Orzular diyoriga safar.  ( 6926 marta o'qilgan) Chop etish

1 2 B


Munavvara  29 Aprel 2009, 18:25:57

:bsm:


Hikmatlarda aytilishicha, Alloh taolo Nuh to‘fonidan keyin Ibrohim alayhissalom va ul zotning o‘g‘illari Ismoil alayhissalomga Ka’bai Muazzamani qurishni buyurdi. Ka’bai sharif qayta bunyod bo‘lgach, Haq taolo ushbu binoni ulug‘ ibodatgoh o‘laroq ixtiyor etganini bildirdi va "œpayg‘ambarlar otasi" Ibrohim alayhissalomga jamiki mo‘minlarni ziyoratga chaqirishga amr qildi. "œAllohning do‘sti" degan ulug‘ nomga musharraf bo‘lgan payg‘ambar Yaratgan buyrug‘iga muvofiq, insonlarni Ka’ba ziyoratiga chaqirdi. Alloh taolo rahmat tilagan bandalariga payg‘ambari da’vatini yetkazdi. Kimki o‘sha vaqtda Allohning elchisi chaqirig‘iga "œlabbay" degan bo‘lsa, u albatta, Makkai Mukarramaga boradi va Ulug‘ Uyni tavof qiladi.

O‘sha davrlardan beri Ka’bai Muazzamani ziyorat qilish qalbida imoni bor har bir musulmonning eng buyuk orzusi, hayot-mamot tilagi bo‘lib qoldi. Buyuk ibodatgoh qad rostlagan Makkai Mukarrama va Sarvari olam Muhammad (s.a.v.) davrlarida Islom dini markazi bo‘lgan Madinai Munavvara orzular diyoriga aylandi...

Qayd etilgan


Munavvara  29 Aprel 2009, 18:40:04

Assalom, Madinai Munavvara!

Butun dunyodan Islom dinining beshinchi ustuni bo‘lmish Haj arkonini bajarish uchun kelgan mo‘minlar safar davomida Payg‘ambar (s.a.v.) shahri — Madinai Munavvarani ham ziyorat qilishadi. Bu — sunnat amal. O‘zbekistonlik hojilar avvalgi yillarda dastlab Jidda orqali Makkaga kelishardi va Haj arkonlari ado etilgandan keyin Madinaga borishardi. Bu safar esa hojilarga qulaylik yaratish maqsadida dastlab Madina ziyorati tashkil etildi.

Toshkentdan uchgan samolyot Madinai Munavvara shahriga 5 soatu o‘n daqiqada yetib boradi. Ikki shahar o‘rtasidagi masofa 3303 km ni tashkil etadi. Odatda, inson uzoq safarga chiqqanda, uni eng avvalo yo‘l azobi tashvishga soladi. Lekin, qiziqki, qayerga, nima maqsadda ketayotganingizni yodda tutsangiz va ixlosu e’tiqodda mustahkam tursangiz, yo‘l mashaqqati ham bilinmas ekan. To‘g‘ri, 5 soatlik parvozdan keyin Madina tuprog‘iga qadam qo‘yganda, dastlab biroz charchoq bilinganday bo‘ladi. Lekin ota-bobolarimiz minglab farsax masofani ot-aravada-yu, piyoda bosib kelishgani va muborak safarni ado etishgani xotirga keladi-yu, birdaniga charchoq, toliqish ham yoddan ko‘tariladi. Inson o‘zini bardam, tetik his qila boshlaydi.

Madinaning chog‘roq aeroportidan avtobuslarga o‘tirib, mehmonxona tomon ketyapmiz-u, negadir xayolimga o‘tmish davrlar manzarasi keldi. Bundan bir asrcha oldin vatandoshlarimiz qanday sharoitda Hajga borishardi? Maktab bolasiga ham ayonki, u paytlarda minglab chaqirim yo‘lni soatlarda bosib o‘tuvchi samolyot degan mo‘’jiza bo‘lmagan. Qolaversa, hali xalqaro munosabatlar tarkib topmagan bir davrda yo‘llarda musofirlarni talash va qaroqchilik rosa avj olgan. Lekin bu kabi safar mashaqqatlari, yo‘l qiyinchiliklariga qaramay, ota-bobolarimiz ming bir mushkulotlarni yengib Hajga borishgan. Yaratganning chaqirig‘iga "œlabbay" deb, farz amalini ado etay deb, ulkan ajrlarga ega bo‘lay deb, Haq rizosini topay deb safarga chiqishgan...

O‘zbekistonlik hojilar uchun hozirlab qo‘yilgan mehmonxonaga yetib kelganimizda, kutilmagan holat ustidan chiqdik: avtobusdan tushar-tushmas bizni arabiy oq libos kiyib olgan bir guruh kishilar (ular orasida qora hijobli ayollar ham bor) o‘rab oldi. Bular bir paytlar turli sabablarga ko‘ra vatanni tark etgan va ayni vaqtda arabistonlik bo‘lib ketgan o‘zbeklar ekan. Tashqi ko‘rinishidan ularni yerlik aholidan ajratish qiyin. Lekin ona yurt haqida bir mujda eshitishga mushtoq bo‘lib turgan qora ko‘zlar, sof o‘zbek tilida yangrayotgan, vatan sog‘inchi bilan to‘lib-toshgan so‘zlar suhbatdoshlarni bir qarashdayoq "œfosh" qilib qo‘yadi.

Yoshi 80 larga borgan, farzand va nabiralari bilan mehmonlarni kutishga chiqqan otaxon diqqatimizni tortdi. Suhbat asnosida ma’lum bo‘ldiki, bu nuroniy mo‘ysafid poytaxtimizda masjid qurdirgan Ismatullo Toshkandiy ekan. Otaxonning aytishlariga qaraganda, O‘zbekistonga uch-to‘rt yilda bir marotaba kelib turadilar. Lekin shunga qaramay, vatan sog‘inchi sabab, har Haj mavsumida o‘zbekistonlik hojilar bilan uchrashish va ulardan ona yurt haqidagi mujdalarni eshitish odatini kanda qilmaganlar. E’tiborimizni tortgan va, ochig‘i, biroz hayratimizga ham sabab bo‘lgan holat shu bo‘ldiki, Ismatullo Toshkandiyning Arab tuprog‘ida tug‘ilgan kichik yoshdagi farzandlari va hatto nabiralari ham o‘zbek tilida biyron so‘zlashardi...

Mehmonxona eshigi oldida qo‘li qo‘liga tegmay kitob tarqatayotgan yana bir nuroniy otaxon bilan yuzma-yuz keldik. Bu kishini Abdulqodir al-Marg‘iloniy deb tanishtirishdi. Aytishlaricha, aytishlaricha, assli kitobdor-savdogar bo‘lgan vatandoshimiz har yili o‘zbekistonlik hojilarga ehson uchun kitob ulashar ekan...

O‘zbekistonliklar uchun hozirlangan mehmonxona Haramdan (Masjidun-Nabaviydan) bor-yo‘g‘i ikki kilometr masofada joylashgan. Bu, tabiiyki, hammamizni quvontirdi. Chunki bu yerda mehmonxonaning qadr-qimmati uning xizmat ko‘rsatish darajasi bilan emas, ko‘proq muqaddas masjidga qanchalik yaqinligi bilan belgilanadi. Garchi biroz toliqqan bo‘lsak ham, guruhimiz a’zolari bilan tun yarmigacha ilk taassurotlarimizni almashdik...

Qayd etilgan


Munavvara  29 Aprel 2009, 18:41:02

95 nomga ega shahar

Madinai Munavvara asli "œnurafshon shahar" degan ma’noni bildiradi. Bu muazzam maskan 14 asrdan buyon islom olamining muqaddas qadamjosi sifatida e’zozlab kelinadi. Islomgacha shahar Yasrib deb nomlangan. Alloh taolo Muhammad (s.a.v.) ni 40 yoshlarida butun bashariyatga haq yo‘lni ko‘rsatuvchi elchi qilib tanlagach, ul zot Makka shahrida 13 yil insonlarni islomga targ‘ib qildilar. Lekin mushriklar hukmronligi ostida bo‘lgan Makkada bu davr ichida kam sonli kishi islomni qabul qildi. Mushriklar tomonidan musulmonlarga tazyiq va ta’qib kuchaygach, Haq taolo Payg‘ambar (s.a.v.) ga hijrat qilishni — Makkadan Madinaga ko‘chishni amr qildi. Shu tariqa melodiy 622 yilda Payg‘ambar (s.a.v.) tug‘ilgan shaharlari Makkadan Madinaga safar qildilar. Ayni shu vaqtdan musulmon olamining yil hisobi — hijriy sananing birinchi kuni boshlandi. Shu tarzda Yasrib Madinatun-Nabiy, ya’ni Payg‘ambar shahri nomi bilan sharaflandi va Islom dini markaziga aylandi.

Bu shaharda yurgan chog‘ingizda hayajon Siz bilan doimiy yo‘ldosh bo‘ladi. Chunki bu tuproqqa Sarvari koinot Muhammad Mustafo (s.a.v.) ning muborak qadamlari tekkan. Payg‘ambar alayhissalomning 10 yillik hayotlari ushbu zaminda o‘tgan va ul zot ayni shu muborak tuproqqa dafn qilinganlar. Nurafshon maskanda Qiyomatgacha hidoyat mayog‘i bo‘lgan Qur’oni karimning ko‘plab oyatlari nozil bo‘lgan. Mushafi sharif ham aynan Madinada ilk bor kitob holiga keltirilgan.
Yerlik xalqning aytishiga qaraganda, Madina shahri "œDorul-sunnat", "œQubbatul-islom", "œBaytur-rosulillah", "œDorul-Fath", "œDorul-abror", "œToyiba" va "œAl-Muborak" kabi 95 nom bilan atalar ekan. Madinaliklar asosan savdo-sotiq va mehmonlarga xizmat ko‘rsatish bilan shug‘ullanishadi. Bir qarashdayoq shaharda eng ko‘p ko‘zga tashlanadigan binolar savdo do‘konlari, mehmonxona va masjidlar ekaniga amin bo‘lasiz. Madinani nurafshon shahar deyishganicha bor. Shaharda hayot kechayu kunduz tinmaydi. Katta ko‘chalarni yoritib turuvchi son-sanoqsiz chiroqlar yarim tunda ham kunduz charog‘onligini yodga soladi.

Qayd etilgan


Munavvara  29 Aprel 2009, 18:45:16

Sakkizinchi mo‘jiza


Madinaga kelgan tunimizning ertasigayoq Masjidun-Nabaviyga bordik. Aslida hamma hamrohlar ham ushbu muazzam masjidni ko‘rish va Payg‘ambar (s.a.v.) ravzalarini ziyorat qilishni intiqlik bilan kutayotgan edi.

Masjidun-Nabaviy — birinchi ko‘rishdayoq har qanday inson aqlini shoshiradigan muhtasham va muazzam ibodatgoh. Payg‘ambar alayhissalom sahobai kiromlar bilan besh vaqt namozni ado etgan ushbu masjid asli 622 yilda bunyod etilgan. Rasululloh (s.a.v.) vafotlaridan keyin bu masjid bir necha o‘n marotaba ta’mirlangan va kengaytirilgan. So‘nggi o‘nyilliklarda olib borilgan katta bunyodkorlik natijasida masjid bugungi betakror-beqiyos go‘zal suratga keltirildi.

Dunyoning yetti mo‘’jizasi haqida ko‘p gapiriladi. Nazarimizda, Masjidun-Nabaviyni hech ikkilanmay sakkizinchi mo‘’jiza sifatida jahon me’morchiligi durdonalariga qo‘shish mumkin.

O‘quvchida tasavvur hosil bo‘lishi uchun ayrim ma’lumotlarni keltirib o‘tsak. Masjidning hududi 165 ming kv. metrni tashkil etadi. Agar bu raqamga bino atrofidagi maydonlarni ham qo‘shsak, masjidning umumiy hududi 235 ming kv. metrga yetadi. Shunday ulkan maydonga ega masjid o‘z bag‘riga 1 milliondan oshiq namozxonni sig‘diradi. Lekin, qiziqki, ana shunday katta maydonni egallagan masjiddan ham ibodat qilish uchun bo‘sh joy topish amri mahol...

Masjidun-Nabaviy jahon me’morchiligining eng so‘nggi yutuqlari asosida ta’mirlangan desak ishonavering. Masjidda son-sanoqsiz konditsionerlardan tortib eskalatorlargacha, sovutish va elektr tarmog‘idan tortib yong‘in xavfsizligi tizimigacha — barcha xizmat turlari mavjud. Namozgohda hatto politsiya va tibbiy punktlar ham bor.

Tasavvuringiz yorqinroq bo‘lishi uchun e’tiboringizni masjidga doir yana boshqa ayrim raqamlarga qaratsak. 81 ta eshikka ega bo‘lgan imorati oliy tomiga maxsus harakatlanadigan 27 ta gumbaz o‘rnatilgan. Pult yordamida boshqariladigan gumbazlar binoda havo haroratini mo‘’tadil saqlash imkonini beradi. Darvoqe, muhtasham masjidda 2028 ta ustun bor. Binoni atrof-javonibdan qurshab olgan o‘nta minoraning balandligi esa 104 metrni tashkil etadi.

To‘g‘risi, dunyoda go‘zal va muhtasham imoratlar ko‘plab topiladi. Biroq ularning ulug‘ligi faqatgina aql yordamida anglashiladi. Masjidun-Nabaviyning ulug‘ligini esa aql va qalb vobastaligida his etish mumkin...

Qayd etilgan


Munavvara  29 Aprel 2009, 18:49:14

Buxoriy avlodlariga yo‘l bering...
Bu yerga qadam ranjida qilgan har bir mo‘min Payg‘ambar (s.a.v.) ravzalarini ziyorat qilish va ul zotga o‘z salomlarini yetkazishga harakat qiladi. Namozi asrdan keyin biz ham guruhdoshlarimiz bilan ravzai muborakni ziyorat qilishga qaror qildik. Ziyorat vaqtida esa yana bir ibratli voqea shohidi bo‘ldik...

Payg‘ambar (s.a.v.) qabrlariga asosan masjidning "œSalom" darvozasi orqali kiriladi. Ayni shu darvoza tunu kun ziyoratchilar bilan gavjum. Biz ziyorat uchun kelgan vaqtda ravzada hojilar ko‘p bo‘lgani sababli darvozani o‘nga yaqin mirshab to‘sib turardi va ichkarina odam qo‘yilmasdi. Ma’lum bo‘lishicha, darvoza bir necha soat ichida ochilmas ekan. Bizning esa fursatimiz ziq, ixtiyorimizdagi vaqt kam qolgan edi. Guruhimiz a’zolari: "œNima qilamiz?" deganday tarjimonimiz va guruhboshimiz Nozim aka Najmiddinovga qaradik (Yaman va Liviya davlatlarida bir necha yillar ishlab malaka oshirgan, arab tilini mukammal o‘zlashtirgan Nozim aka safar davomida eng yaqin ko‘makchimiz bo‘ldi). Guruhimiz rahbari mirshablardan biriga yaqin soatlarda Madinadan ketishimiz, ravzai muborakni ziyorat qilmay ketsak bo‘lmasligini tushuntirishga urindi. Mirshab, tabiiyki, tushunishni istamadi. Ozroq kutishga qaror qildik. Vaqt o‘tishi bilan darvoza oldida kutayotgan ziyoratchilar soni tobora oshib borardi. Nimadir qarorga kelgan guruhboshimiz chetda turgan nozirdan mirshablar rahbari kimligini so‘radi. Yuzlab ziyoratchilardan tashkil topgan katta oqimni tartibga solayotgan va, aftidan, og‘ir ish anchayin toliqtirgan nazoratchi saf boshida turgan barvasta kishini ko‘rsatdi. Tarjimonimiz soniya ichida saf avvalidagi mirshabboshi bilan nimalarnidir gaplashdi. Dastlab suhbatdoshi talabini butkul rad qilgan arab noziri oz o‘tmay nima mo‘’jiza ro‘y berdi-yu, bizni imlab chaqirdi va... yuzlab kishilar ko‘zi oldida darvozani to‘sib turgan "œxalqa"dan o‘tkazib yubordi. Darvozadan kirar-kirmas guruhboshimizni savollarga ko‘mib tashladik. Ma’lum bo‘lishicha, Nozim aka nozirboshiga vaziyatni tushunishtirishga uringan, biroq suhbat soz tushavermagach, axiyri "œBizlar Imom Buxoriy yurtidan kelganmiz", deb aytgan ekan. Qaysar va bir so‘zli nozirning shahdidan qaytashiga sabab bo‘lgan bor-yo‘q so‘z ana shu edi...

Madinadagi ikki kun davomida Islom tarixida ilk bino etilgan masjid — Quboni ziyorat qildik, Uhud jangi o‘tgan va 70 sahoba shahid ketgan maskan bilan tanishdik, Ikki qibla (Qiblatayn) nomi bilan tanilgan masjidda bo‘ldik...

Ikki kun ko‘z ochib yumguncha o‘tdi-ketdi. Tashkiliy guruh tomonidan Makkaga ketishga tayyorlanish aytilganda, ko‘pchilik g‘alati ahvolga tushib qoldi: bir tomondan, Madinai Munavvaradek go‘zal shaharni tark etish barchani mahzun holatga solib qo‘ygandi; ikkinchi tomondan, Hajning asosiy ruknlari ado etiladigan va Ka’bai Muazzama joylashgan Makkai Mukarramani ko‘rish orzusi yuraklarga tinchlik bermasdi...

Qayd etilgan


Munavvara  29 Aprel 2009, 18:49:44

Balad Al-Amin ostonasida

Nurafshon Madina shahridan avtobuslarga o‘tirib, Makkai Mukarrama tomon ketyapmiz-u, negadir xayolimga o‘tmish davr manzaralari keldi. Bundan bir asrcha oldin vatandoshlarimiz qanday sharoitda Hajga borishardi? Maktab bolasiga ham ayonki, u paytlarda minglab chaqirim yo‘lni soatlarda bosib o‘tadigan samolyot atalmish mo‘’jiza bo‘lmagan. Qolaversa, hali xalqaro tartib-qoida va munosabatlar qaror topmagan bir davrda yo‘llarda musofirlarni talash va qaroqchilik avj olgan. Lekin bu kabi safar mashaqqatlari va yo‘l qiyinchiliklariga qaramay, ota-bobolarimiz ming bir mushkulotlarni yengib, muqaddas qadamjolar ziyoratiga borishgan. Yaratganning chaqirig‘iga "œlabbay" deb, ulkan ajrlarga ega bo‘lay deb, Haq rizosini topay deb xolis niyatda olis safarga chiqishgan...

Madina shahri chegarasida Zulxulayfa degan masjid bor (Bu yerni Abyori Ali deb ham atashadi). Ayni shu maskanda madinaliklar va Payg‘ambar shahri orqali Makkaga kelayotgan hojilar ehromga kirishadi. Haj arkonlarini mufassal va mukammal tushuntirgan Payg‘ambar (s.a.v.) turli mamlakatlardan Ka’bai sharifga keladigan hojilar uchun miyqot (chegara) ni tayin belgilab berganlar. Bunga ko‘ra, agar miyqotdan ehromsiz o‘tilsa, katta gunoh sanaladi.

Zulxulayfada Umra niyati bilan ehromga kirdik va talbiya aytishni boshladik (Qoidaga ko‘ra, Makka shahriga borgach, dastlab Umra ibodati ado etiladi va ehromdan chiqiladi. Arafadan bir kun oldin esa Haj niyati bilan qayta ehrom kiyiladi. Bu tamattu’ Haji deb ataladi).

Ehrom arab tilida "œpoklanish" degan ma’noni anglatadi. Ulug‘ ziyoratni ko‘ngliga tugib, Makkaga kirib kelayotgan hojilar ham ruhiy, ham jismoniy poklanish tilagida ehrom bog‘laydilar. Hajning asosiy uch farzidan biri bo‘lgan bu amal katta hikmat va ibratga ega. Ya’ni, ehrom Haq taolo oldida shohu gado, boyu kambag‘al teng ekani, Olamlar Parvardigori bandalarning davlati va mol-dunyosiga qarab emas, qalbi va amaliga qarab marhamat etajagini yana bir karra yodga soladi.

Madina bilan Makka shahri orasi 420 km ni tashkil etadi. Asosan, taqir sahro va kichik tog‘lardan iborat ikki shahar o‘rtasidagi masofa avtobuslarda bosib o‘tiladi. Birinchi qarashdayoq kishi e’tiborini tortadigan jihat shuki, ikki muqaddas shaharni bog‘lovchi yo‘l havas qilarlik darajada ko‘rkam suratga keltirilgan. Tekis, ravon va ozoda yo‘ldan ketar ekansiz, bu joy bir paytlar chaqir tikanak makoniga aylangan qum barxanlari bo‘lganiga ishongingiz kelmaydi. Muqaddas shaharga olib boruvchi yo‘lda masjid va o‘rta asrlar rabotlarini eslatuvchi dam olish joylari ko‘p uchraydi.

Odatda, musofir shaharga qadam qo‘yayotganingizda, sizni noma’lum xavotir chulg‘aydi. Biroq Balad Al-Amin (xavf-xatardan omonda bo‘lgan shahar) — Makkaga kirishda mutlaqo boshqa holatni his etasiz: qalbingizda o‘zingiz ham kutmagan xotirjamlik paydo bo‘ladi.

Qayd etilgan


Munavvara  29 Aprel 2009, 18:50:12

Yo‘llar va dillar tutashgan maskan

Makkai Mukarramaga tungi soat 12 larda kirib bordik va o‘zbekistonlik hojilar uchun hozirlab qo‘yilgan mehmonxonalardan biriga joylashdik. Qo‘noq makonimiz muqaddas shaharning Aziziya Janubiya tumanida qaror topgan. Dastlabki suhbatlardan bildikki, mehmonxonamiz Masjidul-Haramdan biroz uzoqda (12 km) joylashgan ekan.

Erta tongda Ka’bai Muazzamani tavof qilish va Umra ibodatini ado etish niyati bilan Masjidul-Haramga yo‘l oldik. Makkai Mukarramaning markazida joylashgan muqaddas masjidga go‘yo ulkan bir ohanrabo o‘rnatilgan. Bu yerga shaharning turli chekkalaridan son-sanoqsiz odam oqib keladi. Kunning istalgan vaqtida kuzating, ayni manzara guvohi bo‘lasiz: Masjidul-Haram joylashgan hudud va ko‘chalar ibodatga kelayotgan va namozgohdan chiqayotgan musulmonlar bilan tirband, gavjum bo‘ladi. Makkaning barcha markaziy ko‘chalari ayni shu nuqtada tutashadi.

Masjidul-Haram yuragi sanalgan Ka’bai Muazzamani ko‘rganda, har qanday qalbi tosh inson ham beixtiyor ko‘zi yoshlanganini his etadi. Chunki Ka’ba ziyorati ko‘nglida imon uchquni bor har bir mo‘min fitratiga jo bo‘lgan azaliy va abadiy orzudir. Alloh taolo Qur’oni karimning "œOli Imron" surasida marhamat qilib aytadi: "œAlbatta, odamlar ibodat qilishlari uchun qurilgan birinchi uy Makkadagi muborak va butun olamlar uchun hidoyat (mayog‘i) bo‘lgan Ka’badurki, unda maqomi Ibrohim va unga kirgan odam har qanday xavf-xatardan omonda bo‘lishi (kabi) ochiq oyat-alomatlar bordir" (oyati karima mazmuni).

Darhaqiqat, Alloh taolo bu makonni otamiz Odam ato davrlaridan buyon ulkan obro‘ bilan sharaflagan. Bani bashar paydo bo‘lgandan to shu paytgacha Ka’batulloh muqaddas ibodatgoh sifatida tavof etilmoqda. Bu yerga Alloh taoloning ulug‘ payg‘ambarlari — valiy zotlar qadami tekkan. Ka’bai Muazzamaning Alloh nazdidagi ulug‘ligi shu qadarki, bu yerda bir-biriga qo‘pol munosabatda bo‘lish, janjallashish va hatto o‘simlik hamda hayvonot olamiga ozor berish ham harom sanaladi.

Qayd etilgan


Munavvara  29 Aprel 2009, 18:51:51

Ko‘zni quvnatuvchi go‘zallik


Ka’bai sharifni dastlab Allohning buyrug‘i bilan Odam ato bunyod etganlar va u "œBaytul-Ma’mur" (Obod uy) deb atalgan. Nuh to‘fonidan keyin Ibrohim alayhissalom va u zotning o‘g‘illari Ismoil alayhissalom tomonidan muqaddas Ka’ba qayta qurilgan. Payg‘ambarimiz Muhammad Mustafo (s.a.v.) davrlarida ham Baytulloh ta’mirlangan. Ezgu ishga Payg‘ambar alayhissalom o‘zlari bosh bo‘lganlar. Keyinchalik turli podshohliklar davrida ham Ka’bai Muazzama bir necha bor yangilangan. Mahalliy aholining aytishiga qaraganda, Baytulloh so‘nggi marta 1996 yilda ta’mirlangan.

Ma’lumotlarga ko‘ra, Ka’bai sharifning balandligi 15 metrga yetadi. Muqaddas binoning yon tomonlari uzunligi esa taxminan 12 va 10 metrga teng. Baytulloh qarshisiga kelganda, qalbni ifodalab bo‘lmaydigan his-hayajon qamrab oladi. Ka’bai sharif devorlaridan taralayotgan yoqimli mushk isi yuraklarni to‘lqinlantirib yuboradi.

Ka’batullohning janubi-sharqiy burchagiga "œHajarul-asvad" (qora tosh) o‘rnatilgan. Ka’ba tavofi ayni shu burchakdan boshlanadi va mazkur yerda nihoyalanadi. Aytishlaricha, Odam alayhissalomga Alloh taolo tuhfa etgan ilohiy toshning rangi dastlab oppoq bo‘lgan va keyinchalik ziyoratga kelayotgan bandalarning gunohlari sabab qorayib ketgan. Hajarul-asvadni o‘pish — sunnat amal. Lekin bu har kimga ham nasib etavermaydi. Chunki tavofga kelgan minglab insonlarning barchasi Hajarul-asvadni o‘pish va Rasululloh (s.a.v.) sunnatlarini bajarishga sa’y qiladi.

Muqaddas uyning sharqiy tomonida — Baytulloh eshigi qarshisida Maqomi Ibrohim (Ibrohim alayhissalomning oyoq izlari saqlangan joy) bor. Alloh taolo Qur’oni karimda alohida e’tirof etgan bu maskan ham Haj davomida ziyorat qilinadi. Ibrohim alayhissalom muqaddas uyni qurayotgan paytda oyoq izlari tushib qolgan bu tosh ham Allohning irodasi bilan bizning zamonamizga qadar yetib kelgan.

Ka’bai Muazzama maxsus mato — kisvo bilan o‘ralgan. Baytulloh ustini bu tariqa yopinchiq bilan ziynatlash Payg‘ambar (s.a.v.) tomonidan buyurilgan. O‘tgan asrlar davomida Makkani idora etgan podshohlar Ka’bani kisvo bilan yopishga alohida e’tibor bergan bo‘lsalar-da, bu tadbir muntazam davom etmadi. Hozirga kelib, Ka’bai sharif har yili yangi kisvo bilan ziynatlanadi. Eski ka’bapo‘sh esa tabarruk hadya sifatida musulmonlarga tarqatiladi.

Aytishlaricha, Makkada faqat kisvo to‘qish bilan shug‘ullanadigan maxsus korxona mavjud. Mohir zardo‘zlar, tikuvchi va to‘quvchilar yil bo‘yi ka’bapo‘sh tayyorlash bilan mushg‘ul bo‘lishadi. Asl ipakdan to‘qiladigan matoga Qur’oni karimning muborak oyatlari tilla suvi yuritilib, Suls yozuvida naqsh etiladi. Har bir qarichiga "œAlloh" lafzi muhrlangan kisvo, haqiqatan ham, musulmon san’ati va hunarmandchiligining go‘zal, betakror namunasi sanaladi. Muborak matoning go‘zalligini faqat uni ko‘rgandagina to‘la tasavvur etish mumkin, xolos.

Qayd etilgan


Munavvara  29 Aprel 2009, 18:54:59

Shifobaxsh suv mo’jizasi

Matof maydonida (Ka’batulloh joylashgan sahn shunday ataladi) Zamzam bulog‘i bor. Hali chaqaloq bo‘lgan Ismoil alayhissalomga Alloh tomonidan tuhfa etilgan ushbu muborak buloq suvi ilohiy hikmatga ega. Ziyorat uchun kelgan hojilar asrlar davomida Ka’ba sahnida otilib chiqayotgan buloqning shifobaxsh suvidan bahra olganlar. Hozirga kelib, tavof paytida Matof maydoniga yig‘ilgan minglab ziyoratchilarga noqulaylik tug‘dirmaslik uchun buloq asosi devor bilan berkitilgan. Yer ostiga o‘rnatilgan maxsus nasoslar shifobaxsh suvni masjidning turli nuqtalarida joylashgan kranlarga tarqatib beradi. Zamzam suvini tarqatish va sovutish kompyuter yordamida boshqariladi. Shuningdek, katta bosim bilan oqadigan quvurlar obi Zamzamni shahar chetidagi suv qadoqlash muassasalariga yetkazadi.

Ibrohim alayhissalom davridan buyon oqib turgan Zamzam bulog‘i — Alloh taoloning ibratli mo‘’jizalaridan biri. Ziyorat uchun kelgan millionlab hojilar Zamzam suvidan to‘yib-to‘yib ichishadi, yuz-qo‘llarini yuvishadi, yana o‘z vatanlariga bir necha o‘n litrlik idishlarda olib ketishadi. Xullas, buloq suvidan har kuni millionlab litr istifoda etiladi. Lekin shunga qaramay, daryoyu dengizlar qurib ketayotgan bir davrda kichikkina buloq suvi Yaratganning mo‘’jizasi tufayli hamon oqib turibdi.

Hadisi sharifda Zamzam suvi ochga taom, kasalga shifo ekani va qanday niyatda ichilsa, ana shunga ijobat bo‘lishi aytilgan. Safar davomida mazkur hadis nechog‘li haq ekaniga o‘z ko‘zimiz bilan guvoh bo‘ldik...

Makkaga kelgan kunimiz ob-havo almashgani uchunmi, hamrohlarimizda birining qorni og‘rib qoldi. Zudlik bilan oshqozon ish faoliyatini yaxshilashga yordam beradigan dori-darmonlar topib berishdi. Bemor dorilarni icha boshladi. Lekin ma’lum fursat o‘tsa hamki, hamrohimizda ijobiy o‘zgarish sezilmadi. Safar ozig‘i yoqmadimi, ishqilib, ahvoli battar yomonlashaverdi. Ertasiga Harami sharifga boradigan bo‘ldik. Bemor hamrohimiz ham ahvoli bundayligiga qaramay, masjidga bordi. Hamma unga xolis niyat bilan Zamzam suvidan ichishni tavsiya qildi. Tavofdan keyin hammamiz shifobaxsh suvdan to‘yib ichdik. Betob birodarimiz ham Yaratgandan shifo so‘rab qadimiy buloq suvidan ichdi. Ishonsangiz, rangi oqarib, bir ahvolda yurgan hamrohimizni oradan biror soat o‘tib... sog‘lom holda ko‘rdik. Bizga xursand bo‘lib hikoya qilishicha, Zamzam suvini ixlos bilan ichgandan keyin qorin og‘riq deganlardan asar ham qolmabdi...

Qayd etilgan


Munavvara  29 Aprel 2009, 18:56:14

Qadimiylik va zamonaviylik chorrahasi

Makkai Mukarramaga tashrif buyurgan har bir mo‘min kechayu kunduz Masjidul-Haramda bo‘lish, Ka’bai sharifni tavof qilishni niyat qiladi. To‘g‘risi, inson har qanday go‘zal imorat, ko‘rkam qasrga kirganda ham, ma’lum fursat o‘tishi bilan u yerni tark etishni xohlab qoladi. Lekin Masjidul-Haramga kirgan mo‘min bu yerda ko‘proq va yana ko‘proq bo‘lishni istaydi. Chunki bu maskan ilohiy fayzu tarovat bilan ziynatlab qo‘yilgan.

Namozgoh kechayu kunduz ziyoratchilar bilan to‘la bo‘ladi. Bu yerda kun o‘tib, tun pardasi yoyilganini faqat samoga boqibgina bilish mumkin. Hadisi sharifda aytilishicha, Masjidul-Haramda o‘qilgan bir namozga boshqa masjidlarda qilingan ibodatdan ko‘ra 100 ming karra ko‘proq savob yoziladi. Masjidning Alloh taolo huzuridagi maqomi g‘oyat yuksak va baland. Buni Ka’butulloh joylashgan maskan Qur’oni karimda Masjidul-Haram (muqaddas masjid) nomi bilan 15 marta zikr etilganidan ham bilish mumkin.

Hajning asosiy arkonlari ado etiladigan Masjidul-Haram asrlar davomida necha o‘n marotaba ta’mirlandi. Dastlab xalifa Umar (r.a.) davrlarida kengaytirilgan masjid binosi keyingi sulolalar hukmronligi paytida ham ta’mir etib borildi. O‘tgan asrning so‘nggi choragida esa masjidda tarixdagi eng ulkan bunyodkorlik amalga oshirildi. Ilg‘or zamonaviy texnologiyalar va qadimiy me’morchilik an’analaridan foydalanib, jahon arxitekturasining betakror durdonalaridan biri bunyod etildi.

Haramning yuksakka bo‘y cho‘zgan minoralari shaharning chor atrofidan ko‘rinib turadi. Masjidning oppoq marmar qoplangan devorlari quyoshning zarrin nurlarida tovlanib, ko‘zni qamashtiradi. Tunda esa Haram minoralari va baland devorlariga o‘rnatilgan son-sanoqsiz chiroqlar beqiyos go‘zal manzara kasb etadi.

Ma’lumotlarga qaraganda, muqaddas masjid hududi 356 ming kv. km ni tashkil etadi. Ibodatgoh ichida 1 milliondan oshiq odam namoz o‘qishi mumkin. Masjid atrofidagi maydon va yo‘laklar ham qo‘shilsa, bu raqam yanada oshishi mumkin. Masjidun-Nabaviy kabi Makka Harami ham barcha zamonviy texnologiyalar bilan jihozlangan. Masjidda o‘nlab eskalator va liftlar, yuzlab ventilyatorlar ishlaydi. 9000 kishiga mo‘ljallangan tahoratxonalar hojilar xizmatida.

Masjiddagi ozodalik, saranjom-sarishtalikni ko‘zni quvontiradi. Lekin, taassufki, ora-sira Masjidul-Haram(!) binosiga... chiqindi tashlaydigan musulmonlar ham uchrab turadi. Madaniyati biroz pastroq dindoshlarning bunday xatti-harakati dilingizni og‘ritadi.

Haramning chor atrofida va ko‘chalarda sigaret chekish inson sog‘lig‘i va imoniga zarar ekani ifodalangan ulkan pannolar o‘rnatilgan. Lekin shunga qaramay, ziyoratchi hojilar orasida, hatto ehrom kiygan holatda tamaki burqsitayotganlari uchrab qoladi.

Ana shu kabi holatlar kishini o‘yga toldiradi. Demak, mo‘minlar Islom madaniyatini chuqurroq o‘rganishlari uchun ma’rifiy targ‘ibotni kuchaytirish zarur. Xususan, Haj qilish niyatida kelayotgan ziyoratchilarni kamida bir yoki ikki oylik maxsus kurslarda o‘qitish kerak. Balki ana shunda musulmon odobiga zid ko‘ngilsiz holatlar kamayar.

Bunday xulosaga kelganimiz bejiz emas. Chunki Hajning boshqa ruknlari ado etiladigan Arafot, Mino kabi yerlarda ham musulmon madaniyatiga zid yana ko‘plab ko‘ngilsizliklarga to‘qnash keldik...

Qayd etilgan