Muallif Mavzu: БАХТЛИ ОИЛА  ( 66202 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

Hanafiy

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 11
  • Xabarlar: 1199
Re: БАХТЛИ ОИЛА
« Javob #60 : 13 Aprel 2009, 15:08:29 »
Турмуш қуриш таклифи

Умуман олганда, совчи йигит тарафдан юборилади. Лекин таклифни аввало эркак қилиши шарт эмас. Яхши йигит топилганда қиз тараф ҳам таклиф қилиши мумкин. Бунинг уят ери йўқ. Саодат асрида баъзи аёллар Расулуллоҳ (с.а.в.)нинг ёнларига келиб "Мени завжаликка қабул қиласизми Ñ‘ Расулаллоҳ" деб таклиф қилганлар.

Бир марта Набий алайҳиссаломнинг ҳузурларига бир аёл келиб завжаликка қабул қилишларини сўраганларида Пайғамбаримиз (с.а.в.) кўзларини ерга қадаб сукут сақладилар. Шу ердаги бир саҳоба:
- Эй Расулуллоҳ, бу аёлга мени уйлантирсангиз бўлмайдими? Расули акрам унга:
- Маҳрига берадиган нарсанг борми? - дедилар. Саҳоба:
- Йўқ Расулуллоҳ! Ёнимда ҳеч нарсам йўқ деди. Расули акрам:
- Бор бир дона узук бўлса ҳам топиб кел ва қўлига тақиб қўй, - дедилар. Саҳоба туриб кетди. Бироз вақтдан кейин қайтиб келиб:
- Эй Расулуллоҳ, ҳеч нарса, ҳатто тақинчоқ ҳам топа олмадим. Лекин шу эҳромим бор. Бунинг ярмисини беришим мумкин деди.
Устига кийишга бир дона кўйлаги бўлмаган бу фақир саҳобага қараб Расулуллоҳ (с.а.в.) дедилар:
- Яхши, лекин эҳромни ярмиси нимага ярайди? Қолган ярмиси билан сен нима қиласан? Уни сен кийсанг, аёлнинг, у кийса, сенинг устинг очиқ қолади.
"ГЂГЈГ Г° ñèçëàðãà ÀëëîҳГ­ГЁГ­ГЈ ôàçëè ГўГ  ìàðҳàìàòè á¢ëìàãàíèäà àáàäóë-Г ГЎГ Г¤ è÷èíãèçäàí áèðîð ГЄГЁГёГЁ ïîêëàíà îëìàñ ýäè. Ëåêèí Àëëîҳ ¡çè õîõëàãàí ГЄГЁГёГЁГ­ГЁ ïîêëàéäèð. Àëëîҳ ВўГІГ  ГЅГёГЁГІГЈГіГўГ·ГЁ, ВўГІГ  áèëãóâ÷è çîòäèð"
Íóð ñóðàñè, 21

Hanafiy

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 11
  • Xabarlar: 1199
Re: БАХТЛИ ОИЛА
« Javob #61 : 13 Aprel 2009, 15:08:40 »
Саҳоба секин ўтирди. Озгина вақтдан сўнг, ғамгин бўлиб чиқиб кетди. Унинг умидсизлиги Расулуллоҳ (с.а.в.)га таъсир қилди. Орқасидан одам юбориб, чақиртирдилар ва:
- Қуръондан ёдлаганмисан? - деб сўрадилар. У:
- Фалон-фалон сураларни ёдлаганман деб санай бошлади. Кейин Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.):
- Қуръондан ёдлаган сураларинг учун сени бу аёлга уйлантирдим, дедилар. Ҳазрати Умарнинг Ñžғли саҳоба Абдуллоҳ ибн Умар айтади:
- Синглим Ҳафса, Ҳазафанинг Ñžғли Хунайсдан бева қолган эди.
(Ҳазрати Пайғамбаримиз (с.а.в.)нинг саҳобаларидан бўлган Хунайс Бадр жангида қатнашиб, Мадинада вафот этганди.) Дадам синглимни турмушга қандай берганларини менга айтиб бердилар:
Усмон ибн Аффоннинг (Халифа Ҳазрати Усмоннинг) ёнига бордим ва унга Ҳафсани олишни таклифни қилиб:
- Эй Усмон! Хоҳласанг қизим Ҳафсани сенга никоҳлаб берай, - дедим. Усмон:
- Шу кунларда мен уйланмаганни маъқул деган ўйдаман деди. Кейин Абу Бакрни ёнига бордим. Унга ҳам:
- Хоҳласанг қизим Ҳафсани сенга никоҳлаб берай - дедим.
Абу Бакр сукут сақлади ва менга жавоб бермади. Менинг жаҳлим Ҳазрати Усмондан кўра Абу Бакрга кўпроқ чиқди. (Чунки Ҳазрати Усмон ҳеч бўлмаса уйланмайман деб узр сўраган эди).
Яна бир неча кун кутдим. Кейин Ҳафсани Набий алайҳиссалом сўрадилар. Мен рози бўлдим. Шу пайт Абу Бакр билан учрашиб қолдим. У менга шундай деди.
- Эй Умар! Сен мендан қизингга уйланишни таклиф қилганингда жавоб бермаганим учун ранжиганга ўхшайсан, шундайми?
- Ҳа шундай, - дедим.
Расулуллоҳ Ҳафсага уйланмоқчи эканлигини айтган эдилар. Мен Расулуллоҳ (с.а.в.)нинг сирларини ҳеч билдирмаслик учун жавоб бермадим. Агар Набий алайҳиссалом Ҳафсага уйланишдан воз кечсалар, таклифингга албатта рози бўлардим...
Бу воқеадан шу кўринадики, муносиб йигит топилганда қизларни таклиф қилинишида ҳеч қандай ноқулайлик йўқ. Айниқса аҳолиси кўп бўлган ва кимсани кимса танимайдиган шаҳарларда, яхши куёв келиб эшигимизни қоқади, деб кутиш хатодир. Бўйдоқларни уйлантириш Аллоҳнинг амридир. Бу ишни ташкил қилувчи ташкилотлар тузиш, тарафлар ўртасида воситачилик қилиш, моддий-маънавий муаммоларни ечимида ёрдамчи бўлиш жуда ҳам хайрли вазифа ва хизматдир.
"ГЂГЈГ Г° ñèçëàðãà ÀëëîҳГ­ГЁГ­ГЈ ôàçëè ГўГ  ìàðҳàìàòè á¢ëìàãàíèäà àáàäóë-Г ГЎГ Г¤ è÷èíãèçäàí áèðîð ГЄГЁГёГЁ ïîêëàíà îëìàñ ýäè. Ëåêèí Àëëîҳ ¡çè õîõëàãàí ГЄГЁГёГЁГ­ГЁ ïîêëàéäèð. Àëëîҳ ВўГІГ  ГЅГёГЁГІГЈГіГўГ·ГЁ, ВўГІГ  áèëãóâ÷è çîòäèð"
Íóð ñóðàñè, 21

Hanafiy

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 11
  • Xabarlar: 1199
Re: БАХТЛИ ОИЛА
« Javob #62 : 13 Aprel 2009, 15:09:08 »
Тўй тайёргарлиги

Тўйдан олдин эр-хотин ва оила учун керак бўладиган эҳтиёжлар учун имконият даражасида сарф-ҳаражат қилинади. Рўзғор учун зарур ашёларнинг олиниши янги келин-куёвларга осонлик туғдиради. Кийим-кечак, зебу-зийнат ва уй учун керакли ашё олишда исрофгарчилик, дабдабачилик қилмасдан оддий ҳолда ҳаракат қилиш ҳам диний, ҳам иқтисодий жиҳатдан зарурдир. Катта қарз эвазига қилинаётган сарф-ҳаражатлар оиланинг ҳузур-ҳаловатини бошдан бузиб, оила саодатига чанг солмоқда. Зебу-зийнат ва буюмлар билан бахт таъминланмайди.

Минглаб пулларга олинган келин сеплари, қизимни бахтли қилади деб ўйлайдиган ота-оналар, куёвга келинни қадрли қиладиган яхши тарбия ва эътиқод туйғуси эканлигини билишлари керак.
Бу ноёб буюмлар, қиммат газламалар, замонавий кийимлар эскиради, йиртилади, бузилади. Ҳатто бир кун келиб буларни сотишга мажбур бўлиб қолиш мумкин. ўша оғир дамларда, яъни инсон моддий инқирозга юз тутган пайтда дунёнинг ҳақиқий моҳиятини биладиган аёл ёрдамга шошилиб, эрига куч-қувват бўлади. Йўқчиликка чидайди. ўзи эрига юк бўлмаганидай, унинг дардига шерик бўлади.
"ГЂГЈГ Г° ñèçëàðãà ÀëëîҳГ­ГЁГ­ГЈ ôàçëè ГўГ  ìàðҳàìàòè á¢ëìàãàíèäà àáàäóë-Г ГЎГ Г¤ è÷èíãèçäàí áèðîð ГЄГЁГёГЁ ïîêëàíà îëìàñ ýäè. Ëåêèí Àëëîҳ ¡çè õîõëàãàí ГЄГЁГёГЁГ­ГЁ ïîêëàéäèð. Àëëîҳ ВўГІГ  ГЅГёГЁГІГЈГіГўГ·ГЁ, ВўГІГ  áèëãóâ÷è çîòäèð"
Íóð ñóðàñè, 21

Hanafiy

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 11
  • Xabarlar: 1199
Re: БАХТЛИ ОИЛА
« Javob #63 : 13 Aprel 2009, 15:09:35 »
МаҳÑ€

МаҳÑ€ уйланаётган пайтда куёвнинг келинга берадиган совғасидир. Эркакни аёлга ҳурматининг, унга бўлган меҳрининг рамзидир. Баъзи жамиятларда қизлар талабгор чиқсин, деб мол-дунё йиғиб, турмушга чиқаётганда буни эрларига бермоқдалар. Исломият аёлга ҳурматни маҳÑ€ билан исботлаган.

МаҳÑ€ – аёлнинг ҳаққи, бадали эмас. Исломда инсон шундай қадрлики, дунёда уни сотиб оладиган ҳеч бир қиймат йўқ. МаҳÑ€ оила қуришнинг жиддий масъулият эканлигини кўрсатади. Жаноби Ҳақ аёлларнинг бу ҳаққини шундай билдиради:

"Хотинларингизга маҳрларини ҳадя каби (яъни чин кўнгилдан, мамнунлик билан) берингиз" (Нисо сураси, 4-оят).

МаҳÑ€ отанинг ёки онанинг эмас, келин бўлмишнинг ўз ҳаққидир. Унинг ота-онаси ёки қариндоши куёвдан ҳеч қандай маблағ талаб қила олмайди. Онадўлининг баъзи ерларида ёйилган ва қизни бир тур мол каби сотишга ўхшаб талаб этадиган пулнинг ислом ва инсониятга боғлиқ тарафи йўқ. Ҳамма қизининг тирикчилигини, эҳтиёжларини қондириш мажбуриятида бўлгани ҳолда, уни катта қилиш учун сарфлаган ҳаражатларини куёв тарафидан олиши мутлақо нотўғри. Никоҳда куёв томонидан бериладиган пул ва буюмлар фақат қизнинг ҳаққидир.

МаҳÑ€ турмуш қуришнинг шарти эмас, аксинча меҳру муҳаббат воситасидир. МаҳÑ€ белгилашнинг икки шакли мавжуд: маҳри мусамма ва маҳри мисимдир. Никоҳ шартномаси тузилаётган вақтда ўзаро келишилган ҳолда белгиланган маҳÑ€ маҳри мусамма (аниқ, белгиланган маҳÑ€) дейилади.
"ГЂГЈГ Г° ñèçëàðãà ÀëëîҳГ­ГЁГ­ГЈ ôàçëè ГўГ  ìàðҳàìàòè á¢ëìàãàíèäà àáàäóë-Г ГЎГ Г¤ è÷èíãèçäàí áèðîð ГЄГЁГёГЁ ïîêëàíà îëìàñ ýäè. Ëåêèí Àëëîҳ ¡çè õîõëàãàí ГЄГЁГёГЁГ­ГЁ ïîêëàéäèð. Àëëîҳ ВўГІГ  ГЅГёГЁГІГЈГіГўГ·ГЁ, ВўГІГ  áèëãóâ÷è çîòäèð"
Íóð ñóðàñè, 21

Hanafiy

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 11
  • Xabarlar: 1199
Re: БАХТЛИ ОИЛА
« Javob #64 : 13 Aprel 2009, 15:09:54 »
Тўйга таклиф

Турмуш қуриш инсон ҳаётидаги энг аҳамиятли воқеалардан бири бўлгани туфайли, тўйни яқинлар ва дўстлар билан ўтиши табиий. Тўйга таклиф қилиш ва меҳмонларга иззат-икром кўрсатиш Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.)нинг тавсияларидир. Абдурраҳмон ибн Авфга уйланаётганларида:
- Бир қўй билан бўлса ҳам тўйга меҳмон чақир, - деганлар.

Тўй қилиш ҳукми борасида ихтилофлар вужудга келган. Зоҳирийларга кўра вожиб, Аҳмад ибн Ҳанбалга кўра, суннат, олимларни кўпчилигига кўра эса мустаҳабдир.

Тўйнинг вақти билан боғлиқ ихтилофлар ҳам бор. Меҳмонлар келин-куёв чимилдиққа киргандан кейин келгани дурустми ёки кирмасдан олдинми? Шофий имомларидан Субкий чимилдиққа киргандан кейин бўлиши дуруст деган. Зеро, Анас ибн Маликни билдиришича:
- Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.) Зайнаб билан келин-куёв бўлиб тонг оттирдилар, кейин халқни таклиф қилишди. Бугунги тўй вазиятга қараб чимилдиқдан олдин, чимилдиқ давомида ва чимилдиқдан кейин бўлиб ўтмоқда.
Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.) аёлларига уйланаётган пайтларида кўп ёки оз меҳмон чақирганлар. Қўй сўйиш ёки ундан ҳам кам харажат билан тўй ўтказиш мумкин.
"ГЂГЈГ Г° ñèçëàðãà ÀëëîҳГ­ГЁГ­ГЈ ôàçëè ГўГ  ìàðҳàìàòè á¢ëìàãàíèäà àáàäóë-Г ГЎГ Г¤ è÷èíãèçäàí áèðîð ГЄГЁГёГЁ ïîêëàíà îëìàñ ýäè. Ëåêèí Àëëîҳ ¡çè õîõëàãàí ГЄГЁГёГЁГ­ГЁ ïîêëàéäèð. Àëëîҳ ВўГІГ  ГЅГёГЁГІГЈГіГўГ·ГЁ, ВўГІГ  áèëãóâ÷è çîòäèð"
Íóð ñóðàñè, 21

Hanafiy

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 11
  • Xabarlar: 1199
Re: БАХТЛИ ОИЛА
« Javob #65 : 13 Aprel 2009, 15:10:28 »
Тўйга таклиф этилса, рози бўлиш. Мусулмоннинг таклифига рози бўлиш, мўъминнинг мўъмин устидаги ҳақларидандир. Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.) шундай марҳамат қилганлар: "Сизлардан бирингиз тўйга таклиф қилинса, дарров рози бўлсин".

Зоҳирий ва Шофийларга кўра, таклифга розилик вожибдир. Ҳанафий мазҳабида эса вожиб эмас, суннати муаккадир.

Энг ёмон тўй дастурхони. Никоҳ ибодат бўлгани учун тўй маросимларини исломга зид шаклда ўтиши номақбулдир. Спиртли ичимликлар бўлган, дискотекали тўйлар, диний ва миллий анъаналаримизга мутлақо тескари. Спиртли ичимликлар қўйиладиган тўйларга таклиф этилса, бориш мумкин эмас. Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.) шундай деганлар:

"Ҳар ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирса, спиртли ичимлик бор дастурхонга ўтирмасин". Бундан ташқари камбағаллар чақирилмай фақат бойлар чақирилган дастурхон ҳам баракотсиздир.

"Камбағаллар қолиб, Ñ‚Ñžқ кишилар чақирилган дастурхон нақадар ёмондир", - деган ҳадиси шариф бор.

Никоҳ туфайли маросим қилинар экан, фақирларнинг кўнглини ва дуосини олиш керак. Тўйлар, байрамлар ва бошқа турли маросимлар бўлмаса, фақирларнинг тўкин дастурхон атрофида ўтиришлари мушкулдир.
"ГЂГЈГ Г° ñèçëàðãà ÀëëîҳГ­ГЁГ­ГЈ ôàçëè ГўГ  ìàðҳàìàòè á¢ëìàãàíèäà àáàäóë-Г ГЎГ Г¤ è÷èíãèçäàí áèðîð ГЄГЁГёГЁ ïîêëàíà îëìàñ ýäè. Ëåêèí Àëëîҳ ¡çè õîõëàãàí ГЄГЁГёГЁГ­ГЁ ïîêëàéäèð. Àëëîҳ ВўГІГ  ГЅГёГЁГІГЈГіГўГ·ГЁ, ВўГІГ  áèëãóâ÷è çîòäèð"
Íóð ñóðàñè, 21

Hanafiy

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 11
  • Xabarlar: 1199
Re: БАХТЛИ ОИЛА
« Javob #66 : 13 Aprel 2009, 15:10:47 »
Исрофгарчилик ва дабдабали тўйлар. Оддийлик ва камтарлик бахтли ҳаётнинг аҳамиятли хусусиятидир. Нафсни қондириш ва бошқаларга яхши кўриниш учун қилинадиган дабдабали тўйлар мол-дунёнинг беҳуда сарфланишига йўл очиб бермоқда. Ҳамма нарсада оддийликни ва тенгликни асос қилиб олган исломият, тўйлардаги исроф ва дабдабага қарши чиққан. Бу борада Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.) шундай деганлар:

"Тўйнинг биринчи кунидаги овқат ҳақдир. Иккинчи кунидагиси суннат, учинчи кунники эса дабдабадир. Ҳар ким дабдаба қилса, Аллоҳ уни рози қилади".

Таризда қирқ кеча-кундуз давом этган тўйлар ҳақида айтилади. Айниқса, Аббосийлар даврида сарой тўйларини бошдан охиригача исрофгарчилик эканлиги маълум. Ҳозирги эркатой бойларнинг бир қисми ҳам эски давр қиролларини орқада қолдирадиган даражада исрофгарчилик ва дабдаба қилиб, ерга сочилган пуллар устида ўйинга тушмоқдалар.

Ҳадиси шарифда "Учинчи кунни овқати дабдабадир" дейилиши тўй эгасининг ниятига боғлиқ. Тўйга вақтида кела олмаган ёки узоқдан келиб, хизмат қилиб юрганларга бир кун овқат беришнинг зарари йўқ. Лекин фалончи тўйида шундай қилди, шунча кун овқат берди, дейишлари учун шундай қилса, қиёмат куни Жаноби Ҳақ унинг риёкорлигини ҳаммага эълон қилади.
"ГЂГЈГ Г° ñèçëàðãà ÀëëîҳГ­ГЁГ­ГЈ ôàçëè ГўГ  ìàðҳàìàòè á¢ëìàãàíèäà àáàäóë-Г ГЎГ Г¤ è÷èíãèçäàí áèðîð ГЄГЁГёГЁ ïîêëàíà îëìàñ ýäè. Ëåêèí Àëëîҳ ¡çè õîõëàãàí ГЄГЁГёГЁГ­ГЁ ïîêëàéäèð. Àëëîҳ ВўГІГ  ГЅГёГЁГІГЈГіГўГ·ГЁ, ВўГІГ  áèëãóâ÷è çîòäèð"
Íóð ñóðàñè, 21

Hanafiy

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 11
  • Xabarlar: 1199
Re: БАХТЛИ ОИЛА
« Javob #67 : 13 Aprel 2009, 15:13:36 »
Суннатга мос тўй

Маълумки, никоҳ тўйлар турли жамиятларда турлича қилинган. Буларнинг бир хил хусусияти эса эълон, икром ва маишатдир. Янги оила жамиятга эълон қилинмоқда, турмуш қурганлар танитилмоқда, шу тариқа соғлом авлодни юзага келиши таъминланмоқда.

Никоҳни эълон қилиш. Сўзда ва амалда никоҳни ташвиқ қилган Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.) тўй қилиб, чолғу чалишни тавсия этганлар. Расулуллоҳ (с.а.в.)нинг бу борадаги баъзи гапларини келтириб ўтсак:

"Никоҳ жинсий муносабатда ҳалол ва ҳаромни бир-биридан айирадиган ишдир". Зино айб бўлгани учун яширин, никоҳ шаръий ва мақбул бўлгани учун ошкор қилади.

"Тўйни эълон қилинглар ҳамда никоҳни масжидларда Ñžқинглар. Унинг учун даф (дўмбира) чалинглар. Ҳеч бўлмаса, бир қўй билан тўй қилинг. Уйланаётган киши сочини қорага бўяган бўлса, буни аёлга билдирсин. Уни алдамасин".

Бу ҳадиси шарифга кўра, никоҳни даф (дўмбира) билан эълон қилиш ва масжидда никоҳ Ñžқиш суннатдир. Масжидда Ñžқилиши никоҳнинг ибодат эканлигидан далолат бермоқда.
"ГЂГЈГ Г° ñèçëàðãà ÀëëîҳГ­ГЁГ­ГЈ ôàçëè ГўГ  ìàðҳàìàòè á¢ëìàãàíèäà àáàäóë-Г ГЎГ Г¤ è÷èíãèçäàí áèðîð ГЄГЁГёГЁ ïîêëàíà îëìàñ ýäè. Ëåêèí Àëëîҳ ¡çè õîõëàãàí ГЄГЁГёГЁГ­ГЁ ïîêëàéäèð. Àëëîҳ ВўГІГ  ГЅГёГЁГІГЈГіГўГ·ГЁ, ВўГІГ  áèëãóâ÷è çîòäèð"
Íóð ñóðàñè, 21

Hanafiy

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 11
  • Xabarlar: 1199
Re: БАХТЛИ ОИЛА
« Javob #68 : 13 Aprel 2009, 15:14:03 »
Тўйда маишат. "Азада йиғлайдилар, тўйда ўйнайдилар", - деган нақл бор.
Тўйларда хурсанд бўлиш табиий бир ҳолдир.
Ҳазрати Ойша онамиз (Ñ€.а.) ансорлардан бир яқинининг тўйига борадилар. Уйга келганларида Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.) сўрадилар:
- Келин-куёвни ичкарига юбордингизми?
- Ҳа.
- Келин билан бирга даф чалиб, қўшиқ айтадиган канизаклар ҳам юбордингизми?
- Йўқ.
- Ансорларнинг кўп ғазаллари бор. Улар хурсандчиликни ҳам жуда яхши кўришади. Кошки мана буларни тараннум этадиган кимсалар ҳам борганда эди:
Сизга келдик, сизга келдик,
Сизга салом, бизга салом.
Бўлмаганда қизил олтинлар,
Кўринмасди ой юзлар.
Сиёҳ буғдойлар бўлмасайди
Семирмасди вужудлар.

Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.) бу сўзлари билан тўйнинг камчилигига ишорат қилмоқдалар. Бир ашура куни Мадинада ёш қизларнинг чалиб қўшиқ айтаётганларини кўрган Холид ибн Зақвон ал-Маданий бу ҳақда Муаввиз қизи Рубаййидан сўрайди. Рубаййи:
- Тўйим куни эрталаб Расулуллоҳ келдилар. Каравотимга ўтирдилар. Ёнимда Бадр жангида ҳалок бўлган аждодларим билан боғлиқ қўшиқ айтиб ўтирган иккита канизак бор эди. Қўшиқни бир ерида:
- "Орамизда эртага нима бўлишини биладиган бир пайғамбар бор" деганида, Расулуллоҳ (с.а.в.):
- Ундай деманглар. Эртага нима бўлишини Аллоҳдан бошқа ҳеч ким билмайди. Қўшиғингизда давом этинг, дедилар. Холид ибн Зақвон шу тариқа даф чалиш жоиз эканлигини билдилар.
"ГЂГЈГ Г° ñèçëàðãà ÀëëîҳГ­ГЁГ­ГЈ ôàçëè ГўГ  ìàðҳàìàòè á¢ëìàãàíèäà àáàäóë-Г ГЎГ Г¤ è÷èíãèçäàí áèðîð ГЄГЁГёГЁ ïîêëàíà îëìàñ ýäè. Ëåêèí Àëëîҳ ¡çè õîõëàãàí ГЄГЁГёГЁГ­ГЁ ïîêëàéäèð. Àëëîҳ ВўГІГ  ГЅГёГЁГІГЈГіГўГ·ГЁ, ВўГІГ  áèëãóâ÷è çîòäèð"
Íóð ñóðàñè, 21

Hanafiy

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 11
  • Xabarlar: 1199
Re: БАХТЛИ ОИЛА
« Javob #69 : 13 Aprel 2009, 15:15:05 »
Сабр-тоқат

Бир аёл Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.)нинг ёнларига келиб шундай деди:
- Сизнинг тепангизда туриб даф чалишни ният қилдим! Нима қилай? Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.):
- Ундай бўлса, чалавер, - дедилар. Аёл:
- Жоҳилият кишилари бутлар учун қурбонлик қилган ерда қурбонлик қилишни ният қилдим. Нима қилай?
- Бир бут учун ният қилдингми?
- Йўқ, Аллоҳ учун.
- Ундай бўлса, қурбонлик қилавер...
Анас ибн Малик (Ñ€.а.)нинг нақл қилишларича, Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.) бир тўйдан қайтиб келаётган аёл ва болаларни кўргач, ўрнидан турдилар ва уларга хурмат билан дедилар:
- Сизлар инсонларнинг ичида мен учун энг севимлисизлар.
Яна Ҳазрати Анас (Ñ€.а.)нинг билдиришларича, Расулуллоҳ (с.а.в.) Мадинанинг бир жойида даф чалиб, қўшиқ айтаётган бир гуруҳ қизларга йўлиқадилар. Улар қўшиқларида:
"Биз Нажжор Ñžғиллари, қизларимиз.
Муҳаммад нақадар яхши қўшнимиз" дегач, Расулуллоҳ (с.а.в.):
- "Аллоҳ биладики, мен ҳам сизларни жуда яхши кўраман" дедилар.
Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.) кўрсатган йўлларини тутган саҳобалар тўйларда қувонч ва хурсандчилик қилганлар Амир ибни Саъд (Ñ€.а.) шундай деганлар:
- Бир тўйда Қарозо ибни Каъб ва Абу Масъуд ал-Ансорийнинг ёнига бордим. Бу пайтда канизаклар қўшиқ айтаётган эди.
"Сиз Расулуллоҳ (с.а.в.)нинг саҳобаси ва Бадр аҳлидансиз. Сизнинг ёнингизда шундай қилиняпти (ва сизлар овоз чиқармаяпсизлар) дедим. Улардан бири:
- Истасанг бизлар билан бирга эшит, истасанг туриб кет. Тўйда хурсандчилик қилиш учун бизга рухсат берилган" - деди. Шу воқеа билан боғлиқ бир ривоят мавзуни янада ойдинлаштиради. "Бизга тўйда қўшиқ айтишга, жанозада меъёрида йиғлашга (Расулуллоҳ тарафидан) рухсат берилди".
"ГЂГЈГ Г° ñèçëàðãà ÀëëîҳГ­ГЁГ­ГЈ ôàçëè ГўГ  ìàðҳàìàòè á¢ëìàãàíèäà àáàäóë-Г ГЎГ Г¤ è÷èíãèçäàí áèðîð ГЄГЁГёГЁ ïîêëàíà îëìàñ ýäè. Ëåêèí Àëëîҳ ¡çè õîõëàãàí ГЄГЁГёГЁГ­ГЁ ïîêëàéäèð. Àëëîҳ ВўГІГ  ГЅГёГЁГІГЈГіГўГ·ГЁ, ВўГІГ  áèëãóâ÷è çîòäèð"
Íóð ñóðàñè, 21

Hanafiy

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 11
  • Xabarlar: 1199
Re: БАХТЛИ ОИЛА
« Javob #70 : 13 Aprel 2009, 15:15:24 »
Инсонни Ñ‚Ñžғри тушунмоқ

Бу ҳадис ва тажрибалардан англаймизки, Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.) инсон фитратига холис тарзда ёндошиб табиий орзу ва эҳтиёжларни инкор қилмай, уларни шаръий йўл билан қондиришга кўрсатма берганлар. Зеро, хурсандчилик, дам олиш эҳтиёжлари шаръий йўл билан қондирилмаса, кишилар ҳаётнинг қийинчиликлари остида эзиладилар, руҳий азобга дучор бўладилар. Тўй, байрам ва бошқа шодиёналар кундалик ҳаётни осонлаштирадиган, роҳат бағишлайдиган бўлгани учун Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.) ора-сирада бу нарсаларга мойиллик кўрсатиб, қарши чиққанларга эса танбеҳ берар эдилар. Бир Қурбон хайитида Ҳазрати Ойша (Ñ€.а.) ансордан иккита канизак билан бирга даф чалиб, қўшиқ айтиб, вақти чоғлик қилишаётганда уйга Ҳазрати Пайғамбар кириб келадилар ва хурсандчиликни бузмаслик учун юзларини бошқа тарафга қилиб ётадилар. Шу пайтда уйга Ҳазрати Абу Бакр Сиддиқ (Ñ€.а.) кирадилар ва жаҳллари чиқиб:
- Расулуллоҳнинг уйида шайтон асбобларини нима иши бор? - дейдилар. Нарироқда ётган Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.) юзларидаги пардани оладилар ва:
- "Қўяверинг, бу - байрам", - деб Абу Бакрга қарайдилар.
Яна шундай хайит кунида Ҳазрати Ойша онамиз (Ñ€.а.) ҳабашистонликларнинг қалқон-камон ўйинини тўйгунча томоша қилганларини биламиз. Яна Ҳазрати Ойша онамиз (Ñ€.а.) ёшларнинг хурсандчилик қилишлари борасида қуйидагиларни айтганлар:
"Мен у пайтда ёш эдим. ўйин ва хурсандчиликни жуда яхши кўрадиган қизларга имконият беринг. Улар хурсандчилик ва томошаларни жуда яхши кўрадилар. Узоқ вақÑ‚ томоша қилгач, зерикишади. Шунинг учун улар тўйгунча томоша қилишсин".
"ГЂГЈГ Г° ñèçëàðãà ÀëëîҳГ­ГЁГ­ГЈ ôàçëè ГўГ  ìàðҳàìàòè á¢ëìàãàíèäà àáàäóë-Г ГЎГ Г¤ è÷èíãèçäàí áèðîð ГЄГЁГёГЁ ïîêëàíà îëìàñ ýäè. Ëåêèí Àëëîҳ ¡çè õîõëàãàí ГЄГЁГёГЁГ­ГЁ ïîêëàéäèð. Àëëîҳ ВўГІГ  ГЅГёГЁГІГЈГіГўГ·ГЁ, ВўГІГ  áèëãóâ÷è çîòäèð"
Íóð ñóðàñè, 21

Hanafiy

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 11
  • Xabarlar: 1199
Re: БАХТЛИ ОИЛА
« Javob #71 : 13 Aprel 2009, 15:15:39 »
Ҳеч ким Расулуллоҳ (с.а.в.)дан ортиқ даражада диндор бўла олмайди. Инсон фитратидан бехабар, диндорликни зулм, заҳмат ва мотам тутиш деб ўйлайдиган баъзи илмсиз кишилар динда ҳеч қандай хурсандчилик йўқ эканлигини айтиб, ҳатто шаръий хурсандчиликка ҳам қарши чиқишмоқда. Расулуллоҳга тескари ҳаракат қилиш диндорлик ҳисобланмайди. Бундан ташқари бир хато бошқа хатога сабаб бўлади. ўарбдаги динсизликнинг асосий сабаби черков зулмидир. Ислом мувозанат динидир. Шаръий чегарадан ошмаслик шарти билан, руҳий ва баданий эҳтиёжларни қондирилишга ижозат беради.

Ҳалоллик эшигини ёпиш билан ҳаромнинг йўли тўсилмайди, аксинча ёйилади. Ҳеч кимнинг ҳалолни ҳаром, ҳаромни ҳалол қилишга ҳаққи йўқ. Хурсандчилик динда жоиз эмас деб ўйлайдиганлар Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.) замонида ҳам бор эди. Ҳукмни билмаганлари учун бошда Ҳазрати Абу Бакр ва Ҳазрати Умар ҳам қўшиқ айтганларга ва камон-қалқон ўйнаган ҳабашистонлиларга қарши чиққанларини, кейин Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.)нинг рухсат берганларини эшитиб, индамаганларини биламиз.
"ГЂГЈГ Г° ñèçëàðãà ÀëëîҳГ­ГЁГ­ГЈ ôàçëè ГўГ  ìàðҳàìàòè á¢ëìàãàíèäà àáàäóë-Г ГЎГ Г¤ è÷èíãèçäàí áèðîð ГЄГЁГёГЁ ïîêëàíà îëìàñ ýäè. Ëåêèí Àëëîҳ ¡çè õîõëàãàí ГЄГЁГёГЁГ­ГЁ ïîêëàéäèð. Àëëîҳ ВўГІГ  ГЅГёГЁГІГЈГіГўГ·ГЁ, ВўГІГ  áèëãóâ÷è çîòäèð"
Íóð ñóðàñè, 21

Hanafiy

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 11
  • Xabarlar: 1199
Re: БАХТЛИ ОИЛА
« Javob #72 : 13 Aprel 2009, 15:15:59 »
Хурсандчилик чегараси. Ислом инсоннинг қувониш, хурсандчилик қилиш каби эҳтиёжларини одатдагидай қабул қиларкан, уларнинг қондирилишида ҳам маълум меъёрлар белгиланган. Инсон – бекорчи эмас. Ҳар истаганини истаган шаклида қила олмайди. Асри саодат тўйларидаги харажатларда хаддан ошишга, исрофга йўл қўйилмаган. Тўйнинг шаръий бўлиши учун диққат қилинадиган хусуслар:

1. Тўйда спиртли ичимлик ичиш, айш ишрат, аёл ва эркакларнинг аралашиб ўйнашлари, қуюқлашиб рақс тушишлари жоиз эмас.

2. Қўшиқ, лапар сўзлари инсон ҳиссиётини жунбушга келтирмаслиги, ҳаромга бошламаслиги, уларда динга зид ифодалар бўлмаслиги керак. Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.) канизакларни "Орамизда эртага нима бўлиши биладиган пайғамбар бор" деган сўзидан қайтарганлар. Келажакни фақат Аллоҳ билишини айтганлар.

3. Хурсандчилик эҳтиёжи жинсга ва ёшга кўра турличадир. Ёшларнинг ўйин-кулгуга мойиллиги кўпроқ эканини Ҳазрати Ойша онамиздан ўргандик. Шодиёналар савияли, ёшга мос бўлмоғи, ибодат ва ишга тўсиқ бўлмаслиги лозим. Акс ҳолда вақÑ‚ ва куч исрофгарчилигига йўл очади. Бундан ташқари тўй маросимлари инсон ор-номуси ва шахсиятига тегадиган бўлмаслиги керак.
"ГЂГЈГ Г° ñèçëàðãà ÀëëîҳГ­ГЁГ­ГЈ ôàçëè ГўГ  ìàðҳàìàòè á¢ëìàãàíèäà àáàäóë-Г ГЎГ Г¤ è÷èíãèçäàí áèðîð ГЄГЁГёГЁ ïîêëàíà îëìàñ ýäè. Ëåêèí Àëëîҳ ¡çè õîõëàãàí ГЄГЁГёГЁГ­ГЁ ïîêëàéäèð. Àëëîҳ ВўГІГ  ГЅГёГЁГІГЈГіГўГ·ГЁ, ВўГІГ  áèëãóâ÷è çîòäèð"
Íóð ñóðàñè, 21

Hanafiy

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 11
  • Xabarlar: 1199
Re: БАХТЛИ ОИЛА
« Javob #73 : 13 Aprel 2009, 15:16:19 »
Ҳозирги тўйлар қандай бўлиши керак?

Асри саодатдан кейин ҳам Ислом жамиятларида тўйлар суннатга мос тарзда ўтказилган, кураш, югуриш, мушак каби ўйинлар билан бойитилиб, юксак маданият ҳолига келган.

Аммо Ислом ўлкалари орқада қолиб, ривожланган ғарб қаршисида ўзлигини йўқота бошлаши тўйларга ҳам таъсир қилди, тўйларнинг диний ва миллийликдан узоқлаштирди. Авваламбор, катта шаҳарларда ғарбга тақлидан қилинган тўй тантаналари замон билан бирга энг кичик қишлоқ жойларга қадар ёйилган, соғлом оила қурилишини қутлаш ўрнига миллий анъаналаримиз Ñ‘Ñ‚ маросимларнинг ўлкаларимизга киришига ва ўрнашишига восита бўлган. Тўйларнинг миллийлигини йўқотувчи бундай дабдабалар ҳалигача давом этмоқда. Бу салбий холатни қоралаш орқалигина тўхтатиб бўлмайди, буларга муқобил тарзда тадбирлар ўтказиш лозим. Спиртли ичимликлар ичилган, қучоқлашиб рақсга тушилган, ёмон сўзлар ишлатилган, мастларнинг қичқириғи ва қусишлари билан давом этадиган бу тўйларга қарши ёшларимизни ўзига тортадиган, уларнинг покиза завқ ва орзуларини қондирадиган тўйлар қилишимиз фойда келтиради. Ёшларнинг орзу ва истакларини шаръий йўл билан қондирмасак, улар истар-истамас ғайри исломий тўйларни истаб қолишади. Ва бу билан кўплаб исломий ва инсоний қадриятлардан мосиво бўладилар.
"ГЂГЈГ Г° ñèçëàðãà ÀëëîҳГ­ГЁГ­ГЈ ôàçëè ГўГ  ìàðҳàìàòè á¢ëìàãàíèäà àáàäóë-Г ГЎГ Г¤ è÷èíãèçäàí áèðîð ГЄГЁГёГЁ ïîêëàíà îëìàñ ýäè. Ëåêèí Àëëîҳ ¡çè õîõëàãàí ГЄГЁГёГЁГ­ГЁ ïîêëàéäèð. Àëëîҳ ВўГІГ  ГЅГёГЁГІГЈГіГўГ·ГЁ, ВўГІГ  áèëãóâ÷è çîòäèð"
Íóð ñóðàñè, 21

Hanafiy

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 11
  • Xabarlar: 1199
Re: БАХТЛИ ОИЛА
« Javob #74 : 13 Aprel 2009, 15:16:58 »
Бугунги тўйларни жозибалироқ ўтказиш учун қуйидаги тажриба қилиниши мумкин.

1. Маишат. Тўйда дастурхон ёзиш суннатдир. Тўй эгалари ўз имкониятларига кўра дастурхон ёзиши, айниқса, ёшларга қаратилган совға тақдим этиши керак. Масалан, келин-куёвнинг уйига кираётган пайтда ширинликлар сочиш кўпчиликда қизиқиш уйғотмоқда. Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.) даврида келин уйга кираркан, хурмо сочиларди.

2. Хурсандчилик. Тўйда ўйин-кулгу, хурсандчилик, шодиёна бўлиши табиийдир. Бу жараёнларни янада бойитиш, жозибали ҳолга келтирилиш лозим. Фақат ваъз Ñžқиш, мавлуд Ñžқиш билан тўй бўлмайди. Мавлуд ўлганнинг орқасидан ҳам Ñžқилади. Ваъз ҳамма вақÑ‚ тингланади. Тўй маросимини дафн маросимидан айириш учун шодиёналарга лоқайд бўлмаслик лозим. Миллий ва замонавий мусиқалар, қўшиқлар билан тўйларни жонлантириш айни муддаодир. Хина кечаси, яъни келиннинг сарполарини кўриш, уни кийинтириш ва пардоз-андоз қилдириш анъанаси ҳам суннатга мос. Уни ёйишда ва бойитишда фойда бор.

3. Турли хил мусобақалар. Юртимизнинг кўп жойларида ўтадиган тўйлардаги улоқ, пойга, югуриш, кураш каби мусобақалар воз кечилмайдиган маросимлардан эди. Шаҳар ҳаётида бундай тадбирларни йўлга қўйиш осон бўлмаса ҳам, шунга мос келадиган салон ва майдонларда, айниқса, ёшлар орасида кураш, гимнастика каби спорт ўйинлари ўтказилиши мумкин. Қилич-қалқон ўйинлари, аёл-эркак аралаш бўлмаган фолклор чиқишлар тўйларга қизиқишни орттиради.

4. Турли хил ҳажвлар. Кишиларнинг ор-номус ва шахсиятига тегмайдиган тақлид, ҳажв, ҳазиллар қилиниши ҳам мумкин. Шеър ва латифа мусобақалари, соврини тўй эгаси томонидан бериладиган тез айтишлар, топишмоқлар ҳам тўйларни жозибали қилади. Бу тадбирлар ёшларнинг миллий тўйларга қизиқишини орттиради. Натижада эса Ҳазрати Пайғамбар (с.а.в.) давридан оладиган намуна билан бугунги замонга мос исломий тўй моделини наслимизга тақдим этиш, шу тариқа тўй маросимларини гуноҳлардан фориғ қилиш арафасида турибмиз.
"ГЂГЈГ Г° ñèçëàðãà ÀëëîҳГ­ГЁГ­ГЈ ôàçëè ГўГ  ìàðҳàìàòè á¢ëìàãàíèäà àáàäóë-Г ГЎГ Г¤ è÷èíãèçäàí áèðîð ГЄГЁГёГЁ ïîêëàíà îëìàñ ýäè. Ëåêèí Àëëîҳ ¡çè õîõëàãàí ГЄГЁГёГЁГ­ГЁ ïîêëàéäèð. Àëëîҳ ВўГІГ  ГЅГёГЁГІГЈГіГўГ·ГЁ, ВўГІГ  áèëãóâ÷è çîòäèð"
Íóð ñóðàñè, 21

 

БУЮК ПАРИШОНХОТИРЛАР

Muallif ZiyoBo'lim Madaniyat

Javoblar: 24
Ko'rilgan: 11608
So'nggi javob 14 Mart 2013, 10:22:34
muallifi Muxsiya
«МЕНИНГ ОТИМ «ШАЙТАНАТ»

Muallif NurdinboyBo'lim Ma'rifat

Javoblar: 8
Ko'rilgan: 4793
So'nggi javob 04 Aprel 2011, 11:47:07
muallifi Nurdinboy
ЖАМШИДЖОН

Muallif shoirBo'lim Forumdoshlar kitobi

Javoblar: 3
Ko'rilgan: 6045
So'nggi javob 07 Dekabr 2009, 11:49:15
muallifi shoir
Ахлокан бузуклик укитувчига ярашадими

Muallif saraBo'lim Ma'rifat

Javoblar: 35
Ko'rilgan: 15157
So'nggi javob 18 Noyabr 2010, 09:16:00
muallifi JaviK
Афоризмы

Muallif shoirBo'lim Xorijiy bo'lim/Foreign board

Javoblar: 267
Ko'rilgan: 64305
So'nggi javob 26 Dekabr 2006, 07:56:16
muallifi shoir