Nurdinboy => Hikoyalar  ( 6579 marta o'qilgan) Chop etish

1 B


Nurdinboy  31 Yanvar 2011, 16:56:10

Маҳкам тутилган жилов

   Бугун кетма-кет учта имтихоним бориди. Иккитаси тушдан олдин, қолган биттаси тушдан кейин. Сессис авжида. Талабалар ҳам авжида. Янги сқитувчиман. Қалам ушлашга имкон йсқ, негаки сзимнинг имтихоним бслмаса ҳам сзимдан катта кафедрадош сқитувчиларнинг оладиган имтихонларига ёрдамлашаман. Машаққатли касб, деганлари шу скан.
   Тушликдан сснг охирги имтихонни олдим. Тсғриси чарчабман. Талабалик йилларинг имтихонни домлалар учун бу қадар қийин кечишини билмаган сканман. (Қаёқдан ҳам билардим!) Мана, снди сзимнинг чекимга тушиб турибди. Институт — жиддий даргоҳ. Чидашдан бошқа чора йсқ.
   Тсртинчи қаватнинг нариги четидаги орқа сшикка чиқадиган зинадан ҳеч ким юрмайди. Орқадан чиқиш сшиги беркитилган. Ластроғига тушиб шу ҳаёллар билан сигарета чекиб турганимда бирдан телефоним жиринглаб қолди. Аотаниш номер. Кстардим.
-   Алло...
У томондан аёл кишининг овози келди. Аши каттароқ ксринади. Овозини мулойимлаштиришга уринаётгани сезилиб турибди. "œАлло", дейиш одобдан смас, салом бериш — топ стди, товоқ синди кабилида бслади. Аиҳост "œЛаббай", дедим.
-   Тслқин Сафаров, деганлари сизми?
-   Менман, ҳизмат опа.
-   Мани танимадизми?
Тавба, шунақаси ҳам бсларканда? Ўзи исмимни менсимай ссраганидан асабим қсзиб турганда тағин бунақа муомала. Қайёқдан танийман?!
-   Йсғ-а, танимабма, - дедим.
-   Шунақами? Унда сшитинг. Ман, А оза опайиз бсламан.
-   А оза опам? Узр, мени бунақа опам...
-   Тавба, бу қанақа гап-а? Мани танимасас? Майли, гапни чувалаштирмайлик. Танимасайиз гаплашиб бслганимиздан кейин деканиззи олдига кириб, А оза опам салом дедилар, денг. Ҳа, танимаганиззи ҳам айтинг, ҳоп?
-   Ҳоп... йсғ-е... сзи сиз...
-   Ука ссрарсиз. Менга қаранг. Уф... сиз сзи Ф. факультетида дарс берисизми?
-   Ҳа, мен ҳалиги снги...
-   Етарли. Хуллас, 3-курс А гуруҳида манга қарашли бир қиз сқийди. Оти нимайдис? Гсзал, йсқ, Гсзалмас. Ҳа, мана, Говҳар. Орзиқулова Говҳар.
-   Ҳсш?..
-   Шу қизни баҳосига бир қараб қсссиз. Манимча унга беш керак. Тушундингизми?
-   Лекин мен... сизни танимасам...
-   Ҳей! Менга қаранг. Мен шу пайтга қадар сизга схшаган "œоддий аскар"ларга илтимос қилмаганман. Деканиз билан тсғридан тсғри гаплашадиган одамман. Лекин охирги пайтлар илтимосномаларим кспайиб кетди. Тилим қисилмаслиги учун.
-   Мен сизни танимасам. Қандоқ қилиб...
-   Ука, снги скансиз. Мени кимлигимни любой домладан ссранг, айтади. Ҳал қилиб менга телфон қилинг. Шу номерга.
-   Ахир сиз...

Qayd etilgan


Nurdinboy  31 Yanvar 2011, 16:56:57

Тамом. У ёғдан фақат қисқа гудокларнинг саси келди ҳалос. Минг лаънат бу сессис деганларигасм! Ўзи бу қандай ташкилот-а? Хотин одам буйруқ берсаса! Сигаретамнисм чала-чулпа чекиб-чекмай асабийлашганча кафедрага кирдим. Хонада биргина Шойимқул ака стирибди. Унинг ҳам авзойи бутунга схшамайди.
-   Ҳа ука, кайфинг йсқ, - қаламини тиқиллатганча гап бошлади.
-   А­, ксрмайсизми буларни.
-   Талабаларними?
Қойил-е икки оғиз гапимдан дарров илғади. Барибир тажрибали сқитувчида.
-   Ҳа-да...
-   Илтимосномалардан келдими?
-   Минг лаънат!
-   Ҳа ука-с, бу ҳолва. Мана мен. Ҳозирнинг сзида бунданам баттарини ксриб чиқаспман. Дийданг ҳам қотиб кетаркан.
-   Тсғрику-с...
-   Оғирроқ бсл ука, оғирроқ бсл. Анави учинчи курсларнинг оҳирги гуруҳини биласан-а? Биласан. Ҳозир сша гуруҳдан имтихон олиб чиқдим.
-   Тез чиқибсиз.
-   А асво. Бундан расвосини ксрмаганман. Атиги олтитагинаси "œтанка" сурмаган. Бу номардлар, сша "œтанка"ларинисм нуқул танишлардан топганда.
-   Сиз нима қилдиз? Қизиқиб ссрадим.
-   Аима қиламан? Қсйиб бердим баҳосини.
-   Қолганларичи?
-   Қолган олтитасими? Ҳа, ука, мен тсртта талабадан имтихон оладиган ахмоқманми? Уларга ҳам айтган баҳосини қсйиб бердим. Гуруҳда сқийдиганлари йсқ смас, бор. Битта, нари борса иккита. Ома шу гуруҳ бутун факультетни кудиргани куйдирган. Бу "œкср"лар бир-бирини тоза топганда.
-   Шоимқул ака. Бу, А оза опа деганлари ким?
-   А­ҳ... ҳе... жа ёмонидан учрабди-ю. Уни танимасмидинг?
-   Қаёқдан таний. Исмини биринчи марта сшитиб туришим.
-   У ... жойда ишлайди. Обрсси катта хотин.
-   Ўша обрсси катта телефон қилиб...
-   Илтимос қилди шундайми?
-   Шунақа.
-   Сен нима дединг?  - Шойимқул ака истеҳзоли жилмайганча тикилди.
-   Гапиргани қсймади. Хотин киши иш буюрса жа алам қиларкан. А­ҳ бунақаларни замон кстаргандами...
-   Ҳа, буларни масаласи қийин. Кеча сзинг ксрдинг. Бир семестр дарсимни бир тийинга илмай келган боланинг номини айтиб нариги факультетда ишлайдиган синфдошим қснғироқ қилди. Жисни скан. Тилимни ғирчиллатиб тишладим. Ишонасанми, қонаб кетди. Бу срамаслар бир кун келиб сқинларинг билан уриштириб қсймаса гсргайди.
-   Мен нима қилай ака?
-   Чекингга тушса чекчайма. Шуни билки, ҳозир сен катта иккита йслнинг бошидасан. Қаршингдаги икки йслдан қайси бирига юриш — сенинг қароринг. Бошланишидан жиловни маҳкам тутиш ҳам бсш қсйиш ҳам айни дамда сзингнинг қслингда. Муҳими, танлаш имконистида адашмаслигинг.

Qayd etilgan


Nurdinboy  31 Yanvar 2011, 16:57:43

Имтихон тугаган ксринади, зал талабаларнинг шовқини билан тслиб кетди. Ҳали униси сшикни очган, ҳали буниси. Шойимқул ака шарт срнидан турди-да, сшикни шаҳд билан очиб ташқарига чиққанди ҳамки, гсё залдаги талабалар "œпирр" стиб учиб кетгандек тинчиб қолди. Шундоқ қатиққсл домлага қиладиган муносабатларини қаранг. Мен ким бспман. Йсқ, бунақаси кетмайди. Шу сйлар билан иккиланиб ҳам стирмай устозимга қснғироқ қилдим.
-   Ҳа шоир...
Қаранг-а сезмаганимни. Лаҳзалик сйларимни домламнинг ссзлари тарқатиб юборди.
-   Саломалайкум домла. Тинчмисиз?
-   А аҳмат, ҳа тинчликми?
-   А­, ксрмайсизми? — деганча дарров муддаога ста қолдим — шу узун гапнинг қисқаси... — бугунги бслиб стган воқеани айтдим.
-   Шунақада сғлим. Ўзинг ҳам сқигандингку институтда, ё снгиликми?
-   Бунчаликмасда снди.
-   Ҳаммасм сенмас, Тслқин. Кутубхоналардан ташқаригасм чиқиб туриш керагиди. Тсрт йил бакалавр, икки йил магстрни сқиган, уч монографиснинг муаллифи бсла туриб, теран ақлиз шу нарсаларга етмасмиди?
-   Илғаган домла, лекин...
-   Бслади, ҳаётда бундан баттарларисм бслади. Шунинг учун ҳам айтгандим аспирантурани фанлар академиссидан ол, деб. Институт сиздек илм бандалари учун — жиннихона. У ерда ишлаш учун метин ирода керак бслади. Ҳамманисм қслидан келавермайди. А­нди юрасанда, сзидан бошқа бир олам ксрдим, дес.
-   Домла, бу А оза опа деганлари ким сзи?
-   Ана ҳалос. Танимайсанми?
-   Ҳозир сшитдим.
-   Бугун, тсғрими? Мени сшит. Сен сзинг сқиган мактабни сслайсанми?
-   Албатта.
-   Мени мактабдаги оҳирги иш пайтларимда сен биринчи синф сдинг. Ўша пайтлари мактабда дарсга кирмай майдончада сйнаб юрган, тспалон қилган болаларни кетидан чопиб юриб уларни дарсга киритадиган вожатий опаларинг бсларди, сслайсанми?
-   Йсқ, унчалик смас.
-   Ўша вожатийнинг исми А аҳима Лслатова ҳозир А оза Лолатовна бслган.
-   А­, сзимизни А аҳима опами?
-   Ана танидинг. Ўша опанг шаҳарлик бир каттаконга иккинчи хотин бслиб тегиб кетган. Юриб-юриб ҳозир ... ташкилотиниг катталаридан бири бслиб қолган.
-   Бслди, бслди. А­нди тушундим.
-   Тушунганинг схши, лекин сен Тслқин, улар билан скаришма. Яхшиси ҳалисм кечмас. Бу ёққа келсанг аспирантурангни Фанлар академиссига ксчирамиз. Сени жойинг бу ерда.
-   Майли домла, ома мен шу сессисни ҳал қиволай. Битгани ҳамоноқ олдизга стаман.
-   Шундоқ қил. Ҳа-с, мен диссертаяис ҳимоссига киришим керак. Танаффусни олимлар билан мунозарага смас, сенга бағишладим. Кечроқ уйга ст, бафуржа...
Тағин қисқа гудоклар садоси. Лекин бу сафаргиси бошқача снграспти. Ҳали мендан ксради бу вожатий. Шундай дедимда, журналдан Орзиқулова, деганларини топиб тсғрисига бир ойлик стипендисдан "œмаҳрумлик" маъносини англатувчи узун чизиқ тортдим.

***

Qayd etilgan


Nurdinboy  31 Yanvar 2011, 16:58:25

***
Орадан икки кун стмай мени декан йсқлаётганини айтишди. Бордим. А­шикни тақиллатганча салом бериб кирдим. Тсрида декан. Қаршисидаги стулда юзи чала ғижимланган қоғозни сслатувчи, сочларини мусичанинг учсидай юмалоқ қилиб олган, буғдойранг (лекин упанинг кучи билан мисоли арвоҳранг), елликларни уриб қсйган аёл стирарди. Ўша!
-   Келинг Тслқинжон. Бу йигит — декан шундай дес қсли билан мени ксрсатиб гапида давом стди, - факультетимизнинг ёш аспирантларидан. Десрли олим, истеъдодли йигит.
Опа сса қошларини чимирганча менга қаради-да:
-   Сиз бизни рад стганакансиз, мана, сзимиз келдик. Албатта кичкина бошлар билан.
-   Олимларнинг ёмони амирларни зиёрат қилаги, амирларнинг схшиси сса олимларни зиёрат стганидир, дейишган машойиқларимиз.
-   Демакки олимликка даъвогарсиз? Ҳалиттан сзингни олим санаб юбормадингизми?
-   Ўзимни олим деган бслсам, сизни амир дедим опа!
Бир-биримизни танимаган ҳолда бундай оҳангда гаплашишимиздан ажабланган декан Ибрат ака индамай бизни тингларди.
-   Амирларни, съни катталарни катталигини билганингиз схши, аммо фарқингизни билмаспсиз.
-   Ҳозиргина айтдим сизга. Майли, такрор айтаман. Фақирнинг сшигига келган амир нақадар ҳуш, аммо амирнинг сшигига борган фақир нақадар ноҳушдир.
-   А­й ука! Мен лекяис сшитгани келмаганман, балки сзимни бир танитиб қсйишга келганман.
У шундай дес қошларини чимириб менга олайиб қаради. Туртиб чиққан исклари ва юзларига суртган упасининг салмоғи барибир унинг ёши стганлигини беркитолмасдилар. Бироқ дадил аёл сди. Ўз дадиллигини йсқотмаган ҳолда.
-   Мен, А оза опайиз бсламан, - дес стирган срнидан қслини чсзди.

Qayd etilgan


Nurdinboy  31 Yanvar 2011, 16:59:50

Асло гангимадим. Олдиган бориб менга узатган ингичка, қуриган дарахтнинг шоҳларига қслларини дадил сиқиб:
-   Мен ҳеч қандай А оза опани танимайман ҳам, билмайман ҳам, дедим.
-   Вой, бу бола нима деспти сзи Ибратжон.   
-   Тслқинжон! Ахир бу нима деган гап-а? - ҳалиттан буён жим турган декан бирдан срнидан туриб кетди. "œОпам"нинг юзлари сса баттар тиришди. Бу сафар юзи тслиқ ғимжимланган қоғозининг сзи сди. Мен сса уларнинг гапларига сътибор ҳам бермай, сша туришларим билан жавоб бердим.
-   Мен аввал айтганимдай ҳеч қандай А оза опа, деганларини танимайман. Мен фақат бир вақтлар Охунбобоев номли 1-сон мактабининг залда тспалон қилсак, деворларга чизсак, дарсга кирмай майдончада сйнаб юрсак орқамиздан қувлаб уришиб юрадиган, катта танаффусларда мактаб радиосида бизга бир нималарнидир гапириб берадиган вожатий А аҳима опанигина танийман.
Гапим тугаши биланоқ бошлаганимдан буён ҳайрати ошиб бораётган А оза опа шарт срнидан туриб:
-   Ширмонбулоқданмисан!? — деб юборди.
-   Ҳа, сша тарафданман, - дедим.
-   Тавба, мағрурлигинг сзимиз томонларнинг исини келтираётганди. Қани  мундоқ стирчи.
У шундай дес тсғрисидаги сриндиқни ксрсатди.
-   Кимнинг сғилсан?
-   А­ркинбой дсхтирри.
-   А? Ҳалиги А­ркин акани-с?
-   Ҳа, сша кишини. Танийсими?
-   Таниганда қандоқ. Яқинда даданг мани ойимни ксзларини...
-   Анави қиз кимиз бсларди — мен ҳам атай ссзини кесдим.
-   А­, қсйсангчи. Арзимайди...
Бу ёғини айтишим шартмасдир. Бир димоғдор раҳбар аёлнинг кечмишини билганим, съни озроқ бслсада тажрибам хотин кишининг олдида сгилишдан қутқариб қолди. Муҳими, мен жиловни бошиданоқ маҳкам тутдим.
Nuriddin O'ktamov

P.S. Bu mening hikoyam. Fikrlaringizni kutaman.

Qayd etilgan


CHAMPION  10 Fevral 2012, 23:58:26

yahshi hikoya. Agar boshqa qahramonlarning xarakterlari haqida ozgina to'htalib o'tganingizda nur ustiga a'lo nur bo'lar edi.

Qayd etilgan


Mr_NoNe  02 Mart 2012, 20:29:34

JOYIB HIKOYA EKAN

Qayd etilgan