Akrom MALIK ijodidan...  ( 6318 marta o'qilgan) Chop etish

1 2 B


Akrombek  26 Iyul 2010, 15:18:44

АШ ЮА АК ВУЛҚОАЛАА И

Елкадаги вазифа
Ўзбекистоннинг сртанги куни, жаҳон саҳнасида қанчалик юксалиши бугунги ёшларнинг иқтидори, тафаккури, салоҳистига боғлиқ. Аш авлоднинг елкасида халқимизининг тарихий шон-шуҳратини тиклаш, билимда, барча соҳада олдинда бслиш юки турибди. Биз, ёшлар бу юкни кстаришга, бурчимизни адо стишга қанчалик тайёрмиз? Чунки Вақт ҳадемай қслимизга ворисликдан ҳожаликка стганимиз тсғрисидаги гувоҳномани тутқазади.
Зерикиш, мақсадсизлик...
ва илдиз
Ашларнинг ички дунёси қандай? Уларнинг сй-фикрлари, муаммоларида нималар намоён?
Бу борада сзимдан тажриба қилиб ксраман: сзим нимани истаспман? Ўзимга ишончим борми? Ўзимга холис, бегона ксз билан баҳо бера оламанми? Вазистни тсғри англаб, шунга мутаносиб иш юритишга фаҳмим тайёрми?
Катта ёшдагиларга кснгли очмаган тенгдошларим қалбидаги сир-асрорларини жудасм схши ҳис қиламан, жойи келса сзларисм айтишади.
Кузатишларимдан хулоса қилдимки, ёшлардаги пок чеҳра улғайгани сари тош дийдага айланиб бораркан. Катталар олами сзлари қандай бслса, бизларни ҳам худди шундай қиёфага келтиришаркан.
Ўртоқларимнинг, дсстларимнинг ссзларига қулоқ тутаман: турли "œсоткалар", автомобиллар, албатта, қизлар (қизлар даврасида йигитлар  ҳақида гап бслса керак;), кинофилмлар тсғрисида тортишадилар, баҳслашадилар.
Уларнинг кснглида фақат моддий олам ташвиши смас, инсон учун муқаддас ва сирли саналган туйғулар ҳаам тслқинланиб турса-да, бу ҳақда камдан-кам гап очилади.
Кснгил, қалб онг учун мавҳум тушунча, лекин қалб хоҳиши ва онг буйруғи ҳаётимиз оқимини белгилайди, назаримда. Бу хоҳиш схшилик ҳам, меҳр ҳам, мурувват ва саховат ҳам ёки бузуқликка ундов, сзгаларнинг устидан ҳукм стказиш, ёвузликка буйруқ ҳам бслиши мумкин.
Аксаристи тенгдошларим кснглида, ҳа айнан кснглида... қандайдир бсшлиқ борга схшайди. Улар олийгоҳ талабаси, коллеж сқувчиси бсладими, уларнинг юрагида мақсадсизлик, умидсизлик, ишончсизлик шамоллари дайдиб қолади, баъзан.
Тенгдошларим орасида бекорчилар, безорилар, етимлар, егани олдида, емагани кетида бслганлар, тараллабедод қилиб юрганлари ёки дили орзуларга тслиб, келажакка умидвор нигоҳларини тикиб турганлари ҳам бор.
Баъзиси енгил феълли, ё ҳазилкаш, ё қизиққон бслса, баъзилари босиқ, ё қаҳри қаттиқ, ё писмиқ. Бироқ улар билан суҳбатлашсангиз, юрагидаги сширин туйғуларни қсзғашга муваффақ бслсангиз, у ерда чин севги, ота-онага меҳр, дсстга соғинч, схшиликка илинж борлигига гувоҳ бсласиз. Юзидаги қиёфа ва характер сса оила муҳити, ксча таъсири остида ниқобга айланган, бу ниқоб номардлик, ёлғончилик, қсрслик ҳам бслиши мумкин. Даҳшатлиси шуки, бу ниқобниннг бора-бора бутун қалбни қоплаб, А уҳни бсғиб қсйиш сҳтимоли бор. Аатижада ёшликдаги поклик ва самимист йсқолиб, срнини чиркинлик сгаллайди.
Одатда, инсонда мақсад бслса, у ҳаётда зерикмайди. Ашларни мақсадсизлик, тушкунлик қаърига отаётган нарса — уларни тушунувчи, далда ва таскин берувчи суҳбатдошнинг йсқлиги. Муаллим ҳам, ота-она ҳам, аксарист пайт сз фарзандлари билан юқоридан келиб гаплашадилар, биламизки, ниҳолга устидан смас, томиридан берилган сув схшироқ таъсир ксрсатади. Аатижада ссмир сз зерикишин ва мақсадсиз вақтини компютер, беҳаё ва жангари саҳнали кинофилмлар, клипларни томоша қилиш билан стказишни маъқул ксради. Уни тергаш ва жазолашда сса асосан, жеркиш ва бақиришдан фойдаланилади.
А­страданинг "œайби"
Шу сринда ҳозирги сстрадамиз тсғрисида ҳам тсхталмоқчиман. Биламизки, сстраданинг асосий мухлислари ёшлар, мусиқа сса инсон қалби ва тафаккурига кучли таъсир стказа олади.
Ашларимиз маънавий ҳаётининг ажралмас қисмига айланган сстрадамизнинг, сстрада қсшиқчиларининг мақсадлари нима?  Умуман, мақсаднинг сзи бормикин? Очиғи, менимча, "œМани Лейлам", "œОқ ксйлик, қора шимда", "œА­ркала, кечалар, тинмай..." деб бемаза гаплар билан гоҳ чийиллаб, гоҳ бсғилиб бақираётган ака-опаларимизда одамлар мени танисин, пулимни ашулага сарфласам, машҳур бсламан, деган нистдан бошқаси йсқ. Акс ҳолда, уларнинг қсшиқларида, клипларида шаҳвоний орзулар, сзбекчиликка, мусулмончиликка срашмайдиган "œрақс-у" ликиллашлар бслмас сди ёки уларнинг қсшиқларини сшитган одам сртанги куни учун снги қувват, снги орзу, снги мақсад олиши, оламнинг покизалиги ва дунёнинг асл қиёфасини англаши лозим сди.
Афсуски, мантиқсиз сатрлар, клиплар, хориждан ксчирилган мусиқа ҳам ёшларимизга бирор схши таъсир бермаётганини, балки кснгилхушликларга сргатиб қссётганини айтамиз. Бу "œюлдуз ва юлдузчалар" ТВга чиқиб олиб миллионлаб инсонларнинг вақтини олиш свазига заррачасм маънавий озуқа бермаспти.
"œЎзингни ксз-ксз қил,
сенга қойил қолишсин!"
Инсон кайфистида кимнидир сз хислати билан лол қолдириш истаги бор. Бу истак сзгача турмуш тарзи ва сзгача кийинишда кспроқ намоён бсла боради. Бу истакнинг ҳожаси нафс.
Аммо нафснинг сзига меҳнат ёқмайди. Бу риёкор истак кучи билан онгда одамлар сътиборида бслсанг, завқ оласан, зерикиш ва ёлғизлигинг чекинади, деган сй мустаҳкамланиб бораверади.
Шу боис ҳам ХХ асрнинг сснги чорагида дунё миқёсида турли ксриниш ва номлар остида пайдо бслган "œоммавий маданист" вакиллари сзларининг юриш-туриш ва сшашлари билан ғайритабиий манзараларни ксрсатишган.
Ўзбек йигити юз йил аввал узун ксйлак, кенг шалвор, сгнида сктак, белида қийиқ, оёғида махси, кавушда... қизлари атлас ксйлак-лозим, паранжи-чиммат, махси, кавуш, сирға, зебигардон, тиллақошлар билан безанган — беқиёс гсзаллик ва жозиба, одоб ва ҳаё ила намоён бслган. Бу таърифни берганимиз сабаби, у  пайтлари сзлик, мустақил фикр, ористи устунлик кучли сди феълимизда.
Ҳозир сса турли турмакдаги сочлар, ғалати-ғалати кийим-у пойафзаллар... бизларнинг характеримиздаги "œхазина"лар йсқотилганлигидан дарак бераётгандай.
Албатта, костюм-шим салобатли ксрсатади, спорт либослари енгил ҳаркатлар учун қулай, аммо қизларимиз кийиниш борасида жудасм очиқ. Муомала ва сзини тутиш ҳам шунга мос равишда. Уларнинг қандайлигини таърифламоқнинг ҳожати йсқ, албатта, чунки ҳар қадамда "œисботлар" етарли.
Шахсан бу менга ёқмайди, қизларимизнинг сширин бслиши керак бслган аъзолари "œлибослари" бслса-да, ошкора ксринади, у ерга сса кунига бегона нигоҳлар не ёмон хаёллар ила қарайди.
Кийиниш, аввало, саломатлик ташвиши бслса, кейин сса миллатга хос маданистдан дарак беради. Ҳолбуки, асосан қизларимизнинг кийиниш маданисти инсонни шаҳватга чорламоқ... каби хунук ҳолатларнинг хулосасини бермоқда. Йсқса, нима? Гсзалликми? Асло, чунки гсзаллик ҳамиша ҳаёда, слонғоч танада смас. ("œОчилиб кетган" қизларнинг ота ва акаларининг ксзларига парда тортилганми ёхуд ористларига жаноза сқилганми?) Аллоҳнинг жамоли ҳам пинҳонлиги учун биз У учун бетиним интиламиз-ку, ахир. (Мен бу сринда паранжи-чимматни, махс-кавушни ташвиқ қилмаспман, кийинишда ҳам миллий-замонавий, бизнинг минг йиллар давомида шаклланган қадристларимизни ксрсата билишимиз керак, демоқчиман.)
Йигитлар орасида ҳам қизларнинг қиёфасини сзида намоён қилиб юрганлари борлиги афсус ва ғазаб стига олов қалайди: ста, ста узун соч, қулоқлардаги зирак, бсйиндаги тилло занжирлар, жудасм тор, ёрқин рангли либослар... А­ркаклар, сзбек йигитлари доимо сзини тарбислашга интилган, мард бслган, ортиқча безак сса ғуруни слдиради, алпликни йсқотади...
Шунингдек, ҳар кунги чойхона, улфатлар даврасидаги гаштаклар, қспол муомала, сскинишлар ҳам срликка гувоҳлик бермайди, балки инсоний фазилатлар, ҳалоллик, тсғриссзлик ва мардлик чин одамийлик, халққа сғлонлик, Гсрсғли ва Алпомиш, Жалолиддин ва Соҳибқиронларга ворислик ҳуқуқини беради.
Бир тушунувчи қалб,
ҳамдард юрак муаммоси
Ашларимиз катта мақсадлар, енгилмас ишонч, завол билмас орзулар сгаси, ҳаёт ва турмуш машаққати, сшашнинг ёзилмаган қонунлари олдида ссанкирамайдиган, чуқур тафаккурли инсонлар бслиб улуғайиши учун меҳрибон ва аҳил оила, тушунувчи суҳбатдош керак. Бу дунё ва тирикчилик ташвишлари одамлардаги тушунувчанлик, бир-бирига қулоқ тутиш, ҳамдард бслиш каби хислатларни йсқотишга сабабчи бслаётгандек. Лекин тирикчилик ҳаёт мазмуни смас, у бугунга, сртага... қорин тсйишга керак, одамгарчиликнинг баҳоси мангуга берилади, охиратда ҳам шундан ссроқ бор.  
Аслида ожиз, нозик кснгли учун мол-дунё смас, бир чимдим меҳр керак, холос. Биз ёшлар аввало, кснгли покиза, тилаклари юксак одам бслайлик. Қолгани келаверади.
Тафаккур тсғри йсл ксрсатади
Юртбошимиз "œЮксак маънавист — енгилмас куч" асарида шундай дейди: "œМаънавист ҳақида ҳар қанча даъватлар, муҳим назарий фикрлар билдирилмасин, агар уларни жамист онгига сингдириш учун доимий иш олиб бормасак, бу борадаги фаолистимизни ҳар томонлама пухта сйланган тизимли равишда ташкил стмасак, мақсадга сришолмаймиз, съни инсон қалбига йсл тополмаймиз." (129-бет.)
Бу сринда нафис санъат ва адабиётни мунтазам ривожлантириб бориш назарда тутилган. Биз учун сса, доимо тафаккур билан узвий сқиш-изланиш, дунёнинг снгиликларидан хабардор бслиб туриш таалуқлидир. Шунингдек, сқинларимиз билан ҳамиша дсстона муносабатда бслиш бизга инсонлар қалбига йсл топиш имконини, муаммоларнинг ечимларини беради.
Оилада ҳам болани сзига ишонадиган қилиб тарбислаш, фарзандларнинг иқтидор кучига қараб мақсад топишига ксмак берилиши лозим.  
Сен замоннинг смас,
замон сенинг қслингда
Замон сзгармоқда, деган гап бор. Замон вақтдир, вақт минг йил олдингидек стмоқда, одамлар сса сзлари сратган снгиликларга қараб сзгармоқда, бир-бирларининг сзгаришларига сабаб бслмоқдалар. Бу сзгаришлар сса гоҳ ижобий, гоҳ салбий сканлигини тан олишга мажбурмиз.
Шу боисдан биз ёшлар уларнинг ижобийсини салбийлари ичидан танлаб, сз ҳаётимизга тадбиқ қилиб, олдимизда улкан йсл, сирли, синоатли йсл борлигини тушуниб, ишонч билан ҳаракат қилмоғимиз лозим.
Тенгдошим!
Сен сз ёшингдаги йигит-қизларга боқ: бири снги кашфиёт устида бош қотирмоқда, бири сқиш, билим олиш билан банд, бири сз кучини спортда намоён қилмоқда, менинг улардек мисм йсқ, дейсанми? Лекин сен ҳунар срганишинг, қурувчи, косиб, дурадгор ёки сз имконистинг даражасидаги касб сгаси бслишинг, ҳаёт зерикишларига чек қсйишинг мумкин-ку! Сен бахтга, қувончга лойиқсан.
Ватан — бу сен туғилиб ссган, ссингни таниган маскан. Кимсасиз слкалар бирор мавжудот сшамаса Ватан бслолмайди, бағрида одамлар бслган диёрларгина ватанлик мақомига кстарила олган. Биз Ўзбекистонда туғилдик, восга етспмиз, биз учун снг азиз туйғулар шу ерда юз очди, боболар хоки ҳам шу ерда, демак, биз худбин смас, балки атрофдагиларнинг ҳам ғамини еювчи, уларнинг ҳам ташвишини осон қилишга интилувчи бслишимиз керакки, токи шаҳримиз, маҳалламиз, оиламиз обод бслсин, қалбларда меҳр-у муҳаббат зиёдалашсин.  
Одамлар, мен сизларни фикрлашга, сз феълингиздаги манманлик, бефарқликни йсқотишга чақираман. Шунда муаммолар барҳам топарди, балки.
Акром МАЛИК.                      

Qayd etilgan


Akrombek  26 Iyul 2010, 15:23:12

А­ШИК ҚАЕА ДА (қайси уйникилиги қизиқтирдими?)

Бола 14 ёшгача катта ҳавас билан сқийди.
Кейин... У ёғи 15 ёш...
Болада, унинг кайфисти ва руҳистида инқилоб бошланади. Шу инқилоб унинг шахс сифатида шаклланишининг 80-90%ини ҳал қилади.
Шу даврда ссмир кснглига йсл топиш қийин бслиб қолади — ота-онага-да, сқитувчига-да...
А­й, сен сн беш Ашлик...
А­й, сен сн олти Ашлик...
А­й, сен сн етти Ашлик...
А­й, сен сн саккиз Ашлик...
Мен ҳали сендан йироқлашганим йсқ.
Мен сен билан диллашмоқчиман.

А­й, сен сн беш Аш!
Асабийлашспсанми?
Бир сримта гап топилмаётганлиги, тсғриси, асабийлаштиради... Сабаби, сенга битта кам, иккитаси сса ксп.
Ўзингга сътиборли бслиб қолдинг, тенгдошларингга сзингни ксрсатишни истайсан, масрурсан.

А­й, сен сн олти Аш!
Сенинг сн беш ёшдан фарқинг кам. Чунки ундан узоқлашиб улгурмадинг, ҳовлиқишинг, қизиётган қонинг... Оловсан!

А­й, сен сн етти Аш!
Оёғинг ерга тегмай қолган, бошингни осмон силасптими?

А­й, сен сн саккиз Аш!
Ҳамма нарсани англагандайсан, ксп нарсани биладигандайсан, доимо тсғри фикр юритадиганга схшайсан, айни пайтда сса, қсрқувми, шубҳаларми бор-да ичингда...

Бу — А уҳист.
Бу унинг синоати, унинг гуриллаши, юксалиши...
Таърифлар, ундалмалар бошингизни оғритган бслса, узр.
Ҳозир қандайсиз?
Зсрмисиз?
А­ҳтимол, тушкунликка тушгандирсиз.
А­ҳтимол, бағост шодондирсиз.
А­ҳтимол, ҳаммаёқ оқ-қорадай бир хил ксринаётгандир.
Ҳаммаси бслиши мумкин.
Барча туйғуларингиз, унутмангки, вақтнинг оёқлари остида қолиб кетишга маҳкум.
Барча туйғуларингиз бир-бирининг қотили. Севинч ғамнинг, ғам севинчнинг... Бир севинчдан кейин келган ундан кучлироқ севинч...
Аммо бир туйғу борки, "œкесса, кесилмас, чопса, чопилмас". Албатта, сос смас.
Мен сизга уни таърифлайман.
Бутун мавзуни шунга бағишлайман.
У — қалблар сшиги.  
У мангуликдан андоза олиб сратилган.
Соддароқ тушунтирайин-а...
Ҳаётдан мақсадингиз нима?
А­нг зср "œсотка" тутмоқчимисиз?
А­нг зср машина минмоқчимисиз?
А­нг зср уйларда сшамоқчимисиз?
Севгилингизга етишмоқчимисиз?
Балки, бошқачароқдир.
Муҳими, мақсадингиз бор бслса, сиз сшаспсиз, сиз борсиз.
 Юқоридаги ва шу каби мақсадлар сзингиз учун. Уларни, Худо хоҳласа, албатта, топасиз.
Санаб стганларимдан ҳам юксакроқ мақсад борки, уни қалб ксзи билан ксриб интилсангиз, бошқа мақсадларингиз ушалади, ҳатто пойингизга тскилади.
Фақат шарти — юксак мақсадни нист қилиш ва унинг йслида бетиним курашишдир.
А­нг юксак мақсад — одамларга схшилик илинишдир.
Ўйлаб ксринг, атрофдагиларнинг ҳаммасида шундай мақсад борми... Аки сзингизда-чи!
Ана сша мақсадни олдингизга қсйсангиз слмайдиган, мен юқорида айтган туйғуга сга бсласиз.
Унда хокисорлик, мағрурлик, катта сабр ва матонат бор.
Бу ҳаловат.
Оддий ссзми?
Ҳаловат — сиз сокин ва тинчсиз, айни пайтда вулқонга схшайсиз; сиз бутун борлиқни севасиз, борлиқ сизни севади, ҳар бир стаётган лаҳза сиз учун бахт кстариб чопиб борспти, уни олиш керак, холос, бунинг учун холис ҳаракат ва ҳалол кураш керак...
Агар ҳаловатингиз реал бслса, сиз уни ҳақиқий ксра олсангиз, айтганларимни ҳис ола оласиз.
Мангуликдан андоза дедим-а, мангуликни бир сйланг, ссзимни идрок қиласиз, бу — осон.
А­нг муҳими, сиз Ватан сийратини ҳам сшанда чинакамига ксра оласиз!
А­й, сен сн беш Ашлик...
А­й, сен сн олти Ашлик...
А­й, сен сн етти Ашлик...
А­й, сен сн саккиз Ашлик...
Йслларинг оқ бслсин!
Акром МАЛИК

Qayd etilgan


Akrombek  26 Iyul 2010, 15:24:27

А­АªТИБОА ДАГИ БОЛАЛАА  ёки тарбиснинг мумтоз услуби

Аавоий сз ёшлиги ҳақида ёзиб,
6 — 7 ёшди тоғалари, илм-фан
аҳллари даврасида ғазал сқиб
уларни ҳайратга солганини сслайди.
Отаси Ғиёсиддин Кичкина сз сғлини
 шундай давраларда қатнашишга чақирар,
шу орқали унинг ёш қалбида илм-маърифатга муҳаббат
уйғотарди. А­ҳтимол, шу боис ҳам
 бола Алишер келажакда
буюк Аавоийга айлангандир...
   Катта отам раҳматли Абдухолиқ ҳожини кспчилик ҳурмат қиларди, аксарист таниш-билишлар у кишини устоз деб билишарди. Сабаби биринчидан, катта отамнинг сткир тафаккури, кенг билими бслса, иккинчидан у киши сз фарзанд ва невараларига ҳавас қилгудек тарбис бера олган сди...
   Амакиларим, аммаларим ва сз отамнинг сртасидан қил стганини сслолмайман. Улар сз ота-онасига овозини бир парда кстариш нарида турсин, бирор марта сзаро ғижиллашганини билмайман. Амаки ва аммаларимнинг иноқлик билан келишиб суҳбатлашишларидан, бир-бирига доимо ксмак бериб туришларидан доимо сзига хос ғурур ҳисларини туйиш баробарида ҳайратланаман. Таниган билганларимнинг кспчилиги орасида ниҳостда ахлоқли оиларни биламан, масалан, устозим журналист Собиржон Иномов ва Сайёра Йслдошева, Маҳкам ака ва Мусссар А­ргашева хонадонига ҳавас қилиш мумкин; лекин аксарист баъзилар оиласида умуман иноқлик йсқлигига гувоҳман.
   Катта отам ота-онанинг снг биринчи вазифаси фарзандни ҳалол луқма билан тарбислаш, деб таъкидларди. Фарзанд номаъқул скан, ота-онанинг бир умр йиғган обрс-ю дунёси, охирати куйгани шудир, фарзанд тарбисси ҳаётнинг сқилдизидаги сув ҳисобланади, деб билар ва шуни сзининг шиорига айлантирган сди. Катта отамнинг фарзанд тарбисси, айнан сғил болалар тарбисси борасида, жоиз бслса, сзининг хос услуби бор сди.
   Беш сғилнинг ҳар қадами қатъий назоратда бслар, бирор иш ота ксрсатмасисиз амалга ошмас, керакли пайтда жазо қслланилар, сътиборли жиҳати шуки, сғиллар шу тарбис пировардида сз мустақил фикрига сга, қатъий иродали, интилувчан бслиб улғайишган.
   Бу тарбис услубининг бошқаларидан кескин ажратувчи хусусисти ушбудир: катта отамнинг ҳовлисида тез-тез шогирдлар, қариндош-уруғлар, таниш-билишлар анжумани ташкил стиларди. Анжуманда барча ёш фарзанд ва неваралар сз нутқлари билан иштирок стардилар. Ҳа, сз нутқлари билан! Улар сзлари сқиб тугатган сснги китоб ҳақида катта одамларнинг олдида ссзлашарди, бу жуда ажойиб саҳна сди: ёшгина болакайлар сзларини катта одамдай тутиб, равон ссзлашга интилишар, нотиқлик ва етакчилик қобилисти шаклланиш билан бир қаторда фикрлаш пайдо бсларди ва шу жиҳати билан улар сз тенгдошларидан кескин ажралиб туришган.
   Одатда, меҳмон келса, болалар катталар даврасига киритилмайди, аммо бизда болалар схши кунда ташриф буюрган биродар ва улфатлар даврасига чақирилиб таништирилар, улар сзларини қобилист ва иқтидорини намойиш қилиши учун вақт ажратилар сди. Бу болада сзини ҳамманинг сътиборида сканлигини ҳис стишга сргатади ва сзига хос қандайдир масъулист беради, натижада бола сзини назорат қилишга интилади...
   Яна бир томони, гап-гаштакларда меҳмон ва мезбонларнинг ссзлайдиган гаплари аксарист пайт ғийбат, сскиш, турли муҳокамага арзимайдиган майда ссзлар сканига гувоҳмиз. У ерда тарбис ёки бошқа жиддий мавзу ҳақида гап бслиши жуда қийин. Қуруқ олди-қочди ва ғийбат, маишатдан бошқа нарса бслмаган бундай зиёфатлар учун сарфланган вақт, аслида, инсон умриниг слик қисмидир.
   Катта отамнинг уйидаги йиғилишларда меҳмонлардан бир оғиз ножоиз ссз чиқмас, уларнинг сзи ҳам барчага срнак бслгудек одоб билан стиришар сди.      
   Катта отамнинг тарбиссида ҳамма нарса мувозанатда бслган: ота ҳеч қачон беҳуда асабийлашмас, сзининг тушкун кайфистини болага сездирмас, бирор бачкана ҳаракат қилмас, бемаъни гап айтмас, сскинмас сди. Чунки бизнинг аждодларимизнинг тарбис занжири шундай.
   Мен бу биламан фахрланаман. Ҳамма елкасидаги ҳар қандай юкни ирода билан кстара олиши лозим.
   Юқорида биз бежизга Аавоий ҳаётидан бир парча келтирмадик. Чунки катта  отамнинг тарбис услуби қадимги бобокалонларимиз услуби сди. Бу билан сзимизни Аавоий оиласига тенглаштирмоқчи смасман, балки бундай услуб бизнинг халқимиз учун бегона смаслигини таъкидламоқчиман. А­ҳтимол, шунинг учун ҳам бизнинг халқимиз Ғарбдан фарқли слароқ қариндошлар ичидаги меҳр-у оқибат, аҳиллик ва иноқликни сақлаб қолгандир.
   Сизнинг оилангизда не аҳвол? Бсй етган сғлингиз гапингизни қайирсптими, жеркисптими?  Аомақбул ишларга қсл урсптми? Фарзандингиз ЎҚИШга қизиқадими? Аима деб жавоб айтасиз? Ҳаммаси рисоладагидай бслса шодмиз, аксинча бслса...
   Аима учун шундай бслди? Чунки сиз сз бурчингизни унутгансиз, фарзанд сзи думалаб улғайишига ишонгансиз, болангизнинг сқитувчиси мактабга чақирганида бормайсиз — "œОнаси борсин!"; ҳолбуки, сғилни сркак қилиб тарбислаш ота зиммасида. Ҳозирги сспирин ва ссмирлар дунёни срта танимоқдалар: улар ихтиёрида компютер, интернет, "œсотка"ларнинг минглаб хили бор. Уларни меҳрли, муҳаббатли қилиб улғайтириш зарур, уларни алдаб бслмайди, уларни фикрлаш ва тафаккурга сргатиш шарт. Бунинг учун сзингизни аввал тарбислаб олишингиз зарурдир, балки...  Бир куни ҳаётда қоқилган ксз нурингиз ёқангиздан олса нима дес оласиз? Қолаверса, охират, Аллоҳ ҳисоб-китоби...
   Дсппингизни олиб сйланг: ҳаётингиз бахт-саодати нима? Ўткинчи ҳо-ю ҳавасми? Мол-дунёми? Лул топиб берган обрсми? Аки "œжаннатнинг райҳони" — ФАА ЗААДми!
Хулоса сизга...
Акром МАЛИК.

Qayd etilgan


Akrombek  26 Iyul 2010, 15:25:58

СЕА ИАЛЛАА  ОЛАМИ СЕҲА И ҚАЕА ДА?

Кейинги пайтда телевиденис орқали жуда ксплаб сериаллар намойиш қилинди.   
Одатда инсон қизиқувчи, сериаллар сса кспинча сзида қизиқарли воқеликларни акс сттиради ва шу жиҳати билан томошабинни доимо сзига тортади. Ҳар қандай киноасарнинг елкасида инсон руҳистига таъсир қилиб, ижобий томонга чорлаш туради. Яъни, тарихийми, замонавийми, детективми, мелодрамами, у қайси жанрда бслмасин, кучли сюжет, залворли диалоглар, ҳаётнинг барча қирралари қамраб олиниши зарур. Уни ксрган инсонда золимга ва босқинчига бсйсунмаслик, ҳаёт қийинчиликларидан ссанкирамаслик,  ёвузлик ва пасткашликдан чекиниш керак, деган қатъий тсхтамли тушунча пайдо бслиши шарт. Ана сшанда кинога бу АСАА , деб қараш мумкин бслади. Хулоса қилиб айтсак, кинодан инсонга сабоқ бериш талаб қилинади. Бу талаб ҳозирдан минг йиллар илгари ҳам бслган. Фақат бошқачароқ — қадимги юнонлар театрни "œКатталар учун мактаб", деб таърифлашган. Театр ва кино орасида масофа даҳшатли даражада узун смас, албатта.
   Кейинги беш-сн йил ичида ксплаб сериал ва кинолар томошабин ҳукмига ҳавола қилинди. "œБойлар ҳам йиғлайди"дан тортиб "œМорена Клара", "œА­смералда", "œКамилла", "œГвадалупе"-ю "œМуҳаббат қаҳваси"гача... Буларнинг аксари Лотин Америкаси сериаллари сди. Вақтида уларни роса ксришди (холис туриб ксришди, десётганим сабаби мен уларнинг бирор сериссига ҳам қизиқмаганман, номларини бу қадар аниқ билшим боиси сса газеталарда бу ҳақда чарчоқ билмай ёзишарди;), кейин турк сериаллари — "œИшкомли уй", "œҲаёт синовлари", "œОила ришталари", "œХиноли қор"... Шу орада корейс сериали — севимли "œСарой жавоҳири" пайдо бслди-ю, у сериаллар бироз "œкасод бслди". "œДенгиз ҳукмдори", "œЖумонг", "œШаҳзоданинг қсшиғи", "œСснги қиролича", "œШерюрак" каби тарихий корейс сериаллари сзбек томошабинини скран қаршисига "œмихлади".  Хитой киноижодкорларининг "œҚасамёд" филми ҳам анча машҳур бслди. Шу орада намойиш стилагн "œАлғиз қуш", "œСамовий ишқ", "œҚалбим чечаги", "œАз ифори" каби муҳаббат мавзуидаги замонавий кспқисмли филмлар ҳам ксрилди. Уларнинг ҳар бири сзига хос жиҳатига сга.
   Сснги пайтларда корейс тарихий сериаллари шу қадар меҳримизни қозондики, Жумонгнинг Гогурёсидан қудратлироқ бслган сзимизнинг Кушон империсси, Буюк турк хоқонлиги, Хоразмшоҳлар давлати каби буюк давлатларимиз  тарихини билмасак-да, Силла, Лекже, Чосонларнинг фақат корейс халқи учун буюк бслган қироллари-ю қироличалари ҳақида мукаммал срганиб олдик. Ҳолбуки, Тсмарисни дунё билади, чунки у Кир иккинчи деган буюк ҳукмдорни сз қабиласи қсшини билан енгган; Кушон империсси ҳукмдори Канишка сз даврида Хитой ва А имни даҳшатга солган; чексиз Хитой ерлари императори У Дининг юз минга сқин қсшинини Даван давлати мағлуб қилган; қадимги Чоч, Қанғ давлатлари билан чет юртлар сйлашиб, ҳайиқиб муомала қилган; Исмоил Сомоний қудратли Араб халифалигидан биринчи бслиб ажраб чиқиб, Хуросон (ҳозирги А­рон, Туркманистон, Қирғизистон, Афғонистон ҳудуди) ва Моворауннаҳр (ҳозирги Ўзбекистон, Жанубий Қозоғистон)ни бирлаштирган, "œМен бор сканман, Бухоро учун ҳимос девори керак смас!" дес олган амир бслган; Мангуберди сса Чингизхоннинг кснглига ғулғула солган — тарихимизда бу каби шонли саҳифалар саноқсиз, қолаверса Амир Темур ва Бобурни ссламадик ҳали... Лекин уларнинг бирортаси тузукроқ бадиий филм ҳам қилинмаган! "œУч қирол" деган филм бор сди, уни ҳам қсйишмайди.
   Мексика сериалларида асосан сҳтирос тасвири; туркларда ғарб ва шарқнинг бир жойга йиғилган ҳолати; корейс ва хитой сериалларида сса шарққа хос фалсафа, мадлик, менталитет намоён. Уларнинг жозибаси биринчи сринда шу. Чунки, очиқ сҳтирос дилни қорайтиради, икки томонга оғиб, аросатда туриш сса номсизликка етаклайди, фақат сзига хослик ва дунёни одилона англаб, таҳлил қилиш снг тсғри йсл. Шарқ сериалларида шу жиҳатлар ксриниб турибди.
   Сяенарий пишиқ-пухта, актёрлар маҳоратли, бсртиб кетган саҳналар кам, операторлар қунт билан ишлаган, кучли режуссура, комютер анимаяислари, қолаверса сзбекнинг беқиёс ДУБЛЯЖИ — барчаси катта ютуқ мезони бслиб, улкан аудиторис йиғган.   Яқиндан биз ҳам сериал ишлай бошладик. "œШайтанат", "œҚайтар дунё", детектив, қизиқиб ксрдик. Сснг "œДил пайванди" ва "œТуташ тақдирлар" — ана шулардан хурсанмиз. Ўзбекнинг ҳам маҳорати бор, сзига хос ҳаёти бор — ксрсатиб берса бсларкан-ку! Айниқса, "œДил пайванди" руҳий тасвирларга бойлиги билан сътиборни тортади. Қувонарлиси, илк ишларимиз бслса-да, мувафақистли чиқди. Сериал ижодкорларини табриклайман. Лекин "œЗебузар" аллақачон "œкиссадан тушиб қолди". Маълумотларга қараганда, "œЎзбекфилм" сериаллар учун студисларга буюртма берган, схши натижаларни кутиб қоламиз.
   Бир газетадаги суҳбатида ёзувчи Муҳаммад Исмоил "œСарой жавоҳири"га схшаш асар ёзсанг..." деб орзуманд бслганди. Азиш керак. "œАмир Темур", "œБобур", "œАавоий" видеофилмлари ҳозирги кун талабларига умуман жавоб бермайди. Сяенарийни қайтадан ёзиб, тилини соддалаштириб, съни ҳозирги кун адабий тилига мослаштириб, бошқатдан суратга олиш керак. Ҳаракат қилиш лозим. Яхши сяенарий, кучли режиссёр ва имконисти кенг ҳомий топилади, фақат бетиним ҳаракат лозим. Бизга инсон руҳисти тасвирланган тасаввуф ҳақида; ҳозирги кун сзбек ҳаёти реал  чизилган; тарихимиз акс стган кучли ижтимоий сериаллар керак. Уларда фақат маиший мавзу смас, умуммиллий, башарист муаммолари кстарилишини истар сдик. Бизда етарли маънавий мерос ҳам, миллий фалсафа ҳам, истеъдодли ижодкорлар ҳам бор, уларни ишга солиш, фойдаланиш даркор. Маънавистимиз, маърифатимиз, маданистимиз юксаклиги нафақат адабиёт, мусиқа ва рассомчиликда, балки киносанъатда ҳам юз ксрсатсин. Жоиз бслса, у сзимизнинг ва бошқа халқларнинг тафаккури ва онгига кучли ижобий таъсир стсин.
   Мен шундай бслишини чин дилдан хоҳлайман. Аазаримда, сиз ҳам шуни истайсиз, демак, мақсадимиз бир скан...
Акром МАЛИК.

Qayd etilgan


Akrombek  26 Iyul 2010, 15:27:25

ҲАЛОВАТ ХУШХАБАА ЛАА И Инсон портретига чизгилар

МУҚАДДИМА

Меҳрибон ва раҳимли Аллоҳ номи билан бошлайман!
Агар мен Ер юзида сшаётган олти миллиарддан ошиқ одамни ҳаммасини ростгсй десам, мени ёлғончига чиқаришлари аниқ. Шунча одам ёппасига ёлғончига десам, сътироз бслмаслиги сҳтимол.
А остлик томон юрадиган пайт келди. Аслида бу туғилганданоқ бошланади. Шу чоққача сшаб стган азиз-авлиёлар, кароматгсй валийлар, тафаккур сгалари мудом ростлик ва ҳақиқатга интилишган. Унинг қаерда сканлигини билмоқ мумкин смаслигини англаганлар қалб ил ҳис стмоққа уринганлар. Бунга сришганлари бу оламнинг ҳаловат ва саодатини англаб, шу ҳаловат ва саодат пиллапосларидан кстарилиб снг олий муҳаббатга, ишққа сингиб йсқ бслмоқ умидида бир лаҳза ҳам тин олмай ботиний машқлар билан машғул бслганлар.
А остлик ва ҳақиқат жумбоғи Аллоҳнинг сзидадир. Унинг калитини ҳам, ечморқ йслини ҳам сзи билади ва ҳохласагина билдиради. Банда Аллоҳга интилмоғи керак. Бу сса чексиз коинотда заррадай ожиз бслган инсон боласи учун англамоқ мушкул бслган қийин ва, айни чоғда елкасидан олинмайдиган вазифадир.
Ўзини ста ақлли деб билан ксп чилик одамлар А уҳий ҳаловатни реал ҳодиса сифатида тушунмайдилар, оддийгина ҳақиқатни онгига сиғдиролмай ҳалокатга маҳкум бсладилар, охират ва ҳисоб-китоб кунларига имон келтиролмайдилар, сзларини кучли санайдилар, аслида улар снг ғариблардан-да ғариброқ ва такаббурлик ботқоғига ботиб борадилар...
А ослик ва ҳақиқатга интилиш, уни тасвирлаш Ссз учун оғир ва, ҳатто мумкин смас. Биз шунчаки, шу буюклик йслига сари сизни чорламоқчимиз, холос. Улуғ Висол учун комил сътиқод ила бормоқ кераклигини сслатмоқчимиз.
Аллоҳ барчамизнинг гуноҳларимизни авф стсин!

ЎЗИМИЗ ҲАҚИМИЗДА ТАФАККУА 

1
"œХом сут смган банда", деган гап бор. Ўйловларимиз  сзимизга айни вақтда пишиқ ва мукаммал туюлади, бироқ келажак уларнинг аксари хато сканлигини ксрсатади. Вақт стиб тарихга айланеган келажкдаги хаёллар ҳам бсш бслганлигини англаб бораверамиз. Бу сса ҳар қандай инсонга сзини сратган Зот қудрати, унинг маҳлуқлари ва бизга маълум қилган сифатлари чегарасида тафаккур қилишга ундайди.
2
Ким билан фикрлашманг — у кимгадир ахмоқ ксринган бслса-да, ё ксп силитк наздида ақллидир — сзининг дунё ва ҳаёт ҳақидаги фалсафасига сга ва уни ҳақ деб сйлайди. Унинг гапига қулоқ тутиб, гапини маъқуллайсиз, қувватлайсиз, баҳслашасиз ва тушунчаларингиз десрли бир хил сканлигига ишонасиз. Сабаби, бир-бирингизни тинглай олдингиз. Агар инсонлар бир-бирларини чин дилдан тушуниб, тинглай олганларида сди, ҳаммасининг манзил-мақсади муштараклиги аён бслар сди.
3
Қуйи, срта, юқори табақаларга ажралганмиз, инкор столмайсиз. Зиёли, илмсиз, бой ва камбағал ва ҳакозо.
Кулгунг қистайди — ҳаммамиз бир срмонмиз, биримиз иккинчимиздан, баъзан, сендан узунроқ дарахтман демоқчи бсламиз. Ҳамма дарахтлар оқибат кесилади лекин...
Биламиз, билиб туриб керилиш — истак, ажаблантирувчи истак. Ғалати.
Аима деймиз.
4
Ўзини юқори олиб, манман, такаббур тутаётганлар...
Ўзига сзи ниқоб тутиб, бандалигини тан олмаётганларми улар?
А аҳминг келади...
5
Туйғу ва ақл инсоннинг доимий ҳамроҳи. Туйғу ҳам, ақл ҳам инсонга берилган ожизлик ва, айни пайтда, қудратдир.
Ожизлик ва қудратни бир қалбга жойлаган Аллоҳни ҳис стиш, ундан қсрқиш инсон сзини сзи тафтиш қила бошлаган пайтдан бошланади.
6
Инсон туйғуларини бошқариш имконига сга смас. Шундай бслганида не бслишини Аллоҳ билади.
Гуноҳ ва савоб бир-бирини рад стади. Инсон табиати кспинча бир вақтда иккалар амални ҳам бажаришни истайди. Аслида гуноҳдан нафратланади, аммо уни иистайди, савобни хоҳлайди, аммо ундан қочади...
7
Дунё сратилишини, Инсон руҳистини таҳлил қиламан деганлар тарихда ҳам, ҳозир ҳам ксп. Инсон қалби ва нафсининг, А уҳининг саноқсиз ададда товланиши, жозибаси, сширин сирларининг ечими топилмаганлиги ва сша ҳолатга параллел — инсоннинг ғалати даражада бир хиллиги ксплаб инсонларни телбалик домига отган.
Ажабо, инсон сзини тсла таҳлил қилиб, ташҳис қсёлмайди-ю, сзгаларни тафтиш қилишга қизиқади...
Инсоннинг ухлаши, уйғоқлиги, снг ва туш сирлари, қувонч ва ғам саббалари — ақлга сиғмайлар кетади. Чунки ақл чегараси йсқ бслиш билан бирга ғост адашувчандир.  
8
Инсонлар кспинча бир-биридан доимо ранжиб юради.
А­ътибор бериб ксринг...
Дунё хатокорлар ва ранжиганлар дунёси ажаб.
9
Ишонч тсғрисида.
Инсон сзига ишонадими?
Бу дунёда сзига ишонадиган одам йсқ. Манаман деганнинг ҳам қалбини ксра олсангиз сди, унда улкан ишончсизликнинг сққол тасвирига гувоҳ бслар сдингиз...
Кимки Аллоҳга ишонса, у сзига ишонади. Акси бслса, аксидир.
10
Шукр, сабр, сажда.
Шукр — ҳар бир лаҳзанг учун Яратганингга миннатдорчилик ва муҳаббат изҳор стмоғинг.
Сабр — ҳар ҳолатда А уҳингда нафсинг исёнларини бостира олмоғинг.
Сажда — Аллоҳни ҳис қилмоғинг.
Бу қалбий зикрлар ила кетма-кет пайдо бслади.
11
Инсон Аллоҳнинг олдида чексиз даражада ожизлигини англаса, шодлансин. Бу илк хабар...

ОЛАМГА СИАГИМОҚ —
ОЛАМАИ СИАГДИА МОҚ ҚАЛБГА

1
Фикрларга сралашиб қолиш фалокатдир. Аллоҳ шу боис ҳа  Ислом дини ва унинг шариатини нозил стди. Чунки кспчилик Аллоҳни фикран англайди, бироқ унга бсйин суниш, итоат стишни сйламайдилар.
2
Вақт стиши билан тараққиётнинг бсйи ссспти. Ҳар ким унинг юксалиши учун ҳисса қсшиши шарт.
Бир томони бор — бу тараққиёт инсон ақлини очиб ёруғликка, А уҳий ёруғликка чорлайди, аммо баъзан ақлини манманлик метини ила беркитиб ташлайди.
3
Инсон англаниш йслига киргач, дунёнинг бемисл шовқин-сурон майдони сканлигини англаб қолиб, ундан чекилмоқчи бслади.
Бундай қилгандан ксра Аллоҳнинг сратиқларига назар солиб, ибрат олиб, ботиний зикрларга шснғигани маъқулроқ.
Аллоҳнинг не тақдири рсй берса, қувонсинки, ахир бу қадар Аллоҳники, унинг бошида содир бслмоқда...
Яъники, оламни борича қалбга сингдириб, унга сингиб, бир схлитликка айланиб, Аллоҳга интилмоғи дурустдир.
4
Қалб Аллоҳ зикри-ла поклангач, Яратганни ҳис ста олади. Бу бир муддат чегарасида юз беради гсё. Сснг шу лаҳзани соғиниш туйғуси муттасил азобга айландаи. Бу азобнинг чексиз ҳузур сканлигини инсон англагач, у ростлик ва ҳақиқат йслига чиққан бслади.
5
Қуръон маҳлуқ смас, маҳлуқ воситасида етказилган. У Аллоҳнинг каломи. Аммо калом ҳам маҳлуқдир. Аллоҳ сса маҳлуқ ё жисм смаса, У бундан муназзаҳ. Қуръон калом орқали бизга сингади. Уни сзингизга шундай сингдирингки, ссзсиз, қалбдан — ичкаридан сқий олинг. Қуръонда Аллоҳни ҳис стиш борлигини англайсиз. Йиғлайсиз қувончдан!
6
Муҳаббат таърифсиз сралган.аллоҳга етишмоқчимисан, илтижога сусн, тавбадан зинапос қур, муҳаббатингни сшир. Қсрқинч, умидворлик ва чексиз ишқ ҳамроҳғинг бслсин.

ҚЎА ҚИШИАГ — ҚУВОАЧЛААИШИАГ

1
Алоҳдан қсрқ. Аллоҳнинг назаридан қволишдан қсрқ! Бунинг қандай бадбахтлик сканлигини тушунасанми?
Аллоҳдан қсрқиш бахти Буюк Етишишнинг илк муждаси сканлиги ҳақида сйлганмисан?
2
Одам боласи моддий етишмовчилик ва моддий қийноқлардан қсрқишга срганиб қолган.
3
Қсрқинч сз даражаларига сга. Мусибат келганда уйғонган қсрқинч учинчи даража қсрқинчдир.
Ибодатдаларда уйғонган қсрқинч иккинчи даража қсрқинчдир.
Юрагингни ҳар дукурида Аллоҳдан қсрқиш туйғусини сезиб туриш биринчи даража қсрқинчдир.
Бутун ҳаётинг, уйқу-ю снгинг Аллоҳдан қсрқиш билан тслса, бу олий даражадир. Бунга етишсанг, дунё шовқин-суронидан юқори кстарилиб, хотиржамлик бағрига сингасан.
4
Қсрқиш меҳр дегани. Аллоҳдан қсрқсанг, одамларга меҳрибон бслиб қоласан.
5
Қсрқинчга Аллоҳни зикр қилиш орқали сришилади. Қсрқинч инсонни соф ибодатга чорлайди, риёдан қайтаради.
УМИДВОА ЛИК ОСТОААСИ

1
Умид — очилмаган сшик.
Дунёвий умид илинждир. Илинжда сса умидсизик бор. Умид сса мутлақо умиддир ва у Аллоҳга нисбатан бслса, ҳақ бслади.
2
Умиднинг ҳажми йсқ.
3
Умид қсрқинчдан сснг туғилади. Қсрқинч қувончга айлангач, қалбинг умидворлик остонасига кстарилгач, чексиз ишқ сийрати нигоҳингга тошиб киради. Бу ботинингни булбул, зоҳирингни соқов қилади: ичингдаги ичингда снг катта ҳаловатни беради, зоҳиринг сса дунё, оламга сингиб, сингдириб бораверади.

Qayd etilgan


Akrombek  26 Iyul 2010, 15:29:12

ҲАҚИҚАТ ҲАҚИДА ШЕАªА 

Сен нега сшайсан,
Аега туғилдинг?
Ҳаёт чақмоғидан
Ае срур мурод?
Ае мақсад ила
Оламга келдинг?
Бурчинг билурмисан,
А­й инсон, ҳайҳот!
Қалбингга жаҳолат —
Ҳанжар санчилган,
Улуғ туйғуларнинг
Аигоҳлари мунг...
А­згулик хорликда
Ерда снчилган,
Бу бебахтликда
Бормикан-а сснг!..
Алғонлар ёмғири
Ағиб тилингдан
Юрагингни қоплар
Сассиқ пспанак.
Тобора ёруғлик
Қочиб дилингдан,
Қалбингда ҳукмрон
Ҳавойи истак.
Аввал Будда бслиб
Худоман, дединг,
Аллоҳ учта, дединг,
Бслиб насора...
Имоннинг олдига
Қилич-ла келдинг,
Кснглингнинг қотили
Бслдинг, бечора....
Бемисл юксалдинг,
Топдинг тамаддун,
Ўз ақлинггга қойил
Қолдинг одамзот!
Лек сзлигингдан жудо
Бслиб сен бугун
Қаердан истамоқ
Билмассан нажот.
Ҳақиқатдан қочиб
Лулга беркиндинг,
Ҳатто Ватанингни
Чақага сотдинг...
Ўзлигинг слдириб
Аафсга ксмдинг,
Ўз қалбинг олдида
Гуноҳга ботдинг.
Ўзинг жабрдийда,
Ўзинг зулмкор,
Ўзингдан сзингга
Айтасан нафрат.
Юрагинг чумоли
Кафтидан ҳам тор,
Ааҳотки, қарғишдан
Оласан лаззат!
Тонг рақсларида
Қувонч йсқ — қуруқ,
Туннинг ксзларида
Қора бир туман...
Бузасан, тузасан
Ўзингча ҳуқуқ,
Онгингда тож кийган
Шубҳа ва гумон.
Аимадир мақсадинг —
Умринг маъноси...
Тафаккур бсшлиғи
Ютар ақлингни.
Чексизликка чсккан
А уҳинг маъвоси,
Забон сайрайрверар
Телба нақлингни.
Сен занжимисан,
Ахуд оқтанли,
Ахуд ксзи қийиқ
Саҳройибадан?
Ае бслса ҳам сен —
Буюк Ватанли,
Яралдинг ҳукм олиб
Олий Маъбуддан!
Осиёнинг тоғида
Яшайсанми сен?
Ахуд Африқонинг
Чсли юртингдир?!
Амирқо ошини
Ошайсанми сен?
Яшил қитъа, балки,
Сенинг срдангдир!
Лекин кснглинг битта,
А уҳинг сгона,
Ботининг менингдек
Ожиз; вулқонли.
Умрдан нур тилаб
Дайди, девона,
Ҳа, қалбинг ксзи
Ҳадсиз осмонли..
Дилингнинг остига
Беркитиб қсйган,
Ҳаммадан сширган
Тиллоларинг бор,
Ссзга сиғдиролмай
А уҳинг-ла туйган,
А аббинг ато стган
Самоларинг бор.
Ўйла, бу оламда
Йсқлик — ҳақиқат,
Вақт ҳам Мангуликнинг
Олдида рсё.
Мангуликнинг исми —
Меҳр, Муҳаббат,
Меҳр-у Муҳаббатга
Сиғинсин дунё!
А уҳинг етишгувчи
Улуғ Иқбол бор,
Сенинг ибтидосиз
Интиҳонг ҳам шу.
А уҳингга қулоқ тут —
Очилар асрор,
Сенинг интиҳосиз
Ибтидонг ҳам шу!
Алғиз қол! Ўзингга
Сингиб ол, аввал,
А уҳингни танигин —
Илоҳиёт бор!
Алғиз қол, сзингни
Енгиб ол, аввал,
Шунда ёндирмайди
Сени қора нор...
Шунда тсғри йслни
Англайсан, балки,
Ҳақиқат ҳам келиб
Қслингдан тутар...
Сенда титраётган
Шундай бир дилки,
Сенинг хоҳишингдан
Саодат кутар.
Қалбимдан тскилди
Шунча ссровлар,
Ўнга айлангудай
Юракнинг туши.
Лек ксзимни қоплаб
Сохта оловлар,
Елкамни босспти
Дунё ташвиши...
   Акром МАЛИК.

Qayd etilgan


Akrombek  26 Iyul 2010, 15:30:57

У СЕАИАГ КЎЗИАГДА, МЕАИАГ КЎЗИМДА (дунёда барча учун азиз у!)

Мен Ватан ҳақида ссзламоқчиман. Ссзлаганда ҳам сокин, беғубор, лекин авж пардаларда смас.
Кспинча Ватан ссзига жонни фидо қилиш, Ватан учун сшаш, фақат Ватан учун... каби жумлалар тиркалади.
Ватан бундай "œтиргак"ларга муҳтож смас. Балки Ватанга ҳақиқий мардоналик керак, самимийлик керак. Баъзида Ватанга "œжонфидолик қилиш" истаги шу қадар ошиб кетадики, биродар, жонингизни ҳам асранг, Ватанни ҳам, иккови ҳам бир-биридан муҳим, дегинг келади. Аслида Ватан деб кскрагига уриб юрганлар Ватанни танирмикинлар?
Ватан — снг аввало, оиланг, халқинг, нафас олиб турган юртинг. Унинг ҳар қаричи азиз.
Фидо бслиш англаб бслмас даражада қийин бслган вазифадир. Одам боласининг мол — дунёси, томирида югураётган қони,  ураётган юраги, ксраётган ксзлари сзгалар учун ҳамиша ҳам хизмат қилавермайди. Бу кспинча шундай бслган.
Манфаат деган саркаш туйғу бор. У жуда қайсар. Айтганини қилдиради.  Шунингдек, риё деган буқаламун туйғу бор. У манфаатнинг сртоғи. Икки "œдсст" инсон қалб қсрғонини сгаллаб олган. Лок самимий туйғулар сса, кспинча четда саргардон.
Шу сабаблар пировардида ғослар бисёр-у, амалиёт тақчил.
Биламизки, ғос кспчиликнинг, фикр — бир кишининг манфаатларини ифодалайди. Бу икки куч жамистнинг сзига хос томиридир. Ватаннинг юксалиши ушбу томирларнинг бақувват бслиши свазигадир.
Ватан ғализфурушликни ёқтирмайди. У муштипар смас. У содда, лекин Вақт ксзойнаги билан сохталарни териб ташлайди. Бунга тарихдан минглаб мисоллар бор. Ватан ҳақида сйларканман, унинг беқиёс ва улуғвор қиёфаси кснглим ксзгусида суратдек жонланаверади.
Ватан менинг нигоҳимда, сизнинг чеҳрангизда ёруғ нур снглиғ порлаётганига гувоҳ бсламан.
Агар биз бир-биримизга схшилик қилсак, сусб-қслласак, жумла-жаҳонни сшнатмоқ пайида бслсак, Ватан, шубҳасиз, чинакам саждагоҳимизга айлана боради.
Акром МАЛИК.

Qayd etilgan


Akrombek  14 Avgust 2010, 12:20:08

СЕАИ КЎА ГИМ КЕЛАА 

Соғинчнинг юзида гсзал табассум,
Ҳижрон "œТановор"и снграйди хушнуд.
Айрилиқ гсдакдек покиза, маъсум,
Мулойим буюрара: сна озроқ кут!
Юрагимни ширин бир қилич тилар,
Сенинг ёғдуингни бир ксргим келар.

Изтироб йслимга бахт сочиб борар,
Шодлик бсстонида етаклар азоб.
Офтоб нур сшигин кенг очиб борар,
Кипригимни ксзёш стади тавоф.
Фарёд уриб-уриб, исёнлар кулар,
Сенинг ёғдуингни бир ксргим келар.

Ксксимни савалар чақмоқ қамчиси,
Йиғлоқи туйғулар парокандадир.
Куйдириб борспти қаҳр томчиси,
Меҳр унинг қули, ғариб бандадир...
Кснглим чеҳрасида изғирин елар,
Сенинг ёғдуингни бир ксргим келар.

Бсронлар дилимнинг бслди ҳабиби,
Зоҳирими хотиржам ёруғ тун каби.
Беморига оғу тутгач табиби
Саодат деб билар унинг зор қалби.
Жилмайган дардимни фақат Мен билар,
Сенинг ёғдуингни бир ксргим келар.

Армонга тердирдим орзу йиғисин,
Баримга осилар Вақтнинг арази.
Хоҳлаган Каъбага, ана сиғинсин,
Менга очилспти Бақо орази.
Лойимга тскилар бирма-бир йиллар,
Сенинг ёғдуингни бир ксргим келар.

Тонглар супурспти ксзим ксчасин,
Зулмат бссспти икки қошимни.
Бошимга кийганча хаёл кечасин,
Кафтимда сйнайман сз қуёшимни —
Сенинг ёғдуингни бир ксргим келар,
Сен ичра абадий йсқ бслгим келар!


Qayd etilgan


Akrombek  14 Avgust 2010, 12:21:11

СЕА

Сиғмай қолдим сна сзимга,
Бошим силар меҳрибон азоб.
Коинотни ксмиб ксзимга,
Маст бслай деб излайман шароб...

Ақлим, ҳатто, дам ҳуш, дам беҳуш,
Бу дунёнинг телба исидан.
Умрим санғир мисли бедор туш,
Хат келар унга бахт кузидан.

Орзу гангиб беҳол туради,
Тушкунликнинг аврашларидан.
Буюк мавҳум нурни ксради
Дилим ишқнинг қарашларидан.

Яна Сен!
Қалбимга айланиб қолсайдинг,
Йсқ бслиб кетсайдим Сен ичра.
Тақдир қанча юрса-да дайдиб,
Сендан сзга топмас Мен ичра.
Akrom MALIK


Qayd etilgan


Akrombek  14 Avgust 2010, 12:23:57

      ҚОАИМДА "œАЛҲАМДУ"

Хаёлимга гард илашди, юволмадим,
Юрагимга дард ёғилди, қуволмадим,
Куй, десалар, куёлмадим,
Дунёсини суёлмадим,
"œАлҳамду"дан томиримга қон берспман,
Илтижога суснганча жон берспман.

Сеҳр ҳаром, юрган жойим сеҳристондир,
Соғинаман ғ ксрмаганим меҳристондир,
Қалбим совуқ, қаҳристондир,
Аафс имонга қабристондир,
"œАлҳамду"дан томиримга қон берспман,
Илтижога суснганча жон берспман.

Оёғи йсқ ёлғонларда қанот ксрдим,
Ҳақиқатнинг тилида гунг баёт ксрдим,
Ўз А уҳимда сабот ксрдим,
Бахт, саодат, нажот ксрдим,
"œАлҳамду"дан томиримга қон берспман,
Илтижога суснганча жон берспман.

Ксзёшимдан гср истайман ксзимга,
Ўлдиргувчи тиғ истайман ссзимга,
Гуноҳ тсла изимда,
Исён тсла юзимда,
"œАлҳамду"дан томиримга қон берспман,
Илтижога суснганча жон берспман.

Дунё учун қсрқитгувчи дсқ бслсам,
Юрагимга отилгувчи сқ бслсам,
Коинотга сиғмай тслсам,
Бор смасман, йсқ бслсам,
"œАлҳамду"дан томиримга қон берспман,
Илтижога суснганча жон берспман.

Зулумотлар парчаланар товонимда,
Йсқликдан бошқаси йсқ осмонимда,
А­нг ғарибман карвонимда,
Тикан кулар бсстонимда,
"œАлҳамду"дан томиримга қон берспман,
Илтижога суснганча жон берспман.

Аигоҳимга қамалгандир ой-у қуёш,
Юрагимда юрак йсқ, у ҳарсангтош...
Азобларда мен талош,
Юксал, кскка сй бардош...
"œАлҳамду"дан томиримга қон берспман,
Илтижога суснганча жон берспман.

Кснглим ичра синиб-синиб йиғлайверай,
Лойқа сдим, тиниб-тиниб йиғлаверай,
Аниб-ёниб йиғлайверай,
Қониб-қониб йиғлайверай,
"œАлҳамду"дан томиримга қон берспман,
Илтижога суснганча жон берспман.
Akrom MALIK

Qayd etilgan