Muallif Mavzu: Boshlovchilar uchun Iqtisod saboqlari  ( 36074 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

Abdullоh

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 355
  • -oldi: 743
  • Xabarlar: 1885
  • Jins: Erkak
Boshlovchilar uchun Iqtisod saboqlari
« : 11 Fevral 2009, 19:13:17 »
Assalomu alaykum aziz birodarlar!
Hammamizga ma’lumki, hozirgi kunda jahon standartlariga javob beradigan mutaxassislar turli sohalarda o’z ishlarni butun dunyo oldida namoyon etmoqda. Qolaversa, O’zbekistonimizning  yanada rivojlanishi uchun bunday mutaxassislar yurtimiz uchun ham juda zarurdir. Shuni hisobga olgan holda, hamda yoshlarimizning iqtisodiy bilimlarini boyitish maqsadida forum.ziyouz.com tomonidan Darsxona bo’limida Iqtisod saboqlari nomli kichik bo’lim ochildi.
Kamina bu bo’limni rivojlantirish va forumdoshlarni qiziqtirish maqsadida yangi bir loyihani sizlarga taqdim etmoqchiman. Bu loyihada men Allohning ko’magi va ustozlarim bergan bilimlar yordamida Iqtisodiyot fanini yangi o’rganayotganlar uchun ilk saboqlarni boshlashga qaror qildim. Darslar mobaynida xato va kamchiliklar bo’lsa, kaminani ma’zur etgaysiz. Inshaalloh keyinchalik yangi loyihalarni ham boshlash niyatimiz bor. Buning uchun Allohdan madad va siz azizlardan esa duolar kutib qolamiz.
Bu darslarni ingliz tilida yozilgan ”Applied Econimcs”(Junior Achievement) va ”Amaliy Iqtisodiyot” (Yoshlar yutug’i-O’zbekiston) darsliklaridan foydalangan holda olib borishga harakat qilaman.
Hurmat va ehtirom ila, Abdulloh90!

Abdullоh

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 355
  • -oldi: 743
  • Xabarlar: 1885
  • Jins: Erkak
Re: Boshlovchilar uchun Iqtisod saboqlari
« Javob #1 : 11 Fevral 2009, 19:28:59 »
1-дарс

ИҚТИСОДИЁТ НИМА?

Дарснинг асосий муаммолари:

Ушбу дарсни Ñžқиганда, қуйидаги саволларга жавоб топинг:
•   ÐÐ¸Ð¼Ð° учун ҳар қандай жамиятнинг имкониятлари чекланган?
•   ÐÐ¸Ð¼Ð° учун иқтисодиётни баъзан чекланган имкониятлар ҳақидаги фан деб аташади?
•   Ð¢Ð°Ð½Ð»Ð°Ñˆ муаммоси ва муқобил қиймат нима?
•   ÐÐ¸Ð¼Ð° учун ҳар бир киши иқтисодиёт асосларини билиши керак?
•   Ð˜ÑˆÐ»Ð°Ð± чиқариш омиллари нима?
•   Ð¢ÑƒÑ€Ð»Ð¸ иқтисодий тизимлар чекланганлик муаммосини қандай ҳал қилади?

Abdullоh

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 355
  • -oldi: 743
  • Xabarlar: 1885
  • Jins: Erkak
Re: Boshlovchilar uchun Iqtisod saboqlari
« Javob #2 : 11 Fevral 2009, 19:30:32 »
Санжар ва Дониёр ойиси билан дўконкага боришганида, ойиси Ñžғилларига йигирма минг сўм берди. «Ð‘у пулларни хоҳлаганларингча сарфлашларинг мумкин»,— деди ойиси.
«Ð‘у дўконларда яхши нарсалар кўп экан. Бизда атиги йигирма минг сўм бор», — деб ўйлашди болалар.


«Ð‘изга илгаридек кучли ҳужумчи ва ҳимоячи керак, лекин биз бу мавсумда яна бир ўйинчи топа оламиз, холос. Бу Ñ‘ғи нима булади, устоз?
«ÐšÐ¸Ð¼Ð»Ð°Ñ€ қолганини қараб чиқ, бироқ менимча, ҳақиқатдан ҳам тезроқ ҳимоячини топа олсак, ҳужумчидан воз кечишимиз мумкин булади».


«...ва ниҳоят корхона директори шундай қарорга келди: “Жаҳонда молиявий инқироз кетаётган бир вазиятда ёлланма ишчиларнинг иш ҳақини 20% га қисқартириш керак”...».


Abdullоh

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 355
  • -oldi: 743
  • Xabarlar: 1885
  • Jins: Erkak
Re: Boshlovchilar uchun Iqtisod saboqlari
« Javob #3 : 11 Fevral 2009, 19:33:31 »
Чекланганлик

Барча болалар катта бўлишгач, одам хоҳлаган нарсаларнинг ҳаммасига эга бўлмаслигини англаб оладилар. Сиз ҳар гал дўконга кирганингизда шундай ҳолатга дуч келасиз. Сиз харид қилишни хоҳлаган 20 ёки 30 та нарса бўлса-да, сиз улардан битта ёки иккитасини танлаб олишингиз мумкинлигини биласиз. Ҳар бир киши ўз ҳаётида доимо кўп нарсалардан бир-иккитасини танлашга мажбур.

Ҳатто иши юришиб турган бизнесмен ва спорт юлдузи ҳам танлаш муаммосига дуч келади. Худди сизлар каби улар ҳам хоҳлаган нарсаларнинг ҳаммасини сотиб ололмайди. Ҳукумат ҳам ҳамма нарсаларни сотиб ололмайди. Ҳар йили солиқ тўловчилар пулини қандай сарфлаш ҳақида жуда қизғин мунозаралар бўлади.

Айрим шахс ҳам, жамият ҳам хоҳлаган нарсаларнинг ҳаммасига эга бўлолмайди. Ҳамма нарса ҳаммага етмайди-да, ахир. Иқтисодчилар айтганидек, моддий эҳтиёжларнинг хилма-хиллиги чексиз. Аммо ресурслар — ана шу талабларни қондирувчи неъмат ва хизматларни ишлаб чиқариш учун фойдаланиладиган ва ресурслар деб аталадиган нарсаларнинг чегараси бор. Ана шу чегарага етилгач, бундан буёғига ҳеч нарса ишлаб чиқариб бўлмайди. Бошқача қилиб айтганда, миллйй ресурслар (барча заводлар, фермалар ва уларда ишловчи одамлар) тўла ишга туширилгач, бир маҳсулотни ишлаб чиқаришни кўпайтириш учун бошқа маҳсулот ишлаб чиқаришни камайтиришдан бошқа илож йўқ. Иккинчи жаҳон уруши даврида шундай вазият вужудга келди. Танк ва бошқа қурол-аслаҳалар ишлаб чиқаришни кўпайтириш зарур бўлганлиги сабабли, АҚШ саноати автомобиль ишлаб чиқаришни тўхтатиб қўйди. Агар сизга бирор киши 1944 йилда ишлаб чиқарилган «Ð¤Ð¾Ñ€Ð´» ёки «Ð¨ÐµÐ²Ñ€Ð¾Ð»Ðµ» машинасини сотмоқчи бўлса, бу муттаҳамга сира яқинлашманг — ўша йили бирорта автомобиль ишлаб чиқарилмаган.

Айтилган гапларга якун ясаймиз: инсон эҳтиёжи чексиз, уларни қондириш учун ресурслар эса чеклангандир. Бинобарин, ҳар бир жамият бир хил муаммога — имкониятлар чекланганлиги муаммосига дуч келади.


Abdullоh

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 355
  • -oldi: 743
  • Xabarlar: 1885
  • Jins: Erkak
Re: Boshlovchilar uchun Iqtisod saboqlari
« Javob #4 : 11 Fevral 2009, 19:35:09 »
Иқтисодиёт: чекланганлик ва танлаш хақидаги фан

Барчанинг чексиз талабларини қондириш имконияти бўлмаганлиги сабабли ҳар бир одам, фирма ёки давлат истаган нарсаларидан айримларини танлаши керак. Бунда у мумкин қадар кўпроқ нарса олиш учун тежашга ҳаракат қилади. Шуни назарда тутиб, биз иқтисодиётни чекланган ресурслар шароитида эҳтиёжларни қондириш учун жамият танлайдиган нарсаларни баён қилувчи ва таҳлил этувчи ижтимоий фан деб таърифлашимиз мумкин.

Танлаш зарурияти даромадларимиз, бадавлатлигимиз ва қарз олиш имкониятимиз билан белгиланади. Ҳар бир оиланинг даромади, жамғарган пулининг миқдори ва қарз олиши имконияти чеклангандир. Худди шунингдек корхона ўз даромадлари, жамғармаси ва қарз тўлаш қобилияти жиҳатдан, давлат эса солиқ солиш ва кредит олиш имконияти, жиҳатидан чекланган.
Даромад, жамғарма, фойда ва солиқлар одамларга, ташкилотларга ва давлатга товарларни сиз кўз билан кўришингиз ёки қўл билан ушлашингиз мумкин бўлган ашёларни сотиб олиш ва пулингиз эвазига бажариладиган хизматлардан фойдаланиш имконини беради. Ҳар бир одам дуч келадиган муаммо шундан иборатки, неъматларнинг бир туркуми танлаб олиниши биланоқ бошқа туркумни танлаш имкониятидан маҳрум бўлинади.

Abdullоh

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 355
  • -oldi: 743
  • Xabarlar: 1885
  • Jins: Erkak
Re: Boshlovchilar uchun Iqtisod saboqlari
« Javob #5 : 11 Fevral 2009, 19:38:12 »
Танлаш муаммоси ва муқобил қиймат

Фараз қилайлик, сиз компакт дискларни тинглаш учун мослама сотиб олишни мўлжаллаб пул йиғишга аҳд қилдингиз. Сиз пул тўплаб юрганингизда баскетболга қизиқиб қолдингиз ва энди бир жуфт кроссовка керак
бўлиб қолди. Бироқ иккаласига пулингиз етмайди: Ñ‘ компакт диск учун мослама ёки кросссовка сотиб олишингиз мумкин. Демак, сиз
биттасини танлашиннгиз керак.


Иқтисодчилар бундай вазиятни муқобил қиймат тушунчаси билан изоҳлайдилар, Муқобил қиймат — бир нарсадан воз кечиш эвазига олинадиган буюм воситасида ўлчанадиган нарҳдир. Биз келтирган мисолда компакт диск мосламасининг муқобил қиймати бир жуфт янги кроссовкага тенгдир. Тадбиркорлар ҳам танлаш ва муқобил қиймат муаммосига дуч келадилар. Дўкон реклама кампаниясини режалаштирар экан, газетада эълон берадими ёки ҳар бир харидорга электрон хат юборадими, шу икки йўлдан биттасини танлаши керак. Агар у газетада реклама беришни афзал кўрса, бевосита электрон почта орқали реклама келтирадиган фойда муқобил қиймат бўлади.

Айрим фуқаролар ва корхоналар сингари ҳукумат ҳам муқобил қийматни ҳисобга олишга мажбур. Масалан, ҳукумат ҳарбий кемаларга буюртмалар миқдорни камайтириб, йўл қуриш ва таъмирлаш харажатларини кўпайтиришни танлайди. Йўл шахобчаларини кенгайтиришнинг муқобил қиймати бақувватроқ флот бўлади. 

Abdullоh

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 355
  • -oldi: 743
  • Xabarlar: 1885
  • Jins: Erkak
Re: Boshlovchilar uchun Iqtisod saboqlari
« Javob #6 : 11 Fevral 2009, 19:39:15 »
Иқтисодиётни нима учун ўрганамиз?

Энди эса ўзингизга шундай савол бсришингиз мумкин: «Ð˜қтисодиётни ўрганишнинг менга нима кераги бор?» Бунинг сиз учун муҳим бўлган бир қанча сабаблари бор. Бу сабабларнинг айримлари сизга шахс сифатида, иккинчилари пул ишлаб топадиган ва сарфлайдиган одам сифатида, учинчилари фуқаро сифатида тааллуқлидир.

Сиз жамият аъзоси сифатида иқтисодий билимларсиз яшай олмайсиз. Овқат, уй-жой, кийим, бўш вақтни ўтказиш усули — буларнинг ҳаммаси у ёки бу тарзда иқтисодий кучлар билан белгиланади. Иқтисодиётни ўрганиш ушбу кучларни яхшироқ англаб олишда кўмаклашади ва жўшқинроқ ҳаёт кечириш имконини беради. Иқтисодий кучлар бизнес оламида қабул қилинадиган қарорларга ҳам таъсир қилади. Ҳақиқатан ҳам, иқтисодиётнинг кенг тарқалган таърифларидан бири — «ÐžÐ´Ð°Ð¼Ð»Ð°Ñ€ ўз тирикчиликлари учун қандай пул топишлари ҳақидаги таълимот»Ð´Ð¸Ñ€. Бу қоидани қанчалик яхши билсангиз, ишингизни шунчалик муваффақиятли олиб борасиз. Иқтисодиёт сизга демократик мамлакат фуқароси имкониятларини руёбга чиқаришда ҳам ёрдам беради. Сиз сайловчи сифатида кўпгина масалалар, шу жумладан иқтисодий масалалар юзасидан ўз фикрингизни изҳор қилишингиз мумкин. Иқтисодиётни ўрганиш сизга бу масалаларни малакали муҳокама қилишда ёрдам беради.

Abdullоh

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 355
  • -oldi: 743
  • Xabarlar: 1885
  • Jins: Erkak
Re: Boshlovchilar uchun Iqtisod saboqlari
« Javob #7 : 11 Fevral 2009, 19:40:13 »
Иқтисодчилар нима билан шуғулланадилар?

Биз ÑŽқорида кўрганимиздек, иқтисодчилар, жамиятлар ва миллатлар ўзларининг бутун тарихлари мобайнида дуч келадиган чекланганлик ва танлаш муаммолари билан шуғулланиб келдилар, аммо ҳозирги замон иқтисодиёт фанига XVII асрда асос солинди. Ўша пайтдан бери айрим одамлар, корхоналар ва бутун-бутун миллатлар ўзларига тегишли ресурслардан қандай фойдаданишларини ўрганиш ва тушунтириш усулларини ишлаб чиқдилар. Катта корпорациялар иқтисодчилар ёрдамида ўз аҳволларини ўрганади ва ишчилар, ускуналар, иморатлар ва бошқа ресурслардан самаралироқ фойдаланиш усулларини топишга ҳаракат қилади.

Иқтисодчилар учун икки олам: «ÐœÐ°Ð²Ð¶ÑƒÐ´ олам» ва «Ð‘ўлғуси олам» бор. Иқтисодчилар «ÐœÐ°Ð²Ð¶ÑƒÐ´ олам»Ð½Ð¸ тавсифловчи асосий тамойиллар ва моделларни ишлаб чиққанлар (бу жиҳатдан улар бир-бирлари билан асосан бир фикрдалар). Иқтисодий модель соддалаштирилган таъкид, диаграмма ёки формула бўлиб, ундан фойдаланиш иқтисодий ҳодисаларни англаб олиш имконини беради. Масалан, иқтисодчи Бразилияда ҳосилнинг бир қисмини совуқ уриб кетганидан кейин АҚШда кофе нархини олдиндан билиш учун талаб ва таклиф қонуни ҳамда оддий иқтисодий моделларни татбиқ этиши мумкин. Нарх ошиши хусусида ҳеч ким баҳслашмайди, лекин олдиндан аниқ гап айтиш фойдаланилган модель сифатига боғлиқ.

Кўп ҳолларда иқтисодий муаммолар фақат назария ва моделлар ердамида ҳал этилиши мумкин эмас. Ечим ҳар бир кишининг сиёсий мулоҳазаларини, фикрлари ва қадрият йўналишларини ўз ичига олади. Масалан, ёшлар орасида ишсизликни бартараф этиш учун нима қилиш керак? Иқтисодчилар ишсизлик салбий ҳодиса эканлиги ҳақида бир хил фикрдалар. Бу масалани ҳал этиш учун иш жойлари вужудга келтириш керак, деб таклиф қиладилар, баъзилар эса бир хил иш учун малакали ишчига қараганда ўсмирга кам ҳақ тўлаш учун тадбиркорларга рухсат этилса, муаммо ҳал булади, дейдилар.

Abdullоh

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 355
  • -oldi: 743
  • Xabarlar: 1885
  • Jins: Erkak
Re: Boshlovchilar uchun Iqtisod saboqlari
« Javob #8 : 11 Fevral 2009, 19:40:54 »
Микроиқтисодиёт ва макроиқтисодиёт

Иқтисодчилар ўз фани ва унинг предметига икки хил ёндошадилар. Бири макроёндашув, иккинчиси — микроёндашув. Макроиқтисодиёт умуман хўжалик Ñ‚Ñžғрисидаги фан; микроиқтисодиет — истеъмолчилар ва фирмалар ҳақидаги фандир. Макроиқтисодиёт фани иқтисодиёт қай даражада тез ривожланаётгани; ишлаб чиқарилган маҳсулот ҳажми қанча эканлиги; жами даромад қанча бўлганини ўрганади. У иш билан бандлик даражасини ошириш, товарлар ва хизматлар ишлаб чиқаришни кўпайтириш сингари муаммоларни ҳал этиш йўлларини ҳам излайди.

Микроиқтисодиёт фани эса айрим одамлар, корхоналар ва умуман жамият нимани танлашига таъсир қиладиган сабаб-оқибат алоқаларини таҳлил қилади. У чекланганлик, танлаш ва муқобил қиймат сингари тушунчалар билан, шунингдек ишлаб чиқариш ва истеъмол билан шуғулланади. Микроиқтисодиёт нархлар ва уларнинг хўжалик элементларига таъсирини ўрганишга ниҳоятда катта аҳамият беради.

Abdullоh

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 355
  • -oldi: 743
  • Xabarlar: 1885
  • Jins: Erkak
Re: Boshlovchilar uchun Iqtisod saboqlari
« Javob #9 : 11 Fevral 2009, 19:43:04 »
Ишлаб чиқариш омиллари

Товарлар ва хизматлар ишлаб чиқаришда қатнашадиган ресурслар ишлаб чиқариш омиллари деб аталади. Улар таркибига табиий ресурслар, инсон ресурслари, капитал ва тадбиркорлик киради. Ҳар бир омилнинг тизимда ўз ўрни ва ўзининг аниқ вазифаси бор.

Табиий ресурслар ёки «ÐµÑ€». Табиий ресурслар товарлар ва ҳизматларни ишлаб чиқаришда фойдаланиладиган табиий бойликлардир. Жонли табиат, маъдан ва ўрмон ресурслари, шунингдек биз нафас оладиган ҳаво шу жумлага киради. Ўзбекистон табиий ресурсларга жуда бой. Иқтисодчилар табиий ресурслар ҳақида ишлаб чиқариш омили сифатида гапирганларида кўпинча «ÐµÑ€» атамасидан фойдаланадилар.

*Ердан фойдаланиш учун тўланган пул рента деб аталади. Рента ерга эга бўлган одамнинг даромадидан иборатдир.

Abdullоh

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 355
  • -oldi: 743
  • Xabarlar: 1885
  • Jins: Erkak
Re: Boshlovchilar uchun Iqtisod saboqlari
« Javob #10 : 11 Fevral 2009, 19:44:35 »
Инсон ресурслари ёки «Ð¼Ðµҳнат». Иқтисодчилар инсон ишлаб чиқариш жараёнида сарфлайдиган жисмоний ва ақлий саъй-ҳаракатни меҳнат деб атайдилар.

*Меҳнат учун тўланган нарх(пул) иш ҳақи деб аталади.

Abdullоh

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 355
  • -oldi: 743
  • Xabarlar: 1885
  • Jins: Erkak
Re: Boshlovchilar uchun Iqtisod saboqlari
« Javob #11 : 11 Fevral 2009, 19:45:37 »
Капитал. Жисмоний капитални (ёки иқтисодчилар капитал деб атайдиган нарсани) одамлар товар ёки хизматларни ишлаб чиқариш учун жамғарадилар. Фабрикалар, машиналар ва асбоб-ускуналар капитал ресурслар ҳисобланади, чунки улар бошқа товарлар ва хизматларни ишлаб чиқаришда фойдаланилиши мумкин. Газ тарқатиш станциясига Ñ‘қилғи етказиб берадиган газ қувури ҳам капитал ресурсидир. Бизнесменлар «ÑÐ°Ñ€Ð¼Ð¾Ñ» («ÐºÐ°Ð¿Ð¸Ñ‚ал») атамасидан кўпинча завод, машиналар ва шунга ўхшаш ишлаб чиқариш ресурсларини сотиб олиш учун тўланадиган пулни ифодалаш учун фойдаланадилар.

*Ўзгаларнинг пулидан, еки капиталидан, фойдаланиш учун тўланган ҳақ фоиз деб аталади.

Abdullоh

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 355
  • -oldi: 743
  • Xabarlar: 1885
  • Jins: Erkak
Re: Boshlovchilar uchun Iqtisod saboqlari
« Javob #12 : 11 Fevral 2009, 19:46:37 »
Тадбиркорлик. «ÐœÐµҳнат» ва «Ñ‚адбиркорлик» тушунчалари жуда яқин. Тадбиркорлик деганда товар ва хизматларни ишлаб чиқариш учун барча фирмаларга зарур бўлган бошқарув ва ташкилотчилик малакалари тушунилади. Тадбиркор ишлаб чиқаришнинг ÑŽқорида айтиб ўтилган учта омилни жамлайди. Иш муваффақиятли чиқса тадбиркор фойда олади, акс ҳолда зарар кўради.

Тадбиркор таваккал қилгани, бизнесга янги ғоялар ва куч-ғайрат сарфлагани эвазига оладиган фойда деб аталадики, бунда ер, меҳнат ва сармоя эгалари ўзларига тегишли тўловларни олганларидан кейин маблағ қолиши шарт.

Abdullоh

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 355
  • -oldi: 743
  • Xabarlar: 1885
  • Jins: Erkak
Re: Boshlovchilar uchun Iqtisod saboqlari
« Javob #13 : 11 Fevral 2009, 19:48:21 »
Асосий иқтисодий муаммолар

Иқтисодиётнинг бош вазифаси —ишлаб чиқариш омилларини тақсимлашнинг энг самарали усулини танлаш ҳамда жамият истакларининг чексизлиги ва ресурслар етишмаслиги туфайли имкониятлар чекланиши муаммосини ҳал этишдир. Ҳар бир жамият қуйидаги учта саволга жавоб топиши лозим:

*   Ð¢Ð¾Ð²Ð°Ñ€Ð»Ð°Ñ€ ва хизматлардан қайсинисини ва қанча миқдорда ишлаб чиқарилиши керак?
*   Ð‘у товарлар ва хизматлар қай тариқа ишлаб чиқарилиши керак?
*   Ð‘у товарларни ким сотиб олади ва истеъмол қила (фойдалана) олади?


Келинг, ана шу иқтисодий масалалар хусусида батафсилроқ тўхталиб ўтамиз:

Товарлар ва хизматлардан қайсиси ва қанча миқдорда ишлаб чиқарилиши керак? Шахслар ва умуман жамият турли нарсаларни турли йўллар билан: мустақил ишлаб чиқариши, ўзларига тегишли ашёларга алмаштириши, совға олиш йўли билан қўлга киритиши мумкин. Жамият ҳамма нарсаларни ола билмайди, шу сабабли у дарҳол нимага эга бўлмоқчи эканлигини, нимани кейинроққа қолдириш мумкинлигини ва нимадан умуман воз кечиш мумкинлигини аниқлаб олиши лозим. Масалан, айрим америкаликлар АҚШ автомобиль ва пўлат сингари асосий товарлар ишлаб чиқаришни яхшилаш учун купроқ куч-ғайрат сарфлаши керак, деб ҳисоблайдилар. Улар Япония ва бошқа рақобатчиларга келгусида ÑŽÑ‚қазиб қўйишнинг олдини олмоқчи бўладилар. Бу мақеадга эришмоқ учун улар зеб-зийнатларга қараганда ҳаетий муҳим товарлар ишлаб чиқаришга кўпроқ эътибор бериш зарур деб ҳисоблайдилар.


Abdullоh

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 355
  • -oldi: 743
  • Xabarlar: 1885
  • Jins: Erkak
Re: Boshlovchilar uchun Iqtisod saboqlari
« Javob #14 : 11 Fevral 2009, 19:48:48 »
Баъзан танлаб олиш анча қийин бўлиши мумкин. Кам ривожланган деб аталувчи мамлакатларнинг баъзилари шу қадар қашшоқки, уларда ишчи кучи катта қисмининг саъй-ҳаракатлари фақат аҳолини боқиш ва кийинтиришга сарфланади. Бундай жамият турмуш даражасини ошириш учун ишлаб чиқаришни кўпайтириш даркор. Аммо бутун аҳоли тўла иш куни давомида ишлаб турган бўлса, ижтимоий ишлаб чиқариш даражасини қандай қилиб ошириш мумкин?

Келгусида ялпи ишлаб чиқаришни кўтариш усулларидан бири — модернизациядир. Бу ишчиларни озиқ-овқат ва кийим-кечак ишлаб чиқаришдан иморатлар, машиналар ва ускуналар тарзида қўшимча капитал ишлаб чиқариш соҳасига тобора кўпроқ ўтказишни билдиради. Бундай ўтиш келгусида ялпи ишлаб чиқариш ўсиши учун бугун озиқ-овқат ва кийим камроқ ишлаб чиқаришни билдиради. Қашшоқлиқда яшовчи одамлар кўп бўлган мамлакатлар учун ишлаб чиқариш даражасининг озгина пасайиши ҳам оммавий очарчиликни келтириб чиқаради. Хайриятки, кам ривожланган мамлакатларда турмуш даражасига путур етказмаган ҳолда модернизация ўтказишда ёрдам берадиган халқаро ташкилотлар бор.

 

HTML asoslari. Web sahifa yaratishni boshlovchilar uchun.

Muallif UlugbekBo'lim Dasturlash

Javoblar: 24
Ko'rilgan: 34171
So'nggi javob 19 Noyabr 2015, 08:23:14
muallifi akula
Quddus amakining saboqlari (bolajonlar uchun)

Muallif NaqshbandiyBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 60
Ko'rilgan: 61232
So'nggi javob 02 Dekabr 2007, 01:21:15
muallifi AbdulAziz
Iqtisod saboqlari

Muallif AbdullоhBo'lim Fikr va mulohazalar

Javoblar: 16
Ko'rilgan: 7213
So'nggi javob 17 Fevral 2009, 17:29:54
muallifi Abdullоh
Iqtisod saboqlari yuzasidan fikr va mulohazalar!

Muallif AbdullоhBo'lim Iqtisod saboqlari

Javoblar: 2
Ko'rilgan: 6426
So'nggi javob 09 Mart 2009, 11:44:39
muallifi ibnUyayna
Ekran (rabochiy stol) uchun chiroyli rasmlar

Muallif AbdusalomBo'lim Umumiy

Javoblar: 51
Ko'rilgan: 45288
So'nggi javob 04 Dekabr 2009, 05:59:45
muallifi Mahdiyah