Muallif Mavzu: Oxunboboyev tumani haqida ensiklopediyalarda  ( 13716 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

muxbir

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 30
  • -oldi: 43
  • Xabarlar: 2127
  • Jins: Erkak
  • Correspondent
Oxunboboyev tumani haqida ensiklopediyalarda
« : 20 Iyul 2009, 09:31:40 »
ОХУНБОБОЕВ ТУМАНИ (1943 й.гача Марғилон тумани) — Фарғона вилоятидаги туман. 1926 й.да ташкил этилган. Кейинчалик туман ҳудудидан Тошлоқ, Ёзёвон каби янги туманлар ажралиб чиққан. Ғарбдан Олтиариқ, жан. дан Фарғона, шим.дан Ёзёвон, шарқдан Тошлоқ туманлари ва Марғилон ш. б-н чегарадош. Майд. 0,39 минг км2. Аҳолиси 137,3 минг киши (2003). О.Ñ‚.да 16 та қишлоқ фуқаролари йиғини (Болталикўл, Дўрмон, Йўлдошобод, Лангар, Лойсон, Охунбобоев, Пахтакор, Саримозор, Солижонобод, Сурхтепа, Халқобод, Шаҳартепа, ÐŽқчи, Корақушчи, Қумтепа, Ғиштмон бор). Маркази — Лангар қишлоғи.

Табиати. Туман Фарғона водийсининг марказида, Ёзёвон чўлида жойлашган. Рельефи кенг текисликдан ибо-рат, шим. томон пасайиб боради; даре ёйилмалари ва уларнинг оралиғидаги пастликлар ҳамда Сирдарёнинг қайир усти террасаси, суви қуриб қолган кўл ботиклари б-н бирга кад. сойларнинг ўзанлари, қум барханлари ва тепалари учрайди. Иклими кескин континентал. Ёзи иссиқроқ, қиши совуқроқ. Баҳорда ғарбдан шамол эсиб туради. Йиллик ўртача Ñ‚-ра 13,6°. Июлда ўртача Ñ‚-ра 27°, энг ÑŽқори Ñ‚-ра 43°, янв.да ўртача Ñ‚-ра —2,2°, энг паст Ñ‚-ра —23°. Вегетация даври 220 кун. Йиллик Ñ‘ғин 110—130 мм. Туман ҳудуди орқали Катта Фарғона канали (27 км), Марғилонсой, Жан. Фарғона канали оқиб ўтади.
Туман ҳудуди мураккаб гидрогеологик ўринда жойлашган. Теварак атрофдаги баландликлардан келган сизот сувлари ва суғоришдан чиққан оқова сувлар ер ости сувини кўпайтиради. Сизот суви юза (1—1,5 м). Ер остидаги сувли қатламлардан сув артезиан қудуғи орқали чиқариб олинмоқда.
Туман Ñ….удудининг катта қисмини қисман шўрлашган ўтлоқи ва ўтлоқи-ботқоқ тупрокдар, баъзан шўрхок тупроқлар ишғол қилади. Ўтлоқи тупроқларда бутун вегетация даврида намлик етарли бўлади. Жан. қисмида оч бўз, суғориладиган бўз-ўтлоқи, ботқоқ ўтлоқи тупроқлар (чириндиси 2—4%) бор. Ёввойи ўсимликлардан черкез, қандим, селин, юлғун, қум тепалари оралиғидаги текисликларда шўра, лёс-сли-гилли ерларда шувоқ, зовурлар ичида қамиш ўсади. Ёввойи ҳайвонлардан қуён, тулки, кемирувчилар ва судралувчилар бор.

Аҳолиси, асосан, ўзбеклар (92,5%) шунингдек, қирғиз (6,5%), татар, тожик, рус ва б. (1%) яшайди. 1 км2га 352 киши Ñ‚Ñžғри келади. Қишлоқ аҳолиси 137,3 минг киши (2003).

Хўжалиги. Туман хўжалиги, асосан, қ.Ñ….га ихтисослашган. Ширкат хўжаликлари пахтачилик, ғаллачилик, боғдорчилик, сабзавотчилик, полизчилик, ипакчилик, чорвачилик б-н шу-ғулланади. О.Ñ‚.да 1000 дан ортиқ хўжалик юритувчи субъектлар рўйхатга олинган. Шулардан 74 таси йирик корхоналар, 942 таси кичик ва ўрта бизнес корхоналари, бундан ташқари, 649 та фермер хўжаликлари, 379 та деҳқон, 218 та боғдорчилик, 31 та чорвачиликка йўналтирилган фермер хўжаликлари бор.
Туманда Жан. Корея б-н ҳамкорликда ташкил этилган «Ð”ЭУ текстам компани» корхонаси, «Ð¤Ð°Ñ€ғона наслли парранда», «ÐœÐ°Ñ‚луботнон», МТП, Қорақушчи механика таъмирлаш, сувни қайта тозалаш корхоналари, «Ð Ð°ÑÐºÐ°Ñ€-200», «Ðғду» сингари кичик корхоналар фаолият кўрсатади.
Қ.Ñ….нинг етакчи тармоғи — пахтачилик. Туманда жами 24,6 минг га ерда деҳқончилик қилинади, шундан 11 минг га ер майдо-нига дон, 11,02 минг га ер майдонига пахта экилади, 2,6 минг га дан ортиқ майдон полиз, озука экинлари, сабзавот, боғ ва токзорлар б-н банд. 15 ширкат хўжалиги, йирик бўрдоқичилик корхонаси мавжуд. Ўрмон хўжалиги бор. Туман ширкат ва шахсий хўжаликларида 25,8 минг кррамол (шундан 11 мингга яқини сигир), 25,5 мингга якин қўй, 311 от, 176,7 мингга яқин парранда боқилади (2003).
Автотранспорт йўлларининг уз. 266 км. 2002/2003 Ñžқув йилида 49 умумий таълим мактаби, 2 лицей-интернатда 36,9 мингга яқин Ñžқувчи таълим олди, шунингдек, 2 коллеж (570 талаба) фаолият кўрсатади.

Марказий маданият уйи, қишлокларда уларнинг 6 та филиали, 25 кутубхона, 2 маданият саройи, 2 стадион мавжуд. 3 касалхона (500 ўрин), санитария назорати, «Ð¡Ð°Ð»Ð¾Ð¼Ð°Ñ‚лик» марказлари, 3 поликлиника, 15 қишлоқ врачлик амбулаторияси, 10 дорихона, 4 хусу-сий касалхона ишлаб турибди. Тумандаги барча тиббий муассасаларда 192 врач (ҳар 10 минг аҳолига 15 врач) ишлайди.
«Ð˜ÑÑ‚иқбол йўли» туман газ. 1943 й.дан чиқади (адади 5 минг).

Ўзбекистон Миллий Энциклопедияси
Xabarlar ummonida biz bilan birga...

 

Ulug'nor tumani haqida ensiklopediyalarda

Muallif muxbirBo'lim Andijon viloyati

Javoblar: 0
Ko'rilgan: 5924
So'nggi javob 20 Iyul 2009, 09:36:12
muallifi muxbir
Oqoltin tumani haqida ensiklopediyalarda

Muallif muxbirBo'lim Sirdaryo viloyati

Javoblar: 0
Ko'rilgan: 5795
So'nggi javob 20 Iyul 2009, 09:35:04
muallifi muxbir
Furqat tumani haqida ensiklopediyalarda

Muallif MargilanetsBo'lim Farg'ona viloyati

Javoblar: 0
Ko'rilgan: 6348
So'nggi javob 02 Avgust 2006, 07:17:28
muallifi Margilanets
Oltiariq tumani haqida ensiklopediyalarda

Muallif MargilanetsBo'lim Farg'ona viloyati

Javoblar: 7
Ko'rilgan: 7620
So'nggi javob 20 Iyul 2009, 09:23:22
muallifi muxbir
Ohangaron tumani haqida ensiklopediyalarda

Muallif muxbirBo'lim Toshkent viloyati

Javoblar: 0
Ko'rilgan: 6470
So'nggi javob 20 Iyul 2009, 09:39:11
muallifi muxbir