Muallif Mavzu: Tohir Malik. Ov (qissa)  ( 39648 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Tohir Malik. Ov (qissa)
« : 16 Iyul 2006, 07:06:10 »
Ov (qissa). Tohir Malik



Muallif: Tohir Malik
Hajmi: 187 Kb
Fayl tipi: pdf, zip
Saqlab olish
Online o'qish
« So'nggi tahrir: 18 Yanvar 2012, 10:29:32 muallifi AbdulAziz »

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Ov (qissa). Tohir Malik
« Javob #1 : 16 Iyul 2006, 07:06:26 »


OV

Sen tebranib o‘rtangin,
Men yiqilib ingrayin.
Sen o‘tli un chekarda
Men qonli yosh to‘kayin.

           Abdurauf Fitrat

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Erta saharda mo‘minlar qatorida o‘rnimdan turg‘izgan, ko‘zimga nur bergan, ongimni tiniqlashtirgan, qo‘lga qalam olishga imkon yaratgan Egamga  hamd aytmoq bilan ishga kirishgumdir. Yo Tangrim, dilimda bir dard uyg‘ongan, uni dindoshlarimga-da yetkazishga o‘zing madad bergaysen. Ey Olloh, boshimga qilich kelganida ham Sening muborak nomingni tildan qo‘ymagan, Vatan hurligi uchun jon bergan, ammo Vatan tuprog‘ida yotish nasib etmagan shahidlarni o‘z rahmatingga olg‘aysen. Ul muborak zotlarni qiyomatda bandam degaysen, Rasulillah shafoatlariga O’zing muyassar qilg‘aysen, omiyn!
Yo Tangrim, O’zingning rizoliging bilan, shahidlar ruhini shod etmoq maqsadida shul asarni yozmoqqa jazm etdim. Biz gunohkor bandalaringga O’zing hidoyat, insofu tovfiq ber...




MUXTASAR MUQADDIMA

Bu tong Unet sayyorasi tashvishli xabar bilan uyg‘ondi. Bir etagi dengizga tutash baland tog‘ siynasiga joylashgan kuzatuv maskani «1248» raqami bilan belgilangan sayyoraga yetib borgan koinot kemasining halokatga uchragani haqida ma’lumot tarqatdi. Kema nima sababdan sayyora sathiga qulagani noma’lum edi. Unet olimlariga ma’lum bo‘lgan narsa — fazogirlarning uchtasi halok bo‘lgan. Birovi hayot, ammo uning-da qismati qorong‘i.
O’sha tong unetliklar taqvimida 2419 yil, erta kuz oyining o‘n birinchi kuni boshlandi. Unetliklar «1248» sayyoraning nomi «Yer» ekanini, kemalari Yer vaqti bilan 1908 yil iyunining o‘ttizinchi tongida halokatga uchraganini keyinroq biladilar. Tirik qolgan yagona fazogirning taqdiri esa ularga uzoq yillar noma’lum bo‘lib qolaveradi.
« So'nggi tahrir: 01 Mart 2010, 08:45:12 muallifi AbdulAziz »

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Ov (qissa). Tohir Malik
« Javob #2 : 16 Iyul 2006, 07:06:49 »
O’TTIZ YILDAN SO’NG...

1

Bu qamoqxona qush uchsa qanoti, odam yursa oyog‘i kuymaydigan, ammo qushning ham, odamning ham yetib kelmog‘i mushkul bo‘lgan uzoq bir o‘rmonzorga joylashgan edi. Fuqaro urushida chapdastligi bilan dong taratgan, Buxoro amirini Afg‘on chegarasiga qadar ta’qib etib borgan, chavandozlikda, qilich chopishda tengi yo‘q odam kelib-kelib mana shunday ovloqdagi qamoqxonaga boshliq bo‘lganidan xafa edi. U osuda hayotga toqat qilolmasdi. Siyosiy mahbuslarning mo‘‘min-qobilligi uning g‘ashini keltirardi. Nafsilambirini aytganda, bu yerdagilarning barchasi u uchun shunchaki siyosiy mahbus emas, balki xalq dushmanlari edilar. Fuqaro urushi chog‘ida ularni tamoman qirib tashlamaganidan afsuslar chekardi. Yaxshi hamki aqlli odamlar bu qamoqqa o‘g‘ri-kallakesarlarni ham yuborishgan. Boshliq dastlab ularni ishga solib, ko‘ngil xumorini yozdi. O’g‘ri-kallakesarlar birgina ishora bilan siyosiy mahbuslarni do‘pposlab qolishar, Boshliq esa bu manzarani huzurlanib tomosha qilar edi. Biroq bu ham bora-bora ko‘ngliga lazzat bermay qo‘ydi. Chunki quruq tomoshabinlik Boshliqning tabiatiga yot, bunday do‘pposlashda o‘zi ishtirok etmasa, dili taskin topmas edi.
Kunlarning birida u ko‘ngliga taskin-tasalli beruvchi ajoyib bir o‘yin o‘ylab topdi. Bu o‘yin oqibatida boshqarmaga g‘alati ma’lumotlar bera boshladi: «Falon ismli, falon raqamli mahbus qochishga uringan paytda otib tashlandi...» Boshqarmadagilar bu qamoqxonadan kim qocha olarkin, qochib qayga borarkin, deb o‘ylab o‘tirishmasdi. Ular uchun eng muhimi — mahbus tiriklayin qochib ketmabdi — kifoya!

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Ov (qissa). Tohir Malik
« Javob #3 : 16 Iyul 2006, 07:07:01 »
Ikki kundan beri tinmayotgan yomg‘ir qamoqxona boshlig‘ining ruhini tamoman ezib tashladi. Rejasi bo‘yicha kecha ovga chiqishi kerak edi. Yomg‘ir yerni atala qilib yubordi. Qadam bosganingda etikka bir pud loy ilashib chiqqandan oyoqni ko‘tara olmay qolasan. Turkistoning issiq quyoshiga, sara mevalariga o‘rgangan Boshliq bu namgarchilikka, yomg‘ir tinganidan keyin yopiriladigan chivinlarga toqat qilolmas edi. U biron yumush bilan shug‘ullanmasa, yuragi tars yorilib ketishini his qilib, to‘qqizinchi barakdagi ayg‘oqchisini chaqirtirdi. Tumshug‘i oldinga turtib chiqqan ayg‘oqchi ostona hatladi-yu podshoh qarshisida «Buyursinlar, oliy hazratlari», deb qo‘l qovushtirgan mulozimday yuvoshgina turdi. Bu holatda qamoqxona boshlig‘i chindan ham podshoh, u esa sodiq mulozim maqomida edi. Albatta, Boshliqqa «Siz podshohsiz!» degan odam balolarga qolardi. Chunki Boshliq bu so‘zdan hazar qilar edi. Podshohu boylarga qarata o‘t ochgan, jahon inqilobi uchun qilich yalang‘ochlagan odamni «podshoh» deb atashni eng ulug‘ haqorat sanardi. Kimda-kim jur’at etib «Sen eshaksan!» desa, kechirishi mumkindir, ammo «Sen podshohsan!» degan tilning oqibatda kesiluvi tayin edi. Shunga qaramay Boshliq kichik bir mamlakat podshohi ega bo‘lgan imtiyozlardan foydalanardi. Uning ayrim qiliqlariga qarab, u o‘zini oddiy podshohmas, Xudo deb, qamoqxonadagilarni bandi emas, banda deb biladi shekilli, deyish ham mumkin edi.

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Ov (qissa). Tohir Malik
« Javob #4 : 16 Iyul 2006, 07:07:08 »
U mushuk boladay titrayotgan ayg‘oqchisiga achingansimon qarab turdi-da, ustol ustidagi aroqdan istakonga to‘ldirib quydi. Ayg‘oqchi ildam yurib kelib, istakonni qo‘liga oldi-da, to‘rt yutumda bo‘shatdi. «Kuf» deb qo‘yib tilini chiqarib, labini yalab qo‘ydi.
— Xudo yorlaqasin sizni, — dedi.
Boshliq uning yuziga tarsaki tortib yubordi.
— Bu xonada Xudoni tilga olma demabmidim?! — dedi G’azab bilan.
Ayg‘oqchi kutilmagan tarsaki zarbidan bir chayqaldi-yu, o‘zini tutib oldi.
— Bilmay aytvoribman, kechiring. Mullaning atrofida yuraverib, tilim o‘rganib qolibdi.
— Bunaqa tilni kesib, itlarga tashlash kerak. Xo‘sh, nima deydi mullang?
— Ko‘nmayapti, — ayg‘oqchi shunday deb yana labini yaladi. Boshliq javobdan qoniqmaganini anglab, qo‘shimcha qildi: — Indamay yotaversak gunoh-ku, qochish ham jihodning bir turi, deb ham ko‘rdim.

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Ov (qissa). Tohir Malik
« Javob #5 : 16 Iyul 2006, 07:07:15 »
— Nima deydi?
— Ko‘p gapirmaydi, bosh chayqaydi, xolos.
— Boshqalar-chi?
— Boshqalar ancha ko‘ngan.
— Ancha deganing nimasi?
— Mullaga qarab turishibdi.
— O’zlarida kalla yo‘qmi?
— Mullaning ko‘zi yomon. Bir qarasa, odamni g‘alati qilib qo‘yadi.
— g‘alati deganing nimasi?
— Qo‘l-oyoq bo‘shashib, jon halqumga kelib qolganga o‘xshaydi.
— Joning halqumingga keldimi? — Boshliq shunday deb unga qattiq tikildi. So‘ng jag‘iga musht tushirdi. Ayg‘oqchi ikki qadam nariga uchib tushdi. Bunday mushtdan keyin tepkilash boshlanishini bilgani uchun g‘ujanak bo‘lib oldi. Bu safar Boshliq marhamat qilib, tepmadi.
— Yomg‘ir tinganidan keyin qochasanlar, — deb gapni kalta qildi.

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Ov (qissa). Tohir Malik
« Javob #6 : 16 Iyul 2006, 07:07:32 »
Ayg‘oqchi chiqib ketgach, minoradagi soqchilar o‘rmonga qarab o‘q ota boshladilar. «Yana keldimi?» deb o‘yladi Boshliq deraza osha hovliga qarab. Keyin yordamchisini chaqirib «Nima gap?» deb so‘radi.
— O’q o‘tmas bug‘u yana paydo bo‘libdi, — dedi yordamchi.
Erta bahorda qamoqxona atrofida katta shoxdor bir bug‘u paydo bo‘lgan edi. Unga qarab otilgan o‘q izsiz ketardi. Hatto merganlar ham poylab otish-di — foyda bermadi. Shundan so‘ng bug‘uni ko‘rganda askarlarni sarosima bosadigan bo‘ldi. Boshliq «O’q otishsa, qo‘rquvlari kamayar», degan fikrda soqchilarga bug‘u ko‘rinishi bilan otishga ruxsat bergan edi.

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Ov (qissa). Tohir Malik
« Javob #7 : 16 Iyul 2006, 07:07:45 »
2

Toza havodan nafas olishga ko‘nikkan ta’bi nozik odam to‘qqizinchi barakka kirib qolsa, bu joyning qo‘lansa hidiga toqat qilolmay qochib chiqishi tayin. Odam bo‘yidan ikki qarichgina balandroq qilib solingan bu bostirmaning beldan sal yuqorisigina yer sathidan tepada. Ikki shapaloq hajmdagi darchalardan xira nur bazo‘r kiradi. Qo‘pol eshik ochilgan mahalda toza havo yopirilib kirishi mumkin. G’o‘lalar tirqishidan sizib o‘tuvchi havo esa tamaki, ter va yana allambalolarning hidini haydab chiqara olmaydi.
Rahmatulloh bu barakka qadam bosgan dastlabki daqiqada ko‘p qiynaldi. O’qchiq tutaverib tinka-madorini quritdi. Bundan battar balolarga chidagan odam bolasi, taqdir ekan, bu sassiq havoga ham ko‘nikdi. Rahmatulloh bilan birga kelgan Mirhosil barak ostonasini hatlash bilan burnini berkitib:
— Xuddi lahadga o‘xshaydi-ya, — deganida Rahmatulloh:
— Unday demang, birodar, lahad bunaqa sassiq bo‘lmas, — deb edi.
« Last Edit: Apr 25, 2006, 10:18am by Shoir »   

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Ov (qissa). Tohir Malik
« Javob #8 : 16 Iyul 2006, 07:07:55 »
Qishda yoqqan qor barak bo‘g‘otigacha bosib, G’o‘la tirg‘ishlaridan kirib turuvchi havo yo‘li ham berkilganida, o‘pkasi zaifroq mahbus bahorga yetib borishidan umidini uzadi. Rahmatulloh yomg‘ir yoqqan kunlari qiynaladi. Boshqa mahal, qor yog‘ib turganida ham, o‘rmonda ishlab, ko‘ngli sal ovunadi. Tuni bilan qiynalgan o‘pkasi rohatlanadi.
Ikki kun ezib yoqqan yomg‘ir uni sil qilib yuboray dedi. Kecha oqshomda, jala avjiga chiqqan mahalda Boshliq «Zerikib qolishmasin», deb rahm qilib, barchani tashqariga quvib, yugurtirdi. O’shandan beri barakdan chiqishga hech kimning toqati yo‘q. Rahmatulloh o‘rmondagi allaqanday yovvoyi mevaning no‘xatdek keladigan danagidan o‘zi yasab olgan donalarni o‘girib, tasbeh aytadi. U Ollohga nolalar qilmaydi. «E Tangrim, ne uchun menga bunday azoblarni ravo ko‘rding, gunohim ne edi?» deb fig‘on chekmaydi. Shundaygina yonida jag‘ini mushtumiga tiragan holda, kirlanib ketgan darcha orqali tashqariga tikilib yuztuban yotgan Mirhosil bir kuni shunday deb zorlanganida, Rahmatulloh:
— Asti unday demang, birodar, neki ko‘rgulik ko‘rgan bo‘lsak, o‘zimizning fe’limizdan. Qolaversa, Ollohning imtihoni ham bir marhamat, — degan edi.
« Last Edit: Apr 25, 2006, 10:19am by Shoir »   

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Ov (qissa). Tohir Malik
« Javob #9 : 16 Iyul 2006, 07:08:02 »
— Men-ku, Xudoni unutayozgan bir banda edim, menga bir og‘ir sinovni ravo ko‘ribdimi, taqdirimga tan beray. Ammo sizday taqvo egasini bunchalar xor qilmasa?.. — degan edi Mirhosil.
— Astag‘firulloh! Kimni qanday sinashni o‘rgatmoq ojiz bandalarning yumushi emas. Kimni iymonga qaytarmi yo yo‘qmi, deb sinasa, kimni iymoni naqadar sobit ekanini aniqlamoqdir, vallohi a’lam...
«Ya’ Ibadii! Iza ibtalaytu ‘abdan min ‘ibadii mu’minan fahamidani va sabara alayya ma ibtalaytuhu fainnahu yaqumu min madja’ihi zalika kayavma valadathu minal xatayaa». (Mazmuni budir: “Ey bandalarim! Men bandalarim ichidan bir mo‘‘min kishini 9biron musibat yetkazib) imtihon qilsam, u menga hamd aytib, mening imtihonimga sabr qilsa, u o‘sha joydan turganida xatodan (gunohlardan) onasi tuqqan kishidek pok bo‘lib turadi”. Xadisi Qudsiydan)

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Ov (qissa). Tohir Malik
« Javob #10 : 16 Iyul 2006, 07:08:26 »
Tabiatan jizzakiroq bo‘lgan Mirhosil Rahmatulloh bilan bu xususda yana bir necha karra bahs yuritdi. Mirhosilning gaplari ba’zan shakkoklik sari yetaklasa ham Rahmatulloh unga haqiqatni sabr bilan uqtirmoqchi bo‘laverdi. Ustozi shayx Ismoil unga shunday ta’lim bergan: «Iymondan qaytganlarga yoki kofirlarga duch kelsang, sabrli bo‘l, Haq-taoloning yo‘lini sabr bilan tushuntir. Shoyad, bugun bo‘lmasa ertaga Olloh ular qalbidagi qulfni ochsa...»
Ollohning zikri bilan band bo‘lib o‘tirgan Rahmatulloh xayolini Mirhosilning ovozi buzdi:

«Men endi xuddi bir somon parchasi...
Lokin zo‘r dengizning cheksiz qo‘ynida,
Jimgina boradir kirsiz qo‘ynimda,
Erkin ko‘paklarning allaqanchasi...»

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Ov (qissa). Tohir Malik
« Javob #11 : 16 Iyul 2006, 07:08:41 »
Rahmatulloh tasbeh donalaridan ko‘zini olib Mirhosilga qaradi. Uning qimir etmay yotganini ko‘rib «o‘zicha gapiryapti», deb o‘yladi-da, yana tasbeh donalariga tikildi. Shu onda Mirhosil yana tilga kirdi:

Qipg‘izil qon bo‘lib
Kunlar botadir...
Yomon hidga to‘lib
Tonglar otadir...
Og‘ir kunlar tushdi mening boshimga...


Mirhosil qaddini ko‘tarib, chordona qurib o‘tirdi-da, aybdor odamday boshini egdi.
— She’r tug‘ilib qoldimi, shoir birodar? — dedi Rahmatulloh hilmlik ila.
— Ustozning she’rlarini esladim. Hozir qayda ekanlar, qaysi sassiq barakda yotibdi ekanlar?

«Erkin boshqalardir, qamalgan menman...»
Hayvon qatorida sanalgan menman...»

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Ov (qissa). Tohir Malik
« Javob #12 : 16 Iyul 2006, 07:08:49 »
— Shunday odamga jabr qilishdi-ya! — Mirhosil alam bilan bosh chayqadi. — O’z hamkasblari qo‘llariga kishan urib berishdi-ya! Taqsir, erta-indin ustoz qamoqdan chiqib kelsalar, ularning vijdonlari azob chekmasmikin?
— Vijdonlari deysizmi? — Rahmatulloh ajablandi. — Munofiqda vijdon bo‘ladi, deb sizga kim aytdi?
— Ular do‘zaximilar?
— Buni qiyomatda yolg‘iz Ollohning o‘zigina belgilaydi. Biz ojiz bandalarmiz. Kim do‘zaxga, kim jannatga noil bo‘lmog‘i bizga qorong‘i.
— Shunaqa deysiz-u, ko‘rinib turgan aniq narsani tan olgingiz kelmaydi. Odam go‘shtini yeyish harommi? Harom! Harom yeganlar do‘zaxga tushadimi? Tushadi. Tuhmat, g‘iybat odam go‘shti yeyish bilan barobarmi? Barobar... Do‘zaxdan boshqa yerga tushmaydi u mal’unlar. Ammo men ham ularning ketidan do‘zaxga tushishni istardim. Ularning kuyib, jizg‘anak bo‘lib, azoblar chekishlarini ko‘rish uchun ham do‘zaxda bo‘lishni istardim.

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Ov (qissa). Tohir Malik
« Javob #13 : 16 Iyul 2006, 07:08:56 »
— Astag‘firulloh! — Rahmatulloh shunday deb tasbeh o‘girganicha pichirladi: «Va ma-a allamnohu-sh-she’rra va ma-a yanbag‘yi lahu...» (Ma’nosi: Biz unga muhammadga she’r o‘rgatmadik va shoirlik uning uchun durust emasdir...Yosin surasi, 69-oyat)
Rahmatulloh shoirlarning fe’l-atvorini bilmagani uchun shu paytgacha bu oyatning mohiyatini durust anglamas edi. To‘g‘ri, ustozi bu xususda ham ta’lim bergan. Rahmatulloh u zotning aytganlarini yaxshi eslaydi. Hozir ham tasbeh o‘gira turib, yodga oldi: «Muhammad alayhissalom modomiki, Olloh-taolo tomonidan yuborilgan payg‘ambar ekanlar, demak, faqat va faqat rost so‘zlamoqliklari shartdir. Nazm esa o‘z ehtirosi, mubolag‘asi bilan rostgo‘ylikni ko‘tara olmaydur. «She’rning eng shirini yolg‘onidir», deb shoirlarning o‘zlari ham e’tirof eturlarkim, o‘z ummatlariga bir umr amal qilinadurg‘on din arkonlarini o‘rgatuvchi, xususan, g‘ayb olami, oxirat diyori haqida xabar beradurg‘on payg‘ambarning shoir bo‘lishi chindan ham durust emasdur...»
Rahmutulloh Mirhosilga ko‘z qiri bilan boqadi. «Bu bandaning ko‘kragida olov bor. Yondiradi, kuydiradi... Buki yurt qayg‘usida bunchalar yonsa, ustozi qanchalar yonar ekan?» deb o‘ylaydi.

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Ov (qissa). Tohir Malik
« Javob #14 : 16 Iyul 2006, 07:09:06 »
Mirhosil gaplari Rahmatullohga yoqmaganini fahmladi. Ko‘z qiri tashlab qo‘yganini ham sezdi. «Taqsirga ma’qul gap aytish mushkul. Uni aytsang, makruh deydi, buni aytsang, shayton vasvasasi, deydi. Pichirlab duo o‘qiyverar, o‘qiyverar... Durust, Ollohni zikr etmoq — muslim uchun farz. Ammo jihod degan tushuncha ham bor-ku?! Nechun eslamaydi buni?» deb xayoldan kechiradi. Tunov kuni Komissar shunday deganida Rahmatulloh unga qattiq tikildi-yu, indamadi. So‘ng xoli qolib, Mirhosil buni takrorlaganda, «Jihodga qanday ko‘tarilasiz? Chor-atrof g‘ayri din bo‘lsa, farosat egalari oz, kallakesar-muttahamlar ko‘p bo‘lsa, yana munofiqlar...» dedi.
Mirhosil sezib yuribdi: Rahmatulloh Komissarni yoqtirmaydi. Shundan bo‘lsa kerak, uning takliflariga bepisand qaraydi. Qochishdan qo‘rqadimi yo Komissarga ishonmaydimi? Barakda uni hech kim ismi bilan chaqirmaydi. Hamma «Komissar» deydi. Mirhosil uning chindan komissar bo‘lgan-bo‘lmaganini bilmaydi. Ammo katta papka qo‘ltiqlab izvoshlarda, so‘ng avtomobilda kerilib o‘tirganini ko‘rgan. Bu taqsir-ku, ma’lum — bolsheviklarni hazm qila olmaydi. Qizil komandir-chi? U nimaga ishonmayapti? Rahmatullohning o‘ng tomonida g‘ujanak bo‘lib yotgan sochu qoshlari sap-sariq bu odamni «Qizil komandir» deyishlari notanish kishiga g‘alati, hatto kesatiq kabi tuyuladi. Aslida esa u chindan ham qizil komandir bo‘lgan. Frunze taqdim etgan qilichini o‘ynatib, xo‘p davr surgan. Haqiqat deb qilich chopganida, rahmat eshitardi, haqiqat gapni aytib qo‘yib, o‘zini bu yerda ko‘rdi. Kecha yomg‘ir ostida mahbuslar yugurtirilganda yana bir haq gap aytdi, o‘zi kabi qilich chopgan, o‘zi kabi qizil komandir bo‘lgan, biroq, tilini tiya olgani uchun mahbus kiyimini kiymagan sobiq quroldoshi birgina musht bilan ko‘zi atrofini ko‘kartirdi. Bu ko‘k ketar, ammo qoringa tushgan tepkilar asorati ketmas ko‘rinadi. Kechadan beri og‘riq kuchaysa kuchaydiki, kamaymadi. Og‘riq zabtiga olganida beixtiyor ingrab qo‘yadi.

 

Tohir Malik. So'nggi o'q (qissa)

Muallif shoirBo'lim O'zbek nasri

Javoblar: 276
Ko'rilgan: 90191
So'nggi javob 21 Noyabr 2009, 11:31:21
muallifi AbdulAziz
Tohir Malik. Davron (qissa)

Muallif shoirBo'lim O'zbek nasri

Javoblar: 64
Ko'rilgan: 26244
So'nggi javob 21 Noyabr 2009, 11:24:15
muallifi AbdulAziz
Tohir Malik. Falak (qissa)

Muallif shoirBo'lim O'zbek nasri

Javoblar: 131
Ko'rilgan: 40598
So'nggi javob 21 Noyabr 2009, 11:29:02
muallifi AbdulAziz
Tohir Malik. Murdalar gapirmaydilar (qissa)

Muallif shoirBo'lim O'zbek nasri

Javoblar: 333
Ko'rilgan: 122555
So'nggi javob 21 Noyabr 2009, 11:04:35
muallifi AbdulAziz
Tohir Malik. Savohil (qissa)

Muallif shoirBo'lim O'zbek nasri

Javoblar: 257
Ko'rilgan: 68109
So'nggi javob 21 Noyabr 2009, 11:33:27
muallifi AbdulAziz