Muallif Mavzu: Қирқбўғим - қирқ дардга даво  ( 7765 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

Hadija

  • La Ilaha illa-Allah
  • Moderator
  • Super Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 1322
  • -oldi: 1947
  • Xabarlar: 2301
  • Jins: Ayol
  • La Ilaha illa-Allah
Қирқбўғим - қирқ дардга даво

Қирқбўғим қирқбўғимдошлар оиласига мансуб кўп йиллик ўсимликлар туркумига киради. Уларнинг 30 тури бор. Мамлакатимиз флорасида икки тури - дала қирқбўғими ва шохланган қирқбўғим учрайди. Тиб мақсадларида асосан дала қирқбўғими ишлатилади. Бу ўсимликнинг илмий номи Эквизитум арвензе, рус тилида хвош полевой, тожик тилида чилбўғим, араб тилида замбилхайр деб юритилади. Ўзбекистоннинг айрим туманларида бу ўсимлик «Ð¾Ñ‚нинг думи» деб ҳам аталади.

Қирқбўғим ариқ ва дарёлар соҳилларида, намлик етарли бўлган қумли ўтлоқпарда, суғориладиган ерларда бегона ўт сифатида ўсувчи, илдизпояси кучли ривожланган кўп йиллик ўсимликдир. Дала қирқбўғимининг баҳорги пояси қизғиш рангда бўлиб, серсув этлидир. Ёзги пояси эса яшил рангли, қаттиқ бўғинли, 6- 18 қиррали, бўйи 10-15 см чамасида бўлади. Ташқи кўриниши ёш арчани эслатади. Ёзги пояси бўғинларидан тўп-тўп шоҳчалар ўсиб чиқади ва ҳалқа шаклида бўғинни ўраб олади.Дала қирқбўғимининг шоҳчалари ÑŽқорига, шохланган қирқбўғимники эса пастга қараб эгилган ҳолда ўсиши билан бир-биридан фарқланади. Гиёҳни йиғишда ана шу жиҳатларга эътибор бериш лозим.

Табобатда қирқбўғимнинг ёзги поясини қайнатма ва дамламалари пешоб ҳайдовчи, қон тўхтатув-чи восита сифатида, буйрак жомчаси, қовуқ ва пешоб йўллари шамоллаганда яллиғланишга қарши омил сифатида ишлатилади. Қўрқбўғим ÑŽқорида санаб ўтилган касалликларда ишлатиладиган йиғма (икки ва ундан ортиқ гиёҳлар аралашма)пар таркибига қўшилади.

Хорижда ишлаб чиқарила-ётган «Ð¦Ð¸ÑÑ‚оне» (Ҳиндистон), «ÐœÐ°Ñ€ÐµÐ»Ð¸Ð½» (Россия) хаб дорилари, «Ð¤Ð¸Ñ‚олизин» (Польша) пастаси таркибига дала қирқ-бўғими экстракти қўшилган бўлиб, бу дорилар пешоб ҳайдовчи ва қовуқ, буйраклардаги тошни туширишда ишлатилади.

Қирқбўғимдан тайёрланган чой қўрғошин билан заҳарланганда зидди-заҳар сифатида ҳам ичилади. Бундай чой организмдаги барча чиқинди (шлак)ларни ҳайдаб чиқаради. Қирқбуғимли чой оддий чой каби дамлаб тайёрланади. Қайнатмаси эса қуйидагича тайёрланади: қуритиб майдаланган гиёҳдан 4 ош қошиқ олиб, оғзи бекиладиган сирли идишга солинади. Устига 200 мл қайноқ сув солиб дамланади. Идишнингоғзини бекитиб, дамла-мани ярим соат давомида сув ҳаммомида қиздириш лозим. Сўнгра 10 дақиқа дам едириб докадан ўтказиб фильтрланади. Камайган қайнатма қайноқ сув билан 200 мл.га етказилади. Қайнатмадан кунига 2-3 марта овқатдан бир соат кейин 50-100 мл.дан ичилади.
Hayo va sabr qilishdek iymon bo'lmas. Ali ibn Abu Tolib