1431 Hijriy - 2010 Milodiy yil, Ramazon yangiliklari  ( 20990 marta o'qilgan) Chop etish

1 2 3 4 B


Musannif Adham  12 Avgust 2010, 21:05:58

Assalomu Alaykum.

Ushbu mavzuda kechagina boshlangan, Alloh biz uchun muborak qilib bergan oy - Ramazonning dunyo bo'ylab qanday o'tayotgani haqidagi xabarlar o'rin oladi. Xabarlar turli xil tillarda bo'lishi mumkin.

Qayd etilgan


Musannif Adham  12 Avgust 2010, 21:07:27

Дунё мусулмонлари муқаддас А амазон ойини бошладилар

Бу йилги А амазон ойидан Маккаи Мукаррамада снги соат вақтни ксрсатади.

Тсрт соати бор ушбу бинонинг снг баланд минора, снг йирик меҳмонхона бслишига умид қилинган.

Бангладеш пойтахти даккалик мусулмон болалар.

Фаластинлик киши ифторликка арабларнинг "қатаиф" деб аталадиган пишириғини тайёрламоқда.

"Оғиз очиш"га бир неча соат қолганда Кобулдаги кскат бозорида ҳам савдо қизғин.

Муқаддас А амазон ойининг дастлабки "ифторлиги" Малайзис, Индонезисдан бошланди.

Теҳронлик аёл А амазон дастурхонига ширинликлар харид қилмоқчи.

Қоҳиралик киши сса автомобиллар "пробка"сидан сйинчоқларини сотиб олишда фойдаланиб қолиш нистида.

Иордан дарёсининг Ғарбий соҳилидаги Женин шаҳри бозори ҳам қизиган.

Малайзислик ошпазлар "оғиз очиш"га миллий таомлардан тайёрлашди.

Дамашқ шаҳрида ҳар доимгидек хурмоларнинг хилма-хил тури савдога чиққан.

Кобулдаги биринчи кеча ифторлиги.

Ҳиндистоннинг Ҳайдаробод шаҳридаги Макка масжидида илк Таровиҳ намози сқилди

Ливан пойтахтидаги бозорлар ҳам А амазон муносабати билан байрамона безатилди.

Байрутдаги компютер дскони соҳиби ҳам А амазонни сзига хос қаршилади.

Индонезисдаги масжидда аёллар бу йилги илк Таровиҳ намозини адо стдилар.

Manba

Qayd etilgan


Musannif Adham  12 Avgust 2010, 21:08:20

Ramazonning boshlanishi - Dunyo bo'ylab

<a href="http://www.youtube.com/watch?v=HrlvXsn4R8s" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=HrlvXsn4R8s</a>

Qayd etilgan


Musannif Adham  12 Avgust 2010, 21:08:53

Қуръон нозил бслганидан 1,400 йил стиб...

А озис Иқбол, Би-би-си


Қуръон Карим нозил бслганига 1,400 йил тслди

Исломнинг муқаддас китоби бслмиш Қуръон срамизнинг 610 йилида Лайғамбар Муҳаммад :sw:га нозил қилинганди.

Фаришта Жаброил билан кутилмаган қсрқинчли учрашувида Лайғамбарга Қуръоннинг илк остларини "Ўқиш", съни "Қироат қилишга"га буюрилади.

"Ҳар қандай муқаддас матннинг дунёвий талқинида, албатта, бу инсон зоти тсқимаси дейилади", дейди Тим Винтер. Исломий номи Абдул Ҳаким Мурод бслган Тим Винтер Кембридж Университетида Исломий тадқиқотлар бсйича сабоқ беради.

"Аммо, анъанавий сътиқод талқинида бу-Оллоҳнинг каломи. Бу (съни Қуръон-Би-би-си) Лайғамбар ва Худо ҳамкорликда ёзган иш смас. Буларнинг барисини Aллоҳ битган".

Қуръон нозил бслганидан 1,400 йил стиб...

Muqobil link

Қироат

Бошида Қуръон Лайғамбарга сргашган мусулмонлар тарафидан ёд олиниб, оғзаки тарзда тарғиб қилинган.

Муқаддас китобни ёд сқиш аънанаси мусулмонлар орасида ҳали ҳамон сақланиб қолган.

Бугунги кунда ҳам миллионлаб мусулмон болалар, худди мен болалагимда срганганим каби, Қуръонни ёд олишади.

Аммо, мадрасаларда остларнинг маъносига тушунмай, кср-ксрона тебрана-тебрана такрорлаётган болалар тасвирлари салбий тасаввурларга сабаб бслган.

Бугунги кунда ҳам миллионлаб мусулмон болалар Қуръонни ёд олишади

Қуръон сқиш мусобақаси

Бугунда ёшларни рағбарлантириш учун рақобат муҳити сратилади.

Қироат мусобақалари бутун дунё бсйлаб стказилади.

13 ёшли Талҳа Гулли Британисдаги Ислом канали ташкил стган мусобақадан умиди катта. Беллашув 16 ёшгача бслганлар учун сълон қилинган.

Талҳанинг менга айтишича, у зериккан пайтлари 5 ёшидан бошлаб Қуръонни сргана бошлаган.

Мен ундан снг ҳузур қиладиган машғулотлари ичида Қуръон сқиш нечанчи сринда туришини ссрайман.

"А­нг биринчида", дейди у ҳеч иккиланмай.

Муқаддас китобнинг ёзма шакли

Лайғамбар Муҳаммад :sw:нинг слимидан сснг унинг умматлари муқаддас китобнинг ёзма шаклини ишлаб чиқишга сҳтиёж борлигини ҳис стишади.

Қуръоннинг илк ёзма шакли Лайғамбар ҳаётдан ксз юмгач, бир йилдан сал ортиқроқ вақт стиб скунланади.

Қуръоннинг 7 аср охирлари 8 аср бошларида битилган снг қадимий нусхаларидан бири Лондондаги Британис кутубхонасида сақланади.

Замонавий араб тилида ссзлашувчилар учун нотаниш бслган қадимий ёзувда битилганига қарамай, матн бугунда чоп стиладиган Қуръон билан қарийб бир хил.

Британис кутубхонасида Қуръоннинг снгироқ нусхалари ҳам сақланади. Улар орасида 14 аср бошларида Қоҳирада Султон Байбарс буйруғи билан бутунлай олтин билан битилган нусха ҳам бор.

Инсон тасвири ва Муқаддас Китоб

Исломда инсонни ҳар қандай шаклда тасвирлашни дастакланмаслиги хаттотлик санъатининг гуркирашига хизмат қилган.

Сурайё Саид Оврсподаги саноқли аёл хаттотлардан.

Муқаддас ссзларни ёзиш кспроқ Ислом дини билан боғланса-да, у сз санъати сркин ва ҳамма учун баравар сканини айтади.

У менга "Бисмиллоҳ-Меҳрибон ва А аҳмли Оллоҳ номи билан" ссзининг ёзилишини ксрсатар скан, ксз олдимда ажойиб санъат намунаси пайдо бслади.

Сурайё Саид Оврсподаги саноқли аёл хаттотлардан

"Ҳаттотликни ва сски қслёзмаларни сқишни срганар скансиз, ҳарфларни тасвирлашда улар инсон анатомиссидан фойдаланишади. Ҳарфларни тушуниш ҳамда ёзиш учун сиз инсон қиёфасини тушунишингизга тсғри келади", дейди у.

Шундай скан, Исломий санъатда инсон шаклу шамойилининг ҳам йсқлиги ва ҳам борлиги жам бслган.

Қуръон интернетда

Қуръоннинг ажойиб қироати ва нусхасини бугунги кунда битта тугмани босиш билан олишингиз мумкин.

Имом Ажмал Масрур сзини техника "жинниси" санайди.

"Агар Лайғамбар тирик бслганида,-дейди у,- снг замонавий технологисдан фойдаланган бсларди. У сз даврининг снг замонавий кишиси бслган".

Ажмалнинг фикрича, интернетдан Қуръон остлари ва уларнинг таржимасини қсл компютери ва ё қсл телефонларига ксчиришнинг ҳеч қандай ёмон тарафи йсқ.

"Агар одамлар замонавий дунёдан қсрқсалар, бу Қуръоннинг ҳар қандай замонга мос сканига оид муждага зиддир", дейди у.

Manba

Qayd etilgan


Musannif Adham  12 Avgust 2010, 21:10:04

Маккаю Мукаррамада дунёдаги снг йирик соат ишга тушди


Ғарбликлар соатларини Гринвичга қараб тсғрилашса, араб олами учун ушбу вазифани Макка бажаради.

Айни шу муносабат билан Ислом оламининг снг муқаддас қадамжосида муборак А амазон ойининг илк кунида дунёдаги снг йирик соат ишга туширилди.

Саудис қироллигининг "Биг бен"и Британис қироллигидагисини ҳам ортда қолдириб кетди. Ўзисм соатмисан соат - ҳозирча дунёда ҳеч бир томонлама унга тенг келадигани йсқ.

Лондон "Биг Бен"идан сзисм олти марта катта.

Узунлиги нақ 40 метр келувчи соат ердан 400 метр баландликда жойлашган. Соат механизми срнатилган минора сса, 601 метрни ташкил стади.

Дунёдаги бундан баланд минора фақат Дубайдаги "Бурж Халифа"дир. Унинг узунлиги 828 метрни ташкил стади.

Янги мажмуа меҳмонхона ва турар-жой биноларини ҳам сз ичига олган жаъми етти минорадан ташкил топган. Бутун механизмнинг оғирлиги сса, 36 тоннани ташкил стади.

Мажмуадан дунёдаги снг катта лифт ҳам срин олган.

"Ал-Арабис" телевизион каналининг хабар беришича, Макканинг снг асосий соатига ниҳостда аниқлик билан ишлашини таъминлайдиган механизм срнатилган.

Бу сса, қироллик аҳолиси ва ҳар йили Ҳажга келувчи зиёратчиларга соатга қараб, намоз вақтини аниқ белгилаб олишларига имкон беради.

Азон вақтида соатни Саудис Арабистони байроғини акс сттирувчи оқ ва сшил рангдаги 21 мингта чироқ ёритиб туради.

Чироқларнинг ёғдусида соатни 30 чақирим узоқликдан ксриш мумкин бслади.

Ердан кскка қараб 10 чақиримга йслланган 16 та нур сса, соатни ҳатто самолётдан туриб ҳам ксришга имкон сратади. Ҳар бир нурнинг қуввати 10 кВтни ташкил стади.

Миноранинг сзидан туриб сса, бутун Маккани томоша қилиш мумкин бслади.

Замонавий технологислар воситасида дунёдаги снг йирик соат шамол, чанг ва ёмғирдан муҳофаза қилинган.

Соатнинг асосий механизми ниҳостда кучли қуёш батаресларидан баҳра олади.

Manba

Qayd etilgan


Musannif Adham  12 Avgust 2010, 21:16:51

Makkada ishga tushgan soatning videotasvirlari.

<a href="http://www.youtube.com/watch?v=DlwH1ZmAQCM" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=DlwH1ZmAQCM</a>

<a href="http://www.youtube.com/watch?v=QEpMaS5uyqg" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=QEpMaS5uyqg</a>


Qayd etilgan


Musannif Adham  13 Avgust 2010, 19:31:05

Makkadagi soat minorasining suratlari










Manba

Qayd etilgan


Musannif Adham  13 Avgust 2010, 20:32:16

'Ислом ста қолоқ ва зулмат ичида бслган Арабистонда дунёга келганди'

Қуръони Карим нусхалари

Исломнинг муқаддас китоби бслмиш Қуръон срамизнинг 610 йилида Лайғамбар Муҳаммад  :sw:га нозил қилинганди.

Фаришта Жаброил билан кутилмаган қсрқинчли учрашувида Лайғамбарга Қуръоннинг илк остларини "Ўқиш", съни "Қироат қилишга"га буюрилади.

"Ҳар қандай муқаддас матннинг дунёвий талқинида, албатта, бу инсон зоти тсқимаси дейилади", дейди Тим Винтер.

"Аммо, анъанавий сътиқод талқинида бу-Оллоҳнинг каломи".

Исломий номи Абдул Ҳаким Мурод бслган Тим Винтер Кембридж Университетида Исломий тадқиқотлар бсйича сабоқ беради:

Тим Винтер: Мусулмонлар тарихи Қуръоннинг қай йссин нозил бслиши билан сзига хос. Албатта, Қуръоннинг ерга туширилиши ҳақида унинг аввал мавжуд бслмагани ва ё Худо сзининг абадий каломини аввалдан битиб қсйгани, съни Қуръон нозил бслишидан олдиноқ сратилган бслгани ҳақида чалкаш назарислар бор. Аммо, шарҳловчилар Муҳаммад Лайғамбар  :sw: сзининг 40 ёшида айни вазифа учун маълум бир маънода шаклланиб бслганига ишора қиладилар. Бу 7 асрда Маккада юз беради. У бутларга сиғиниш, ширк сътиқодлар ва жаҳолатни рад стганди. Макка шаҳрининг шундоққина ташқарисида жойлашган ғорга кетиб, тафаккур қилиш, айтиш жоиз бслса, узлатга чекиниб, кунларини тоат-ибодат билан стказиш унинг одатига айланади. Бу ғор ҳали ҳамон мавжуд. У ерга одамлар боришади, қосларига чиқишади. Унинг тепасидан бутун шаҳар кафтдек ксринади. Хуллас, бу маълум вақт узлатда майда-чуйда ташвишлар, ҳаётнинг икир-чикирларидан узилиб абадий Ҳақиқат борасида фикр ва тафаккурга берилиш сди. Тарихчилар сша кунларнинг бирида Лайғамбарнинг қаршисида Жаброил фаришта пайдо бслгани ҳақида ҳикос қиладилар. У ниҳостда қсрқинчли бир шаклда Лайғамбарни олиб қаттиқ сиқади ва сснг қсйиб юбориб, "Ўқинг" дейди. Лайғамбар сса, "Мен сқишни билмайман", дес жавоб қайтаради. Фаришта уни иккинчи марта ушлаб қисади. Яна: "Иқро", дес хитоб қилади ва қсйиб юборади. Лайғамбар сна сз гапини такрорлайди. Фаришта уни учинчи марта ҳам уни қисиб, "Иқро", "Ўқинг", дейди ва "...Сиз сзингизга нозил бсладиган Қуръонни барча мавжудотни сратган Зот бслмиш Ларвардигорингиз номи билан (бошлаб) сқинг! У инсонни лахта қондан сратган (Зотдир)", дес Қуръоннинг илк остларини айта бошлайди. Ва шу билан бугун мавжуд бслган Қуръон Карим нозил бслади. Бу Қуръоннинг ерга туширилиши борасидаги анъанавий талқин.

Би-би-си: Лайғамбарнинг сзи бу ишни амалга оширишга қанчалар тайёр бслган, айтмоқчиманки, Сиз унинг аввалроқ узлатда тафаккурга берилгани ҳақида айтдингиз, шундай бслса-да, унда бу каби оғир, сзи ҳам бутунлай тушуниб етмаган вазифани адо стиш истаги бслганми? Бу ҳақда бизга нималар маълум?

Тим Винтер: Афтидан фаришта билан учрашув анчайин қсрқинчли кечади. Лайғамбар ғорни ташлаб уйига, рафиқаси Хадичанинг олдига келади ва "Мени сраб қсйинг, мени сраб қсйинг", дейди. Хадича Лайғамбар қсрқиб, терлаб кетгани боис, унинг бошида стиради. Аиҳост, қсрқув тарқалади ва у бслган воқеани рафиқасига ссзлаб беради. Ва жуда қсрқиб кетганини баён қилади. Хадича сса, уни тинчлантиради ва унинг қанчалар схши инсон сканини айтаркан, бу ҳодиса схшиликка скани ва Худонинг иности билан содир бслган бслиши кераклиги ва ҳақиқатда ҳам бу Оллоҳдан келган мужда бслиши кераклигини айтади. Ва у Қуръоннинг туширилаётганидан воқиф бслган илк инсон бслади.

Би-би-си: Кейин нима бслади? Қуръоннинг қайси тартибда нозил бслгани бизга маълумми?

Тим Винтер: Қуръоннинг снг биринчи туширилган остлари вақтини тартибга солишга уринадиган тарихчилар орасида узоқ муддатли келишмовчилик мавжуд. Айримлар "А­й (либосларига) бурканиб олган зот, туринг-да, (инсонларни охират азобидан) огоҳлантиринг!" илк нозил бслган каломлар бслганини айтишади. Бошқалар "Ауун. Қалам билан ва сатрларга ёзадиган нарсалар билан қасам" бслган дейдилар. Шундай скан, ҳеч ким илк бор Қуръоннинг қайси бслаги тушгани, иккинчи ва ё учинчи пораси қайси бслганини жиддий бир тадрижий шаклга солишга муваффақ бсла олмаган. Ислом олимлари сураларнинг мавжуд тартибини бир ёки икки кичик истиснолар билан қабул қиладилар. Зотан, бунинг аҳамисти йсқ. Чунки, Қуръонда айтилганлари тадрижий равишда ривожланмайди. Агар у бошқачароқ тартибда бслган тақдирда ҳам амалда мусулмонлар учун ҳеч нарса сзгармайди.

Би-би-си: Қуръон нозил бслган давр ҳақида гапирадиган бслсак, сша жараёндаги ҳодисалар силсиласини тушунтириб берасизми?

Тим Винтер: Ҳа, Қуръоннинг нозил бслиш даври мураккаб бир жараёни. Мусулмонлар уни Жаброил фаришта ссзма-ссз тсғридан-тсғри етказганига ишонадилар. Аммо, фаришта бутунбошли матнни бир мартада етказмаган. Остлар Лайғамбарнинг вазистига турли вақтларда қараб парча-парча стиб нозил стилган. Бутун жараён 22-23 йил давом стган ксринади. Ва охирги сура Лайғамбарнинг слимидан сал олдин туширилади. Қуръон бошида оламнинг сратилиши ва сснггида оламнинг ниҳос топиши билан скунладиган Инжилдан фарқ қилади, ундаги изчиллик анчайин мураккаб.

Би-би-си: Аввалида у оғзаки бир тарзда тарғиб қилинган, шундай смасми? Яъни, у нозил қилинганидан бошлабоқ ёзма шаклда тартибга солинмаган бслган.

Тим Винтер: Тсғри. Аммо, сиз нафақат қадимий Арабистонда, балки бутунбошли ибтидоий дунёда аксар одамлар умрларида бирон марта бслсин китобни ксрмай стиб кетишганини ёдда тутишингиз керак. Ўз вақтида аксар насронийлар, масалан, Инжилни китоб ҳолатда ксришмаган. Хуллас, китоб инсонлар тажрибасида ксп қслланилмаган. Ҳамма сз хотирасига сусниб иш тутган. Мусулмонлар ҳали ҳам ҳақиқий Қуръон хотирага муҳрлангани деб санайдилар. Азма шакл тадқиқ қилиш ва срганиш учун ёрдамчи холос.

Би-би-си: Қуръон ҳеч қаерда ёзилмаган, аммо одамлар уни Худодан келганига ишонганлар. Одамлар Лайғамбарга сргашишларига, унинг айтганларига бирданига ишонишларига сабаб нима?

Тим Винтер: Биз бу ерда инсон юрагининг айрим сирли жиҳатлари ҳисоблашаспмиз. Аима учун диний дарслар айримларнинг қалбига тез кириб боради, айримларга бошқачароқ? Бу нарсага умумлаштириб жавоб бериш мушкул. Бизга маълум бслгани Лайғамбар  :sw:нинг тарғиботлари мисли ксрилмаган даражада муваффақистли бслган. У Арабистонни нафақат Исломга киритади, балки Арабистоннинг сиёсий ҳукмдорига айланади. Бу жаҳон тарихида пайғамбар ва давлат арбоби сришган жуда катта ютуқлардан бири сди. Бошқаларнинг муваффақистини бунга солиштириб бслмайди. Дин унинг слимидан кейин ҳам сшаб қолди. Кейинги юз йил асносида Испанис, Марказий Осиё, борингки, Ҳиндистонда одамлар Исломни қабул қила бошлайдилар ва уларнинг аксари бугунги кунгача мусулмонликларини сақлаб қолишган. Қандай бслмасин, Қуръон сзининг илк тингловчилари руҳи ва юракларига таърифга сиғмас даражада кириб бора олган ва қарийб бир кечада снгича ҳаёт тарзи, снгича инсоний қараш ва алал-оқибат йирик империснинг дунёга келишига сабаб бслган.

Би-би-си: Бунда тилнинг табиати ҳам рол сйнаган бслиши мумкинми?

Тим Винтер: Қадимий тиллар, айниқса, араб тили жарангдор ва сеҳрли бир қудратга сга бслган. Буни ссз билан таърифлаш мушкул, аммо сшитган ҳар қандай одам, ҳатто араб тилини билмаганлар ҳам уни таниб оладилар. Кимдир чиройли овоз ва меҳр-муҳаббат билан Қуръонни қироат қиларкан, бу инсонга кучли таъсир қилади. Қуръони Карим матнида мусиқийлик бор. Унда сзига хос оҳанг, қофис мавжуд ва унинг мисли ксрилмаган таъсир кучига сга сканини ҳеч ким рад қила олмайди. Буни ҳатто насроний араблар ҳам тан олишади. Мусулмонлар уни Худонинг абадий каломи сканига ишонадилар. Айни пайтда Ислом ста ибтидоий жамистга, насронийлик каби Ўрта ер денгизининг шарқидаги ниҳостда яивилизаяислашган қисмида смас, жуда орқада қолган, айтиш жоиз бслса, ста қолоқ ва зулмат ичида бслган Арабистонда дунёга келганди.

Би-би-си: Жаброил фаришта Лайғамбарга етказганлари нима бслган: муайсн ссзларми ва ё ғослар бслганми?

Тим Винтер: Дунёвий талқинда ҳар қандай муқаддас матн инсон зоти тсқимаси дейилади. Аммо, анъанавий сътиқод талқинида, бу-Оллоҳнинг каломи. Бугунги кунда ҳар қандай мазҳабдаги мусулмонлар Қуръон Лайғамбар ва Худо ҳамкорлигида ёзилмагани, буларнинг барисини Оллоҳ битганига ишонадилар.

Би-би-си: Қуръонни шарҳлаш масаласига тсхталсак, 21 асрга келиб ҳам Қуръони Каримни сзгачароқ шарҳлаш деган қараш йсқ. Бу Қуръон Худонинг каломи скан, уни ва ҳатто шарҳларни ҳам савол остига ололмайсиз деганими?

Тим Винтер: Ислом дунёсида ксплаб, айтиш жоиз бслса, фундаменталистик қарашлар бор: "мана матн, уни ссзма-ссз шарҳлаш керак, чунки Оллоҳ шуни истайди". Аммо, ҳар қандай реалист қарашдаги сқувчи бу тиббиётга оид сқув қслланмаси смас, тарихий китоб смас, бу мусиқа ва гсзалликни жам қилган инсонни руҳлантирувчи мукаммал санъат асари сканини айтади. Анъанадорлар Қуръонни Ларвардигор томонидан ссзма-ссз айтиб етказилганига ишонадилар. Аммо, айрим ҳолларда уни шарҳлаш жуда қийин. Шундай ссзлар борки, уларни Қуръондан араб тилида ҳеч қачон учратмайсиз. Уларнинг айнан қандай маъно беришини қандай қилиб билишингиз мумкин. Илк мусулмон манбаларнинг ишора қилишларича, ҳатто Лайғамбар  :sw:нинг айрим саҳобалари ҳам айни ссзларнинг маъносини аниқ билишмаган. Қуръони Каримда шундай грамматик усуллар, ифодалар, иборалар борки, уларни 10-15 хил турда шарҳлаш мумкин. Бу борада ниҳоссиз тортишувлар йсқ дес олмайсиз. Ва бу тафсир илмининг асосларидир.

Би-би-си: Қуръонда 21 асрдаги ғарбча ҳаётга мос тушмайдиган остлар бор. Масалан, сғриларнинг қслини кесиш борасида. Одамлар қайси ссзларга асосланиб, снди бундай жазолаш усулига ҳожат йсқ деб айтишлари мумкин?

Тим Винтер: Бу замонавий дунёнинг ички қадристлари ва ахлоқи юзасидан қандай фалсафий мавқеъни сгаллашингиз билан боғлиқ. Агар анъанадор насронийлар, сҳудийлар, шу жумладан, мусулмонлар қарашларига суснадиган бслсак, муқаддас китоб бизни тсғри йслга солиш учун келган, бусиз адашиб қоламиз. Агар замонавий идрок билан Худонинг ссзлари сртасида тсқнашувни ксрадиган бслсак, бу Худонинг ссзлари бизга ҳар қачонгидан кспроқ зарурлигини англатади. Акс ҳолда биз сзимизнинг ҳиссиётларимиз асосида иш ксришимизга тсғри келади. 20 асрдаги динга орқа сгирган коммунизм, фашизм ва ҳоказолар дунёвий ҳаракатлар нималарга етаклагини ксрдик. Улар ҳатто диний ақидапарастлар қслидан келмайдиган ҳалокатларга етаклади. Айни пайтда динда замонавий қарашларга мос тушмайдиган жиҳатлар учрайди. Зарурий назарисга биноан Худо ахлоқ нуқтаи назаридан гапиради, у асоссиз равишда нима схшию нима ёмонлигига ишора қилмайди. Биз унинг ссзларини қабул қиламиз, чунки биз унда ҳақиқат борлигини ксрамиз. Шу боис ҳам мусулмонлар Қуръонга асосланган ахлоқ борлигига ишонадилар. Биз бунга такаббурлик билан смас, сзимизнинг ахлоқий қарашларимиздан келиб чиқиб ёндашишимиз лозим. Шундай скан, Ислом олимлари мувозанатни ушлашга ниҳостда сҳтиёт бслишлари керак. Бу бошқа диний китобларни сқувчиларга ҳам тааллуқли.

Manba

Qayd etilgan


Musannif Adham  13 Avgust 2010, 20:33:00

Хаттотлик санъати Қуръони Карим нозил бслганидан 1,400 йил стиб...

'Хаттотлик санъати ҳамма учун', дейди Сурайё

Исломда инсонни ҳар қандай шаклда тасвирлашни дастакланмаслиги хаттотлик санъатининг гуркирашига хизмат қилган.

Сурайё Саид Оврсподаги саноқли аёл хаттотлардан.

Муқаддас ссзларни ёзиш кспроқ Ислом дини билан боғланса-да, у сз санъати сркин ва ҳамма учун баравар сканини айтади.

Суҳбат бошида Сурайё сзи фойдаланадиган қаламни қандай очишни ксрсатади:

Сурайё Саид: Ҳозирча бу қамишнинг бир қисми. Мен ундан ажойиб санъат асарини сратишда фойдаланиш мумкин бслган қалам ссайман. Бундай қаламларнинг ҳар хил тури бор. Айримлари кичик ёзувлар учун ишлатилади. Масалан, мана бу қамиш А­рондан келтирилган. Бунинг барча тарафи думалоқ. Бошқа бамбук қаламларнинг бир томони текис бслади. Қаламни кесиш учун қслда ишланган пичоқдан фойдаланаман. У ҳам А­ронда ишланган.

Би-би-си: Бундай пичоқ ишлатишнинг нима афзаллиги бор? Аима учун айнан қслда ишланган пичоқ қсллайсиз?

Сурайё Саид: Бу айнан қслёзма ишлари учун ишланган. Қарасангиз, пичоқнинг қирраси ниҳостда тсғри ва текис, шу билан бирга жуда сткир. Бундай пичоқ қаламни очишга жуда боп, қулай. Қаламни кесиш ҳам малака талаб қилади. Айни пайтда жуда сҳтиёт бслишингиз керак, чунки пичоқ қслимдан чиқиб кетса, билагим ва ё ҳатто, томоғимни кесиб юбориши мумкин. Шукурки, ҳали бунақа ҳодиса бслмаган.

Қалам йсниш учун ҳам малака керак...

Би-би-си: Хаттотлик гсзал бир санъат. Айни пайтда Сиз унинг хавфли тарафи ҳақида ҳам гапираспсиз. Қалам йсниш ҳам сргатиладими? Бу ҳам тайёрлов машқларининг бир қисмими?

Сурайё Саид: Ҳа, қалам очиш учун сиз сз асбобингизни қандай ссашни билишингиз керак. Хатвнинг қандайлигига қараб қараб мен қаламимни кенгроқ ва ё узунроқ қилиб кесаман. Масалан, сулс деб аталадиган ёзув учун қалам учи камида 3 миллиметр кенг бслиши керак. Аасх ёзуви учун 1 миллиметрли ёки ундан ҳам кичикроқ қаламни ишлатса бслади. Қалам тайёр бслганидан кейин керак бсладигани бу-сиёҳ. Мана қалам учини сиёҳни схши ушлайдиган қилиб кесаман. Хуллас, қаламни қоғозга босиб, ҳаракатлантирган пайтингиз учи сиёҳни тоза ушлаб туриши ва етказиб бериб туриши керак.

Би-би-си: Олдингиздаги сиёҳ оддийга схшамайди, турли сиёҳдонлар турибди. Улар ҳақида айтиб берасизми?

Сурайё Саид: Анъанавий қора сиёҳ араб сақичи ва сув аралашмасидан тайёрланади. Ўтмишда хаттотлар сз сиёҳларини сзлари ссаганлар. Улар хушбсй атирлар ва ҳатто, уни сна ҳам қорайтириш учун бошқа сирли моддалар ҳам қсшишган. Аммо, ҳозир тайёр сиёҳларни осонгина сотиб олиш мумкин.

Би-би-си: Буни менга ишлатиб ксрсатинг-чи!

Сурайё Саид: Мен "Бисмилло" ссзини ёза бошлайман. Бу мусулмонлар учун жуда муҳим бслган ссз, съни "Меҳрибон ва А аҳмли Оллоҳ номи билан бошлайман". Буни жуда ксп усулларда ёзиш мумкин. Мен уни девоний хатвда ёзишга ҳаракат қилспман. Хаттотликнинг сзига хос қонун-қоидалари бслишига қарамай, бу анчайин сркин ва қувноқ усул.

Би-би-си: Келинг, снди хаттотлик илмининг қонун-қоидалари ҳақида гаплашайлик. Аввало, Сиз уларнинг барчасини қаердан сргангансиз?

Сурайё Саид: Мен Истанбулда 4 йилча таҳсил олганман. Ва маълум муддат Мисрда ҳам сқидим. Ҳозирда Истанбул мазкур илмни срганиш учун марказ ҳисобланади. Бундай курслар ҳамма жойда бор, срганувчилар ҳам жуда ксп. Аммо, юқори босқичгача чиқадиган аёл талабалар ксп смас. Чунки, бу санъат жуда ксп вақт, катта сабр, иштиёқ ва малакани талаб қилади. Сиз десрли ҳар куни ёзиб туришингиз керак. Аш болалик одамнинг бунга ҳар доим ҳам имкони бславермайди. Фарзанд ксрмасликка қарор қилган аёл хаттотлар ҳам бор. Бу иш бир маънода фидойиликни талаб қилади. Айниқса, санъатда ва қилаётган ишингизда снги нарсаларни кашф қилиш, сратишни истасангиз.

Бу бошқа хаттот қаламига мансуб 'Бисмилло'ларга схшамайди...

Би-би-си: Оллоҳнинг ссзларини ёзар скансиз, қандай қилиб сратувчан бслиш мумкин? Яъни, бу ссзларни сзгартириш мумкин смаслигини била туриб, сратувчанликка имкон борми?

Сурайё Саид: Бу ссзлар охир-оқибат сзидек қолади, аммо ташқи томондан бутунлай бошқача бслиши мумкин. Фақат хаттотгина чегараларни билади, аммо имконистлар барибир бор. Менинг назаримда, тадқиқ қилиш, олдинга интилиш ва айтиш жоиз бслса, снги ҳудудларни кашф қилиш хаттот олдида турган вазифадир.

Би-би-си: Бу ишдан ҳузур топиш қанчалар муҳим. Муқаддас нарса билан ҳисоблашар скансиз, бу иш ҳайкалтарошликдан бошқачароқми?

Сурайё Саид: Бу муҳим деган бслардим. Аммо, айни пайтда анъанага ксра, хаттотлар хизмат қиладиган мақсад, жамоа бор. У қилаётган иш нафақат муқаддас, балки амалий бир нарса ҳам. Кимгадир бизнес кардлар керак, сна кимдир китоб муқоваси учун безак истайди, хуллас, шунга схшаш буюртмалар бслади. Сиз уларни сз вақтида бажаришингиз керак.

Би-би-си: Янгилик сратиш учун имконистлар бор деб айтдингиз. Шу ҳақда гапириб беринг. Бу қанчалар ксп усулларни срганишга боғлиқми ёки сз усулингизни сратишингиз керакми?

Сурайё Саид: Мавжуд усулларга снгиликлар қсшимча қилишингиз мумкин. Баъзан турли хаттотларнинг ишларини ксраркансиз, уларнинг усулларини таниб олиш ва бу иш мана бу хаттотга тегишли, буниси сна бошқасининг иши деб ажратишга қодир бсла борасиз. Масалан, мен ҳозир "Бисмилло" ссзини ёзспман ва бу сиз бошқа жойда ксрадиган "Бисмилло"ларга айнан схшамайди.

Би-би-си: Аима учун бу касбни танладингиз? Хаттот бслиш иштиёқи сизга қаердан пайдо бслган?

Сурайё Саид: Менинг устозим: "Сен ҳарфларни смас, улар сени танлайдилар", деб айтганди. Хаттотлик томон босиб стган сафарим давомида у бу билан нимани назарда тутганини англаб етдим. Чунки, мен баъзи нарсаларни руҳан рад стганман, қабул қилолмаганман. Ўзингиз қилишингиз керак бслган нарсага ишонч ҳосил қила билишингиз ва уни кетидан қувиш-ҳам имтиёз, ҳам омад аслида. Менинг сса, хаттотлик сзим қилишим керак бслган иш сканига ишончим комил ва бошқа нарса ҳақида ксп сйламайман ҳам.

Би-би-си: Одамлар Сиз ёзган нарсаларни сқиш билан қандай фойда ксришлари мумкин. Қуръоннинг ксчирилган бошқа нусхалари жуда ксп-ку!

'Хаттотлик санъати ҳамма учун...'

Сурайё Саид: Бу жуда қизиқ савол. Биринчи хаёлимга келгани-санъат срмаркаси бслаётганди, бир мусулмон бслмаган одам олдимга келди-да, "бу нарсаларга қараб, мен сзимни худди аввал намоз сқигандек ҳис қилдим", деб айтди. Шундай скан, фақат ташқи томондан бслган таъсирни, у одамдан қандай кечинмалар стганини ҳар доим ҳам ссз билан ифодалаб беролмайсиз. Аммо, нимадир бслгани аниқ.

Би-би-си: Исломга боғлиқ бслмаган хаттотлик санъати ҳам бормикан деб сйладим, чунки унинг илдизлари Қуръонни ёзиш билан боғлиқ, шундай смасми?

Сурайё Саид: Шундай. Аммо, мутлақо Қуръонни ёзмайдиган жуда муваффақистли хаттот бор. Мен қиладиган нарсаларнинг бариси Қуръондан келиб чиқади. Аммо, Қуръоннинг сзи талқинга очиқ бслгани каби мен ҳам алоҳида шахс слароқ уни сз талқинимда акс сттиришим мумкин. Қуръонни санъатдан ажрата билган одамлар ҳам бор. Аммо, шахсан мен бунда бирон бир манфаат, фойда ксрмайман. Айни пайтда мен сзимни дунёнинг бир парчаси деб биламан. Ҳа, бу араб тилида, бироқ мен бу санъатни ҳамма учун деб ишонаман. Ва мен ана шу ёндашув билан ишлайман.

Manba

Qayd etilgan


Musannif Adham  13 Avgust 2010, 20:39:54

Makkadagi soat minorasi (yangi suratlar)

Muqaddas Ramazon oyi boshida Makkada dunyodagi eng yirik soat ishga tushdi

Ushbu soat dunyoning turli tomonidan kelgan musulmonlar 5 vaqt namoz o'qiydigan Masjidul-Haromning shundoqqina yonginasida qad rostlagan

Soat minorasi Malik AbdulAziz majmuasidagi 7 minoraning eng balandi bo'lib, ushbu majmuadagi mehmonxona bitganda uning dunyodagi eng yirigi bo'lishi kutilmoqda

Saudiya hukumatiga ko'ra soatning har to'rtta tomondagi yuzining diametri 43 metr bo'lib, soat minorasiga jami 90 million rangli oynachalar bilan bezak berilgan
 

662 metrlik asosi va 150 metrlik metall uchi bilan ushbu minora dunyodagi eng baland binolar orasida 2-o'ringa chiqqan


Saudiya hukumatining umid qilishicha, Makkada joylashgan ushbu soat vaqtni belgilashda Grinvich meridianiga muqobil vosita bo'lib xizmat qiladi

Manba

Qayd etilgan