Muallif Mavzu: Abul Ixlos Hasan al-Vafoiy Shurunbiloliy, Abu Zayd Shibliy. Nurul izoh  ( 172798 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 2 Mehmonlar ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
Vaqtincha uylanish mumkin bo‘lmagan ayollar


1.   Bir kishi bir vaqtda opa-singlisi yoki ayol bilan ammasini yoki ayol bilan xolasini nikohida olib turishi mumkin emas. Ammo opasi vafot etsa, uning singlisiga uylanishi mumkin.
2.   Uch taloq qilgan xotinga bo‘lsa, u boshqa er bilan doim birga yashashni niyat qilib, turmush qilishi hamda u bilan sahih er-xotinlik davrida jinsiy aloqa qilgan bo‘lishi lozim. Ikkinchi eri o‘lsa yoki taloq qilsa, iddasi chiqqanidan so‘nggina birinchi eri bilan yana qayta turmush qurishi mumkin.
3.   Birovning nikohidagi ayol va iddasi tugamagan yoki eri vafot etgan ayol.
Taloq qilingan yoki eri vafot etgan ayollar erlaridan homila bor-yo‘qligi aniq bo‘lgunicha ma’lum muddat boshqa turmush qurmay turishlari shart.
4.   Mushrika ayol (butparast) to musulmon bo‘lmagunicha. Ahli kitob bo‘lgan yahudiy, nasroniy ayollarga uylanish mumkin. Ammo musulmon ayollarning boshqa dindagi odamlarga turmushga chiqishlari mumkin emas.
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
 
Taloq turlari

Dinimizda taloq qilish erning haqqi. Lekin erga qachon xohlasa, istaganiday taloq qilaverish ixtiyori berilmagan. Taloq chorasiz qolgandagina ishlatilishi kerak.

Qachon, qanday ishlatilsa, shariatga muvofiq bo‘lishi ham bildirilgan. Shuning uchun fuqaholar taloqni ikki turga bo‘lganlar.

1)   Sunniy — shariat ko‘rsatmalariga muvofiq taloq;
2)   Bid’iy — shariat ko‘rsatmalariga xilof taloq. Bid’iy taloq qilgan kishi gunohkor bo‘ladi. Sunniy yuq ikki narsa: taloq qilingan vaqtga va taloqning adaga bog‘liq bo‘ladi.

Vaqtga bog‘liq bo‘lgani, taloq qilingan vaqtda ayol hayzdan pok bo‘lishi hamda shu pokliqda er ayolga yaqinlik qilgan bo‘lishi lozim. Adadga bog‘liq bo‘lgan taloq esa, ayolning pok holida, ga yaqinlik qilmasdan bir taloq qilmoqdir. Chunki bir yuq raj’iy, ya’ni idda tugamay, nikohsiz qaytadan yarashish mumkin bo‘lgan taloqdir. Bir taloq qilganidan so‘ng, taxminan uch oyga yaqin vaqt ichida er taloq qilgan ayoli  bilan, uning roziligidan qat’i nazar, nikohsiz yarashish huquqiga ega. Mazkur muddat o‘ylash, har tomonni mulohaza qilish uchun berilgan. Pushaymon bo‘lsalar, darhol yarashishi mumkin. Agar taloq qiluvchi yuqoridagi ko‘rsatmalarga amal qilmay, ayolini hayz holatida yoki taloq adadini bittadan kirib, ikki, uch yo uchdan ko‘p taloq qilsa, unday taloq "bid’iy", sunnatga xilof bo‘lib, taloq qiluvchi gunohkor bo‘ladi. Bunda albatta taloq tushadi. Er-xotin janjallashib turishganida er "ket", "yo‘qol", taloqsan" kabi lafzlarni taloq niyati bilan aytsa, taloq chiqadi. Er hazil qilib, o‘ynab "taloq", desa ham taloq bo’ladi.

Hanafiy mazhabida mast kishining hamda birov tomonidan taloq qilishga majbur qilingan kishining ham gapi taloq hisoblanadi.Agar er birovga xotinini taloq qilishni vasiyat qilsa o’zidan noib qilsa, u holda vasiyat qilingan va noib tingan kishi er nomidan taloq qilishi mumkin.


Salohiddin Muhiddinning "Islomda oila, nikoh va taloq masalalari " kitobi asosida tayyorlandi.
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
Imomi A’zam Abu Hanifa No’mon ibn Sobit

Imomi A’zam Abu Hanifa No‘‘mon ibn Sobit, rahma-tullohi alayh, hijriy 80 yili Kufa shahrida dunyoga kel-ganlar. Dastlab ipak va jun matolar tijorati bilan shu-g‘ullandilar. So‘ngra Alloh uning qalbida ilmga muhabbat paydo qiladi. O’tkir zakovatli, teran tushunchali, sog‘lom va juda quvvatli dalillar topishqat’iyati bilan qiyosda, dalillardan yangi hukmlar chiqarishda tengsiz daho edilar. U kishining asl ismlari No‘‘mon, otalarining ismi esa Sobit, bobolarining ismi Zuto bo‘lgan. Zuto Qobul shah-rida tavallud topganlar. Qavmiyatlari, millatlari fors-lardan. Musulmonlar Qobulni fathetishganida, asir bo‘lib Kufa shahriga kelib qolganlar. Zuto Islom dinini qabul qilganlaridan so‘ng, uni qullikdan ozod qiladilar Zuto-dan Kufada Sobit ismli farzand dunyoga keladi. Sobitdan esa bizning Imomimiz — hazrat No’mon ibn Sobit, kunyalari Abu Hanifa, unvonlari Imomi A’zam bo‘lgan zot tavallud topdilar.

Imomi A’zam Payg‘ambarimizning, alayhissalom, asri saodatlarida Kufada o‘sib-ulg‘ayganlar. Shu yerdagi eng katta ulamolardan dars oldilar. Ustozlari Kufa shahrining faqihi, katta muhaddis olim Hammod ibn Abu Sulaymon degan zot edi. Bu davrda ba’zi sahobalar hayot edilar. Jumladan, Kufa shahrida Imomi A’zam to‘qqiz nafar sahoba bilan muloqotda bo‘lganlar.

Abu Hanifa, rahmatullohi alayh, o‘z mazhabini Kufada shakllantirdilar. U zot o‘z fiqh uslubini quyidagicha bayon qiladilar: "Avvalo Qur’oni karimga murojaat qilaman, agar lozim bo‘lgan dalilni undan topa olmasam, Payg‘ambarimizning, sollallohu alayhi va sallam, hadisi shariflariga murojaat qilaman. Qidirgan narsamni undan ham topa olmasam, sahobalardan birining so‘zini dalil sifatida olaman, ularning so‘zini qo‘yib, boshqalar aytgan so‘zni dalil o‘laroq qabul qilmayman. Zarur bo‘lgan tilni sahobalarning so‘zlaridan topa olmasam, boshqa tilarning so‘zlariga suyanmay, ijtihod qilgan inson kabi men ham ijtihod qilaman". Ahli sunna val jamoa mazhablari ulamolarini nomma-nom sanasak,
mazhabboshimizning darajasi yaqqol ayon bo‘ladi. Imomi A’zam Abu Hanifa, rahmatullohi alayh, 80 hijriy yilda tug‘ilganlar.

Imom Molik ibn Anas, rahmatullohi alayh, 93-yilda tug’ilganlar.

Imom Shofe’iy, rahmatullohi alayh, 150-yilda tug‘ilganlar.

Imom Ahmad ibn Hanbal, rahmatullohi alayh, 164-yilda tug’ilganlar.

Imom Shofe’iy shunday e’tirof qiladilar: "Odamlar hammalari — barcha ulamolar Qur’onu hadisni anglashida, masala ilmida Abu Hanifaga bola-chaqalikka yaraydi xolos. Abu Hanifa bilan raqobat qilish darajasiga yetgan inson yo‘q".
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
Imom Molik ibn Anas, rahimahulloh, esa: "Men hadis ilmini bilishda, janob Rasulullohning oxirgi hadislarini yetkazishda, eng sahih hadislarini anglab yetishda Imomi A’zamga o‘xshagan boshqa insonni uchratmadim", dedilar va bu zot ham doimo Imomi A’zamni o‘zlariga ustoz sanaganlar.

Janob Rasulullohning, sollallohu alayhi va sallam, ming adadli sahobasining 150 nafari, yana boshqa bir taxminga ko‘ra, 1500 nafari Kufada yashaganlar. Ularning ulug‘laridan Abdulloh ibn Mas’ud, roziyallohu anhu, Hazrati Ali karramallohu vajhahu, kabi ulug‘ zotlar ham rada istiqomat qilganlar.

Demak, Imomi A’zam tarbiyalangan muhit — Kufa hadis ilmiga boy iqlim edi. Shuning uchun Imomimiz bari taqriban 4000 hadis rivoyat qilganlar. Abdulloh ibn Mas’ud, Abdulloh ibn Abbos, Abu Dardo, y ibn Ka’b, Abu Muso al-Ash’ariy, roziyallohu anhum, kabi sahobalar mujtahidlik maqomiga chiqqan edilar. Imomimiz bularning hammalaridan hadis rivoyat qilganlar. Hazrati Usmondan so‘ng xalifa bo‘lgan hazrati Ali Kufani Islom davlatining poytaxtiga aylantirdilar.

Hazrati Ali xalifa sifatida Kufaga kirib kelgan davrda bu yerda to‘rt ming nafardan ziyod juda yetuk bilimli ulamo bor edi. Bularning barchasi Abdulloh ibn Mas’uddan, roziyallohu anhu, ta’lim olgan edilar.

Imomn A’zam, rahmatullohi alayh, mana shunday iqlimda unib o‘sganlar. Rivoyatlarda kelishicha, Imomi A’zamning bobolari Zuto otalari Sobitni go‘daklik chog‘ida Hazrati Alining oldiga olib borib, o‘g‘limning haqqiga duo qiling, deb o‘tinadilar. Shunda Hazrati Ali, roziyallohu anhu, "O’g‘lingga Alloh muborak zurriyot ato qilsin", deb duo qilgan ekanlar.
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
Hasan ibn Ziyod: Imomi A’zam shaxsan to‘rt ming hadis rivoyat qilgan bo‘lsa, to‘rt ming hadisning teng yarmini ustozlari Hammod ibn Sulaymondai rivoyat qilganlar, — deydi.

Ulamolardan biri Hazrati Imomi Azamni, rahmatullohi alayh, eng kamida sakson uch mingga masala aytganlar, deydi. Bu — to qiyomat so‘ralishi mumkin va lozim bo‘lgan hamma masalalarga Imomi A’zam javob aytganlar deganidir. To‘rt mazhab ichida Imomi A’zam mazhabi eng ulug‘ deb tan olinishi o‘sha masalalarning puxtaligi va Qur’onu hadisga muvofiqligidandir. Tarix davomida butun dunyodagi musulmonlarning qariyb yarmi Imomi A’zam mazhabida bo‘lganlar. Hozirham shunday. Bu Imomimizping masalalari naqadar puxta va to‘g‘riligiga dalolatdir.
Imomi A’zam, rahmatullohi alayh, masalalariniig yashovchanligi shundaki, hech qachon biron masalani yolg‘iz o‘zlari aytib kitoblarga yozdirmaganlar. O’zlarining eng peshqadam shogirdlaridan muftiylik maqomidagi 40 kishiga havola qilganlar. Ulardan o‘rtaga qo‘yilgan masalani asoslab berishni, agar asosi zaifroq bo‘lsa, mazkur masalaga qarshi boshqa masala qo‘yishni talab qilar ekanlar. Demak, qirq nafar muftiyning muhokamasidan o‘tgan masalagina Imomi A’zamning masalasi sifatida kitoblarga kiritilar ekan. Shu bois ham mazhabimizni maslahat mazhabi, sho‘ro mazhabi ham deb ataydilar. Shuning uchun ham bizning mazhabdagi fiqh kitoblariga murojaat qilsak, ayrim hollarda Imomi A’zam aytgan bir gap aytilib turib, yonida shogirdlaridan birining gaplari ham aytiladi. Imomimiz qaysi olimning hujjati quvvatliroq bo’lsa, o‘shani kitobga tushirishga buyurar ekanlar. O’zlarining fikrlarini ham xato deyishib, isbotlab bersalar, qabul qilarkanlar. Mana shu tufayli ham bu mazhab dunyoning, Islom olamining ko‘p taraflariga yoyildi.

Imomimiz taqvoda — Allohdan qo‘rqishda har bir musulmon uchun bir maktab, yuksak namuna bo‘la oladigan hayotni bosib o‘tganlar. Imomimiz tijorat bilan ham shug‘ullanganlar, aniqrog‘i, tujjorlik Imomi A’zamning kasblari edi.
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
Imomi A’zamning tijoratdagi halolliklari tarixda doston bo‘lib qolgan. Bu haqda zamondoshlari — do‘stlari ham, dushmanlari ham yozib qoldirganlar. Mana ba’zi lavha: Imomimiz bir tojir sheriklari bilan boshqa yurtga mol yuboribdilar. Mol ikki xil navli bo‘lib, biri sifatli, ikkinchi xili sifatsizroq ekan. Imomimiz sheriklariga molni ikki xil narxda, yaxshisini qimmatroq, yomonini arzonroq sotasan, deb tayinlabdilar. Lekin mol yetkazilgan yurtda aynan shu narsa taqchil bo‘lganligidan, molning hammasi bir xil — qimmat narxda sotilib ketibdi. U kishi o‘ttiz ming kumush tangalik savdo qilib, Kufaga qaytibdi. Shunda Imomimiz o‘sha sheriklaridan: Ikki xil navli molni ikki xil narxda sotdingmi?" deb so’rabdilar. U kishi: "Yo‘q, odamlar o‘sha qimmat narxga ham rozi bo‘lib, sotib olaverdilar", deb javob beribdi. Shunda Imomi A’zamning dili og‘rib, o‘sha o‘ttiz ming tangani Alloh yo‘lida sadaqa qiladilar. "Lekin men bu sadaqadan hisob umid qilishga Allohdan hayo qilaman, odamlarni aldab savdo qilibsiz, shuning uchun endi oramizdagi sheriklik ham bitdi", degan ekanlar. Birovning haqqidan qo‘rqish, ya’ni, Allohdan qo‘rqish Imomi A’zamda, rahmatullohi alayh, shu darajada quvvatli ekan.

Savdogarlik bilan shug‘ullanib yurgan davrlarida Imoimizning gazlama do‘konlari bo‘lar ekan. O’sha do‘kondagi xodimlari bir kuni gazlamalarni taxlay turib, matolardagi gullarga mahliyo bo‘lib qolibdi-da: "'Bu dunyoning gullari shu qadar go‘zal bo‘lsa, Jannat gullari qanday bo‘lar ekan? Ey Xudo, bizga ham Jannatingdan nasib et!" deb duo qilib yuboradi. Xodimlarining bu duosini eshitgan Imomimizning ranglari quv o‘chib, do‘konni yopib, uylariga ketib qoladilar. Ertasiga kelganlarida Imomimizdan xodimlari kechagi voqeaning sababini so‘raydi. Shunda Imomi A’zam, rahmatullohi alayh: "Ey birodar, biz qaysi qilgan ibodatimiz uchun Allohdan Jannatni so‘rashga haddimiz sig‘adi? Biz faqat Allohdan gunohlarimizni afv qilishini so‘rashga haqlimiz, xolos", deydilar.
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
Imomi Azam, rahmatullohi alayh, shu qadar go‘zal xulqli inson ekanlarki, zamondoshlari u kishining fazilatlarini tan olib, eng chiroyli xulq Imomi A’zamning xulqidir, deb e’tirof qilganlar. Bu xususda ko‘p katta ulamolardan bayonotlar qolgan. Imomimiz Alloh taolo bergan ne’matlar shukronasini tashqi ko‘rinishda ham ko‘rsatib o‘tganlar. Doimo chiroyli va pokiza kiyimlarda yurganlar. Bu haqda ham zamondoshlari guvohlik berib ketganlar. Shunday baland maqomga erishgan zot nihoyatda tavozeli, xokisor, kamtar bo‘lgan ekanlar. Ma’lumki, kishiga Alloh taolo fazilat berib, u qanchalik baland maqomga ko‘tarilsa, uiing hasadgo‘ylari ham shunchalik ko‘payadi.

Imomimiz esa o‘shanday hasadgo‘ylarni ko‘rganlarida: "Bizlarni yomonlagan kishilarning gunohini Alloh kechirsin, bizlarni yaxshi ko‘rganlarni Alloh rahmat qilsin", deb duo qilar ekanlar. Ya’ni, yomoilikka yomonlik bilan javob qilmas ekanlar.

Yana bir misol: halolni haromdan ajrata olmaydigan, o‘zi kambag‘al, bechora bo‘lsa ham, kalondimog‘, birovlarga ozor yetkazadigan kishilar bo‘ladi. Imomimizning ham bir qo‘shnilari bor ekan. U Alloh taolo harom qilgan ichkilikka giriftor, har kecha mast ekan. Imomi A’zam sha’nlariga hajvlar aytar, baqir-chaqir qilib, u zotga ozor berar ekan. Imomimiz toqat bilan uning haqoratlarini eshitaverar ekanlar. Ittifoqo, bir kuni qo‘shnining xonadonidan odatdagi baqir-chaqir, so‘kinish, haqorat sasi kelmay qolibdi. Imomimiz xavotirlanib, xabar oldiradilar. Ma’lum bo‘lishicha, qo‘shnisi badxulqligi tufayli mirshablar qo‘liga tushib, hibsga olinibdi. Imomi A’zam uni Xudo jazolabdi, deb qo‘ya qolmasdan, darhol amirning huzuriga boribdilar. Mening bir ayolmand kosib, kambag‘al qo‘shnimni qandaydir ayb bilan zindonband qilibdilar.

O’sha qo‘shnimni ozod qiling, unga mening o‘zim kafilman, deb iltimos qilibdilar. Kufaning amiri, albatta, Imomi A’zamning kim ekanini bilar edi. Shuning uchun u kishining hurmatidan nafaqat badxulq qo‘shnini, balki keyingi ikki kun davomida hibsga olinganlarshshg hammasini qo‘yib yuboradilar.
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
Shundap so‘ng u qo‘shniga Xudo insof beradi. U zindondan to‘g‘ri Imomi A’zamnnnghuzuriga keladi. Tavba qilib, Imomimizga shogird bo‘ladi.

Imomi A’zamning masala bobida beqiyos bo‘lganliklariga yana bir misol. Bu misol Imomimiz yashagan davr uchun ancha mushkul edi. Kufada bir ayol egizak farzand ko‘ribdi. Egazaklar bir-birlariga bellaridan yopishgan holda tug‘ilibdilar. Hozir bundaylarni Siyom egizaklari deb atay1ilar. Biroz fursat o‘tgach, o‘sha ikki chaqaloqdan birining ajali yetib o‘ladi, ikkinchisi esa tirik. Agar bu holat bizning zamonda ro‘y bersa, darhol jarrohlar aralashib, masalani nashtar bilan hal qilib qo‘ya qoladilar. Lekin 1300 yil avval bo‘lgan voqea haqida ketyapti. Xullas, hamma hayron. O’likni qabrga qo‘ymoqchi bo‘lsalar, uning tirik sherigi bor. Ko‘mmasalar...

Shunda hech kim jo‘yali bir javob aytolmagan mazkur masalaga Allohning ilhomi bilan Imomi A’zam javob qiladilar. U kishi, bu o‘lgan bola ko‘miladi, lekin shundoq ko‘miladiki, tirik bola yerning ustida qoladi, deydilar. Xuddi shunday ko‘madilar va Allohning qudrati bilan sanoqli kundan so‘ng yer o‘sha marhum farzandni tirik farzanddan ajralib oladi. Tirik bolaning hayoti mana shunday saqlab qolinadi. Keyin uni Imomi A’zamning o‘g‘li deb ataydilar. Imomimizning bu "o‘g‘li" uzoq yillar umr ko‘radi.

Kufa viloyati va shahrining hokimi Ibn Hubaya Imomi A’zamga Kufa viloyatiga qozi bo‘lishini taklif qiladi taklifimni qabul qilmasangiz, zindonband bo‘lasiz, sizni har kuni o‘n darra uradilar, deb tahdid qiladi. Shunda lmomi A’zam, rahmatulloha alayh: "Allohning oxirat diyoridagi azobidan bu dunyodagi hokimning azobi yengil bo’ladi, men roziman", deydilar.
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
Imomi A’zamni zindonband qilganlaridan so‘ng o‘n kun shomida hoklmning huzuriga olib borar ekailar. Hokim u zotdan: "O’ylab ko‘rdingizmi, endi qozi bo‘lishga rozimisiz" deb so‘rar ekan. Rad javobini eshitgach, g‘azablanar, yana o‘n darra urishga buyurar ekan.

Imomimiz kaltaklanib, zindonga qaytganidan so‘ng yig‘lar ekanlar. Hamxonalari bu holatdan hayron. Nihoyat, Imomimizdan nega bunday qilayotganlarini so‘rashga jur’at qilibdilar. Axir sizga lavozim bermoqchilarku, uni tezroq qabul qiling, shu azoblardan qutuling, deyishibdi. Shunda Imomi A’zam rahmatullohi alayh: "Men kaltak zarbidan yig‘layotganim yo‘q. Onamga rahmim kelganidan yig‘layapman. U kishi mening zindonga tushganimdan, kaltaklanayotganimdan boxabarlar. Onam qanday chidayaptilar ekan! Meni mana shu narsa yig‘latyapti", degan ekanlar. Shu tariqa o‘n kunni azobda o‘tkazibdilar. O’n birinchi kunga o‘tar kechasi hokimning tushiga janob Rasululloh, sollallohu alayhi va sallam, kiribdilar.

Payg‘ambarimiz hokimga: "Mening sunnatimni tiriltirib, dunyoga yoyayotgan zotni zindonga olib qilishdan qo‘rqmaysanmi?" deb tanbeh berdilar. Hokim tong otishi bilanoq, shaxsan o‘zi zindonga kirib, Imomi A’zamdan, rahmatullohi alayh, uzr so‘rab, u zotni ozod qildi.

Zindondan ozod bo‘lganlaridan keyin imomimiz Kufani tark etib, Makkai mukarramaga ketadilar va bu muborak shaharda o‘n yillar davomida istiqomat qildilar. Bu zotning hayotlaridan yana bir nuqta — yetmish yillik hayotlarida ellik besh marta haj ibodatini ado qilganlar. Demak, Imomimiz nafaqat Kufadagi, balki Makkai mukarrama va Madinai munavvaradagi ulamolarning suhbatlaridan ham bahramand bo‘lganlar.
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

Robiya

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 770
  • -oldi: 2058
  • Xabarlar: 7634
  • Jins: Ayol
  • Tilim ila dilimni bir qil, Ilohim
    • Haqiqiy o'zbekona forum
Bizlarga ming yillar davomida Imomi A’zam mazhabida ta’limot berildi va shunga binoan bu ta’limotga ota-bobolarimiz amal qilib keldilar, biz ham amal qilmoqdamiz. Alloh taoloning buyruqlarida qoim bo‘lib, Imom A’zamning mazhablarida bo‘lishimiz har birimiz uchun bir xayriyat, yaxshilik ekanini yaxshi anglab olsak, hammamiz uchun ham foydali bo‘ladi.

Abu Yusuf va Imom Muhammad (ularni "Sohibon" deyishadi) hamda Imom Zufar kabi ko‘plab zabardast olimlar Imomi A’zamdan fiqh ilmini o‘rganadilar.
Abu Hanifaning "Al-Fiqh al-akbar", "Usmon al-Buiyga taqdim etilgan risola, "Al-olim va al-mutaallim", 'Ar-Raddu alal-Qadariya" kabi asarlari mavjud.
Imomi A’zam hijriy 150 yili yetmish yoshlarida Bag‘dodda vafot etganlar.
Abu Hanifa shahardagi Hizaron qabristoniga dafn s.ilinadi. Olimning Bag‘doddagi masjidi mashhurdir. Masjidning juda qimmatli va noyob kitoblarga boy bo‘lgan sutubxonasi mavjud.

Allohtaolo mazhabboshimiz hazrati Imomi A’zam Abu Qanifaga, rahmatullohi alayh, ulug‘ rahmati ila marhamat qilsin! Islom diniga va bizga qilgan beqiyos xizmatlari uchun ul zotga eng go‘zal tuhfalar in’om aylasin. Omin!
"Imomi A’zam — buyuk imomimiz " kitobidan olindi.
«...Shoyadki, yoqtirmagan narsangiz siz uchun yaxshi bo'lsa. Va shoyadki, yoqtirgan narsangiz siz uchun yomon bo'lsa. Alloh biladir, siz bilmassiz» («Baqara», 216)

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
MUNDARIJA

Abul Ixlos Hasan al-Vafoiy Shurunbiloliy
Abu Zayd Shibliy
Nurul izoh
Fiqhning ta'rifi
Shar'iy hukmlarning qismlari
Farz
Farzning hukmi
Vojib
Sunnat
Harom
Karohati tahrimiya
Karohati tanzihiya
Muboh

TAHORAT KITOBI
Suvlarning turlari
Suv tabiiy holatining o zgarishi me'yori qanday?
Surning (ichilgan suvdan qolgani) hukmlari
Idishlar va kiyimlarning tozasini tanlash
Quduqlar va ularni tozalash
Istinjo
Isinjoning hukmi
Istinjo qilish tartibi
Istinjoda qo llash makruh bo lgan narsalar
Hojatxona odobi
Tahoratning farzlari
Tahoratning hikmatlari
Tahorat olishga sabab va uning hukmi
Tahoratning vojib bo lish shartlari
Tahoratning durust bo lish shartlari
Tahoratning komil bo lishiga doir hukmlar
Tahoratning sunnatlari
Tahorat odobi
Tahorat olayotganda quyidagi olti holat makruhdir
Tahorat turlari
Tahoratni buzadigan narsalar
Tahoratni buzmaydigan narsalar
G'uslni vojib qiladigan narsalar
G'uslning hikmatlari
Junub bo lgach, nima uchun g usl qilamiz
G'uslni vojib qilmaydigan narsalar
G'uslning farzlari
G'uslnhng sunnatlari
G'usl mdobi va makruhlari
Sunnat bo lgan g usl turlari
G'usl qilish mandub holatlar
Tayammum
Tayammumning ruknlari
Tayammumning sunnatlari
Suvni axtarish
Tayammum qilib namoz o qish
Yarasi bor kishilar nima qiladi?
Tayammumni buzadigan narsalar
Qo llari va oyoql!ri kesilgan kishilar

MASH BO LIMI
Mahsiga mash tortish
Mahsiga mash tortishning joiz bo lish shartlari
Mashning muddati
Mashning farzi
Mashning sunnatlari
Mashni buzuvchi sabablar
Bog lagichga (bint), gipsga o xshash narsalar haqida

HAYZ, NIFOS VA ISTIHOZA
Tuhr (hayzdan poklanish) muddati
Hayz va nifos paythda qilish `arom bo lgan amallar
Poklanish nima bilan tamomlanadi
Farzlarning qazosi
Junub kishiga harom bo lgan amallar
Tahoratsiz kishi uchun harom bo lgan amallar
Istihoza va shunga o xshash narsalarning hukmlari
Odam qachon uzrli hisoblanadi?
Davomiylik sharti
Najosat va najosatdan poklanish
Najosat tekkan narsalar qanday tozalanadi?
Yerning tozalanishi
Boshqa holga o tish bilan poklanish
O'lik hayvonlarning terisi va shunga o xshash narsalarning poklanishi

NAMOZ KITOBI
Vojib bo lishining shartlari
Vojib bo lishining sababi
Namoz vaqtlari
Ikki farz namozning birga (jam') o qilishi
Mustahab bo lgan namoz vaqtlari
Namoz o qish makruh bo lgan vaqtlar
Nafl va sunnat namoz o qish makruh bo lgan vaqtlar
Azon va takbirning hukmlari
Azon shakli
Arabchadan boshqa tilda azon aytish
Muazzinga oid mustahab amallar
Azonning makruhlari
Qazo namozlarda azon
Azon eshitilganida nima deyiladi?
Namozning shartlari
Namozning ruknlari
Avrat joylarini yopa olmagan kishining namozi
Yalang och kishilarning namozi
Qiblaga yuzlanish
Namozning vojiblari
Namozning sunnatlari
Namozning odoblari
Namoz o qish tartibi
Qo lni ko tarish sunnat bo lgan holatlar
Imomlikning hukmi
Imomlikning durust bo lish shartlari
Imomga iqtido qilishning sahih bo lish shartlari
Imomga iqtido qilish haqida turli masalalar
Jamoat namoziga bormaslikka uzr sabablar
Imomatga eng loyiq kishi
Imomlik qilishi makruh bo lgan kishilar
Safning tartibi
Imom namozni bitirganidan so ng muqtadiy qilishi kerak bo lgan amallar
Namozni buzadigan narsalar
Namozni buzmaydigan narsalar
Namozning makruhlari
Sitra qo yish
Namoz o qiyotgan kishining oldidan o tuvchilar haqida
Namoz o qiyotgan kishiga makruh bo lmagan narsalar
Namozni buzish lozim bo lgan va bo lmagan hollar

VITR NAMOZINING HUKMI VA O QILISH TARTIBI
Qunut duosi
Qunut duosi haqida turli hukmlar

NAFL NAMOZLARI
Sunnati muakkadalar
Mandub namozlar
Nafl namozlarga oid turli hukmlar
Tahiyatul masjid, zuho va tungi namozlar
O'tirgan holda nafl namoz o qish
Hayvon va vositaning ustida namoz o qish
Suyangan holda namoz o qish
Hayvon ustida o qiladigan farz va vojib namozlar
Tuya ustidagi kajavada o qilgan namoz
Kema ichida o qilgan namoz
Kemadagi namozxonning qiblasi
Transport vositalarida namoz o qish
Taroveh
Rakatlari soni va ado qilish tartibi
Ka'bada o qiladigan namoz
Musofir namozi
Namozning qisqartirilishi
Safarning shartlari
Musofir namozining hukmi
Kasr muddati va muqimlikka niyat
Musofirning muqimga va muqimning musofirga iqtido qilishi
Vaqtida o qilmagan namozlarning qazosi
Vatan haqida
Bemor kishining namozi
Turli masalalar
Namoz va ro zaning kafforati
Kishi qachon kafforat uchun vasiyat qiladi?
Qancha kafforat beriladi
Fidya (tovon) kimga to lanadi?
O'z vaqtida o qilmagan namozlarning qazosi
Tartibni bekor qiladigan sabablar
Turli masalalar

FARZ NAMOZIGA YETISHISH BO LIMI
Sunnatning qazosi
Jamoat va uning fazilati
Turli masalalar
Sahv sajdasining hukmi
Vojibni bilaturib, tark qilish
Sahv sajdasining o rni
Sahv sajdasi qachon soqit bo ladi?
Kimlar sahv sajdasi qilishi lozim?
Namozdagi ba'zi xatolar
Namoz shubhabilan qachon buziladi?
Shubhaning ko p bo lishi
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
TILOVAT SAJDASI
Sababi, hukmi, vaqti
Tilovat sajdasi kimlarga vojib, kimlarga vojib emas?
Tilovat sajdasining vaqti va shakli
Joyni o zgartiradigan sabablar
Joyni o zgartirmaydigan sabablar
Turli masalalar
Tilovat sajdasining sahih bo lish shartlari
Ado etish tartibi
Shukr sajdasi
Har baloning daf qilinishi haqida
Juma namozining hukmi
Durust bo lishining shartlari
Juma namoziningxutba va sunnatlari
Juma namoziga oid turli masalalar
Hayit namozlari hukmi va shartlari
Ramazon hayitining mustahablari
Hayit namozining vaqti
Hayit namozlarini o qish tartibi
Qurbon hayitining hukmi
Tashriq takbirining hukmi, muddati va kimlarga vojib bo lishi
Tashriq takbiri
Quyoshning tutilishi
Oy tutilganida o qiladigan namoz
Yomg ir so rash duosi
Havf (qo rquv) namozi, hukmi va sababi

JANOZA
O'lim to shagida yotgan bemor
Bemorning joni uzilgach, qilinadigan ishlar
Jasadni yuvib, dafn etishga tayyorlash
Jasadni ko mish tadorigi kimning zimmasida?
Shariatga mos kafan
Janoza namozining hukmi va ruknlari
Shartlari
Janoza namozining sunnatlari
Janoza namozida mayyit haqqiga duo
Janoza namozini o qishga eng loyiq bo lgan kishi
Bir necha marhumning janozasini bir qilib o qish
Janoza o qilayotganida imomga ergashish
Janoza namozini qaerda o qish joiz
Go daklarga (kichkina bolalar) janoza o qish
Kofir va osiylar
Ota-ona qotili va o ziga o zi suiqasd qilgan kishi
Tobutni olib borish va mayitni ko mish
Mayitni dafn qilish
Dengizda o lgan kishi
Mayitni ko chirish
Qabrni ochishning hukmi
Qabr ziyorati
Shahidning hukmi
Kimlarni shahid deyish mumkin?

RO ZA KITOBI
Ramazon ro zasi farz bo lish sababi
Hukmi va farz bo lishining shartlari
Ro za tutishning vojib bo lish shartlari
Ro za tutishning durust bo lish shartlari uchta
Rukni
Ro za tutish natijasi
Ro zaning sifati va qismlari
Ramazon oyining ko rinishi va shubhali kun, Ramazon qanday sobit bo ladi?
Oyni ko rish
Oy(hilol)
Ro zani buzmaydigan narsalar
Ro zani buzib, qazo va kafforatga sabab bo ladigan holatlar
Kafforatni bekor qiluvchi holatlar
Ro za kafforati
Kafforatlarning birlashuvi
Qolgan kun ro zasini tutishi lozim bo lgan kishi
Ro zadorga nima makruh va nima makruh emas
Makruh bo lmagan amallar
Ro zadorga mustahab bo lgan amallar
Ro za tutmaslik uchun sabab bo ladigan uzrlar
Musofirlik uzri
Vasiyat va qazo (o lim)
Qarilik kafforati
Umr bo yi ro za tutishni nazr qilish
Kafforatni to lashdan ojiz bo lsa
Nafl ro za
Nafl ro zaning qazosi
Bajarilishi shart bo lgan nazr qilingan namoz va ro za
E'tikof
E'tikof turlari
E'tikofdagi odam qiladigan ishlar
Kecha va kunduzlari e'tikof
E'tikofning mashru'ligi (joizligi)

ZAKOT KITOBI
Hukmi, farz bo lishi va hikmati
Zakotning (farz bo lish) sababi
Zakotning rukni
Farz bo lishining shartlari
Ado qilish farz bo lishining shartlari
Ado qilinishning shartlari
Zakoti farz bo lgan mulklarning turlari
O'tlovchi hayvonlar zakoti
Tuyaning zakoti
Otlarning zakoti
Sigirlarning zakoti
Qo ylarning zakoti
Oltin va kumushning zakoti
Kumushning nisobi
Oltinning nisobi
Qarzning zakoti
Tijorat mollarining zakoti
Dehqonchilik mahsulotlari va mevalarning zakoti
Ma'dan va yerosti boyliklarining zakoti
Zakotga doir turli masalalar
Zakot beriladigan kishilar
Zakot berish joiz bo lgan kishilar
Fitr sadaqasi
Rukni
Vojib bo lishning shartlari
Vojib bo lishining vaqti
Fitr sadaqasini berish joiz bo lgan narsalar
Fitr sadaqasining vojib bo lgan miqdori

HAJ KITOBI
Hajning farz bo lish vaqti
Hukmi va farz bo lishining dalili
Ka'baning qisqacha tarixi
Farz bo lishining sababi
Farz bo lishining shartlari
Sahih ado bo lishining shartlari
Vaqti
Ruknlari
Hajning vojiblari
Hajning sunnatlari
Ihrom
Miyqot

HAJNI ADO ETISH TARTIBI
Hajda man' qilingan amallar
Makkaga kirishda qilinadigan amallar
Umra
Umraning vaqti va miyqotlari
Rukni
Vojiblari
Bajarish tartibi
Qiron haji
Hukmi
Qiron hajining shartlari
Ado qilish shakli
Allohga shukr
Tamattu' haji
Hukmi va sahih bo lish shartlari
Tamattu' hajining qoidalari
Allohga shukr
Jinoyatlar
Qurbonlik so yishni vojib qiladigan jinoyatlar
Fitr sadaqasi miqdoricha sadaqa berishni vojib qiladigan jinoyatlar
Zararning o rnini qoplash qiymatini to lashni lozim qiladigan jinoyatlar
Qurbonlik (hady)
Qurbonlikni so yish vaqti
Qurbonlik so yiladigan joy
Payg ambarimizni, sollallohu alayhi va sallam, ziyorat qilish

QURBONLIK VA NAZR
Qurbonlikka oid hukmlar

AQIDA ASOSLARI
Iymon va iqror bayoni
Iymon kalimasi
Alloh taologa iymon keltirish
Farishtalar
Payg ambarlar
Muqaddas kitoblar
Taqdir va qazo
Bandalarning fe'llari
Oxirzamon
Qiyomat kuni
Gunohkor banda
Sahobalar
Ahli sunna val-jamoa
Ahkomi sharif
Mujtahidi mazhab

NIKOH VA TALOQQA OID HUKMLAR
Uylanishning shar'iy hukmi
Nikoh marosimi
Uylanish mumkin bo lmagan ayollar
Uylanish vaqtincha mumkin bo lmagan ayollar
Taloq turlari
Imomi A'zam Abu Hanifa No mon ibn Sobit
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Nurul-Izoh



Muallif: Abul Ixlos Shurunbiloliy, Abu Zayd Shibliy
Hajmi:  507 Kb
Fayl tipi: pdf, zip
Saqlab olish
Online o'qish
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

 

Hasan Basriy hikmatlari

Muallif MuslimaxonBo'lim Islom

Javoblar: 12
Ko'rilgan: 11637
So'nggi javob 05 Mart 2007, 10:58:25
muallifi Muslimaxon
Hasan ibn Ahmad Shokir Xubariy. Durratun nosihiyn

Muallif NaqshbandiyBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 358
Ko'rilgan: 133771
So'nggi javob 03 Fevral 2010, 16:48:09
muallifi AbdulAziz
Ixlos va Riyo

Muallif Salmoni ForsiyBo'lim Islom

Javoblar: 13
Ko'rilgan: 5394
So'nggi javob 04 Yanvar 2008, 23:32:26
muallifi Salmoni Forsiy
Abul Husayn Quduriy. Tasxili zaruriy

Muallif HanafiyBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 358
Ko'rilgan: 94044
So'nggi javob 29 Iyul 2008, 08:09:19
muallifi AbdulAziz
IZOH TALAB RASMLAR...

Muallif HadijaBo'lim Intellekt

Javoblar: 27
Ko'rilgan: 15490
So'nggi javob 11 May 2011, 19:54:18
muallifi Elyorbek-1987