BOLAJONLARGA...  ( 65842 marta o'qilgan) Chop etish

1 2 3 4 5 6 7 8 9 ... 19 B


Mahdiyah  15 Mart 2009, 12:37:18

Juda yaxshi mavzu ochibsiz. Alloh rozi bo'lsin!

Qayd etilgan


shoir  18 Mart 2009, 10:06:56

Juda yaxshi mavzu ochibsiz. Alloh rozi bo'lsin!

Juda yaxshi mavzu. Alloh rozi bo'lsin!
Faqat...
Akbar, maqola va she'rlarni o'zingiz yozganmisiz?
Nega unda mualliflarini yozmadingiz?

Qayd etilgan


Muhammad Amin  20 Mart 2009, 17:24:21

OTAJON MEN BILAN O’YNAYSIZMI?
Oysha ishdan kelgan adasining quchog'iga otildi. Lekin ota ishdan charchab kelgan va qizining erkaliklarini ko'targani sabri yetmasdi. Qizi esa otasining e'tiborini tortishga harakat qilib atrofida girdikapalak bo'lardi. Shuncha harakatlari zoye ketgandan so'ng Oyshaning aqliga porloq bir fikr keldi. 
-        Otajon, bir soatda qancha pul topasiz?
Otasi Oyshaning kattalarning ishiga aralashganiga jahli chiqsada, o'z holiga qo'yishini istagani uchun javob berdi:
-        20 ming, qizim boshim juda og'riyapti, iltimos bunday keraksiz savollar berma.         
Oysha esa otasining bu gaplariga hech e'tibor bermasdan chug'urlashda davom etardi:
-        Otajon, menga 5 ming so'm berib turing. -       
-        Bo'ldi, ketgin mening oldimdan, boshqa payt beraman, - deya jahl bilan javob berdi ota. Otasining bunday qo'polligidan hafa bo'lgan Oysha o'z honasiga kirib ketdi. Birozdan so'ng o'z ishidan pushaymon ota qizining honasiga kirdi.
-        Qizim, senga qo'pol gapirganim uchun kechir. Juda charchaganman, mana senga so'ragan puling, dedi.
Pullarni olarkan Oyshaning ko'zlari yoshlandi. Yostig'ining tagidan yana 15 ming chiqarib otasiga uzatarkan, sekingina so'radi:
-        Otajon, mana menda 20 ming so'm bor. Endi men bilan bir soatgina o'ynaysizmi?" 


Qayd etilgan


Muhammad Amin  20 Mart 2009, 17:25:40

MEHR

"œQahrni daraht yaproqlariga yozmoq istardim, kuz kelib qurisin deya.Nafratni qorlarga yozmoq istardim, yomg'ir yog'sin yo'q bo'lsin deya. Janjalni bulutlarga yozmoq istardim, quyosh chiqib oydinlatsin deya. Va sevgi-do'stlikni bolalarning ko'zlariga yozmoq istardim, ular o'sib, butun dunyoni burkasin deya".  Mehrni his etmoq insondagi zaruriy ehtiyojdir. Bolalarga bu o'rinda ayricha e'tibor berilmog'i kerak. Ota-onaning farzandiga o'z muhabbatlarini ko'rsatishlari lozim. Uni ichdan sevmoq etarli emas. Bolaning moddiy o'sishi uchun sut qanday muhim bo'lsa, maanaviy o'sishi uchun sevgi huddi shunday muhimdir. Afsuski, hozirda ko'p farzandlarimizning me'dasi to'q, ammo ruhi ochdir.

 Zhunayd Suaviyning "œSevgi" nomli bu maqolasi mavzumizga go'zal bir o'rnakdir:           
Kichik qiz onasi bilan yurib borar ekan, birdan to'htadi. Yomg'ir tomchilaridan ho'l bo'lgan ko'zoynagini yechib qaragan narsa otasi bilan velosipedda ketayotgan boshqa bir qizcha edi. Velosipedning orqasida o'tirgan qiz, yiqilib tushmaslik uchun otasini quchoqlab olgan va sovuqdan muzlagan yonoqlarini uning orqasiga tayagandi. Otasi ora sira yoniga qarab qizga bir narsalar so'zlar, kichik qiz esa qiqir-qiqir kulardi.           
Yo'lakdagi qiz ularning ortidan boqar ekan, onasi uning turib qolganini ko'rib:
  - Huddiki, uyda velosiped yo'qdek, ko'zingni uzmaysan, - deya tanbeh berdi, - agar shunaqasi senga yoqqan bo'lsa, adang bunisidan ham olib beradi.           
  Kichik qiz yumshoq ovoz bilan:
  - Vilosepedga emas, qizga qaragandim, - dedi, - otasi u bilan gaplashib ketayapti-da...
Buning zamirida nima yotganini anglamagan ona, qizining muynali shapkasini tug'irlab:
  - Do'stlaring bu havoda piyoda maktabga keladilar. Lekin adang sen uchun bir necha daqiqa vaqtini ayirib mersedesida maktabga olib keladi.
Ammo qiz ko'zini velosipeddan uzmasdi.
   - Istasang, adang ham seni velosipedda olib keladilar. Shunaka qilsak bo'ladimi?
Kichik qiz inju donalari kabi sizib chiqayatgan ko'z yoshlarini onasidan yashirishga harakat qilarkan:
   -Juda istardim, - deya javob berdi, - balki, shunda otamni quchoqlarman.     

 

Qayd etilgan


Muhammad Amin  20 Mart 2009, 17:27:15

Farzandim tug'ildi.

U dunyoga kelganida ulgurishim kerak bo'lgan samolyot va ko'paytirishim kerak bo'lgan aksiyalar bilan mashg'ul edim. Uzoqlarda ekanman, u atak-chechak yurishni, shirin-shirin gapirishni o'rgandi.
Biroz o'sgandan keyin esa: «Men sizga o'xshashni istayman, adajon..." deya boshladi. "œMen katta bo'lsam sizga o'xshayman".
Doimo ish joyimga qo'ng'iroq qilib: "œAdajon, uyga qachon kelasiz?", deb so'rardi.
"œQachon kelishimni bilmayman, o'g'lim. Ammo kelganimda rosa mazza qilib o'ynaymiz..."
Yillar shu kabi o'tdi. O'g'lim o'n yoshga kirdi. Unga bir to'p sovg'a qildim.
"œRahmat, ada. Yuring, men bilan biroz o'ynang", dedi.
"œShu haftaning ichida bitirishim kerak bo'lgan ishlarim bor, o'g'lim. Dam olish kuni o'ynaymiz, ho'pmi?"
"œHo'p", dedi faqat yuzidagi shodlikdan asar ham qolmagandi. "œKatta bo'lsam men ham siz kabi bo'laman..."     
Umr guyo oqar suv, kechdi-yu ketdi. O'g'lim avval maktabni so'ng oliygohni tugatdi. Bunday hollarda otaning o'g'liga qilgan nasihatlarini berish uchun: "œO'g'lim, men sen bilan juda fahrlanaman. Kel, biroz o'tirib suhbatlashaylik, senga bir-ikki og'iz gapim bor".
U esa sekin kulimsirab: "œDo'stlarim bilan uchrashishga va'dalashgandik. Ada, mashinangizni berib tura olasizmi? Keyin gaplasharmiz...", dedi.
Yana yillar o'tdi. Men endi nafaqaga chiqdim, vaqt serob. O'g'lim esa boshqa shaharda ishlar va o'sha yerda yashardi. Bir kuni unga qo'ng'iroq qilib: "œDam olish kunlari bizni kelib ziyorat qilib ketsang bo'larmidi?!", dedim.
"œHo'p, ada. Faqat ishlarim ko'proq ammo vaqt topib borishga harakat qilaman. Men ham sizlarni juda sog'inganman".
"œHo'p, endi qachon kelasan, o'g'lim?"
"œBilmadim, ada. Hozir bir uchrashuvim bor shunga shoshib turibman. Ammo kelganimda mazza qilib suhbatlashamiz".Shu so'zlar bilan telefon go'shagini qo'ygan o'g'limning bolalik orzusini ro'yobga chiqarganini tushundim.
O'rnak olgan otasiga o'xshaganini... ayni otasi kabi ulg'ayganini...   

 

Madina.

Qayd etilgan


Muhammad Amin  20 Mart 2009, 17:29:36

Bolalik 


Qo’shnimiz Dovudning besh va yetti yoshlardagi ikki farzandi bor. Bir kuni yetti yoshli Karimga hovlidagi o’tlarni gazon kesish asbobida to’g’irlashni o’rgatardi. Asbobni qanday burish kerakligini tushuntirar ekan, Dovudni hotini chaqirib qoldi. U uyga kirib ketgandan so’ng, Karim asbobni ishga tushirdi va otasining qancha paytlardan beri sevib o’stirayotgan gullar bog’chasiga qarata yurg’azdi. Dovud uydan qaytib chiqqanda, hamma qo’shnilarning havasini keltirgan, ne mehnatlar bilan parvarishlagan bog’chadan asar ham qolmagandi. U o’g’liga qarab endi baqirmoqchi bo’lib turganda, hotini chiqib: «Adasi, gul emas, bola o’stirayotganingizni unutmang!" dedi. Bu so’zlar bilan ayol ota-onaning birinchi vazifasi farzand tarbiyasi ekanligini yahshi anglatgandi. Bola sindiradi, yoradi, yo’qotadi. Gullar ham endi payhon bo’ldi. Lekin farzandlarimizga qahr bilan baqirishdan oldin o’zimizni qo’lga olib, ularning bir bola ekanliklarini unutmaylik. 
* * *
Bir necha hafta oldin bir do’stim bilan farzand tarbiyasi haqida so’zlashib qoldik. U menga yetti yoshli qizi haqida gapirib: "œBir kuni oilaviy ovqatlanib o’tirganimizda qizim choyni stolga to’kib yubordi. Stolni artib, tozalangandan so’ng u bizga qarab: "œBilasizlarmi, men sizlarga boshqa ota-onalarga o’xshamaganingiz uchun rahmat aytmoqchiman. Do’stlarimning ota-onalari shunday bir ish qilsalar ularga baqirgan va e’tiborliroq bo’lishlarini uqtirib tanbeh bergan bo’lardi. Siz esa bunday qilmaganingiz uchun sizdan minnatdorman!", dedi.Bir safar do’stlarimning uyida mehmonda edim. Dasturhon atrofida o’tirganimizda besh yoshli o’g’illari stol ustiga sut to’kib yubordi. Ota-onasi unga tanbeh bera boshlaganlarida, men ham piyolamdagi choyni ag’dardim. 48 yoshli bo’lishimga qaramay, qanday qilib bunday holga yo’l qo’yganimni tushuntirib o’zimni oqlamoqchi bo’lganimda bolaning ko’zlari porlardi. Ota-onasi ham o’zlariga kerakli darsni olib bolaga tanbeh berishdan to’htadilar. Ota-onalar bir vaqtlar o’zlari ham bola bo’lganliklarini bot-bot eslab tursalar yahshi bo’lardi.
* * *
Kuni kecha bir taniqli olim haqida bir hikoya tingladim. U tib mavzusida yangi va unumli yangiliklar qilgandi. Muhbir qanday qilib olimning bunday yutuqlarga erishganligi haqida qiziqdi. O’zini boshqalardan ayirgan, ko’p narsalarga erishishi mumkinligida ishonch tug’dirgan narsa nima edi? Olim bu savolga javoban ikki-uch yoshlarida bo’lib o’tgan voqeani gapirib berdi:Muzlatgichdan shishadagi sutni olayotganimda to’kib yubordim. Oshxonaga kelgan onam tanbehning o’rniga: "œJuda go’zal hato qilding. Men bunday chiroyli sut ko’lmagini ko’rmagandim. Mayli bo’lar ish bo’ldi. Bu sut ko’lmagini tozalashdan oldin biroz o’ynashni hohlaysanmi?" Men bu ko’lmakda o’ynadim. So’ngra onam: "œO’g’lim, endi bu yerni tozalashimiz kerak", dedi, keyin birgalashib tozaladik. "œBilasanmi, bu shishani tushirib yubording, demak qo’llaring hali kuchli emas, shuning uchun endi qanday qilib shishani to’g’ri ushlashni o’rganamiz", deya hovliga chiqib shishaga suv to’ldirib, uni to’g’ri ushlashni o’rgatganlar. Qanday go’zal bir dars! Bu olim onasidan hatolardan qo’rqmaslik lozimligini o’rgangan. Qilingan hatolar yangi narsalar o’rganish zamiri ekanligini anglagan. Zotan, keyingi hayotidagi ilmiy tadqiqotlarini ham shu asosga tayangan holda bajargan. Butun ota-onalar bu olimning onasi kabi yo’l tutsalar farzandlarimiz ko’pgina muvaffaqiyatlarga erishgan bo’larmidi?!  Bu voqeani bir necha yil oldin radioda eshitgandim. Ishdan uyga qaytayotgan yosh ayol mashinasini boshqa bir mashinaga urib oldi. Yangigina mashinaga achinibmi yoki eriga nima deyishini bilmaymi, yig’lab yubordi. Bunga boshqa mashinani egasi: "œSizga hech qanday da’voim yo’q, ammo baribir hujjatlaringizni ko’rsatishingizga to’g’ri keladi", dedi. Hujjatlarini olib ochar ekan ichidan bir qog’oz yerga tushdi. Qog’ozni olgan ayol erining qo’li bilan yozilgan: "œSevgilim, agar biror narsa bo’lsa men mashinani emas seni sevishimni unutma», degan so’zlarni o’qiydi. 


P.S. Mana shu misollarni o’qiganimizda albatta o’zimizni ko’p jahldor ekanligimizdan koyiymiz. Har qanday holatda ham farzandlarimiz, yaqinlarimizni qalblarini og’ritmasdan chiqishimiz mumkin. Bu bilan biz ularga ham mehr darsidan saboq beramiz va bu ular qalblarida mehr ildizini barpo etadi. Tarihdan ma'lumki, dunyodagi eng go’zal gul bu solih bir insondir. 
 

Qayd etilgan


Muhammad Amin  20 Mart 2009, 17:31:50

7 Tamoyil 
Bolalarga ilm o’rgatishning 7 tamoyili


Payg’ambarimiz Muhammad (s.a.v) "œHech bir ota o’z farzandiga yaxshi tarbiyadan a’loroq sovg’a bera olmaydi"deganlar (Termiziy).

Bolalarni Ramazonga o’rgatishda ro’za tutmoqlik, namoz o’qish, axloqiy qadriyatlar, ehson, Qur’on, oila, Hayit kabi Ramazonning tarkibiy qismlari muhim ahamiyatga ega. Bu bolalar o’z farzandlaringiz bo’ladimi yoki o’quvchilaringizmi, har qaysi holda ta’lim yoki tarbiya oson jarayon emas. Bolalar bo’sh miya bilan kelib, uni biz o’rgatgan narsalar bilan to’ldirib ketmaydilar. O’rgatish ko’p mashaqqat, kuch va ba’zi texnikalarni talab etadi. Quyida farzandlaaringizni Ramazonda ba’zi narsalarni o’rgatish uchun qo’llanmalar va texnikalar keltiramiz:

Qayd etilgan


Muhammad Amin  20 Mart 2009, 17:32:40

Ularni aralashishiga yo’l qo’yib bering.

"œTa’limning eng muhim maqsadi bilim emas, balki amaliyotdir"
Gerbert Spenser


Bolalar narsalarni qilish orqali o’rganadilar. Umuman olganda o’quvchilar darsning 75%ni amaliyot orqali, 5% ni ma’ruza va 10%ni o’qish orqali o’zlashtiradi. (Brunmer, Jerome, "œO’zlashtirish jarayoni"). Masalan, agar farzandingizga Zakot tushunchasini o’rgatmoqchi bo’lsangiz, ularning sizga beradigan Zakotingizni hisoblashlash, uni qayerga yuborishga qaror qilish, hamda xatlarni pochta orqali yuborishga yordam berishlariga yo’l qo’yib bering.
Payg’ambarimiz (s.a.v.) qizlari Fotimani Makkada Ka’baga namoz o’qishga o’zlari bilan birga olib borar edilar. Keyinchalik esa, Madinada ular nevaralari Xasan va Xusanlarni hali namoz o’qishni bilmaydigan darajada yosh bo’lgan paytlarida masjidga olib borar edilar. Bolalar uchun biron bir tushunchaning ahamiyati u haqida o’qishdan ko’ra uni amaliyotda qo’llash orqali shakllanadi. Yillar o’tib ham ularning yodidan chiqmaydi o’sha tajriba, xatto do’stlariga "œZakot hisoblashni bolaligimdan bilaman" deganlarini eshitib qolishingiz ham mumkin.

Qayd etilgan


Muhammad Amin  20 Mart 2009, 17:33:11

Ularning hissiyotlarini jalb qiling. 


Bolalar biron bir faoliyatga hissan yondoshganlarida, uni kamdan kam tashlab ketadilar. Video o’yinlar va television ko’rsatuvlar bolalarning hissiyotlarini jalb etadi. Ota-ona va o’qituvchi sifatida, biz ham o’rgatish uchun xuddi shu texnikadan foydalansak bo’ladi. Hikoyalar, ashulalar, saxna ko’rinishlari va o’yinlar bolalarning hissiy diqqatini talab etadi. Bola biron narsaga qiziqish va hayajon bilan yondoshsa, o’sha narsaning oxirigacha diqqatini buzmaydi va siz unga yetkazmoqchi bo’lgan ma’lumotni qabul qilib oladi. Xuddi biz hayotimizda ro’y bergan biz uchun hissiy ahamiyatga ega narsalarni qanday esda tutsak, bolalar ham "œqiziqarli", "œkulgili", "œhayajonli" va "œo’zgacha" bo’lgan hodisalar orqali osonroq o’rganadilar. O’rgatish jarayoniga, asosiy maqsadni unutmagan holda, qiziqarli narsalarni qo’shishdan qo’rqmang. Hayit haqida biron bir she'r yozing, "œhadislar xazinasi" qutichasini yo’lga qo’ying yoki Madinada Ramazon haqida hikoyalar o’qib bering. Agar bular bolalarga yoqsa, ular albatta yanada ko’proq o’rganishni xohlaydilar.


Qayd etilgan


Muhammad Amin  20 Mart 2009, 17:34:02

Maqsadni ko’rsating. 

Biz ba’zan o’quvchilarning "œNega buni qilishimiz kerak?" yoki "œBu matematik mashq befoyda" deganlarini eshitib qolamiz. Afsuski javob o’rnida "œChunki men shuni xohlayman", "œChunki qilishing kerak" yoki bundan ham yomoni "œKitobni tugatsang senga CD player olib beramiz" degan gaplarni eshitamiz. Bizlar kabi agar bolalar ham biron faoliyatning maqsadi yoki ahamiyatini ko’rmasalr, uni bajarish uchun motiv bo’lmaydi. Farzandlaringizning Namoz yoki Ro’za haqidagi odatiy shikoyatlariga yo’l qo’ymaslik uchun, ularning Namoz va Ro’zaning maqsadini anglab yetishlarini ta’minlang. Biron  bir narsani o’rgatishdan avval, hoh u Payg’ambarimiz (s.a.v) sahobalari haqidagi hikoya bo’lsin, hoh Hayitga oid biron bir faoliyat, bolalarga ushbu faoliyatni nimaga qilayotganingizni va bolalar undan qanday foyda olishlarini tushuntirib bering.Bolalarga ular ibodatni siz uchun emas, balki Allohni mamnun etish uchun qilishlarini eslating. Ularga nega Alloh roziligini qozonish kerakligini va qanday qilib har bir qilayotgan ishimiz idish yuvishdan tortib uyga vazifalarni qilishgacha bunga erishishimizga yordam berishini tushuntiring. Agar bolalar faqat siz uchun Namoz o’qishsa, siz yo’qligingizda ularda Namoz o’qish ishtiyoqi yo’qoladi. Agar bolalar Ro’za tutishni yoki Qur’on o’qishni biron moddiy manfaat uchun (CD player kabi) qilsalar, ularda Allohga bo’lgan sevgi yoki ixlos shakllanmasligi mumkin. Balki aksincha, moddiy mukofotlar to’xtaganida, ularda yuqoridagi amallarni bajarish maqsadi ham yo’qoladi. Farzandlaringizning musulmonlar uchun mukofot albatta bu dunyoda bo’lishi shart emasligini, ba’zan mukofotlar oxiratda berilishini ham tushunishga yordam bering.

Qayd etilgan