Bugun men yod olgan HADIS...

[Mahdiyah]

Bu mavzuni ochishga Imlaah opani takliflari sabab bo’ldi.
Allohdan hayrli ishlarda bardavomlikni so’rab mavzuni ochamiz.

Maqsad:
Bu yo’l bilan o’qiganlarimizni esda saqlashlik, ularga imkon darajasida amal qilishlik va boshqa birodarlar bilan baham ko’rishlik!!!

Tartib:
1. Boshlovchi - Munira xonim tomonidan ma'lum kitobdan har kuni bittadan hadis kiritib boriladi.
2. Mavzu doirasida aynan shu kunlik hadis mavzusi yuzasidan savol-javoblar uyushtirlishi mumkin. Boshlovchi yoki boshqalar hadisni rivoyat qilgan shaxs, hadis matnida uchraydigan so'zlar yoki tarixiy voqealar yuzasidan ma'lumot berib o'tsa yaxshi bo'ladi.
3. Kitoblardagi tartib berilgan hadislar ba'zan takrorlanishi mumkin. Bu narsa bizga yana esga olishimizga yordam beradi.
4. Boshlash uchun avval quyidagi kitoblardagi hadislarni tavsiya qilinadi:
Arba'iyn - 40 hadis (Imom Navaviy)
Islomning o'zagi bo'lgan hadislar ("Al-Azkor"dan)

Alloh taolodan madad so'rab, imom Navaviynining "Qirq hadis" kitobchalaridagi hadislarni yodlashni boshladik:

[imlaah]

1-hadis

Amirul mo‘minin Abu Hafs Umar ibn Xattob (r.a)dan: Men Rasululloh (s.a.v)ning shunday deyayotganlarini eshitdim:

«Amallar (faqatgina) niyatlar bilan (e’tibor qilinadi) va har bir kishi uchun niyat qilgan narsasigina (savobi yoki jazosi) bordir. Bas, kimning hijrati Alloh va Rasuli uchun bo‘lsa, uning hijrati Alloh va Rasuli uchun (deb e’tibor qilinajak). Kimning hijrati biron dunyo (matosi) ni qo‘lga kiritish yoki bir ayolni nikohlab olish uchun bo‘lsa, uning hijrati nima uchun qilingan bo‘lsa, o‘sha uchundir».

Buxoriy va Muslim rivoyati

[IXLOS]

2-hadis

Umar (r.a)dan:

«Bir kuni biz Rasululloh (s.a.v) huzurlarida o‘tirganimizda banogoh oldimizga oppoq kiyimli, tim qora sochli, ustida safar izlari ko‘rinmaydigan, oramizda ham hech kim uni tanimaydigan bir kishi chiqdi va Payg‘ambar (s.a.v) oldilarga borib o‘tirdi. Tizzasini (Rasululloh (s.a.v) tizzalariga taqab, ikki qo‘lini (o‘zining) sonlariga qo‘yib, dedi:
- Ey Muhammad! Menga Islom haqida xabar bering!
Rasululloh (s.a.v) dedilar:
- Islom Allohdan o‘zga iloh yo‘qligi hamda Muhammad alayhissalom Allohning Rasuli ekanligiga guvohlik berishing, namozni barpo qilishing, zakotni ado qilishing, Ramazonda ro‘za tutishing va agar qodir bo‘lsang, Baytullohni haj qilishingdir.
Haligi kishi:
- To‘g‘ri aytdingiz! dedi.
Biz uning ham so‘rab, ham tasdiqlab qo‘yayotganiga hayron bo‘ldik.
- Menga iymon haqida xabar bering!
- Allohga, Uning farishtalariga, kitoblariga, Payg‘ambarlariga va Oxirat kuniga ishonishing hamda taqdirning yaxshisi-yu yomoniga (barchasining Alloh tarafidan ekaniga) iymon keltirishing.
- To‘g‘ri aytdingiz! - deb, yana so‘radi:
- Menga ehson haqida xabar bering!
- Allohga xuddi Uni ko‘rib turgandek ibodat qilishing, agar ko‘rmayotgan bo‘lsang, U seni ko‘rib turibdi.
- Menga Soat (Qiyomat kuni) haqida xabar bering.
- U haqda so‘ralayotgan kishi so‘rovchidan ko‘proq bilguvchi emas.
- Uning alomatlari haqida aytib bering.
- (Uning belgilari shuki) cho‘ri o‘zining ho‘jayinini tug‘adi va o‘zlari yalangoyoq, yalang‘och, kambag‘al bo‘lgan qo‘yboqarlar faxr va riyo uchun bino qurayotganini ko‘rasiz.
So‘ng haligi kishi ketdi. Men (o‘sha kishi haqida so‘ramay) ancha muddat kutdim. Keyin (Rasululloh (s.a.v) mendan so‘radilar:
- Ey Umar! Bilasanmi, o‘sha so‘rovchi kimligini?
- Alloh va Rasuli biluvchiroq!
- U kishi – Jibriyl alayhis-salom, sizlarga diningizni ta’lim bergani kelgan edilar, - dedilar».

Muslim rivoyati.

[Mahdiyah]

3-hadis

Abu Abdurahmon Abdulloh ibn Umar ibn Xattob raziyallohu anhumodan:

Rasululloh (s.a.v.) dedilar: «Islom besh narsa ustiga barpo qilingandir:
1 Allohdan o‘zga iloh yo‘q va Muhammad alayhis-salom Allohning Rasuli, deb guvohlik berish;
2 Namozni barpo qilish;
3 Zakotni ado etish;
4 Baytullohni haj qilish;
5 Ramazon oyida ro‘za tutish».

Buxoriy va Muslim rivoyatlari

[Munira xonim]

4-hadis

Abu Abdurahmon Abdulloh ibn Mas’ud (r.a)dan:
  
Bizga sodiq (barcha ishlari va so‘zlarida rostgo‘y) va masduq (Alloh tarafidan rost va’da berilgan) zot – Rasululloh sollalloћu alayћi vasallam quyidagi hadisni aytganlar: «Darhaqiqat, har biringizning xilqati (ya’ni yaratilishi) onasining qornida qirq kun ichida «nutfa» (tomchi suv) holida jamlanadi, so‘ngra xuddi shuncha muddat ichida «alaqa» (laxta qon) holida bo‘ladi, so‘ngra xuddi shuncha muddat ichida «muzg‘a» (bir parcha go‘sht) holida bo‘ladi. So‘ngra unga bir farishta yuboriladi va o‘sha farishta unga jon purkaydi. Keyin farishtaga shu inson ahvoli-taqdiriga taalluqli bo‘lgan to‘rt narsani: rizqi, ajali, amali hamda baxtsiz yoki baxtli ekanini yozish farmon qilinadi.
Undan o‘zga hech qanday iloh yo‘q bo‘lgan Allohga qasam-ki, bir kimsa jannat ahlining amallarini qilib yuradi, hatto u bilan jannat o‘rtasida bir gaz (yarim qadam)gina (masofa) qoladi. Shunda uning kitobi (Alloh ta’olo uning do‘zaxiy ekanligi haqida azalda yozib qo‘ygan taqdiri) yetib kelib (ya’ni undan g‘olib kelib), do‘zax ahlining amalini qilib qo‘yadi-da, do‘zaxga kirib ketadi. Va (yana) birov do‘zax ahlining amallarini qilib yuradi, hatto u bilan jahannam o‘rtasida bir gazgina masofa qoladi. Shunda uning kitobi (Alloh ta’olo uning jannatiy ekanligi haqida azalda yozib qo‘ygan taqdiri) o‘zib ketib (ya’ni undan g‘olib kelib), jannat ahli amalini qiladi-da, jannatga kirib ketadi».

Buxoriy va Muslim rivoyati

[Munira xonim]

5-hadis

Ummul mo‘minin Oisha (r.a)dan:

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: «Kimki dinimizda asli yo‘q bo‘lgan narsani paydo qilsa, u albatta rad qilinur».

Imom Muslimning rivoyatida:
«Kimki biz unga buyurmagan amalni qilsa, u albatta rad qilinur».

Buxoriy va Muslim rivoyati.

[Munira xonim]

6-hadis

Abu Abdulloh No‘‘mon ibn Bashir (r.a)dan:

- Men Rasululloh sollalloћu alayћi vasallamning shunday deganlarini eshitdim: «Darhaqiqat, halol (bo‘lgan narsalar) aniqdir, harom (bo‘lgan narsalar) ham aniqdir. Ikkisining o‘rtasida ishtibohli bo‘lgan (ya’ni na halolligi va na haromligi aniq bo‘lmagan) narsalar ham borki, ko‘pchilik ularni bilmaydi. Bas, kimki shunday shubhali narsalardan o‘zini ehtiyot qilib yursa, dinini ham, nomus-obro‘sini ham pok asrab qoladi. Bamisoli (doim) birovning qo‘riqlanadigan yeri atrofida suruvni o‘tlatib yurgan cho‘pon qo‘ylarining bexosdan o‘sha yerga ham kirib ketishidan omonda bo‘lmagani singari, shubhali narsalardan o‘zini ehtiyot qilmagan (ularga bemalol jur’at qilaveradigan) kishi keyinchalik haromga ham aralashib qoladi (ya’ni haromga ham bemalol jur’at qiladigan bo‘lib qoladi). Ogoh bo‘ling, har bir podshohning (o‘zgalar kirishini man qiladigan) qo‘riqlanadigan yeri bo‘ladi. Ogoh bo‘ling, Allohning qo‘riqlanadigan yeri Uning harom qilgan narsalaridir.
Ogoh bo‘ling, tanada bir parcha go‘sht borki, agar u salohiyatli bo‘lsa, butun tana salohiyatli bo‘ladi. Agar u aynisa, tana ham ayniydi (buziladi) Ogoh bo‘ling u (parcha go‘sht) qalbdir.

Buxoriy va Muslim rivoyati.

[Abdul_Malik]

7-hadis

Tamim ibn Avs Doriy (r.a)dan:

Rasululloh sollalloћu alayћi vasallam dedilar:
- Din bu nasihatdir.
- Kim uchun?- deb so‘radik biz.
- Alloh uchun, Uning kitobi va Rasuli uchun, musulmonlarning rahbarlari va hammalari uchundir,- deb javob berdilar Nabiy sollalloћu alayћi vasallam.

Muslim rivoyati.

[Munira xonim]

8-hadis

Ibn Umar (r.a)dan:

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: «(Dinsiz, mushrik) kimsalar «Allohdan o‘zga iloh yo‘q va Muhammad Uning Rasulidir» deb guvohlik berib, namozni (davomiy suratda to‘kis) ado etmagunlarigacha va zakotni (haqdor kishilariga) bermagunlarigacha, ular bilan urishishga buyurildim. Agar odamlar yuqoridagilarga (to‘liq) amal qilsalar, mendan qonlari va mollarini omon saqlaydilar. Faqat Islom haqqi (ya’ni musulmon bo‘lganlaridan keyin biron jinoyat qiladigan bo‘lsalar, ularni Islom shariati belgilagan hadlarga muvofiq jazoga tortish) bundan mustasno. (So‘ng) ularning hisobi (ya’ni qalblaridagi narsaning hisobi) Allohga havola».

Buxoriy va Muslim rivoyati

[fotimahon]

9-hadis

Abu Hurayra Abdurahmon ibn Saxr (r.a)dan:

Men Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning shunday deganlarini eshitdim: «Sizlarni nimadan qaytargan bo‘lsam, uni tark etinglar. Nimaga buyurgan bo‘lsam, imkon qadar o‘sha narsani bajaringlar. Sizlardan avval o‘tgan qavmlarni halok qilgan narsa ularning o‘z Payg‘ambarlariga ko‘pdan-ko‘p savol berishlari va ko‘rsatmalariga xilof ish qilishlari bo‘lgan».

Buxoriy va Muslim rivoyati.

[Munira xonim]

10-hadis

Abu Hurayra (r.a)dan:

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: - Alloh Pokdir va faqat pok narsanigina qabul qiladi. Albatta Alloh Payg‘ambarlarga buyurgan narsani mo‘minlarga ham amr etdi: «Ey Payg‘ambar, halol-pok taomlardan yenglar va yaxshi amallar qilinglar».
«Ey mo‘minlar, sizlarga rizq qilib berganimiz-pokiza narsalardan yenglar».
So‘ng Rasululloh sollalloћu alayћi vasallam uzoq safarlarga chiqqan, sochlari (taroq tegmaganidan) patila-patila bo‘lib ketgan, (uzoq safarda yurgani sababli) chang-to‘zon sochining rangini o‘zgartirib yuborgan bir kishi haqida gapirdilar. Haligi odam qo‘llarini ko‘kka cho‘zib: «Parvardigoro! Parvardigoro!» deb duo qilmoqda. Biroq uning yegani harom, kiygani harom va (butunlay) harom bilan oziqlangan. Bunday kishining duosi qanday qilib ijobat bo‘lsin?!».

Muslim rivoyati.

[Abdul_Malik]

11-hadis

Abu Muhammad Hasan ibn Ali ibn Abu Tolib (r.a)

– Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning nabiralari va gul-rayhonlaridan: - Men Rasululloh sollalloћu alayћi vasallamdan (quyidagi hadisni) yodlab qolganman: «Seni shubhaga solgan narsani qo‘ygin-da, shubhalantirmaydigan (halol-pokiza) narsani ol.

Termiziy va Nasoiy rivoyati. Termiziy hasan- sahih hadis degan.

[Munira xonim]

12-hadis

Abu Hurayra (r.a)dan:

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: - Kishining o‘zi uchun muhim (zarur) bo‘lmagan narsalarni tark qilishi uning Islomining go‘zalligi (komilligi)dandir.

Termiziy va Ibn Mojja rivoyati. Hasan hadis

[Munira xonim]

13-hadis

Imomi Navaviy «Sahihi Muslim» sharhida yozadi:

- O’z zamonida mag‘ribda molikiylar imomi sanalgan Abu Muhammad Abdulloh ibn Abu Zayd shunday degan edi: «Barcha xayrli odoblar ushbu to‘rt hadis asosida tarkib topgan:
1. «Alloh va Oxirat kuniga iymon keltirgan kishi (faqat) yaxshi narsani gapirsin yoki sukut saqlasin».
2. «Kishining o‘zi uchun muhim bo‘lmagan narsalarni tark etishi uning Islomining go‘zalligidandir».
3. «G’azab qilma!».
4. «Sizlarning (hech) biringiz to o‘ziga yaxshi ko‘rgan (xayrli) narsani birodariga ham sog‘inmagunga qadar (komil) iymonli bo‘lmaydi».

Ehtimol shuning uchun Imomi Navaviy mazkur to‘rt hadisni «Arba’iyn» safiga kiritgandir. Xurdoniy ushbu hadisni Islom asoslaridan biri sifatida ta’kidlagan.

Buxoriy va Muslim rivoyati.

[Munira xonim]

14-hadis

Ibn Mas’ud (r.a)dan:

Rasululloh sollalloћu alayћi vasallam dedilar: - Allohdan o‘zga iloh yo‘qligiga va mening Payg‘ambar ekanimga guvohlik keltirgan musulmon kishining qoni (ni to‘kish) faqat (quyidagi) uch holatdagina halol bo‘ladi: jufti-haloli bo‘lgan (ayol-erkak) zinokor, jonga-jon sifatida (ya’ni qasddan birovni o‘ldirgan kishi) va (murtadlik sababli) jamoatni tark qilib (Islom) dinidan chiqqan kimsa.

Buxoriy va Muslim rivoyati