Muallif Mavzu: Ohangaron tumani haqida ensiklopediyalarda  ( 6580 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

muxbir

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 30
  • -oldi: 43
  • Xabarlar: 2127
  • Jins: Erkak
  • Correspondent
Ohangaron tumani haqida ensiklopediyalarda
« : 20 Iyul 2009, 09:39:11 »
ОҲАНГАРОН ТУМАНИ (1939 й.гача Қурама тумани) — Тошкент вилоятидаги туман. 1929 й. 29 сент.да ташкил этилган. 1957 й.да Ўрта Чирчиқ ва Тошкент туманлари таркибига қўшилган. 1971 й. 31 авг.да қайта ташкил этилди. Шим.да Юқори Чирчиқ, Паркент, Бўстонлиқ туманлари, шарқдан Наманган вилояти, жан.дан Тожикистон Республикаси, жан.-ғарбдан Пискент тумани ва ғарбдан Ўрта Чирчиқ тумани б-н чега-радош. Майд. 3,19 мингкм2. Аҳолиси 78,1 минг киши (2002). О.Ñ‚.да 1 шаҳар (Оҳан-гарон), 8 қишлоқ фуқаролари йиғини (Бирлик, Дўстлик, Озодлик, Сусам, Телов, Увак, Қорахитой, Қурама) бор. Маркази — Оҳангарон ш.

Табиати. Туман ҳудуди жан.-шарқда Қурама, шим. ва шим.-гарбда Чатқол тоғ тизмалари ўртасидаги водийда жойлашган. Бу тоғ тизмалари Камчиқ довонит бирлашади. Тоғлардан тушаётган сойлар ён бағирларини ювиб, адирлар ҳосил килган.
Фойдали қазилмалардан қўнғир кумир (Ангрен, Обпартак, Чўчқабулоқ, Жигаристон), мис, рух, молибден, олтин (Қўшбулоқ, Қизилолма, Новгарзон, Ол-тинтопган), флюорит (Гушсой), алунит (Окча, Новгарзон), феруза (Унгурликон, Обжазсой), қурилиш материаллари бор. Ўтга чидамли тупроқ, қум, шағал, охак-тошнинг захиралари катта.

Иқлими континентал, янв.нинг ўртача Ñ‚-раси —3°, —5°, июлники 22°—26°. Йиллик Ñ‘ғин 220—280 мм. Оҳангарон водийсида тезлиги 5—10 м тоғ-водий шамоли эсади. Вегетация даври 180 кун. Туман ҳудудидан Оҳангарон дарёси ва унинг ирмоқлари (Бешкўл, Иртош, Кўксарой, Четсув, Чинор, Қорабоғ, Оқча, Шоввоз, Новгарзон, Гушсой ва б.) оқиб ўтади. Туманнинг шим.-ғарбидаги хўжаликлар Чирчикдан бошланувчи Ҳамдам ва Паркент каналларидан сув олади. Дарё ка-йирларида ўтлоқи ва ўтлоқи-ботқоқ тупроқ, адирларда типик бўз тупроқ (чириндиси 15—26%), тоғ этакларида Ñ‚Ñžқ бўз тупроқлар тарқалган. Туман ёввойи ўсимлик ва ҳайвонот дунёсига бой. Адирларда эфемер ва эфемероидлар кўп. Қўнғирбош, ранг, оққурай, қўзиқулоқ ва табобатда ишлатиладиган 8 турдаги тоғ гиёҳлари усади. Тоғ этаклари ва ён бағирларида арча, ёнғоқ, писта, тоғолча, дўлана, олма кўп. Қушлардан тустовуқ, сўфитўрғай, чуғурчиқ, каклик, каптар, бургут, кал-хат, қарчиғай, зарғалдоқ, булбул, қизилиштон, попушак, саъва ва б. бор. Сут эмизувчилардан кўрсичқон, юмрон-қозиқ, сассиқкўзан, сувсар, кийик, архар (тоғ қўйлари), чиябўри, тулки, бўри, қуён, бўрсиқ, типратикан, қобон кўп, баъзан айиқ учрайди. Судралувчилардан калтакесаклар, ҳар хил илон, ҳашаротлардан қоракурт ва б. мавжуд.

Аҳолиси, асосан, ўзбеклар, шунингдек, тожик, қозоқ, қирғиз, рус, татар, украин ва б. миллат вакиллари яшайди. Аҳолининг ўртача зичлиги 1 км2 га 24 киши. Шаҳар аҳолиси 34,7 минг киши, қишлоқ аҳолиси 43,4 минг (2002).

Туманда 4 та қўшма корхона, 165 хусусий фирма, ак-циядорлик, масъулияти чекланган жамият ва кичик корхоналар мавжуд. О.Ñ‚.да 6 ширкат, 3 ёрдамчи, 1 жа-моа, 526 фермер хўжаликлари бор. Қ.Ñ….да ғаллачилик етакчи ўринда, боғ-дорчилик, чорвачилик, полизчилик б-н ҳам шуғулланилади. Жами экин майд. 26,04 минг га. Шундан 12,5 минг га ерга бошокли дон, 249 га майдонга полиз экинлари экилади. 1625 га пичанзор ва 66,8 минг га ер яйлов. Угом-Чатқол миллий табиат боғига қарашли Оқангарон ўрмон хўжалиги бор.
Туман жамоа ва шахсий хўжаликларида 25,7 минг қорамол, 98,7 минг қўй ва эчки, 154,8 минг парранда боқила-ди (2003).
О.Ñ‚.да 53 умумий таълим мактаби (18,2 минг Ñžқувчи), қ.Ñ…. ва иқтисодиёт касб-қунар коллежи (245 Ñžқувчи), 8 клуб, мусиқа мактаби, 28 кутубхона (333 минг китоб), 42 спорт майдонча-си, 3 ёдгорлик монументи мавжуд.
Марказий касалхона, 14 қишлоқ врачлик пункти, 14 фельдшер-акушерлик пункти, 3 қишлоқ врачлик амбулаторияси, 3 дорихона фаолият кўрсатади.

Туман ҳудудидан Тошкент—Ангрен Ñ‚.й. ва Тошкент—ҚÑžқон—Ўш—Қашқар халқаро ақамиятга эга бўлган автомобиль йўли ўтган.
Умумий йўллар уз. 205 км бўлиб, бу йўллардан Тошкент—Ангрен, Тошкент—Янгиобод, Ангрен—Бўка, Ангрен — Бекобод, Олмалиқ — Чирчиқ, Охангарон — Олмалиқ, Олмалиқ — Тўйтепа, Оҳангарон — Нуробод, Оҳан-гарон — Тут йўналишлари бўйича автобуслар қатнайди.
Туманда 1932 й.дан «ÐžÑ…ангарон» (аввалги «Қурама ҳақиқати») газ. чиқарилади.

Ўзбекистон Миллий Энциклопедияси
Xabarlar ummonida biz bilan birga...

 

Ulug'nor tumani haqida ensiklopediyalarda

Muallif muxbirBo'lim Andijon viloyati

Javoblar: 0
Ko'rilgan: 6024
So'nggi javob 20 Iyul 2009, 09:36:12
muallifi muxbir
Oqoltin tumani haqida ensiklopediyalarda

Muallif muxbirBo'lim Sirdaryo viloyati

Javoblar: 0
Ko'rilgan: 5914
So'nggi javob 20 Iyul 2009, 09:35:04
muallifi muxbir
Furqat tumani haqida ensiklopediyalarda

Muallif MargilanetsBo'lim Farg'ona viloyati

Javoblar: 0
Ko'rilgan: 6441
So'nggi javob 02 Avgust 2006, 07:17:28
muallifi Margilanets
Oltiariq tumani haqida ensiklopediyalarda

Muallif MargilanetsBo'lim Farg'ona viloyati

Javoblar: 7
Ko'rilgan: 7794
So'nggi javob 20 Iyul 2009, 09:23:22
muallifi muxbir
Ohangaron shahri haqida ensiklopediyalarda

Muallif muxbirBo'lim Toshkent viloyati

Javoblar: 3
Ko'rilgan: 6589
So'nggi javob 20 Iyul 2009, 09:37:34
muallifi muxbir