Muallif Mavzu: Samarqand tumani haqida ensiklopediyalarda  ( 5325 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

muxbir

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 30
  • -oldi: 43
  • Xabarlar: 2127
  • Jins: Erkak
  • Correspondent
Samarqand tumani haqida ensiklopediyalarda
« : 20 Yanvar 2010, 13:31:18 »
САМАРҚАНД ТУМАНИ — Самарқанд вилоятидаги туман. 1926 й. 29 сент.да Юқори Даргом номи б-н ташкил этилган. Шим.дан Оқдарё, шим.шарқдан Жомбой, шарқдан Булунғур, жан.дан Ургут, ғарбдан Нуробод, Пастдарғом туманлари б-н чегарадош. Майд. 0,48 минг км2. Аҳолиси 256,2 минг киши (2004). Туманда 8 қишлоқ фуқаролари йиғини (Боғибаланд, Даштакиболо, Каттақўрғонариқ, Кулбапоён, Охунбобоев, Оғалиқ, Улуғбек, Қайнама) бор (2004). Маркази — Гулобод қишлоғи.

Табиати. Туман ҳудуди вилоятнинг жан.шарқий қисмида жойлашган. Зарафшон дарёсининг чап соҳилидаги водийда, шим.дан Самарқанд ш.га туташ. Туман асосан, тог олди рельефига эга, Оҳакли, Миронкўл ва қисман Сарикўл баланд текисликларидан иборат. Зарафшон дарёси туманнинг шим. қисмини қўшни Оқдарё туманидан ажратиб туради. Ўртача бал. 445 м. Адир, қир ва қисман қумли ерлардан иборат. Фойдали қазилмалардан тоғларда оҳактош, мармар, гранит, гипс, слюда ва вольфрам бор. Иклими кескин континентал. Ўртача йиллик тра 13,4°. Янв.нинг ўртача Ñ‚-раси 0,2°, июлники 25°. Энг ÑŽқори тра 42°—44°, энг паст тра —26°. Йиллик Ñ‘ғин 321 мм. Вегетация даври 215 кун. Тупроклари оч тусли бўз, ўтлоқи, ўтлоқиботқоқ, аллювиал тупроклар. Бу ерлар қадимдан обикор деҳқончилик Ñ€-нидир. Табиий ўсимликлардан қамиш, савағич, қиёқ, барди, рўвак, буғдойиқ, ажриқ, юлғун, шувоқ, янтоқ ва б. ўсади. Тоғларда арчазорлар, писта, ирғай, зирк учрайди, тоғ ўтлоқлари ва яйловлар бор. Ёввойи ҳайвонлар кам қолган: қушлардан каклик, булдуруқ, қирғий, лочин, бургут, калхат ва ҳ.к. бор.

Аҳолиси, асосан, ўзбеклар, шунингдек, тожик, рус татар, корейс ва б. миллат вакиллари ҳам яшайди. Аҳолининг ўртача зичлиги 1 км2га 533 киши (2004).
Хўжалиги. Туман хўжалиги, асосан, Самарқанд ш. аҳолисини сабзавот ва полиз экинлари, боғ, токзор, чорвачилик ва паррандачилик маҳсулотлари б-н таъминлашга ихтисослашган. Саноат, транспорт, алоқа корхоналари бор. С.Ñ‚.да 828 хусусий корхона бўлиб шулардан 88 таси йирик, 27 таси ўрта, 93 таси кичик ва 620 таси микрофирмадир. Улар савдо, умумий овқатланиш, кийим тикиш, пойабзал, телерадиоаппаратура, автомобиль ва мебелларни таъмирлаш, маиший хизмат кўрсатиш б-н шуғулланади.

Қ.Ñ….нинг етакчи тармоғи—деҳқончилик. Туманда 9 ширкат ва 1 жамоа, 419 фермер, 2 хусусийлаштирилган чорвачилик фермер хўжаликлари мавжуд. Суғориладиган ерлар 17,8 минг га, шундан 7,8 минг га ерга донли экинлар, 4,9 минг га ерга пахта, 2 минг га ерга сабзавот, 2,9 минг га ерга озуқа экинлари экилади, шунингдек, картошка, полиз экинлари ҳам етиштирилади. Хўжаликлари Чап Қирғоқ, Магистрал, Дарғом каналлари ва Зарафшон дарёсидан сув олади. Туманда қорамол, қўй ва эчки, парранда боқилади.

С.Ñ‚.да 2002/2003 Ñžқув йилида 66 умумий таълим мактабида 55 мингдан зиёд Ñžқувчи, 3 ўрта махсус Ñžқув юртида 1270 Ñžқувчи таълим олди. 78 кутубхона, маданият уйлари, 73 спорт майдони, Оғалиқ тоғи сойлари атрофларида дам олиш масканлари бор. Туманда 6 касалхона, 10 даволаш муассасаси, 17 фельдшеракушерлик пункти, 15 қишлоқ врачлик пункти мавжуд бўлиб, уларда 222 врач ишламоқда.
1947 й.дан туман «Ð¨Ð°Ñ€қ тонги» газ. нашр қилинади (адади 1000).

«ÐŽÐ·Ð±ÐµÐºÐ¸ÑÑ‚он Миллий Энциклопедияси»Ð´Ð°Ð½
Xabarlar ummonida biz bilan birga...

 

Ulug'nor tumani haqida ensiklopediyalarda

Muallif muxbirBo'lim Andijon viloyati

Javoblar: 0
Ko'rilgan: 5770
So'nggi javob 20 Iyul 2009, 09:36:12
muallifi muxbir
Oqoltin tumani haqida ensiklopediyalarda

Muallif muxbirBo'lim Sirdaryo viloyati

Javoblar: 0
Ko'rilgan: 5632
So'nggi javob 20 Iyul 2009, 09:35:04
muallifi muxbir
Furqat tumani haqida ensiklopediyalarda

Muallif MargilanetsBo'lim Farg'ona viloyati

Javoblar: 0
Ko'rilgan: 6209
So'nggi javob 02 Avgust 2006, 07:17:28
muallifi Margilanets
Oltiariq tumani haqida ensiklopediyalarda

Muallif MargilanetsBo'lim Farg'ona viloyati

Javoblar: 7
Ko'rilgan: 7358
So'nggi javob 20 Iyul 2009, 09:23:22
muallifi muxbir
Samarqand shahri haqida ensiklopediyalarda

Muallif muxbirBo'lim Samarqand viloyati

Javoblar: 34
Ko'rilgan: 42564
So'nggi javob 14 May 2010, 15:49:41
muallifi AbdulAziz