Muallif Mavzu: Imom G’azzoliy. Ihyou ulumid-din (Ro‘za sirlari kitobi)  ( 17136 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Hujjatul-islom Abu Homid G’azzoliy

IHYOU ULUMIDDIN
(Din ilmlarini jonlantirish)
Ro‘za sirlari kitobi

Tarjimon: Mubashshir Ahmad


Shaytonning hiylasi va makrini qaytarish, uning orzusini rad etish, gumonida noumid qilish bilan bandalariga ne’matini ulkan qilib bergan Alloh taologa hamd bo‘lsin! Zero, Alloh taolo ro‘zani do‘stlariga qo‘rg‘on va to‘siq qildi. Va ularga jannat eshiklarini ochdi. Va ularga shaytonning qalblarga vasilasi - ergashiluvchi shahvatlar ekanini, albatta uni sug‘urib tashlashgina nafsni xotirjam qilishini bildirdi.

Ummatning rahnamosi va sunnatning yoyuvchisi Muhammad alayhissalomga, nurli fikr va ustun aql egalari bo‘lgan oilasiga hamda ashobiga ko‘p salovot va salomlar bo‘lsin!
« So'nggi tahrir: 19 Yanvar 2012, 14:51:52 muallifi AbdulAziz »
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (Ro'za sirlari kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #1 : 29 Sentyabr 2008, 01:29:32 »
Ammo ba’d, albatta ro‘za Rasulullohning (s.a.v.) «Ro‘za - sabrning yarmi» (Termiziy rivoyati) va «Sabr - iymonning yarmi» (Abu Na’iym va Bag‘dodiy rivoyati), degan so‘zlari taqozosi ila iymonning choragidir. So‘ng u - boshqa arkonlar ichida Alloh taologa nisbat berilish xususiyati bilan farqlidir. Zero, Alloh taolo payg‘ambari (s.a.v.) tili bilan aytgan hadisi qudsiyda shunday deydi: «Har bir yaxshilik o‘ndan yetti yuzgacha barobar bo‘ladi. Illo, ro‘za bundan istisno. Chunki u Men uchundir va mukofotini ham Uzim beraman» (Imom Buxoriy va Muslim rivoyati). Darhaqiqat, Alloh taolo aytadi: «Hech shak-shubha yo‘qki, sabr-tokat kilguvchilarga ajr-mukofotlari hisob-kitobsiz to‘la-to‘kis qilib berilur» (Zumar surasi, 10-oyat). Ro‘za sabrning yarmidir. Uning savobi chamalash va hisob qonuniyatlaridan o‘tib ketgan. Uning fazilatini bilishga Rasulullohning (s.a.v.) ushbu so‘zlari yetarlidir: «Jonim qo‘lida bo‘lgan Zotga qasamki, ro‘zador og‘zining hidi Alloh nazdida mushk hididan xushbo‘yroqdir. Alloh azza va jalla aytadi: «Shahvatingni, taomingni va sharobingni Mening uchun tark et. Ro‘za Men uchun va uning mukofotini O’zim beraman» (Imom Buxoriy va Muslim rivoyatlari). Payg‘ambar (s.a.v.) aytadilar: «Jannatning bir eshigi bor. U Rayyon, deyiladi. Undan faqat ro‘zadorlar kiradilar. Ro‘zasining mukofoti uchun ularga Alloh taolo bilan uchrashuv va’da qilingan» (Imom Buxoriy va Muslim rivoyatlari). Payg‘ambar (s.a.v.) aytadilar: «Ro‘zadorga ikki xursandchilik bordir: og‘izni ochish paytidagi xursandchilik; Rabbisiga yo‘liqqan vaqtdagi xursandchilik» (Imom Buxoriy, Muslim va Nasaiy rivoyatlari). Yana Payg‘ambar (s.a.v.) aytadilar: «Har bir narsaning eshigi bordir. Ibodatning eshigi ro‘zadir» (Ibn Muborak rivoyati). Yana Payg‘ambar (s.a.v.) aytadilar: «Ro‘zadorning uyqusi ham ibodatdir» (Bayhaqiy, Daylamiy va Ibn Najjor rivoyatlari, zaif). Abu Hurayraning (r.a.) rivoyat etishlaricha, Rasululloh (s.a.v.) shunday dedilar: «Agar ramazon oyi kirsa, jannat eshiklari ochiladi. Do‘zax eshiklari yopiladi. Shaytonlar kishanlanadi. Va munodiy nido qiladi: «Ey yaxshilik talabidagi, kelgin! Ey yomonlik istovchi, to‘xtagin!» (Termiziy, Hokim rivoyatlari, «...Va munodiy...»gacha «Sahihayn»da xam mavjud.) Alloh taoloning: «(Jannat ahliga) «O’tgan kunlarda qilib o‘tgan (ezgu) amallaringiz sababli (ushbu nozne’matlarni) pok bilib yeb-ichaveringlar (deyilur)» (Al-haqqa surasi, 24-oyat) so‘zi haqida gapira turib, «o‘tgan kunlar» - yeyish-ichishni tark qilgan ro‘za kunlaridir, dedilar. Darhaqiqat, Rasululloh (s.a.v.) dunyoda zohidlik qilish va ro‘za o‘rtasini faxrlanish darajasida barobar jamladilar. Aytdilar: «Alloh taolo farishtalariga yosh obid bilan faxrlanib deydi: «Ey shahvatini Mening sababimdan tark etuvchi, yoshligini Mening uchun sarf etuvchi yigit, sen Mening huzurimda ba’zi farishtalarimdeksan!» (IbnAdiy zaif sanad bilan rivoyat qilgan.) Ro‘zador xususida ham dedilar: «Alloh azza va jalla aytada: «Ey farishtalarim, bandamga qaranglar! Shahvatini, lazzatini, taomini va sharobini Mening rizoim uchun tark etajak.» (Ibn Sunniy rivoyati).
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (Ro'za sirlari kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #2 : 29 Sentyabr 2008, 01:29:57 »
   Alloh taoloning:
   «Bas, ularning qilib o‘tgan amallariga mukofot qilib, ular uchun berkitib qo‘yilgan ko‘zlar quvonchini (ya’ni, oxirat ne’matlarini) biron jon bilmas» (Sajda surasi, 17-oyat) so‘zi to‘g‘risida bu insonlarning amallari ro‘za edi, deyiladi. Chunki Alloh taolo:
   «Hech shak-shubha yo‘kki, sabr-toqat qilguvchilarga ajr-mukofotlari hisob-kitobsiz to‘la-to‘kis qilib berilur» (Zumar surasi, 10-oyat), deydi. Demak, ro‘zadorga mukofoti keng va ulgurjisiga beriladiki, u xayol va chamalash qonuniyatlariga bo‘ysunmaydi. Aslida shunday bo‘lishi ham kerak edi. Chunki ro‘za Uning uchundir. Unga nisbat berish bilan sharaflangandir, garchi barcha ibodatlar Uning uchun bo‘lsa ham. Bu - Baytning va hamma yerning sharafi Uziga nisbat berilishi bilan sharaflangani kabidir.
   Bu darajadagi sharaf ikki ma’no sababidir.
   Birinchisi - albatta ro‘za tiyilish va tark qilishdir. U o‘ziga xos sirdir, unda ko‘rinadigan amal yo‘qdir. Barcha toat-amallar xalqning guvohligi va ko‘z o‘ngida bo‘ladi. Ro‘zani esa faqat Alloh azza va jallagina ko‘radi. Chunki u faqat sabr bilan bo‘ladigan botindagi amaldir.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (Ro'za sirlari kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #3 : 29 Sentyabr 2008, 01:30:37 »
   Ikkiichisi - Alloh azza va jallaning dushmaniga qarshi kuch ishlatishdir. Chunki shayton la’anahullohning vasila-vositasi shahvatlardir. Shahvatlar esa yeyish va ichish bilan quvvatlanadi. Shuning uchun ham Rasululloh (s.a.v.): «Albatta shayton odam bolasining qon yo‘llarida yuradi. Uning yo‘llarini ochlik bilan toraytiring», deganlar. («Uning yo‘llarini ochlik bilan toraytiring»dan oldingi jumla Imom Buxoriy va Muslim rivoyatlari). Shuning uchun ham Rasululloh (s.a.v.) Oishaga (r.a.): «Jannat eshigini qoqishda davom et», deganlar. U zot: «Nima bilan?» deya so‘raganlarida: «Ochlik bilan», deya javob qilganlar» («Avoriful-Ma’orif» kitobida keltirilgan). Ochlikning fazilati esa «Taomga hirs va uning muolajasi» kitobida keladi. Demak, alal-xusus ro‘za shaytonni kaltaklash, maslakini to‘sish va yo‘lini toraytirish ekan, Alloh azza va jallaga nisbat berib xoslanishlikka haqlidir. Allohning dushmanini kaltaklash Alloh subhanahuga nusrat berishdir. Alloh taoloning bandaga beradigan nusrati bandaning Unga beradigan nusratiga bog‘liqdir. Alloh taolo aytadi:
   «Ey mo‘minlar, agar sizlar Allohga yordam bersangizlar, U Zot ham sizlarga yordam berur», (Muhammad surasi, 7-oyat). Bandadan jiddiyat bilan boshlash bo‘lsa, Alloh azza va jalladan hidoyat bilan mukofotlashdir. Shuning uchun ham Alloh taolo aytadi:
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (Ro'za sirlari kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #4 : 29 Sentyabr 2008, 01:30:47 »
   «Bizning (yo‘limizda) jihod qilgan - kurashgan zotlarni albatta O’z yo‘llarimizga hidoyat qilurmiz» (Ankabut surasi, 69-oyat). Yana Alloh taolo aytadi: ularning ahvolini o‘zgartirmas» (Ra’d surasi, 11-oyat). Ularning buzilishlari shahvatlarni ko‘paytirishdandir. Shahvatlar esa shaytonning yaylov va o‘tloqzoridir. Modomiki, u serhosil bo‘lar ekan, insonlarning ikkilanishlari to‘xtamaydi. Modomiki, ikkilanar ekan, bandaga Alloh subhanahuning jaloli kashf bo‘lmaydi va Unga yo‘liqishdan bebahra qoladi. Payg‘ambar (s.a.v.) aytadilar: «Agar shaytonlar bani bashar qalblarini aylanmaganida edi, ular koinot mamlakatini ko‘rgan bo‘lardilar» (Axmad rivoyati). Mana shu sababdan ro‘za ibodat eshigi va to‘siq bo‘ladi. Uning fazilati shu darajada ulug‘ ekan, demak, uning zohiriy va botiniy shartlarini arkon, sunnatlarini zikr qilish bilan bayon etishimiz lozim bo‘ladi. Buni esa uchta faslda bayon qilamiz.
   Biriichi fasl-vojiblar, zohir sunnatlar va fasod etishni lozim qiladigan ishlar to‘g‘risidadir.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (Ro'za sirlari kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #5 : 29 Sentyabr 2008, 01:30:54 »
   Zohir vojiblar oltitadir:
   birinchisi - ramazon oyining avvalini kuzatish. Bu hilolni ko‘rish bilan bo‘ladi. Agar kun bulutli bo‘lsa, sha’bon oyi o‘ttiz kun mukammal qilinadi. Ko‘rishdan ilm nazarda tutilyapti. Bu esa bitta odil kishining so‘zi bilan hosil bo‘ladi (mazhabimizga ko‘ra, agar kun bulutli bo‘lmasa, hilolni ko‘pchilik ko‘rgan bo‘lishi shart qilinadi, bulutli bo‘lganda bir odil kishiniki kifoya). Shavvol oyining hiloli esa ibodatda ehtiyotan olingani uchun faqat ikki odil kishining(hanafiy mazhabi bo‘yicha, ko‘pchilikning) so‘zi bilan isbot bo‘ladi. Kim bir odildan eshitsa, uning so‘ziga ishonsa va uning rostligi fikrida g‘olib kelsa, garchi qozi hukm qilmagan bo‘lsa ham, ro‘za tutishi lozim bo‘ladi. Har bir banda ibodatida fikriga qarab ish tutsin. Agar hilol bir shaharda ko‘rinib, boshqasida ko‘rinmasa, agar o‘rtalaridagi masofa ikki marhaladan (ikki manzil o‘rtasidagi masofa) kam bo‘lsa, ro‘za tutish hammalariga vojib bo‘ladi. Agar masofa bundan ko‘p bo‘lsa, har bir shahar o‘z hukmiga ega, vojib bo‘lishi unga o‘tmaydi (hanafiy mazhabimizga ko‘ra, hilol qaerda ko‘rinishining e’tibori yo‘qdir, agar hilol mashriqda ko‘rinsa, mag‘ribdagi musulmonlarga ham ro‘za tutish lozim bo‘ladi).
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (Ro'za sirlari kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #6 : 29 Sentyabr 2008, 01:31:02 »
   Ikkinchi - niyat, har bir kecha uchun tunda kilingan, muayyan va kat’iy niyat bo‘lishi kerak. Agar ramazon oyi ro‘zasini bir daf’ada niyat qilsa, kifoya etmaydi. Biz «har bir kecha uchun», degan so‘zimizda shuni nazarda tutganmiz. Agar kunduzi niyat qilsa, ramazon oyi ro‘zasi ham, boshqa farz ro‘za ham joiz bo‘lmaydi. Faqat nafl ro‘za mumkin. «Tunda qilingan», deyishimizdan murod shu. Agar mutlaq ro‘zani yoki mutlaq farz ro‘zani niyat qilsa, to Alloh azza va jallaning farzi - ramazon ro‘zasini niyat qilmagunicha joiz bo‘lmaydi (hanafiy mazhabimizda mutlaq niyat, nafl niyati va boshqa vojib niyati bilan ham ramazon oyi bo‘lgani sababli ramazon oyi ro‘zasi durust bo‘laveradi). Agar shak kechasi ertaga ro‘za tutmoqlikni niyat qilsa, agar u ramazon (oyi)dan bo‘lsa, joiz bo‘lmaydi (mazhabimizda nafl ro‘zaga niyat qilsa bo‘ladi, ammo ramazon oyi ro‘zasiga yoki boshqa vojib ro‘zaga niyat qilish makruh). Chunki u qat’iy niyat emas, illo, niyati odil guvohning so‘ziga tayangan bo‘lsa, bu ro‘za ramazon (oyi)dan hisoblanadi. Odil guvohning xato ehtimoli yoki yolg‘oni qat’iyatni botil qilmaydi. Yoki ramazon oyi kechasida shak bo‘lgani kabi bir holatni ehtimol qilishga tayansa, bu ham qat’iy niyatni man etmaydi. Yoxud turmadagi mahbusga o‘xshash ijtihodga tayansa, gumoniga ijtihod bilan ramazon oyi kirgani g‘olib kelsa, uning shak etishi ham niyatdan to‘xtatolmaydi. Shak kechasi qanday shak qilsa ham, til bilan niyatni qat’iy etishi foyda bermaydi. Chunki niyatning o‘rni qalbdir. Bunda shak bilan qasdni jazm etishi tasavvur qilinmaydi. Bu hol xuddi ramazon oyi o‘rtasida: «Agar ramazon (oyi)dan bo‘lsa, ertaga ro‘za tutaman», deb aytganga o‘xshaydi. Kim kechasi niyat qilib, so‘ng (ro‘za boshlanguncha) yesa, niyati buzilmaydi. Agar ayol hayzligida niyat qilib, bomdoddan oldin pok bo‘lsa, niyati durustdir.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (Ro'za sirlari kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #7 : 29 Sentyabr 2008, 01:31:12 »
   Uchinchi - ro‘za esida bo‘lgani holda tomoqka biror narsa ataylab yetishidan o‘zni to‘xtatmoklik. Ro‘za yeyish, ichish, burunga dori tomizish va huqna (teri ostiga dori yuborish) bilan buziladi. Shohtomirdan va umuman qon oldirish, surma qo‘iish va quloqqa hamda peshob yo‘liga mil nayza kirgizish bilan fosid bo‘lmaydi. Magar qovuqqa yetadigan darajada tomchilasa, ro‘za buziladi. Beixtiyor yetadigan chang-to‘zonlar yoki pashsha tomoqqa o‘tsa yoki mazmaza (tomoq chayqagan)dagi suv tomoqqa o‘tsa, ro‘za ochilmaydi. Illo, mazmazada mubolag‘a etsa, og‘iz ochiladi, chunki u beparvo bo‘ldi. Ta’rifdagi «ataylab», degan so‘zimizdan murod shudir. Ammo «ro‘za esida bo‘lgani holda», deyish bilan unutuvchi bunday emasligidan ogoh etishni iroda etdik. Chunki bu holda ro‘za ochilmaydi. Ammo kunduzining ikki tomonida (ya’ni, bomdoddan oldin va shomdan keyin) ataylab yesa, so‘ng chuqur o‘rganish bilan kunduzi yegani ma’lum bo‘lsa, unga qazo qilish lozim bo‘ladi. Agar gumoni hukmi va ijtihodi bo‘yicha qolsa, unga qazo yo‘qdir. Kunduzning ikki tomonida faqatgina mulohaza va ijtihod bilan yesa bo‘ladi.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (Ro'za sirlari kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #8 : 29 Sentyabr 2008, 01:31:23 »
   To‘rtinchi - jimo’dan tiyilish. Uning chegarasi hashafaning (jinsiy olatning boshi) kirishidir. Agar esda yo‘q holda jimo’ qilsa, og‘iz ochilmaydi. Agar tunda jimo’ qilsa yoki ehtilom (tushda bulg‘anish) bo‘lsa va junub holda tong ottirsa, ro‘za ochilmaydi. Ahli bilan munosabatda ekan, tong otib qolsa va darhol jimo’dan to‘xtasa, ro‘zasi sahihdir. Agar to‘xtamasa, u buziladi va kafforat lozim bo‘ladi.

   Beshinchi - istimno (onanizm)dan o‘zini tiyish. U - jimo’da yoki jimo’siz qasddan maniyni chiqarishdir. Chunki bu ro‘zani ochadi. Modomiki, maniy inzol bo‘lmas ekan, zavjasini o‘pishi yoki u bilan yotishi ro‘zani buzmaydi. Lekin bu qari yoki o‘ziga ishongan kishidan boshqalarga makruhdir. O’pishning zarari yo‘q, tark qilish afzaldir. Agar o‘psa, inzol bo‘lishidan xavotirlansa va o‘pganda maniy kelsa, e’tiborsizligi uchun ro‘zasi ochiladi.

   Oltiichi-qusqi chiqarishdan saqlanish. Ataylab qusish ro‘zani buzadi. Agar qusqi o‘zi g‘olib kelsa, ro‘zasi buzilmaydi. Agar balg‘amni tomog‘idan yoki ko‘kragidan yutib yuborsa, baloi om bo‘lgani uchun ro‘za ochilmaydi. Ammo agar u og‘izdan yutilsa, bu holda ro‘za buziladi.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (Ro'za sirlari kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #9 : 29 Sentyabr 2008, 01:31:36 »
   Endi og‘iz ochgandan keyin lozim bo‘ladigan ishlarga kelsak, ular to‘rttadir: qazo, kafforat, fidya va ro‘zadorlarga o‘zini o‘xshatib kunning qolgan qismida ro‘za tutish.

   Qazo - ro‘zani uzrli yoki uzrsiz tark etgan har bir musulmonga vojibi omdir. Hayzli ayol ro‘zani qazo qiladi. Shuningdek, murtad ham (ya’ni, qayta musulmon bo‘lsa, murtad holida o‘tkazib yuborgan ro‘zalarini tutib beradi). Ammo kofir, sabiy va jinniga qazo yo‘qdir. Ramazon ro‘zasini qazo qilganda ketma-ketlik shart etilmaydi. Xohlaganicha bo‘lib yoki qo‘shib tutaveradi.

   Kafforat - bu faqat jimo’ bilan vojib bo‘ladi. Ammo istimno, yeyish, ichish va jimo’dan boshqa narsalarda kafforat vojib emas (mazhabimizda ataylab yegan va ichganga ham vojib). Kafforat - qul ozod qilishdir. Agar bu qiyin bo‘lsa, ikki oy ketma-ket ro‘za tutadi. Agar bunga ham ojiz bo‘lsa, bir muddan (900 gramm (2 ratl)ga teng o‘lchov birligi) oltmish miskinni ovqatlantiradi.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (Ro'za sirlari kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #10 : 29 Sentyabr 2008, 01:31:54 »
   Kunning qolgan qismida ro‘za tutish - bu og‘iz ochish bilan gunohkor bo‘lgan yoki ro‘zada kamchilikki yo‘l qo‘ygan kishiga vojib bo‘ladi. Hayzli ayol pok bo‘lsa va yoki musofir ikki marhalalik safardan ro‘za tutmagan holda kelsa, bu vojib bo‘lmaydi. Shak kunida odil kishi hilolni ko‘rganiga shohidlik bersa, ro‘za tutish vojibdir. Safarda ro‘za tutish tutmaslikdan afzaldir. Magar toqat qilolmasa, bundan istisno. Safarga chiqadigan kunining boshida muqim bo‘lsa va yana keladigan kuni ro‘zador kelsa, og‘zini ochmaydi.

   Fidya - homilador va emizikli ayollar agar bolalariga xavotirlanib ro‘zalarini ochishsa, vojib bo‘ladi. Fidya har bir kun uchun bir miskinga bir mud bug‘doy berishdir. Yana qazo ham qilinadi. Keksaygan kishi ro‘za tutmasa, har bir kun uchun bir muddan sadaqa qiladi, xolos, qazo tutmaydi.

   Ammo ro‘zaning sunnatlari oltidir: saharlikni kechiktirish; og‘iz ochishni namozdan oldin xurmo yoki suv bilan shoshilinch bajarish; zavoldan keyin misvok ishlatishni to‘xtatish; zakotda o‘tgan fazilatlari sababli ramazon oyida saxovatli bo‘lish; Qur’onni birgalikda o‘rganish; masjidda e’tikof o‘tirish, xususan, oxirgi o‘n kunlikda. Bu Rasululloh (s.a.v.)ning odatlaridir. «Oxirgi o‘n kunlik kirganda to‘shakni yig‘ardilar, belni mahkamlab, o‘zlari va ahllari birgalikda g‘ayratga kirishardi» (Imom Buxoriy va Muslim rivoyatla-ri). Ya’ni, mashaqqatda sabot bilan davom etishardi. Chunki mana shu kunlarda laylatul-qadr mavjuddir. G’olib fikrga ko‘ra, laylatul-qadr oxirgi o‘n kunlikdadir. Bundan birinchi, uchinchi, beshinchi va oltinchisi ekanligi ko‘proq aytilgan.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (Ro'za sirlari kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #11 : 29 Sentyabr 2008, 01:32:06 »
   E’tikofda surunkalilik a’lodir. Surunkali, ketma-ket e’tikofni nazr qilsa yoki niyat etsa, agar masjiddan chiqishi zaruratsiz bo‘lsa, ketma-ketlilik uziladi. Kasal ko‘rish yoki guvohlik berish, janoza o‘qish yoki tahorat yangilash uchun chiqishga o‘xshash. Agar o‘z ehtiyojlarini qondirish uchun chiqsa, uzilmaydi. Uyda tahorat qilishi mumkin, lekin boshqa ishga chalg‘imasligi lozim. «Payg‘ambar s.a.v. faqatgina inson hojati uchun chiqardilar» (shu yergacha Imom Buxoriy va Muslim rivoyatlari). «Kasal holidan faqatgina o‘tib borayotgan holda o‘rardilar» (AbuDovud rivoyatlari). Ketma-ketlik jimo’ qilish bilan uziladi, o‘pish bilan emas. Masjidda xushbo‘y (narsa) surishi, nikoh kelishu-vini tuzishi, yeyish, uxlash va qo‘lini idishga yuvishining zarari yo‘qdir. Bularning barchasiga ketma-ketlikda ehtiyoj bordir. Badanining ayrim qismi masjiddan chiqishi bilan ketma-ketlik buzilmaydi. «Payg‘ambar (s.a.v.) boshlarini hujrada bo‘lgan Oisha (r.a.)ga yaqinlashtirardilar, ular esa tarab qo‘yardilar» (Nasaiy, Buxoriy va Termiziy rivoyatlari). E’tikofda o‘tiruvchi qachon ehtiyojini qondirish uchun chiqsa, qaytganida niyatini qaytadan qilmog‘i lozim bo‘ladi. Bundan faqat o‘n kunni niyat qilgan bo‘lsa, istisnodir. Bu holda ham niyatni yangilash afzaldir.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (Ro'za sirlari kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #12 : 29 Sentyabr 2008, 01:32:27 »
   Ikkinchi fasl ro‘zaning sirlari va botiniy shartlari haqidadir.

   Bilgilki, ro‘za uch darajadir: ommaning ro‘zasi, xosning ro‘zasi, xosning xosi ro‘zasi.

   Ommaning ro‘zasi - oldin tafsiloti o‘tganidek, qorin va farjning shahvatini qondirishdan tiyishdir.

   Xosning ro‘zasi esa - quloq, ko‘z, til, qo‘l, oyoq va boshqa a’zolarni gunohlardan tiyishdir.

   Xosning xosi ro‘zasi bo‘lsa, o‘zni tuban tashvishlar va dunyoviy fikrlardan ro‘za tuttirish, Alloh azza va jalladan boshqadan batamom to‘sishdir. Bu ro‘zada og‘iz ochilishi Alloh azza va jalla, oxirat kunidan boshqani fikr qilish va din iroda qilingan dunyodan boshqa dunyoni o‘ylash bilan hosil bo‘ladi. Din o‘ylangan dunyo ham oxirat ozig‘idir, dunyodan emas. Hatto qalb arboblaridan biri shunday degan: «Kimning kunduz tasarrufidagi himmati iftorini o‘ylab harakatga kelsa, unga bir gunoh yoziladi». Chunki bu Alloh azza va jallaning fazliga ishonchi kamligidan, Uning va’da qilgan rizqiga iymoni kamligidandir. Bu - payg‘ambarlar, siddiqlar va muqarrab zotlar darajasidir. Uning tafsiliga nazar qilishda so‘zni uzaytirilmaydi. Lekin taqiqiga amal ko‘paytiriladi. Chunki bu Alloh azza va jallaga himmat haqiqati bilan yuz burish va Alloh subhanahudan boshqadan yuz o‘girishdir. Yana Alloh azza va jallaning:

   «Alloh, deb javob qiling. So‘ngra ularni o‘zlari sho‘ng‘igan noto‘g‘ri yo‘llarda adashgan xollarida tark eting» (An’om surasi, 91) oyati ma’nosiga aralashishdir.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (Ro'za sirlari kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #13 : 29 Sentyabr 2008, 01:32:38 »
   Ammo xoslarning ro‘zasiga kelsak, bu solihlarning ro‘zasidir. Bu ro‘za a’zolarni gunohlardan tiyish bilan bo‘ladi va mukammal olti ishdir.

   Birinchi - ko‘zni har bir mazammat qilingan va karih ko‘rilgan narsalarga qarashdagi bemalollikdan, yana Alloh azza va jalla zikridan chalg‘itadigan va qalbni mashg‘ul etadigan har narsadan tiyishdir, yumishdir. Payg‘ambar (s.a.v.) aytganlar: «(Begona ayollarga) qarash Iblis la’anahullohning nayzalaridan zaharli bir nayzadir. Kim buni Alloh azza va jalladan qo‘rqib tark etsa, Alloh unga iymon berib qo‘yadiki, uning halovatini qalbida topadi» (Hokim rivoyat qilib, isnodini saxix, degan).

   Jobir Anasdan, u kishi esa Rasulullohning (s.a.v.) shunday deganlarini rivoyat qilganlar: «Besh narsa ro‘zadorning ro‘zasini ochib yuboradi: yolg‘on, g‘iybat, chaqimchilik, yolg‘on qasam va shahvat bilan qarash» (Al-Azdiy «Az-Zuafo»da rivoyat qilgan).
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: IHYOU ULUMID-DIN (Ro'za sirlari kitobi). Imom G'azzoliy
« Javob #14 : 29 Sentyabr 2008, 01:32:46 »
   Ikkinchi - tilni noma’qul so‘zlardan, yolg‘on, g‘iybat, chaqimchilik, fahsh, jafo, xusumat va tortishuvdan saqlamoq, sukutni lozim tutmoq. Uni Alloh subhanahuning zikri bilan, Qur’on tilovati bilan mashg‘ul qilmoq. Bu - til ro‘zasidir. Sufyon aytadilar: «G’iybat ro‘zani buzadi». Buni Bishr ibn Horis rivoyat qilganlar. Lays esa Mujohiddan shunday rivoyat etadilar: «Ikki xislat ro‘zani buzadi: g‘iybat va yolg‘on». Payg‘ambar (s.a.v.) aytganlar: «Albatta ro‘za to‘siqdir. Agar biringiz ro‘za bo‘lsa, yolg‘on so‘z gapirmasin, johillik qilmasin. Agar biror kishi u bilan urishsa yoki so‘kishsa, men ro‘zadorman, men ro‘zadorman, desin» (Imom Buxoriy va Muslim rivoyatlari). Xabarda shunday kelgan: «Rasululloh (s.a.v.) zamonlarida ikki ayol ro‘za tutdilar. Kun oxirida ularni ochlik va chanqoqlik holdan toydirdi, hatto halok bo‘layozishdi. Shunda Rasulullohga (s.a.v.) ro‘zalarini ochishga izn so‘rab odam yuborishdi. Payg‘ambar (s.a.v.) ularga bir idish yubordilar va: «Ularga aytgin, yegan narsalarini bunga qussinlar», dedilar. Idishning yarmiga ularning biri tiniq qon va yangi go‘sht qusdi. Boshqasi ham shunday qusib, idish to‘ldi. Odamlar bundan taajjubga tushishdi. Shunda Payg‘ambar (s.a.v.): «Bu ikkovisi Alloh halol qilgan narsadan ro‘za tutishdi va Alloh ularga xarom qilgan narsadan ro‘za ochishdi, odamlarni g‘iybat qila boshlashdi. Bu - go‘shtlaridan yeganlaridir» (sanadda majhullik bilan Axmad rivoyat qilgan)
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

 

Imom G’azzoliy. Ihyou ulumid-din (Zakot sirlari kitobi)

Muallif AbdulAzizBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 65
Ko'rilgan: 26617
So'nggi javob 29 Sentyabr 2008, 02:15:22
muallifi AbdulAziz
Imom G’azzoliy. Ihyou ulumid-din (O'limni eslash kitobi)

Muallif Muslima_subhBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 96
Ko'rilgan: 51626
So'nggi javob 22 Iyul 2008, 09:39:38
muallifi AbdulAziz
Imom G’azzoliy. Ihyou ulumid-din (Qalb ajoyibotlarini sharhlash kitobi)

Muallif LayloBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 320
Ko'rilgan: 117036
So'nggi javob 23 Iyun 2008, 07:38:49
muallifi AbdulAziz
Imom G’azzoliy. Ihyou ulumid-din (Tavba kitobi)

Muallif Musannif AdhamBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 222
Ko'rilgan: 79878
So'nggi javob 20 Sentyabr 2008, 00:41:06
muallifi AbdulAziz
Imom G’azzoliy. Ihyou ulumid-din (Tafakkur kitobi)

Muallif AbdullоhBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 85
Ko'rilgan: 33406
So'nggi javob 31 Yanvar 2009, 02:23:23
muallifi AbdulAziz