Қуштирнок  ( 5315 marta o'qilgan) Chop etish

1 B


Hadija  26 Oktyabr 2010, 15:49:17

Қуштирнок

Мураккаб гулдошлар оиласига мансуб, срта баҳордан кеч кузгача гуллаб, одамларнинг баҳри дилини очадиган бу гиёҳ ксп дардларга шифо бслиб, халқ орасида ҳамиша баҳор, деб съзозланиши бежиз смас.
 
Қуштирноқнинг ватани Жанубий ва Марказий Овропа бслиб, бизнинг мамлакатимизнинг десрли барча минтақаларида учратса бслади. Гуллари тилларанг ёхуд тсқ сариқ бслиб, пос ва шохлари учидаги скка-скка нафис саватчаларга жойлашган. Унинг меваси — пистачалар қушнинг тирноғига схшаб ичкари томонга қайрилганидан, бу ссимликни қуштирноқ ёки тирноқгул деб аташади.
 
Айнан ана шу саватчалар халқ табобати ва илмий тиббиётда муолажа воситаси сифатида фойдаланилади. Шу боисдан қуштирноқ қадрини билганлар бутун ёз давомида унинг гулларини йиғиш пайида бслишади. Шохларидан авайлаб қирқиб олинган саватчалар қуёш тиғи тушмайдиган, салқин жойларда юпқа ёйиб қуритилади. Аами кетиб, димиқмайдиган ҳолга келган хом ашёни қоғоз халтачалар ёки картон қутичаларда икки йилгача сақлаш мумкин.
 
Гуллари фаол биологик моддаларга бой бслган қуштирноқ таркибида 17 фоизга сқин календен деб аталувчи глюкозид бслмаган модда, 3 фоиз каротин, органик кислоталар (салияилат, олма), фитоняидлар, алкалоидлар, сфир мойи, қатрон, азот сақловчи шиллиқ, албумин, сапнинлар, ошловчи бсёқ ва бошқа моддалар мавжуд.
 
Халқ табобатида қуштирноқнинг гул саватчаларидан тайёрланган дамламалар жигар, талоқ, меъда ва ичак касалликларини даволашда қслланилади. Шунингдек, бадан куйганда, совуқ урганда, ҳар хил сралар тошганда (ҳсппоз, чипқон, ксзи кск, сизлоғич, хасмол) ссимлик гулларидан тайёрланган дамламадан ванна, примочка, компресс қилинади. Бундан ташқари оғиз бсшлиғи оғриганда оғизни чайқаш, клизма қилиш ҳам схши самара беради.
 
Қуштирноқдан тайёрланган препаратлар сийдик ҳайдашда (қовуқда тош ва қум бслганда), қизилчада, рахит ва бош айланиш, йсталда тавсис қилинади.
 
Ушбу ссимликдан тайёрланган турли хил настойкалар, таблетка ва смульсислар илмий тиббиётда гастрит, меъда ва сн икки бармоқ сраси, ичак қуриши (колит) ва снтерколитларда сафро ҳайдовчи, срани битирувчи, ичаклар сиқилишини йсқотувчи ва ҳароратни туширувчи восита сифатида қслланилади. Қуштирноқнинг мойчечак билан аралашмасининг фойдали сканлиги амалиётда синовдан стган. Лекин ссимликларнинг бундай аралашмаси сафро ажралиши функяиссини кучайтиришини унутмаслик лозим.

Qayd etilgan


Hadija  26 Oktyabr 2010, 15:52:33

Гинекологис амалиётида қуштирнокдан тайёрланган настойка аёлларнинг климакс давридаги қон босими ошишини меъёрига келтириш, бачадон бсйни срозиссини муолажалашда снг самарали воситалардан бири сифатида қслланилади.
 
Қуштирноқ гули таркибидаги моддалар тери ҳужайраларининг алмашиш жараёнини схшилайди, қалтираш ва шамоллашни йсқотишга ёрдам беради. Шу боисдан ҳам бу моддалар турли косметик кремлар ва лосьонлар таркибида мавжуд бслади.
 
Уй шароитида қуштирноқ дамламасини тайёрлаш унчалик қийин смас. Лримочка ва дамлама билан артилганда юз терисидаги тешикчаларни, туз ажралишини камайтиради. Уни юздаги ёғли тошмалар, ҳуснбузар ва бужмайишни кетказишга ҳам тавсис қилишади. Дорихонадан харид қилинган спиртли настойкасини терига суртишдан олдин бир қошиқ календулали суюқликни бир стакан сувга аралаштириш лозим.
 
Териси ёғли бошнинг қичиши ва тскилиши олдини олмоқ учун бошни ҳафтада 2-3 маротаба календуланинг спиртли настойкасидан 10 ҳисса ва бир ҳисса канакунжут мойи аралашмаси билан артиб туриш тавсис қилинади. Борди-ю бош териси қуруқ бслса, схшиси икки ҳисса календуланинг спиртли сритмасига бир ҳисса канакунжут мойини аралаштириб фойдаланган маъқул.
 
Гулларидан уй шароитида доридармон тайёрлаш унчалик мураккаб смас. Бунинг учун оғзи ёпиладиган ҳароратга чидамли идишдаги бир стакан қайноқ сувга 2 чой қошиқ (20 грамм) қуштирноқ гули солиб, 15дақиқа давомида дамлаб қсйилади. 45-50 дақиқа стгач олиниб, уй ҳароратида совутилади. Шундан кейин дамлама докада сузилади. Борди-ю қайнаш жараёнида сув камайиб қолган бслса, унинг ҳажми 200 граммга етгунча қайноқ сув аралаштирилади. Тайёрланган дамлама салқин жойда икки кеча-кундуз сақланиб, кунига уч маҳал бир қошиқдан ичилади.
 
Фармаяевтика саноати терининг сллиғланиши, қичима, тропик сраларни муолажалашда қслланиладиган таркибида қуштирноқ бслган карофиленли (5 ва 10 фоизли) малҳам дори, спиртли календула дамламаси ишлаб чиқаради. Одатда айрим препаратлар меъда ва сн икки бармоқ сраси ҳамда сурункали гастрит хуружга келган босқичда тавсис қилинади.
 
Қуштирноқ ксп хасталикларда схши самара бериши тиббий амалиётда исботланган бслсада, шифокор ва амалиётчи мутахассисларнинг тавсиссисиз қслланишдан сзингизни тийинг. Қайси дори, малҳам ёки дамламани қандай ҳолатларда, қай миқдорда истеъмол қилишни фақат шифокор тавсис стади.
 


Муаллиф: Ҳомиджон Зоҳидов
Манбаа: Шифо хазинаси

Qayd etilgan