Muallif Mavzu: Imom Termiziy. Sunani Termiziy. 1-jild  ( 181547 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Imom Termiziy. Sunani Termiziy. 1-jild
« : 06 Dekabr 2008, 10:23:39 »
ABU ISO MUHAMMAD AT-TERMIZIY

SUNANI TERMIZIY

HADIS TO’PLAMI TARJIMASI

I
JILD

Tarjimon: Mirzo KENJABEK

Toshkent
«Adolat»
1999

Sunani Termiziy



Muallif: Imom Muhammad at-Termiziy
Hajmi: 2,10 Mb
Fayl tipi: pdf, zip
Saqlab olish
Online o'qish


MUNDARIJA

Muqaddima
O’zbekcha nashrning xususiyatlari
Abu Iso Muhammad at-Termiziyning tarjimai hollari
Abu Iso Muhammad at-Termiziy kitobining uch xususiyati
Hadislarning qabul qilinishi va rad etilishi jihatdan turlarga bo‘linishi

SUNANI TERMIZIY TARJIMASI

Tahorat boblari
Namoz boblari
Vitr boblari
Jum’a boblari
Hayit boblari
Safar boblari
Zakot kitobi
« So'nggi tahrir: 19 Yanvar 2012, 14:15:34 muallifi AbdulAziz »
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: SUNANI TERMIZIY. Imom Muhammad at-Termiziy
« Javob #1 : 06 Dekabr 2008, 10:24:31 »
«Ushbu kitobni tasnif qilganimdan keyin, uni Hijoz, Iroq va Xuroson ulamolariga taqdim etdim. Ular rozilik bildirib, qabul qildilar. Kimning uyida bu kitobdan bo‘lsa, o‘sha xonadonda Payg‘ambar (sallallohu alayhi va sallam) gapirayotgandek bo‘lur».
Abu Iso Muhammad AT-TERMIZIY

«Mening uchun uning (Termiziyning) kitobi Buxoriy va Muslim kitoblaridan ko‘ra foydaliroq. Chunki Buxoriy va Muslimdan faqat teran ilmli mutaxassis olimlargana istifoda etadi. Termiziydan esa har kim foydalanishi mumkin».
Shayxul Islom Abu Ismoil AL-ANSORIY

«(Muhammad At-Termiziy) Hadis ilmi sohasida bir qancha asarlar taqdim etdi. Uning ushbu "Al-jomi’-as-sahih" ("Sunan") kitobi bu asarlar orasida foydasi eng ko‘p, tartibi eng ixcham, takrori eng oz asardir.
Unda boshqa hadis kitoblarida uchramaydigan xususiyatlar bor:
-mazhablar va istidlol (dalil keltirish) jihatlari e’tiborga olingan;
-sahih, hasan va zaif deb, hadis turlari aniq belgilangan;
-sharh va ta’dilga (qiyoslab to‘g‘rilashga) o‘rin ajratilgan;
-kitob oxirida illatlarga oid maxsus bir bo‘lim ilova etilgan, xullas, bu kitobda ulkan foydalar jamlangandir.
Kitobni mutolaa qilgan kishilar bunga tan beradilar".
Alloma Toshko‘prulizoda
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: SUNANI TERMIZIY. Imom Muhammad at-Termiziy
« Javob #2 : 06 Dekabr 2008, 10:25:23 »
:bs1:

MUQADDIMA

Qutlug‘ O’zbekistonimizning istiqlolga erishuvi natijasida ona xalqimiz o‘zining boy ma’naviy merosi xazinasidan erkin bahramand bo‘la boshladi. Jumladan, Imom Al-Buxoriy, Imom At-Termiziy kabi ulug‘ vatandoshlarimiz to‘plagan hadislarni o‘z ona tilimizda o‘qishga muvaffaq bo‘ldik.
Hadislar dunyosi fiqh bobida, inson haq-huquqlari mavzuida juda muhim manba’ bo‘lib, asosan, axloqiy, madaniy, ma’naviy-ma’rifiy negizni tashkil etadi. Undan turli soha olimlari: huquqshunos va jamiyatshunos olimlar, tabobat olimlari, biolog, ximik yoki adabiyotshunos olimlar, shubhasiz, o‘z sohalariga doir yangi qirralarni kashf etadilar.
Ulug‘ vatandoshimiz - Abu Iso Muhammad At-Termiziyning qo‘lingizdagi «Sunani Termiziy» kitobi «Al-jomi’ as-sahih» («Ishonarli to‘plam»), «Al-jomi’ ul-kabir» («Katta to‘plam») yoki («Sahihi Termiziy») nomlari bilan ham mashhur. Ammo hazrati Imom At-Termiziy hadis ilmida «sunan» yo‘nalishiga asos solgan muhaddislardan bo‘lgani uchun bu kitob, asosan, «Sunani Termiziy» nomi bilan shuhrat qozongan.
« So'nggi tahrir: 16 Dekabr 2008, 09:50:51 muallifi AbdulAziz »
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: SUNANI TERMIZIY. Imom Muhammad at-Termiziy
« Javob #3 : 06 Dekabr 2008, 10:25:36 »
Aziz va muhtaram kitobxon! Fiqh ilmi, ya’ni islom huquqshunosligi eng sharafli ilmlardandir. Hazrati Payg‘ambarimiz (s.a.v.): «Mingta johil obiddan ko‘ra bitta faqih yaxshiroq», deb marhamat qilganlar. Chunki inson faqih bo‘lsa, uni hech narsa chalg‘ita olmaydi, u har qanday oqim va guruhlarga o‘zini urmaydi. Aksincha, o‘z z’tiqodida sobitqadam bo‘ladi. Fiqhning eng ulug‘i esa sog‘lom e’tiqoddir. Binobarin, Hanafiy mazhabining asoschisi hazrati Imomi A’zam (rahmatullohi alayh) e’tiqod ilmini «fiqhi akbar» deb, ya’ni «ulug‘ fiqh» deb ta’riflaganlar.
Ma’lumdirki, Yer yuzi musulmonlarining asosiy ko‘pchiligi hazrati Imomi A’zam mazhablariga rioya qiladilar. «Sunani Termiziy» kitobida esa xuddi ana shu mazhab jihatlari e’tiborga olingan. Hanafiy mazhabining fikr-qarashlarini Imom At-Termiziy «Kufa ahli»ning fikr-qarashlari tarzida bayon qilganlar. Aziz kitobxonlar ana shu jihatga e’tibor bermoqlari maqsadga muvofiqdir. Shuningdek, kitobning ushbu o‘zbekcha nusxasida Hanafiy mazhabiga doir fatvolar, ilova va izohlar taqdim etilganki, bular o‘quvchi to‘g‘ri amal qilmog‘i uchun foydalidir.
Albatta, hadis sohasining o‘z atamalari, ilmiy istilohlari bor. Ana shunday ifoda va istilohlarni tushunmoqlari uchun, kitobxonlarga ko‘mak tariqasida, «Kitobxonga yordam» sarlavhasi bilan alohida so‘z taqdim ztildi.
Kitobda hadislarning o‘zbekcha tarjimasi asl arabiy matni bilan birga sahifalarga joylashtirildi. Bu usul til bilgan kitobxonlarga so‘zma-so‘z taqqoslab o‘rganishlari uchun qulaylik tug‘diradi.
Qo‘lingizdagi «Sunani Termiziy» kitobi tarjimasi xayrli ishlardan biri bo‘lib, ma’naviy-axloqiy kamolot yo‘lida, komil insonni tarbiyalash yo‘lida munosib xizmat qiladi, degan umiddamiz.

Abdulaziz MANSUR
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: SUNANI TERMIZIY. Imom Muhammad at-Termiziy
« Javob #4 : 06 Dekabr 2008, 10:30:38 »
O’ZBEKCHA NASHRNING XUSUSIYATLARI

Bismillahir Rohmanir Rohiym. Allohu taologa beadad hamdu sanolar, Rasulullohga va u kishining xonadoni ahliga hamda sahobalariga behisob salotu salomlar bo‘lsin!
Assalomu alaykum, muhtaram kitobxon!
Mana, O’zbekiston istiqlolining ajib mevalaridan biri - hazrati Abu Iso Muhammad at-Termiziyning «Sunani Termiziy» («Al-jomi’ as-sahih») kitobi o‘zbekcha tarjimasining birinchi jildi qo‘lingizga yetdi. Ulug‘ vatandoshimiz bo‘lmish Imom At-Termiziy jahondagi olti nafar eng mashhur muhaddisning biri, Imom Al-Buxoriyning zamondoshi, safdoshi va shogirdidir. Ana shu atoqli zot kitobining ona tilimizdagi tarjimasiga oid muhim xususiyatlarni Siz aziz o‘quvchilarga ma’lum qilishni lozim topdik.
1. Mazkur tarjima «Sunani Termiziy»ning Misr Respublikasi, Qohira shahridagi «Al-Madaniy» nashri nusxasiga asoslangan Istambul nashridan amalga oshirildi: hadislar asl arabiy tildan so‘zma-so‘z taqqoslangan va turkiy tarjimadan foydalangan holda tarjima qilinib, ushbu ki-tobda arabiy matni bilan birga taqdim etildi. Sharh va izohlar esa Istanbul (1971) nusxasidan tabdil etildi. «Sunan»da mazhab jihatlari e’tiborga olingan bo‘lsa-da, ba’zan bir mavzuda xilma-xil yoki qarama-qarshi hadislar keltiriladi. O’zbekiston musulmonlari, ayniqsa, yoshlar hadislarga Imom A’zam rahmatullohi alayh mazhabiga muvofiq to‘g‘ri amal qilmoqlari uchun ana shunday izoh va ba’zi ilovalarga ehtiyoj bor. Shuning uchun tayyor izohotdan isti-foda etildi.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: SUNANI TERMIZIY. Imom Muhammad at-Termiziy
« Javob #5 : 06 Dekabr 2008, 10:30:53 »
2.   Hadislarni o‘rganishda mutarjimga «Sahihi Buxoriy»ning o‘zbekcha matni tahriridagi ko‘p yillik tajribalari, mavzularnish tanish ekanligi ko‘l keldi: tarjimada «Sahihi Buxoriy»dagi zarur ibora va ifodalardan, «Shamoili Muhammadiya» asari o‘zbekcha (Sayyid Mahmud Toroziy) tarjimasidagi hadislardan, «Muxtasar ul-viqoya»dagi hadislarning ifoda usullaridan, «G’iyos-ul-lug‘ot» va boshqa zarur qomuslardan, shuningdek, muhtaram ustozlarning ba’zi maslahat va yordamlaridan foydalanildi.
3.   Arabcha nusxada, Imom At-Termiziy o‘z sharhini har gal «Abu Iso aytakcha nusxada ix-chamlikka intilib, bu ibora tushirib qoldirildi. Chunki muallifning sharhi matndan ma’lum, muallifga mansub bo‘lmagan zarur qo‘shimchalar qo‘shsa «Ilova» degan so‘z bilan qavs ichida taqdim etildi.
Arabiy nusxada har bir hadis roviylarining sanadi - tartibli ro‘yxati to‘liq keltirilgan. Zarur bo‘lganda olimlar sanadni kuzatishlari mumkin. O’zbekcha tarjimada esa roviylardan bitta sahobani, ayrim o‘rinlarda tobe’iynni qayd etish bilan kifoyalandik. Usmon Zakiy Mulla Muhammad o‘g‘li tajribasida ham, «Sahihi Buxoriy» tarjimasida ham ushbu usul qo‘llangan.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: SUNANI TERMIZIY. Imom Muhammad at-Termiziy
« Javob #6 : 06 Dekabr 2008, 10:31:17 »
5. O’zbekcha tarjimada, mo‘‘tabar sharhlarga tayangan holda, hadislar ma’nosini kengroq ochadigan ayrim so‘z va iboralar, qisqa izohlar zaruratan qavs ichida berib borildi.
 6. Arabiy nusxada bob raqamidan keiin sarlavha qayd etilgan. O’zbekchada esa, har bir mavzuga alohida e’tiborni tortmoq maqsadida, Usmoi Zakiy Mulla Muhammad o‘g‘li tajribasiga tayanib, har bir sarlavha boshida «Mavzu» degan so‘zi qo‘ydik.
7. Saxifa ostida raqam bilan belgilangan sharh va izohlar avvalo Shayx Muborakfuriyning Termiziy hadislari sharhidan iborat «Guhfaz-ul-ahvoziy» kitobidan, Misrping sobiq qozisi Ahmad Muhammad Shokir sharhlaridan, qisman Al-Azhar Dorilfununi mudarrisi Abdul-Vahhob Abdul-Latif hamda qisman Abdurrahmon Muhammad Usmonning tahqiq va tashihlaridan olingan. Ular hazrati Mulla Ali Al-Qoriy sharhlariga ham tayanganlar. Usmon Zakiy Mulla Muhammad o‘g‘li Istanbul nusxasida keltirgan bu qaydlar ba’zan o‘rinli qisqartirilib, ba’zan Imom A’zam mazhablariga muvofiq ilovalar bilan boyitildi.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: SUNANI TERMIZIY. Imom Muhammad at-Termiziy
« Javob #7 : 06 Dekabr 2008, 10:32:26 »
Muhtaram kitobxon!
Har qancha urinmaylik, ojiz bandamiz, albatta, xato va nuqsonlardan xoli emasmiz. Muhtaram ustoz-allomalarimiz, qadrli o‘quvchilarimiz aybu-nuqsonlarimizni avf qalami ila isloh aylab, duoi xayr qilmoqlaridan umidvormiz.
Muhtaram kitobxon! Ushbu hadislarga to‘g‘ri amal qilish uchun qavs ichidagi ilovalarga va sahifa ostidagi raqam bilan belgilangan izohlarga alohida e’tibor bermog‘ingizni so‘raymiz!
Ushbu tabarruk kitobni o‘qib, bahramand bo‘lib, amal qilganlar dunyo va oxirat saodatiga erishsinlar! Omin, yo Robbil-’alamiyn!..

Mirzo Kenjabek,
tarjimon, Imom Al-Buxoriy nomidagi Islom Oliy ma’hadining tolibi
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: SUNANI TERMIZIY. Imom Muhammad at-Termiziy
« Javob #8 : 06 Dekabr 2008, 10:33:42 »
ABU ISO MUHAMMAD AT-TERMIZIYNING TARJIMAI HOLLARI

Ism va nasablari[


Ism va nasablari - Muhammad ibn Iso ibn Savra ibn Muso ibn Ad-Dahhoq As-Sulamiy Al-Bug‘iy At-Termiziy. Kunyasi esa - Abu Iso (ya’ni, Isoning ota-si)dir.
Termiziyning nasabi ko‘pgina manba’larda ana shunday zikr qilingan. U zotning nasabi haqida yana ikki xil qavl bor. Birinchisi - Muhammad ibn Iso ibn Savra ibn Shaddod deyiladi. Ikkinchisi - Muhammad ibn Iso ibn Yazid ibn Savra ibn As-Sakan deyiladi.

Tavallud vaqtlari

At-Termiziy hijriy 209-yilda (milodiy 824-825 yilda) tavallud topdilar. Hofiz Az-Zahabiy «Miyzon-ul-i’tidol» kitobida Termiziyning hijriy 279-yilda vafot etganlarini zikr qilib, «vafot etgan vaqtlarida yetmish yoshda edilar», deydi. Alloma Mulla Ali Al-Qoriy hazratlari ham «Ash-shamoil» asari sharhida xuddi shu gapni aytadi.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: SUNANI TERMIZIY. Imom Muhammad at-Termiziy
« Javob #9 : 06 Dekabr 2008, 10:34:06 »
Vatanlari

Imom At-Termiziyning tug‘ilgan vatanlari bugungi O’zbekistondir. At-Termiziy Bug‘ qishlog‘ida tavallud topdilarmi yoki Termiz shahridami? Al-Bug‘iy deb Bug‘ qishlog‘iga nisbat etilishlari yo bu qishloqda tug‘ilganlari yoki u yerda yashab, vafot etganlari tufayli bo‘ladi. Mulla Ali Al-Qoriy hazratlari Termiziyning o‘zlaridan bunday deganlarini naql etadi: «Bobom, Lays ibn Sayyor davrida Marvazda yashar edilar. Keyin Termizga ko‘chganlar» («Sharh-ush-shamoil»: 136-sahifa.)
Bug‘ - Termizga qarashli bir qishloq bo‘lib, shahardan olti farsah (Farsah - to‘rt soatlik masofa, 12.000 qadamlik yo‘l.) narida joylashgan. Termiziy shu qishloqtsan bo‘lib, bu qishloq tobe’ bo‘lgan Termiz shahriga nisbat berilgan bo‘lishlari ehtimoli ko‘proq.
Termiz - eski Jayhun, hozirgi Amudaryo yoqasida joylashgan juda qadimiy va juda ajoyib shahardir. (Jayhun ba’zi manba’larda «Balx daryosi» deb zikr qilingan).
Islom ilmlarining taraqqiy etishida Turkiston shaharlari ichida Termiz kenti ham katta ahamiyat kasb etgan. Samarqand va Buxoroni Balx kabi qadimiy ilm markazi bilan bog‘lovchi shahar Termiz edi. Shuning uchun ham bu yerda ko‘plab allomalar yetishib chikdi. Shu-lardan biri Abu Abdulloh Muhammad ibn Ali ibn Hasan ibn Bishr Hakim Termiziydir (245-320 hijriy, 859-932 m.y.). Manba’larda aytilishicha, u 300 dan ortiq asar bitgan. Shulardan 57 tasi bizning zamonamizgacha yetib kelgan.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: SUNANI TERMIZIY. Imom Muhammad at-Termiziy
« Javob #10 : 06 Dekabr 2008, 10:34:25 »
Sayohat va izlanishlari

Imom At-Termiziy 20 yoshga yetganlarida Xuroson shayxlaridan Ishoq ibn Rohvayh Marvaziy va boshqalardan ilm o‘rgandilar, so‘ng 25-26 yoshlarida Iroqqa (Basraga) borib, u yerdagi allomalardan dars oldilar. Undan so‘ng Hijozga ketdilar. Lekin manba’larda ul zotning Bag‘dodga, Misrga va Shomga borganlari haqida xabar keltirilmagan. Bunga o‘sha vaqtda bu yurt-lardagi notinchlik sabab bo‘lgan, degan fikr bor.
Bu sayohatlari ko‘p yillar davom etdi, imom Termiziy Termizga 250 hijriy (864 m.) yildagina qaytib keldilar, bunga qaraganda, taxminan 20 yil davomida o‘zga yurtlarda hadislarni o‘rganib, yig‘ib yurganlar. Imom Buxoriy bilan Nishopurda (250 hijriy yil) uchrashib, ko‘p hadislar xususida muzokaralar olib borganlari haqida ma’lumotlar bor. Shundan so‘ng «Al-jomi’-as-sahih» («Sunani Termiziy») kitoblarini yoza boshlaganlar.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: SUNANI TERMIZIY. Imom Muhammad at-Termiziy
« Javob #11 : 06 Dekabr 2008, 10:34:44 »
Ustozlari va shogirdlari

Termiziy oldingi imomlarning ko‘plari bilan ko‘rishganlar va ulardan bahramand bo‘lganlar. Termiziy davri - hijriy 3 asr, hadis ilmlarida buyuk yuksalish bo‘lgan davr edi. Kutubi sitta - olti eng mashhur hadis kitobi muallifi bo‘lgan imomlar, ya’ni olti eng ulug‘ muhaddis ana shu oltin davrda yashab kamol topdilar. U zotlarning tavallud va vafot yillari quyidagicha:
1.   Muhammad ibn Ismoil Abu Abdulloh Al-Buxoriy - hijriy 194-256.
2.   Muslim ibn Hajjoj Al-Qushayriy Abul Husayn - hijriy 204-261.
3. Abu Iso Muhammad at-Termiziy - hijriy 209-279.
4. Abu    Dovud     Sulaymon    ibn    Al-Ash’as    As-Sajistoniy - hijriy 202-275.
5. Ahmad ibn Shuayb Abu Abdurrahmon An-Nasoiy -   hijriy 215-303.
6. Ibn Moja Muhammad ibn Yazid ibn Moja Abu Abdulloh - hijriy 209-273.
Ushbu olti imomdan oltovlarining ham rivoyatlarida ishtirok etgan shayxlar quyidagilar:
- Muhammad ibn Bashshar Bundor -  hijriy   167-252.
-   Muhammad ibn Al-Musanna Abu Muso - hijriy167-252.
-   Ziyod ibn Yahyo Al-Hassoniy - hijriy 254 yilda vafot etgan.
-   Abbos ibn Abdulazim Al-Anbariy - hijriy 246 yili vafot etgan.
-   Abu Sa’id Al-Ashaj Abdulloh ibn Sa’id Al-Kindiy - hijriy 257 yili vafot etdi.
-   Abu Hafs Amr ibn Ali Al-Fallos - hijriy 160-249.
-   Yaqub ibn Ibrohim Ad-Darakiy - hijriy  166-252.
-   Muhammad ibn Ma’mar Al-Qaysiy Al-Bohroniy - hijriy 256 yilda vafot etgan.
-   Nasr ibn Ali Al-Jahdamiy - hijriy 250 yilda vafot etgan.
Imom Termiziy bu shayxlardan ko‘ra oldinroq o‘tgan shayxlarni ham ko‘rganlar va ushbu «Sunan» kitobida ulardan hadis rivoyat qilganlar. Usha shayxlardan ba’zilari quyidagilardir:
-   Abdulloh ibn Muoviya Al-Jumahiy - hijriy 243 yili yuz yoshida vafot etdi.
-   Ali ibn Xujr Al-Marvaziy - hijriy 244 yily yuz yoshga yaqinlashganda vafot etgan.
-   Suvayd  ibn  Nasr  ibn  Suvayd  Al-Marvaziy  - hijriy 241 yilda 91 yoshda vafot etgan.
-   Qutayba  ibn   Sa’id   As-Saqofiy  Abu   Rajo - hijriy 150-242.
-   Muhammad ibn Abdulmalik ibn Abushshavorib - hijriy 244 yilda vafot etgan.
-   Ibrohim ibn Abdulloh ibn Xotam Al-Haraviy - hijriy 178-244
-   Ismoil   ibn   Muso   Al-Fazoriy   As-Suddiy - hijriy 245 yilda vafot etgan.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: SUNANI TERMIZIY. Imom Muhammad at-Termiziy
« Javob #12 : 06 Dekabr 2008, 10:35:07 »
Termiziy yana boshqalardan, Imom Al-Buxoriy shayxlarining ko‘pidan ham hadis rivoyat qilganlar, U kishi   asosan   Imom   Al-Buxoriyning  shogirdi   bo‘lib, ijozatlari o‘sha kishidandir. Hadis ilmini u zotdan oldilar va u zotning qo‘llarida kamol topdilar. U kishida o‘qib, u kishidan bahra topdilar. Hadis ilmiga taalluqli ba’zi ishlarda ustoz bilan munozara qildilar. Ustozlar bilan qay bir o‘rinda muvofaqat qiladilar va qay bir o‘rinda muxolafat qiladilar. O’sha davr olimlarida bu xususiyat bor edi. Taqlidni tan olmas edilar. Taqliddan qochish va har qayda hamisha Haqqa, haqiqatga tobe’ bo‘lish ularning odatlari edi.
Masalan, Termiziy ushbu «Sunan» kitobining 17-hadisida roviylar ixtilof qilayotganini ko‘rib, «Men o‘zim Abdulloh ibn Abdurrahmondan so‘radim: «Bu hadisda Abu Ishoqdan qilingan rivoyatlarning qaysi "biri sahihroq?» desam, hech qanday hukm bildirmadi. Buni Muhammad (Buxoriy)dan so‘radim, u ham biror hukm bildirmadi», deydilar. Ya’ni ikki imom ham rivoyatlardan birontasini ustun qo‘ymaydilar. Keyin Imom Buxoriy rivoyatlardan bittasini tanlab, «Al-Jomi’...» kitobiga kiritganlarini Termiziy bayon etadilar. Lekin Termiziy bu fikrga taqlid qilmasdan, o‘z dalillariga tayanib, boshqa rivoyatni afzal ko‘rib, kitobga kiritadilar.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: SUNANI TERMIZIY. Imom Muhammad at-Termiziy
« Javob #13 : 06 Dekabr 2008, 10:35:40 »
Abu Iso Muhammad Termiziyning o‘lkalarni kezganlari, Xuroson, Iroq, Hijoz olimlarini tinglaganlari «At-tahzib» kitobida bayon etilgan. Misrning avvalgi shariat qozisi Ahmad Muhammad Shokir: «Termiziy Bag‘dod shahriga borgan, deb taxmin qilmayman. Chunki, Bag‘dodga kirgan bo‘lsa edi, muhaddislarning ulug‘i va peshqadami sanalmish Ahmad ibn Muhammad ibn Hanbaldan (164-241) hadis eshitgan bo‘lardi va Hofiz Abu Bakr Al-Xatiyb «Tarix-ul-Bag‘dod» kitobida bu hakda yozgan bo‘lardi», deydi.
Termiziydan hadis rivoyat qilgan kishilar ko‘p. «Tazkirat-ul-huffoz» («Hofizlar yodnomasi») va «At-tahzib» kitoblarida bulardan ayrimlari zikr qilingan.
Al-Mahbubiy, Termiziydan hadis rivoyat qilgan zotlarning eng birinchilaridandir. Ibnul-Imod bu zot haqida bunday deydi: «Abul-Abbos Al-Mahbubiy; Muhammad ibn Ahmad ibn Mahbub Al-Marvaziy, Marv o‘lkasiniig muhaddisi, shayxi va raisidir. 346-hijriy yilning Ramazon oyida 97 yoshida vafot etdi. «Sunani Termiziy» kitobining muallifidan (ya’ni Termiziy hazratlaridan) hadislar rivoyat qilgan zotdir»(«Shuzurot-uz-zahab»: 2/373.)
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: SUNANI TERMIZIY. Imom Muhammad at-Termiziy
« Javob #14 : 06 Dekabr 2008, 10:35:59 »
Termiziyning shaxsi va asari haqida ulamolarning fikrlari

Ulug‘ ustoz imom Buxoriy o‘z shogirdi imom Termiziyni alqab, kamtarinlik bilan: «Sen mendan bahra topganingdan ko‘ra men sendan ko‘proq bahra topdim», deydi. Bu Termiziyga berilgan juda katta baho edi. («Al-Mirqot», 1-jild, 22-bet).
Hofiz Abul-Fazl Muhammad ibn Tohir Al-Makdisiy, Hasan ibn Ahmad Abu Muhammad As-Samarqandiydan, Abu Bishr Abdulloh ibn Muhammad ibn Amrdan, Hofiz Abu Sa’id Abdurrahmon ibn Muhammad Al-Idrisiydan naql etib, bunday deydi: «Hofiz va a’mo (ko‘zi ojiz) Muhammad ibn Iso ibn Savra At-Termiziy - hadis ilmida iqtido etiladigan (ergashiladigan) imomlardan biridur. «Al-Jomi’» («Sunani Termiziy»), «At-tavorix» va «Al-hol» kitoblarini olim va diroyatli (aql-idrok va tajribali) bir inson sifatida qalamga olgan. Hofizasi (xotirasi) kuchliligi jihatdan o‘rnak qilib ko‘rsatilar edi»(«Majmuat-u favoida(i) hadisiyya».Qadim qo‘lyozma asarlardan.)
Sam’oniy «Al-ansob» kitobida Termiziyni bunday tavsif etadi: «Munoqashasiz u o‘z asrining imomi bo‘lib, turli tasniflar sohibidir». Ibn Halqon ham u zotni «Hadis ilmida iqtido etiladigan imomlardan biridir», deb tavsiflaydi.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

 

Imom Termiziy. Shamoili Muhammadiy

Muallif AbdusalomBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 329
Ko'rilgan: 151565
So'nggi javob 07 Iyun 2009, 02:55:29
muallifi AbdulAziz
Imom al-Buxoriy. Al-jome' as-sahih (1-jild)

Muallif LayloBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 1274
Ko'rilgan: 573392
So'nggi javob 07 Iyun 2009, 01:24:13
muallifi AbdulAziz
Imom al-Buxoriy. Al-jome' as-sahih (2-jild)

Muallif DoniyorBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 1106
Ko'rilgan: 315701
So'nggi javob 07 Iyun 2009, 01:13:41
muallifi AbdulAziz
Imom al-Buxoriy. Al-jome' as-sahih (3-jild)

Muallif DoniyorBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 1135
Ko'rilgan: 306452
So'nggi javob 07 Iyun 2009, 01:09:40
muallifi AbdulAziz
Imom Muslim. Sahihi Muslim (1-jild)

Muallif DoniyorBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 676
Ko'rilgan: 165415
So'nggi javob 07 Iyun 2009, 02:44:50
muallifi AbdulAziz