Muallif Mavzu: ҚОРА ЗИРК  ( 1958 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

Mutakallim

  • Newbie
  • *
  • Xabarlar: 8
ҚОРА ЗИРК
« : 12 May 2010, 11:35:40 »
Июл ойининг жазирама кунларидан бири. ҚуÑ‘ш уфққа яқинлашиб қолганлигига қарамай, ҳавонинг тафтидан олов уфуради. БотаÑ‘тган қуÑ‘шнинг нурлари тоғ чсққиларида яллиғланиб сзгача товланади.
Биз шаҳардан келган меҳмонлар билан тоғ саÑ‘ҳатидан қайтиб келаяпмиз. Улар билан тоғларнинг гсзаллиги, ундаги ҳайвонот ва наботот олами ҳақида Ñуҳбатлашиб келар эканмиз, шунда меҳмонлардан бири: “Вой, буни қаранглар”, - дея бутазор томонга ишора қилди. Ҳаммамиз беихтиÑ‘р сша томонга қарадик. Дарҳақиқат, буталар орасидан шиғил мевалари шохларида алвондек товланиб турган зирк бутаси ксзга ташланиб турарди. Йсл қопчаларимизга зирк меваларидан жойлаб йслда давом этар эканмиз, энди Ñуҳбат мавзуси зиркка ксчган, ҳар ким сз билганича унинг доривор хуÑусиятлари ҳақида гапирар эди. Суҳбат асносида бу доривор неъматнинг сзим билмаган жиҳатларини ҳам эшитар эканман, менда бу ссимликнинг хуÑусиятларини яхшироқ срганишга қизиқиш пайдо бслди.
Шундан сснг зиркннг доривор хуÑусиятлари ҳақида қишлоқдаги кексалардан, тоғдаги гиÑ‘ҳларнинг доривор жиҳатларини яхши билувчи кишилардан ҳамда табобатга оид китоблардан маълумотлар тсплай бошладим. Натижада, зиркнинг қуйидаги хуÑусиятларга эга эканлигини билиб, сизга илиндим.
Зирк (қорақанд, срисча номи «барбарис продолговатый») кспгина хасталикларга даво сифатида қадим замонлардан халқ табобатида фойдаланиб келинган. Мамлакатимиз ҳудудида унинг сн иккига яқин тури учрайди, халқ табобатида эса саккиз хили кенг қслланилади. Зиркнинг энг ксп ишлатиладиган тури учта бслиб, улар қора, қизил ва оддий зирклардир. Табобатда зиркнинг илдизи, барги ва мевасидан дориворлар тайёрланиб фойдаланилади.
Қора зирк мевалари халқ табобатида асаб фаолияти Ñустлашганда, ÑŽрак қувватсизланганда, сариқ касалликда, хафақон дардини даволашда қслланилади. Шунингдек, иситмани туширувчи, чанқоқ қолдирувчи, иштаҳа уйғотувчи, ст ҳайдовчи, ич Ñурувчи ва яллиғланишнинг олувчи хуÑусиятлари бу неъматнинг беназирлигидан далолатдир. Илдизидан тайёрланган қайнатма халқ тилида “қиÑ‘ми зирк” деб аталади ва бод, ревматизм, ошқозон – ичак ва ксз касалликларида яхши самара беради. Оғиз бсшлиғи касалликларида эса у билан чайиш яхши наф беради. Бундан ташқари шамоллашда терлатувчи восита сифатида қслланилади. Шунингдек, хафақон (гипертония) ва аÑ‘ллар жинсий аъзолари яллиғланишида ҳам яхши даводир. Баргидан тайёрланган дамлама талоқ шишида, жигар хасталикларида қслланилган. Илдизининг псстлоғидан тайёрланган дамлама ст тоши, буйрак хасталикларида фойда беради.
Ибн Сино сз тажрибасида қора зиркнинг заҳар кучини кесадиган, жароҳатлар битишини тезлаштирадиган, қон кетишини тсхтатадиган восита сифатида ишлатган.
Замонавий тиббиÑ‘т зиркдан тайёрланган дориворларни ст пуфагининг айрим хасталикларида ишлатади. Бундан ташқари унда тош бслганда пайдо бслувчи оғриқларни енгиллатувчи ҳамда ст ҳайдовчи восита сифатида қслланилади.


Mutakallim

  • Newbie
  • *
  • Xabarlar: 8
Re: ҚОРА ЗИРК
« Javob #1 : 12 May 2010, 11:36:47 »
Ð¥алқ табобатида зиркдан қуйидагича фойдаланилган:

Қора зирк баргларидан 1:10 нисбатда тайёрланган дамлама яллиғланишга қарши ҳамда ст ҳайдовчи доривор сифатида овқатдан олдин бир ош қошиқдан кунига уч – тсрт маҳал ичилса, сз самарасини ксрсатади.

*****

Зирк псстлоғи ёки Ñ‘ш новдаларини олиб, устидан ботиб турадиган даражада Ñув қуйилади. Сснгра сттиз – қирқ дақиқа қайнатилади. Қайнатма тайёр бслгач тоза идишга қуйиб олинади ва тиндирилади. Шундан сснг бу қайнатма қуÑŽқ ёки қуруқ зирк экстракти ҳосил бслгунга қадар паст оловда яна қайнатилади. Ҳосил бслган доривордан синган Ñуякларни даволашда ҳамда бсғим ва мускуллар оғриганда нсхатдек ёки буғдой донидек миқдорда олиниб, кунига икки – уч маҳал ичиш тавсия қилинади.

*****

Қора зирк меваларидан икки ош қошиғи чорак литр Ñувга солинади ва қайнатилади. Йигирма – сттиз дақиқа қайнагач, дамлаб қсйилади. Сснгра Ñузиб олиниб, Ñурункали ст пуфаги яллиғланишининг ремиссия даврида овқатдан олдин ярим ёки бир пиÑ‘ла миқдорида кунига икки – уч маҳал ичилади.

*****

Юқорида санаб стилган касалликларнинг айримларида зиркнинг меваси ёки баргларидан қайнатма ва дамламалар тайёрланиб фойдаланиш мумкин. Бунинг учун бир стакан зирк меваси ярим литр Ñувга солиниб қайнатилади. Қайнатма тайёр бслгач, докадан стказиб олинади ва кунига бир – икки ош қошиқдан икки – уч маҳал ичилади. Бу дориворнинг таъсирига қараб камайтириб ёки кспайтириб борилади.

Манба: www.tib.uz