‘qish.
2. Qur’onni yoki bir oyati karimani g‘ilofsiz ushlash.
3. Ka’bani tavof qilish.

Sakina

  • muslima
  • Sr. Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 7
  • Xabarlar: 250
  • Jins: Ayol
  • القرآن الكريم
Istihoza va shunga o‘xshash narsalarning hukmlari

Istihoza burundan to‘xtovsiz qon oqishi kabi holat bo‘lib, namoz o‘qish, ro‘za tutish va jinsiy aloqa qilishga Monelik qilmaydi. Istihozali ayol xuddi siydigini tuta olmagan yoki davomli ichi ketayotgan kishidek uzrli hisoblanib, har bir namoz vaqti kirgach, tahorat qiladi va xohlaganicha farz yoki nafl namoz o‘qishi mumkin. Uzrli kishilarning tahorati namoz vaqti chiqishi bilan buziladi,

Izoh: Bu hukm Imomi Azam, roziyallohu anhu, va Imom Muhammadga ko‘radir. Yani uzrli kishi bomdod namozi uchun qilgan tahorati bilan faqat bomdod namozini o‘qiydi. Tahoratni buzuvchi boshqa sabab bo‘lmasa ham, quyosh chiqishi bilan uning tahorati buziladi. Imom Abu Yusufga ko‘ra, uzrli kishining tahorati namoz vaqti kirishi bilan ham, chiqishi bilan ham buziladi. Bunga ko‘ra, uzrli kishining quyosh chiqqanidan so‘ng qilgan tahorati peshin vaqti kirishi bilan buzi ladi.
Imomi Azam va Imom Muhammadga ko‘ra esa, uzrlining, tahorati namoz vaqti kirishi bilan buzilmaydi. Imom Zufarga ko‘ra, uzrlining tahorati faqat namoz vaqti kirish bilan, ya’ni bomdod namozi uchun qilgan tahorati, quyosh chiqishi bilan emas, balki peshin namozi vaqti kirishi bilan buziladi.

Sakina

  • muslima
  • Sr. Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 7
  • Xabarlar: 250
  • Jins: Ayol
  • القرآن الكريم
Odam qachon uzrli hisoblanadi?

Uzrga sabab bo‘lgan holat boshlanganidan so‘ng to‘la bir namoz vaqti o‘tgunicha hech to‘xtamay davom etsa, kishi uzrli hisoblanadi.


Sakina

  • muslima
  • Sr. Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 7
  • Xabarlar: 250
  • Jins: Ayol
  • القرآن الكريم
Davomiylik sharti

Uzrning davomiylik sharti dastlab boshlangan paytda bir namoz vaqtini to‘la qamrab olgach, keyingi namoz vaqtida bir marta bo‘lsa ham yana ro‘y berishidir. Uzrning nihoyasiga yetishi, yani uzrli holatdan chiqish sharti, bir; vaqt namoz muddatida to‘liq uzrdan xoli bo‘lish, ya’ni uzrsiz o‘tkazishdir.

Sakina

  • muslima
  • Sr. Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 7
  • Xabarlar: 250
  • Jins: Ayol
  • القرآن الكريم
Najosat va najosatdan poklanish

Najaslar ikki xil bo‘ladi: najasi g‘aliza, najasi xafifa.

Aroq, oqqan qon, o‘lib qolgan hayvon go‘shti va oshlanmagan teri, go‘shti yeyilmaydigan hayvonlarning siydigi it va yirtqich hayvonlar axlati, so‘lagi, tovuq, g‘oz hamda o‘rdak axlati. inson vujudidan chiqqan tahoratni buzuvchy (qon, maniy, maziy, vadiy kabi) narsalar najasi g‘aliza hisoblanadi.
Ot va go‘shti yeyiladigan hayvonlarning siydigi hamda go‘shti yeyilmaydigan (lochin, kalxat) qushlarning axlati kabilar najasi xafifa deyiladi.
Najasi g‘alizaning dirham miqdori quyuq najosatlarda 3,2 gr. va suyuq najosatlarda esa ochiq qo‘l kaftining suv turadigan qismiga teng miqdor yoyilishidir. Najasi xafifa kiyim va badanning to‘rtdan biridan oz miqdoriga yoyilsa, namozga mone emas. Igna uchi qadar mayda bo‘lgan siydik tomchisining ham zarari yo‘q.
Harom to‘shak yoki tuproqqa yotgan kishining terisi yoki oyog‘ining nami bilan ho‘l bo‘lib, oyoq yoki badanda najosat asorati ko‘rinsa, badan va oyoq harom bo‘ladi. Aks holda harom bo‘lmaydi. Siqilganida suv chiqmaydigan darajada nam bo‘lgan harom kiyimga o‘ralgan pok va quruq kiyimlar ham harom bo‘lmaydi.
Quruq, iflos joyga yoyilgan nam kiyimlar ham yer undan nam bo‘lib qolsada, nopok bo‘lmaydi. Najas narsa ustidan esayotgan shamol kiyimga tegsa ham, uni iflos qilmaydi. Faqat kiyimda biror asorati qolsa, iflos bo‘ladi.

Sakina

  • muslima
  • Sr. Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 7
  • Xabarlar: 250
  • Jins: Ayol
  • القرآن الكريم
Najosat tekkan narsalar qanday tozalanadi?

Qonga o‘xshash ko‘rinib turgan najas bir marta yuvib tashlash bilan ketkaziladi. Batamom ketkazish qiyin bo‘lib, narsalarda najosat asorati (rang, hid kabi) qolsa, zarari yo‘q. Siydikka o‘xshash aniq ko‘rinmaydigan najosatlar uch marta yuvish va har bir yuvishdan so‘ng siqib tashlash bilan ketkaziladi.
Libosga, badanga tekkan najaslar suv, sirka, gul suvi kabi suyukdiklar bilan yuvib poklanadi.
Mahsi va shunga o‘xshash narsalar unsurli najosatdan nam bo‘lganida ham yerga yoki tuproqqa surtish bilan, qilich (pichoq) va unga o‘xshash narsalar esa, artib tozalash bilan poklanadi.
 

Sakina

  • muslima
  • Sr. Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 7
  • Xabarlar: 250
  • Jins: Ayol
  • القرآن الكريم
Yerning tozalanishi

Iflos bo‘lgan yer yuzasi quyosh yoki shamol tasirida Qurib, ustidagi najosat asorati yo‘qolgach, poklangan hisoblanadi. Bunday joyda namoz o‘qish joiz. Faqat u tuproqqa tayammum qilib bo‘lmaydi. Zero, tayammumda tuproq (najosatdan) pok bo‘lishi shart. Shuningdek, yerda o‘sib turgan daraxt va o‘tlar ham ustidagi najosat qurib yo‘qolgach, toza hisoblanadi.


Sakina

  • muslima
  • Sr. Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 7
  • Xabarlar: 250
  • Jins: Ayol
  • القرآن الكريم
Boshqa holga o‘tish bilan poklanish

Iflos bir narsa chirishi yoki yonib kul bo‘lishi bilan mohiyati o‘zgarsa, poklangan hisoblanadi. Libos yoki badanda qurib qolgan maniy qirib tashlansa, pok bo‘ladi. Agar qurimagan bo‘lsa, yuvib tozalanadi.


Sakina

  • muslima
  • Sr. Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 7
  • Xabarlar: 250
  • Jins: Ayol
  • القرآن الكريم
O’lik hayvonlarning terisi va shunga o‘xshash narsalarning poklanishi

Inson va to‘ng‘izdan boshqa, go‘shti yeyilmaydigan o‘lik hayvonlarning terisi achchiqtosh, tuz va shunga o‘xshash dorivorlarni sepish orqali haqiqiy manoda, tuproq surish yoki quyoshda quritish orqali esa hukmiy manoda oshlash bilan hisoblanadi.

Izoh: O'lik fil terisi ham oshlansa, halol. Chunki fil hukman vahshiy hayvonlar sarasiga kiradi. Zero, Payg‘ambarimiz, sollallohu alayhi va sallam, fil tishidan yasalgan taroq qo‘llagan edilar.

Go‘shti yeyilmaydigan hayvonlarning terilari, shariy so‘yish ("Bismilloh" aytish) bilan pok bo‘ladi. Go‘shtlari esa shariy so‘yilsa ham, halol bo‘lmaydi.
Qon bormaydigan soch, tirnoq, shox va yog‘i bo‘lmagan suyakka o‘xshash azolar, hayvon o‘lgach, nopok hisoblanmaydi. Ammo asab tolalari nopokdir. Kiyikning mushk xaltasi, mushkning o‘zi kabi pokdir, yeyilishi joiz. Yovvoyi mushukning mushki ham pok bo‘lib, uning xushbo‘y hididan sepgan kishining namozi durustdir.


Sakina

  • muslima
  • Sr. Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 7
  • Xabarlar: 250
  • Jins: Ayol
  • القرآن الكريم
Takrorlash uchun savollar

1. Hayz, nifos va istihoza orasidagi farqni, har birining eng kam va eng ko‘p muddatlarini ayting.
2. Ikki hayz orasidagi eng qisqa va eng uzun poklik muddati qancha?
3. Hayz va nifos paytida bajarilishi harom bo‘lgan amallarni bayon qiling. Poklik holati qay tarzda to‘liq bo‘ladi, hayz va nifosda bo‘lgan ayol namoz va ro‘zani qazo qiladimi?
4. Junub va tahoratsiz bo‘lgan kishiga bajarish harom bo‘lgan amallarni bayon qiling.
5. Istihoza va shunga o‘xshash holatlarning hukmini tushuntirib bering.
6. Kishi qachon uzrli hisoblanadi? Uzrning davomiylik sharti bilan nihoyaga yetish shartini ayting. Uzrli kishi qanday tahorat qiladi va qanday hollarda tahorati buziladi?
7. Najosatning turlarini ayting, har biriga bittadan misol keltiring. Qancha miqdordagi najosat namozga mone hisoblanmaydi?
8. Ko‘zga ko‘rinadigan va ko‘rinmaydigan najosatlar qanday tozalanadi? Libos va badandagi najosat nima bilan poklanadi? Mahsi va shunga o‘xshash narsalar qanday tozalanadi?
9. O’lik hayvonlarning terisi nima bilan poklanadi? O’lim tirnoq va suyaklarning iflosligiga sabab bo‘ladimi?Kiyiklarning mushk xaltasi pokmi yo nopok?



Sakina

  • muslima
  • Sr. Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 7
  • Xabarlar: 250
  • Jins: Ayol
  • القرآن الكريم
Namoz kitobi

Vojib bo‘lishining shartlari

Kishiga namoz o‘qish farz bo‘lishining uchta sharti bor: Islom, balog‘at, aql. Lekin yetti yoshga to‘lgan bolalar namoz o‘qishga buyuriladi. O’n yoshga to‘lganida ham namoz o‘qimasa, o‘rgatish maqsadida faqatgina qo‘l bilan uriladi, tayoq bilan urilmaydi.

Izoh: Hadisi sharifda Payg‘ambarimiz, sollallohu alayhi va sallam "Farzandlaringiz yetti yoshga to‘lgach, namoz o‘qishga buyuringlar, o‘n yoshga kirganida ham namoz o‘qimasalar (engil) uringlar va yotoqlarini ajratinglar ", deb marhamat qilganlar.


Sakina

  • muslima
  • Sr. Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 7
  • Xabarlar: 250
  • Jins: Ayol
  • القرآن الكريم
Vojib bo‘lishining sababi

Vojib bo‘lish sababi namoz vaqtlarining kirishidir. Namozning avvalgi vaqti kirishi bilan butun vaqtning bir qismida uni ado etish vojibdir.

Izoh: Namoz lug‘atda duo degan manoni anglatadi. Shariatda esa boshlanishi iftitoh takbiri, oxiri salom bo‘lgan maxsus harakat va lafzlardan iborat ibodatdir. Payg‘ambarimizning, sollallohu alayhi va sallam, hijratlaridan bir yarim yil avval, Meroj kechasida farz qilingan.

 

Hasan Basriy hikmatlari

Muallif MuslimaxonBo'lim Islom

Javoblar: 12
Ko'rilgan: 11656
So'nggi javob 05 Mart 2007, 10:58:25
muallifi Muslimaxon
Hasan ibn Ahmad Shokir Xubariy. Durratun nosihiyn

Muallif NaqshbandiyBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 358
Ko'rilgan: 134124
So'nggi javob 03 Fevral 2010, 16:48:09
muallifi AbdulAziz
Ixlos va Riyo

Muallif Salmoni ForsiyBo'lim Islom

Javoblar: 13
Ko'rilgan: 5404
So'nggi javob 04 Yanvar 2008, 23:32:26
muallifi Salmoni Forsiy
Abul Husayn Quduriy. Tasxili zaruriy

Muallif HanafiyBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 358
Ko'rilgan: 94409
So'nggi javob 29 Iyul 2008, 08:09:19
muallifi AbdulAziz
IZOH TALAB RASMLAR...

Muallif HadijaBo'lim Intellekt

Javoblar: 27
Ko'rilgan: 15518
So'nggi javob 11 May 2011, 19:54:18
muallifi Elyorbek-1987