Muallif Mavzu: Sirdaryo tumani haqida ensiklopediyalarda  ( 5506 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

muxbir

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 30
  • -oldi: 43
  • Xabarlar: 2127
  • Jins: Erkak
  • Correspondent
Sirdaryo tumani haqida ensiklopediyalarda
« : 20 Yanvar 2010, 14:10:43 »
СИРДАРЁ ТУМАНИ — Сирдарё вилоятидаги туман. 1939 й. 10 фев.да ташкил этилган. Шим.шаркдан Тошкент вилояти, жан.шаркдан Сайхунобод, жан.дан Гулистон туманлари, ғарбдан Қозоғистон Республикаси б-н чегарадош. Майд. 0,55 минг км2. Аҳолиси 110,5 минг киши (2003). Туманда 2 шаҳар (Сирдарё, Бахт.), 9 қишлоқ фуқаролари йиғини (Малик, Пахтазор, Сирдарё, Турон, Усмон Юсупов, Халқобод, Чолтўқай, Шоликор, Ҳақиқат) бор. Маркази — Сирдарё ш.

Табиати. Ер юзаси пастбаланд текисликлардан иборат (ўртача бал. 240 м), шим.шарқ томонга бир оз кия. Ер ости сувлари юза, шўр. Туман ҳудудининг шим. шим.шарқтомонидан Сирдарё, ғарб томонидан Киров номли каналнингўнгтармоқлари ўтади. Оқова шўр сувлар чиқариб юбориладиган канал, ариқзовур бор. Иқдими кескин континентал. Июлнинг ўртача Ñ‚-раси 27°—29°, энг ÑŽқори тра 42°, янв.нинг ўртача Ñ‚-раси —4°, энг паст тра —33°. Вегетация даври 195—200 кун. Йиллик Ñ‘ғин 260—280 мм. Тупроқлари бўз, аллювиал, ўтлоқи ботқÑ€қ ва шўрхок тупроқлар. Ёввойи ўсимликлардан шувоқ, янтоқ, шўра, қўнғирбош, қиёқ, қоражусан, оқбош, қамиш, ҳар хил буталар, тол, жийда терак ва б. ўсади. Ёввойи ҳайвонлардан, чиябўри, тулки, бўрсиқ, қуён, ондатра, каламуш, калтакесак, илон; паррандалардан ўрдак, тустовуқ, калхат, чуғурчиқ; сув ҳавзаларида ҳар хил балиқлар бор.

Аҳолиси, асосан, ўзбеклар, шунингдек, тожик, татар, қозоқ, рус, корейс ва б. миллат вакиллари ҳам яшайди. Аҳолининг ўртача зичлиги 1 км2га 201 киши. Қишлоқ аҳолиси 75,7 минг киши, шаҳар аҳолиси 34,8 минг кишидан зиёд (2003).

Хўжалиги. Туман хўжалиги, асосан, қ.Ñ….га ихтисослашган. С.Ñ‚.да 160 кичик ва хусусий корхона, 3 қўшма корхона бор. Саноат корхоналаридан Тошкент машинасозлик з-дининг филиали, қурилиш ташкилотлари, 5 автокорхона, РеФДепо мактаб ва спорт жиҳозлари, сут, гуруч, 2 пахта тозалаш ва нон з-длари, Янгийўл пойабзал Ñ„-касининг филиали, босмахона, қандолатчилик, квас ва лимонад и.ч. корхоналари, Сирдарё ш. бозори фаолият кўрсатади.
Қ.Ñ….нинг етакчи тармоғи — пахтачилик, 12 ширкат, 793 фермер хўжалиги бор. Тумандаги суғориладиган ер майдони 27502 га, шу жумладан, 14760 га ерга пахта, 8666 га ерга дон, 890 га ерга беда, 68 га ерга сабзавот ва полиз, 1241 га ерга ем-хашак экинлари экилади. 1051 га ер мевазор ва токзор. Туман жамоа ва шахсий хўжаликларида 24990 қорамол (шу жумладан, 10152 сигир), 10610 қўй ва эчки, 4,4 минг парранда, 834 от боқилади.
С.Ñ‚.да 32 кутубхона (296 минг китоб), 16 клуб ва маданият уйи ишлаб турибди. 45 умумий таълим мактаби [(шу жумладан, 1 бошланғич, 6 тўлиқсиз таянч, 38 ўрта умумий таълим (шундан 1 ихтисослашган ўрта мактаб)] бўлиб, уларда 24456 Ñžқувчига 1813 Ñžқитувчи таълим-тарбия бермоқда. Касб-ҳунар лицейи, 2 касб-ҳунар коллежи, Сирдарё педагогика коллежи, 2 касб-ҳунар мактаби, мусиқа ва санъат, 3 спорт мактаби мавжуд. Марказий стадион, бир қанча спорт майдонлари ва спорт иншоотлари бор. Туманда марказий касалхона, туғруқхона, шошилинч тиббий ёрдам бўлими, фельдшеракушерлик пунктлар, қишлоқ врачлик амбулаториялари, дорихона ва б. тиббий муассасаларда 201 врач, 1005 ўрта тиббий ходим ишлайди. Туман ҳудудидан Катта Ўзбекистон тракти ўтади. 2004 й.дан Тошкент — Самарқанд йўналишида катнай бошлаган электр поезди, Гулистон — Тошкент электр поезди, Сирдарё ст-яси орқали Тошкент — Андижон — Наманган, Тошкент — Жиззах, Москва — Душанба поездлари ўтади.
1963 й.дан «Ð¡Ð¸Ñ€Ð´Ð°Ñ€Ñ‘» туман газ. чиқади (адади 2635).

«ÐŽÐ·Ð±ÐµÐºÐ¸ÑÑ‚он Миллий Энциклопедияси»Ð´Ð°Ð½
Xabarlar ummonida biz bilan birga...

 

Ulug'nor tumani haqida ensiklopediyalarda

Muallif muxbirBo'lim Andijon viloyati

Javoblar: 0
Ko'rilgan: 5929
So'nggi javob 20 Iyul 2009, 09:36:12
muallifi muxbir
Oqoltin tumani haqida ensiklopediyalarda

Muallif muxbirBo'lim Sirdaryo viloyati

Javoblar: 0
Ko'rilgan: 5808
So'nggi javob 20 Iyul 2009, 09:35:04
muallifi muxbir
Furqat tumani haqida ensiklopediyalarda

Muallif MargilanetsBo'lim Farg'ona viloyati

Javoblar: 0
Ko'rilgan: 6356
So'nggi javob 02 Avgust 2006, 07:17:28
muallifi Margilanets
Oltiariq tumani haqida ensiklopediyalarda

Muallif MargilanetsBo'lim Farg'ona viloyati

Javoblar: 7
Ko'rilgan: 7631
So'nggi javob 20 Iyul 2009, 09:23:22
muallifi muxbir
Sirdaryo shahri haqida ensiklopediyalarda

Muallif muxbirBo'lim Sirdaryo viloyati

Javoblar: 2
Ko'rilgan: 7171
So'nggi javob 20 Yanvar 2010, 14:07:52
muallifi muxbir