Muallif Mavzu: "Qulchilikka keldik, yangajon!"  ( 69315 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

Zamiraxon

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1144
  • -oldi: 872
  • Xabarlar: 1176
  • Sajdaga bosh egdim Allohim...
"Qulchilikka keldik, yangajon!"
« : 18 Mart 2009, 13:08:29 »

   Avvalo, sovchi kim degan savolga to'xtalsak. Tarixiy manbalarga nazar solsak, VII - VIII asrlargaoid O'rxun-Enasoy bitiklarida ham bu haqda ma'lumotlar keltirilgan. Xususan, Mahmud Qoshg'ariy bu elchilarga "kelin va kuyov orasida bir-biriga xabar eltuvchi", deya ta'rif bergan. Rostdan ham kelin bilan go'shangadagina tanishgan kuyov u haqda sovchi orqali bilgan.
  Turkiy xalqlarda, jumaladan, biz o'zbeklarda ham qadimdan sovchilikka dastlab ayollar, so'ngra erkaklar borishgan. Odatda, obruli, ko'pni ko'rgan, uvali-juvali, serfarzand va fozil kishini sovchilikka munosib, deb bilishgan.
  O'zbekistonning ba'zi bir viloyatlarda sovchilarga oid qanaqa udumlar, odatlar borligini yoizb o'tsam.
 
 Qoraqolpog'iston Respublikasida kuyovning kelinni olib qochish odati  bo'lgani uchun sovchilik kamdan-kam hollarda bo'ladi. Yigit qizni olib qochgach, o'sha kuni qiznikiga kuyov tomondan xabarchi jo'natiladi. Agar qizning ota-onasi bu nikohga norozi bo'lishsa, xabarchi bilan yigitnikiga borib, qizni qaytarib olib keladi. Rozi bo'lsa, qizning yangalarini kuyovnikiga yuborishadi. Yangalarning kelishi "Tap berdi" deyiladi. Qiz roziligini aytsa, yangalarga kuyov tomondan sarpo beradi.

Chun koinot zubdasi ojiz ko'rib o'zin,
Hamd etolmas oncha balog'at bila senga.
                                 Abu Homid G'azzoliy

Zamiraxon

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1144
  • -oldi: 872
  • Xabarlar: 1176
  • Sajdaga bosh egdim Allohim...
Re: "Qulchilikka keldik, yangajon!"
« Javob #1 : 18 Mart 2009, 13:08:55 »
  Xorazmda sovchilikka asosan, erkaklar-kuyovning otasi, amakisi yoki tog'asi boradi. Qiz tomonning rozi bo'lishi sezilsa, keyingi gal ayollarni ham olib borishadi. Ayollar, patir, shirinliklar solingan dasturxon olib borishadi. Qizning ota-onasi rozilik bildirsa, dasturxon ochiladi, aks holda shundayligicha qaytarib yuborishadi.
Chun koinot zubdasi ojiz ko'rib o'zin,
Hamd etolmas oncha balog'at bila senga.
                                 Abu Homid G'azzoliy

Zamiraxon

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1144
  • -oldi: 872
  • Xabarlar: 1176
  • Sajdaga bosh egdim Allohim...
Re: "Qulchilikka keldik, yangajon!"
« Javob #2 : 18 Mart 2009, 13:09:17 »
  Buxoroda sovchi sifatida avvaliga erkaklar borishadi. Qiz tomon "ayollar kelsin, maslahatlashib ko'ramiz", desa, yoki oq mato berib yuborsa, bu rozilik alomati. Ba'zi joylarda sovchilar "til topishsa bo'ladigan vaqt" deb kech soat 9-10da, asosan, dam olish kunlari borishadi. Ayollar o'rgimchak uyasi bor-yo'qligini tekshirish uchun, albatta uy shiftlarini ko'zdan kechirishadi
Chun koinot zubdasi ojiz ko'rib o'zin,
Hamd etolmas oncha balog'at bila senga.
                                 Abu Homid G'azzoliy

Zamiraxon

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1144
  • -oldi: 872
  • Xabarlar: 1176
  • Sajdaga bosh egdim Allohim...
Re: "Qulchilikka keldik, yangajon!"
« Javob #3 : 18 Mart 2009, 13:09:48 »
  Navoiy. Sovchilikka avval ayollar, so'ng erkaklar boradi. Sovchilar qancha urinmasin, bo'lajak kelinni ko'ra olmaydilar. Chunki qiz sovcilar kelishini bilib, qo'shnisinikiga yoki biror qarindoshinikiga, dugonasinikiga ketgan bo'ladi. "Qizi borning nozi bor" maqoli bu hudud odamlariga ham mos: sovchilar qiznikiga kamida uch marta qatnashlari shart.
Chun koinot zubdasi ojiz ko'rib o'zin,
Hamd etolmas oncha balog'at bila senga.
                                 Abu Homid G'azzoliy

Zamiraxon

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1144
  • -oldi: 872
  • Xabarlar: 1176
  • Sajdaga bosh egdim Allohim...
Re: "Qulchilikka keldik, yangajon!"
« Javob #4 : 18 Mart 2009, 13:10:14 »
  Samarqandda ba'zilar sovchilikka chorshanba, shanba, yakshanba kunlari borish kerak, deb irim qilishadi. Sovchilar albatta juft holda borishadi. Ayrimlar ishlari bitmasiligidan, ko'z tegishidan qo'rqib, sovchilikka borishini sir tutadi. Kelgan sovchilar xonadon egalarining ozodaligini tekshirib ko'rish maqsadida to'shalgan gilam tagini ko'tarib ko'rishadi. Agar toza bo'lmasa, maqsadini aytmasdan ham shunchali mehmonga kelgan kishi bo'lib qaytib ketaverishadi.
Chun koinot zubdasi ojiz ko'rib o'zin,
Hamd etolmas oncha balog'at bila senga.
                                 Abu Homid G'azzoliy

Zamiraxon

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1144
  • -oldi: 872
  • Xabarlar: 1176
  • Sajdaga bosh egdim Allohim...
Re: "Qulchilikka keldik, yangajon!"
« Javob #5 : 18 Mart 2009, 13:11:39 »
 Jizzax va Sirdaryoda kimnikiga sovchilikka borilayotgani ba'zida sir tutiladi. Ba'zi hududlarida ko'proq dushanba, payshanda kunlari boriladi. Seshanba kuni sovchilikka borishni xosiyatsiz, deb bilishadi.

 Toshkent shahrida sovchilar "qulchilikka keldiiiik", deb kirib kelishadi. Boshqa viloyatlardan farqli ravishda ular bo'lajak kelinni ko'rishlari kerak. qiz sovchilar uchun choy damlab kiradi. Salom berib, choynakni qo'yadida, darrov chiqib ketadi. Bu paytda sovchilar o'zlari bilan kuyovni ham olib kelishlari va yigit-qiz uchrashib, gaplashib ko'rishlari mumkin. Sovchilar biror bahona qilib oshxonaning tozaligini ko'zdan kechirishga harakat qilishadi.

 Toshkent viloyati. Kelinlikka nomzod qiznikiga ko'pincha yigitning onasi, yangalari borishadi, erkaklar bormaydi. Ikki tomon bir-birini yaxshi tanisa, sovchilarning uch marta borishi shart emas, bir borgandayam rozi bo'lishlari mumkin. Qiz tomon qudachilikka rozi bo'lsa, keltirilgan buyumlarni olib qolishadi. Qiz tomon tanish bo'lmasa, sovchilar "qizni ko'raylik", deydi, Qiz choy damlab kiradi. Tomonlar tanish bo'lsa buning keragi yo'q.
Chun koinot zubdasi ojiz ko'rib o'zin,
Hamd etolmas oncha balog'at bila senga.
                                 Abu Homid G'azzoliy

Zamiraxon

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1144
  • -oldi: 872
  • Xabarlar: 1176
  • Sajdaga bosh egdim Allohim...
Re: "Qulchilikka keldik, yangajon!"
« Javob #6 : 18 Mart 2009, 13:12:47 »
  Qashqadaryo. Bu viloyatda qizning ota-onasi rozilik bersa, sovchilar ikki tomoni ham meva-cheva, nonlar bilan to'ldirilgan xurjun va kelin uchun qalin pulining bir qismini olib borishadi. Qizig'i shundaki, sovchilar uy egasiga bildirmasdan ko'rpachaning tagiga pul qo'yib ketishadi.

  Surxondaryoda avvaliga ayollar sovchi bo'lib borishadi. Qiz tomonning roziligi sezilsa, kelasi safar erkaklar borishadi. Agar qizning ota-onasi norozi bo'lsa, buni sovchilarga birinchi kelishlaridayoq bildirishlari mumkin. Ba'zi joylarda seshanba kuni sovchilikka borilmaydi. Bu borada chorshanba, payshanba kunlari omadli, deb hisoblashadi.
Chun koinot zubdasi ojiz ko'rib o'zin,
Hamd etolmas oncha balog'at bila senga.
                                 Abu Homid G'azzoliy

ZUBAIR

  • Mehmon
Re: "Qulchilikka keldik, yangajon!"
« Javob #7 : 18 Mart 2009, 15:47:59 »
  Qashqadaryo. Bu viloyatda qizning ota-onasi rozilik bersa, sovchilar ikki tomoni ham meva-cheva, nonlar bilan to'ldirilgan xurjun va kelin uchun qalin pulining bir qismini olib borishadi. Qizig'i shundaki, sovchilar uy egasiga bildirmasdan ko'rpachaning tagiga pul qo'yib ketishadi.
 

Qiziq odatlari bor ekanmi  :)

Munavvara

  • Hero Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 371
  • -oldi: 426
  • Xabarlar: 844
  • Jins: Ayol
  • Alhamdulillah!
Re: "Qulchilikka keldik, yangajon!"
« Javob #8 : 18 Mart 2009, 21:30:43 »
  Buxoroda sovchi sifatida avvaliga erkaklar borishadi. Qiz tomon "ayollar kelsin, maslahatlashib ko'ramiz", desa, yoki oq mato berib yuborsa, bu rozilik alomati. Ba'zi joylarda sovchilar "til topishsa bo'ladigan vaqt" deb kech soat 9-10da, asosan, dam olish kunlari borishadi. Ayollar o'rgimchak uyasi bor-yo'qligini tekshirish uchun, albatta uy shiftlarini ko'zdan kechirishadi

 :as: MashaAlloh judayam ajoyib maqola bo'libdi lekin ota-onam ko'pincha sovchilikka birga boradilar lekin ba'zida adamlar o'zlari qiz tomon adalari b-n ishni pishitib kelishadi  :D amakimni o'g'illari shunaqa uylandi adam sovchi bo'lib bordilar k-n to'y bo'p ketti  :). keyin Buxoroda sovchilikka borishsa ham ozodaligiga unchali e'tibor qaratishmidi sababi u yerni qizlari ozoda har ishi pok shunaqa gaplar ko'proq muomalasiga e'tibor berishadi...
Panoh tilab, to`kilsa edi ko`z yoshlarim,
Robbim ishqida ketsa edi bardoshlarim,
Ahli din, ko`paysa edi safdoshlarim,
Qalbim shod etuvchi iymonim bo`lsaydi.


Muhseena

  • Hero Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 1649
  • -oldi: 1047
  • Xabarlar: 626
  • Jins: Ayol
  • ...sevgim Allohga va Rasuliga fido bo'lsin.....
Re: "Qulchilikka keldik, yangajon!"
« Javob #9 : 18 Mart 2009, 21:49:21 »
Toshkentda ko'proq nasl-nasabiga ham qarashadi.Bizda to'y qilish qiyin.Yangi jihozlar deganday.. :).Gilamlar,elita pardalar,mebellar,sarpalar....ehhe.Bizani uyda tayyorgarliklar boshlanib yuborilganiga ancha bo'lganu,lekin hech oxiri ko'rinmayapti,oyim hali duhoba dilla,hali chinni dilla ishqilib qachon bizada shunaqa jinnicha odatla yo'qolarkin dip o'ylab qolaman.
Alhamdulillah....

The_Alchemist

  • Sr. Member
  • ****
  • Rahmat
  • -aytdi: 86
  • -oldi: 75
  • Xabarlar: 409
  • Jins: Erkak
  • The Alchemist
Re: "Qulchilikka keldik, yangajon!"
« Javob #10 : 18 Mart 2009, 23:37:54 »
Kup viloyatlara Toshkentdagidek kup narsa talab qilishmaydi qiz tarafdan, lekin aslida yigit kishi kelin tomondan narsa kutishi uyat buladi.
Kelin uzining 5-6 ta kiyimi bilan kelsa buldida, qolganini eri olib beraveradi. Lekin bazida qiz tomon ham ujarlik qilishadi bizni ham orzu havasimiz bor deb olib kelib tiqishtiraverishadi, kuyov tomon qaytarsa hiddi raxmi kelib qaytargandek bulib qolishadi, yani narsalarni qaytarsa kelin tomon hurmatsizlik deb qabul qilishadi.Demak ayb ikki tomonda ham, eng tugri yuli tuydan avval hech narsa kerak emas, shundoq ham kuzizni oqu-qorasizni bizga beryapsizlar deb aytish kere kuyov taraf va hech narsa olmay turib olish kere...
Toshkentda kelinni narsalariga etibor berib hurmat qilishlarini, narsalari oddiyroq bulsa yuziga solishini eshitib hayratdan yoqamni ushlab qolganman.(Rostdan ham shu holat uchraydimi yoki yuq buni bilmayman faqat eshitganman holos)

The Alchemist
Dreams are not negotiable.

                - Paulo Coelho

siddiqa

  • shunday dardlar borki,tasallisi faqat iymondadir .
  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1879
  • -oldi: 2405
  • Xabarlar: 1798
  • Allohim hulqimizni chiroyli qil !!!!
Re: "Qulchilikka keldik, yangajon!"
« Javob #11 : 19 Mart 2009, 05:44:46 »
Jizzax va Sirdaryoda kimnikiga sovchilikka borilayotgani ba'zida sir tutiladi. Ba'zi hududlarida ko'proq dushanba, payshanda kunlari boriladi. Seshanba kuni sovchilikka borishni xosiyatsiz, deb bilishadi.

 
Sirdaryoda sir tutib kelishligi mumkin ,lekin ular kun tanlashmidi ....Seshanbami ,chorshanbami farqi yo'q.

G_u_l_i

  • Hero Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2575
  • -oldi: 1137
  • Xabarlar: 848
  • Jins: Ayol
Re: "Qulchilikka keldik, yangajon!"
« Javob #12 : 19 Mart 2009, 06:41:06 »
Kup viloyatlara Toshkentdagidek kup narsa talab qilishmaydi qiz tarafdan, lekin aslida yigit kishi kelin tomondan narsa kutishi uyat buladi.
Kelin uzining 5-6 ta kiyimi bilan kelsa buldida, qolganini eri olib beraveradi. Lekin bazida qiz tomon ham ujarlik qilishadi bizni ham orzu havasimiz bor deb olib kelib tiqishtiraverishadi, kuyov tomon qaytarsa hiddi raxmi kelib qaytargandek bulib qolishadi, yani narsalarni qaytarsa kelin tomon hurmatsizlik deb qabul qilishadi.Demak ayb ikki tomonda ham, eng tugri yuli tuydan avval hech narsa kerak emas, shundoq ham kuzizni oqu-qorasizni bizga beryapsizlar deb aytish kere kuyov taraf va hech narsa olmay turib olish kere...
Toshkentda kelinni narsalariga etibor berib hurmat qilishlarini, narsalari oddiyroq bulsa yuziga solishini eshitib hayratdan yoqamni ushlab qolganman.(Rostdan ham shu holat uchraydimi yoki yuq buni bilmayman faqat eshitganman holos)

The Alchemist


 :as:, hm, bunaqa holatlar uchrab turadi!
Alloh taologa chin tavakkal qilgan kishi Alloh taolo unga taqdir va taqsim qilgan narsaga rozi bo'lgan kishidir. (Bishr Xofiy)

Muhseena

  • Hero Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 1649
  • -oldi: 1047
  • Xabarlar: 626
  • Jins: Ayol
  • ...sevgim Allohga va Rasuliga fido bo'lsin.....
Re: "Qulchilikka keldik, yangajon!"
« Javob #13 : 19 Mart 2009, 07:06:39 »
Kup viloyatlara Toshkentdagidek kup narsa talab qilishmaydi qiz tarafdan, lekin aslida yigit kishi kelin tomondan narsa kutishi uyat buladi.
Kelin uzining 5-6 ta kiyimi bilan kelsa buldida, qolganini eri olib beraveradi. Lekin bazida qiz tomon ham ujarlik qilishadi bizni ham orzu havasimiz bor deb olib kelib tiqishtiraverishadi, kuyov tomon qaytarsa hiddi raxmi kelib qaytargandek bulib qolishadi, yani narsalarni qaytarsa kelin tomon hurmatsizlik deb qabul qilishadi.Demak ayb ikki tomonda ham, eng tugri yuli tuydan avval hech narsa kerak emas, shundoq ham kuzizni oqu-qorasizni bizga beryapsizlar deb aytish kere kuyov taraf va hech narsa olmay turib olish kere...
Toshkentda kelinni narsalariga etibor berib hurmat qilishlarini, narsalari oddiyroq bulsa yuziga solishini eshitib hayratdan yoqamni ushlab qolganman.(Rostdan ham shu holat uchraydimi yoki yuq buni bilmayman faqat eshitganman holos)

The Alchemist

:as: ha shu mebeli Toshkentniki ekan degan gapni eshitsa bo'ldi demak qiz o'rtahol oiladan ekan deyishadi.Orzu-havaslar ham sal chegarada bo'lishi kerakda.Orzular osmonlargacha yetib borsa kerak,to'g'ri ayrimlar bor uyingizning ko'rkiga emas,qizning chaqqonligiga qaraydigan,lekin ular kamida challari bo'lishini talab qilishadi.Bizda salom,challari,haftalik degan udumlar bor.Qiz taraf shu udumlar uchun alohida sarpo yig'adi.Sekin-sekinlik bilan mebel qilish viloyatlarga ham ko'chib boryapti.
Alhamdulillah....

Munira xonim

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 430
  • -oldi: 1300
  • Xabarlar: 4853
  • Jins: Ayol
  • Arsh arkida sulton O'zi...Beaybu benuqson O'zi...
Re: "Qulchilikka keldik, yangajon!"
« Javob #14 : 19 Mart 2009, 09:21:29 »
Assalamu alaykum.
Ko'p viloyatlarda, asosan, sovchilar "qulchilikka keldik..." degan so'zlari bor.
Lekin ming afsuski, to'y bo'ladigna bo'lsa, bu kelganlar o'zlarini xo'jayindek tutishadi.(albatta hammasi emas)
Qizni dunyoga keltirib, tarbiya qilib, bir kishinikiga tayyor hizmatchi qilib berayotgan ota-ona kuyov tomonga qulga aylanadi. Astag'firulloh.
Kichikkina ro'molchasidan tortib, eng katta narsasigacha tayyor qilib berishi lozim. Bunga kuyov tomon ham kelin tomon ham teng aybdor. Orzu havasni ham cheki chegarasi bor, albatta.
Ahli Havas - Ahli Bid'at, Ahli - Bida't esa - Ahli ......
Shuning uchun oilada Islom va uning ahkomlari birinchi o'rinda tursa, qiz yigitlarning tarbiyalari ham Islomiy tarzda olib borilsa, to'ylari ham shunday Islomiy Go'zal bo'lsa, hammaga oson va savobli bo'lardi.
Aks holda esa, inson o'ziga va o'zgalarga zulm qilgan boladi....
U balki mendirman, balki sizdirsiz,
Balki biz tanimas g'arib bir olam.
Nima bo'lganda ham suyganim yolg'iz -
Joynamoz ustida o'tirgan odam!

 

KOREYA: FUTBOL BO'YICHA "TINCHLIK KUBOGI"

Muallif muxbirBo'lim Futbol

Javoblar: 2
Ko'rilgan: 6690
So'nggi javob 31 Yanvar 2007, 12:20:27
muallifi Shoxjahon12
Toshkent haqida "Wikipedia Encyclopedia"da

Muallif AbdusalomBo'lim Toshkent shahri

Javoblar: 6
Ko'rilgan: 13721
So'nggi javob 20 Iyun 2006, 01:51:11
muallifi Abdusalom
Toshkent haqida "Encarta Encyclopedia"da

Muallif AbdusalomBo'lim Toshkent shahri

Javoblar: 0
Ko'rilgan: 7368
So'nggi javob 20 Iyun 2006, 01:52:39
muallifi Abdusalom
Toshkent haqida "Columbia Encyclopedia"da

Muallif AbdusalomBo'lim Toshkent shahri

Javoblar: 0
Ko'rilgan: 7327
So'nggi javob 20 Iyun 2006, 01:53:48
muallifi Abdusalom
Abdulla Qodiriyning "O'tkan kunlar" romani haqida mulohazalar

Muallif shoirBo'lim O'zbek adabiyoti

Javoblar: 70
Ko'rilgan: 112341
So'nggi javob 06 Avgust 2014, 05:11:23
muallifi munlu