Muallif Mavzu: Anvar Hojiavmedov. She'riy san'atlarni bilasizmi?  ( 46123 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

AbdurRohman

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1728
  • -oldi: 854
  • Xabarlar: 4316
  • Jins: Erkak
  • Laa ilaha illa Allah
Re: Anvar Hojiavmedov. She'riy san'atlarni bilasizmi?
« Javob #45 : 29 Noyabr 2010, 14:01:13 »
5.Мафъулоту тармоқлари:

1. Фоилун — матвийи макшуф
    — V —
2. Фоилон — матвийи мавқуф
    — V ~

Ана шу асл ва тармоқ рукнларнинг турлича такроридан ўзбек арузида кенг фойдаланилган 9 асосий ўлчов-мутақориб, ҳазаж, рамал, ражаз, музореъ, хафиф, мужтасс, мунсариҳ ва сариъ баҳрлари тузилади.
Мутақориб — фаулун асли ва тармоқлари,
Ҳазаж — мафоийлун асли ва тармоқлари,
Рамал — фоилотун асли ва тармоқлари,
Ражаз — мустафъилун асли ва тармоқлари такрорига асосланади,
Музореъ - мафоийлун ва фоилотун,
Ҳафиф — фоилотун ва мустафъилун,
Мужтасс — мустафъилун ва фоилотун,
Мунсариҳ ва сариъ - мустафъилун ва мафъулоту асллари ва тармоқларининг такроридан ҳосил бўлади.
Never say "never"

AbdurRohman

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1728
  • -oldi: 854
  • Xabarlar: 4316
  • Jins: Erkak
  • Laa ilaha illa Allah
Re: Anvar Hojiavmedov. She'riy san'atlarni bilasizmi?
« Javob #46 : 29 Noyabr 2010, 14:02:12 »
БаҳÑ€ ҳамда вазнларни аниқлаш усуллари

Бирор шеърий асарнинг баҳÑ€ ҳамда вазнини аниқлаш учун унинг бирон байти, кўпинча, матлаъси — биринчи байтини ритмик бўлакларга — рукнларга ажратилади ва уларнинг чизмасини чизиб, ҳар қайси бўлак ўз таркиби жиҳатидан ÑŽқорида кўриб ўтилган асл ва тармоқ рукнлардан қайсиларига мос келиши аниқланади. Масалан, Навоийнинг "Кеча келгумдур..." деб бошланувчи ғазали матлаъсини рукнларга ажратиб, чизмасини белгиласак,
       
          Кеча келгум — дур дебон ул — сарви гулру — келмади,
          — V — —       — V — —           — V — —         — V —
          Кўзларимга — кеча тонг от — кунча уйқу — келмади.
          — V — —       — V — —          — V — —       — V —

манзараси ҳосил бўлади. Чизмалар асосида ҳар қайси мисрадаги 1, 2, 3-рукнлар фоилотунга, охирги рукнлар — фоилунга тенглигини аниқлаймиз. Байт фоилотун асли ва унинг маҳзуф тармоғи такрорига асосланган ўлчовда ёзилгани ва унинг рамал баҳри эканлиги маълум бўлади.
Never say "never"

AbdurRohman

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1728
  • -oldi: 854
  • Xabarlar: 4316
  • Jins: Erkak
  • Laa ilaha illa Allah
Re: Anvar Hojiavmedov. She'riy san'atlarni bilasizmi?
« Javob #47 : 29 Noyabr 2010, 14:02:35 »
Энди шеър вазнини топамиз. Бунинг учун аввало байт неча рукндан ташкил топганига диққат қиламиз. Байт тўрт рукндан иборат бўлса, мураббаъ (тўрт рукнли), олти рукнли бўлса, мусаддас (олти рукнли), саккиз рукнли бўлса, мусамман (саккиз рукнли) деб юритилади.
Юқоридаги мисраларнинг ҳар бири тўрт рукндан, байт эса саккиз рукндан ташкил топганини, яъни мусамман эканлигини белгилаймиз.
Эндиги вазифа байт рукнлари таркибини аниқлашдан иборат. Рукнлар асллардагина иборат бўлса, вазн солим саналади. Байт тармоқ рукнларга ҳам асосланган бўлса, ҳар қайси рукн номини аташ билан шеър вазнини белгилаймиз.
Агар байтларда асл ва тармоқ рукнлар бирга қўлланган бўлса, асл рукн номи(солим)ни айтиб ўтиш шарт эмас. Навоийнинг ÑŽқоридаги байти фоилотун асли ва унинг маҳзуф тармоғи — фоилунга асосланган. Шунга кўра унинг, бинобарин, шеърнинг асосий вазни рамали мусаммани маҳзуф эканлиги маълум бўлади.
Never say "never"

AbdurRohman

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1728
  • -oldi: 854
  • Xabarlar: 4316
  • Jins: Erkak
  • Laa ilaha illa Allah
Re: Anvar Hojiavmedov. She'riy san'atlarni bilasizmi?
« Javob #48 : 29 Noyabr 2010, 14:03:34 »
Аруз вазнидаги асарларнинг аксарияти икки, уч, тўрт ўлчовда ёзилади. Аниқроғи, шеърнинг айрим мисралари ёки байтлари асосий ўлчовдан салгина фарқланувчи вазнларда битилиши мумкин.
Кўпгина шеърий асарлар икки вазнда ёзилган бўлиб, иккинчи вазн асосий ўлчовдан мисра охиридаги ҳижо жиҳатдангина фарқ қилади. Яъни асосий ўлчовда охирги ҳижо чўзиқ бўлса, қўшимча вазнда шу хижо ўта чўзиқ келиши ёки аксинча бўлиши мумкин. Масалан, зикр этилган ғазалнинг учинчи мисраси охиридаги "интизор", 5-мисраси охиридаги "эҳтиёт", 7-мисраси охиридаги "девонавор" сўзлари ўта чўзиқ ҳижо билан тугалланган. Шунга кўра мазкур мисраларнинг охирги рукнлари фоилотуннинг маҳзуф тармоғи — фоилунга эмас, балки мақсур тармоғи — фоилонга тенг келади. Демак, вазн номи ҳам ўзгаради ва рамали мусаммани мақсур деб аталади. Шундай экан, "Келмади" ғазали икки ўлчовда — рамали мусаммани маҳзуф ва рамали мусаммани мақсур вазнларида ёзилганини таъкидлаш мумкин.
Баъзи шеърий асарлар 3—4 вазнда, айримлари ҳатто 8 тагача ўлчовда ёзилиши ҳам мумкин. Шуни яхши билиб олиш зарурки, шеърда қўлланган хилма-хил вазнлар фақат битта баҳргагина мансуб бўлади, яъни асар ҳеч қачон икки баҳÑ€ асосида яратилмайди. Уларда бир баҳрга мансуб вазнларгина алмашиниб қўлланиши мумкин.
Адабиётимизда қўлланган баҳрларни ана шу жиҳатдан ҳам гуруҳларга ажратиш мумкин. Мутақориб, ражаз, музориъ, мунсарих, сариъ баҳрларидаги шеърлар 1—2 вазндагина, ҳазаж ва мужтасс баҳрларидаги асарлар 1—4 ўлчов асосида, рамал ва хафиф баҳрларидаги эса 8 тагача вазнда ёзилиши мумкинлиги аниқланган.
Never say "never"

AbdurRohman

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1728
  • -oldi: 854
  • Xabarlar: 4316
  • Jins: Erkak
  • Laa ilaha illa Allah
Re: Anvar Hojiavmedov. She'riy san'atlarni bilasizmi?
« Javob #49 : 29 Noyabr 2010, 14:05:02 »
ШЕЪРИЯТИМИЗДА КЕНГ ҚЎЛЛАНГАН ВАЗНЛАР

I.ҲАЗАЖ БАҲРИ ВАЗНЛАРИ

1. Ҳазажи мусаммани солим.
Мафоийлун    мафоийлун    мафоийлун   Ð¼Ð°Ñ„оийлун
 V — — —      V — — —      V — — —      V — — —

2. Ҳазажи мусаммани аштар.
Фоилун     Ð¼Ð°Ñ„оийлун    фоилун    мафоийлун
— V —      V — — —       — V —     V — — —

3. Ҳазажи мусаммани ахраб.
Мафъулу    мафоийлун      мафъулу    мафоийлун
— —V        V — — —         — —V        V — — —

4.Ҳазажи мусаммани ахраби макфуфи маҳзуф.
Мафъулу     Ð¼Ð°Ñ„оийлу     Ð¼Ð°Ñ„оийлу     Ñ„аулун
— —V         V — — V       V — —V        V — —

5. Ҳазажи мусаддаси маҳзуф
Мафоийлун      мафоийлун     Ñ„аулун
V — — —         V — — —        V — —

6. Ҳазажи мусаддаси мақсур.
Мафоийлун     Ð¼Ð°Ñ„оийлун     Ð¼Ð°Ñ„оийл
V — — —        V — — —       V — ~

7.Ҳазажи мусаддаси ахраби мақбузи маҳзуф.
Мафъулу       Ð¼Ð°Ñ„оилун       Ñ„аулун
— —V            V — V —        V — —

8.Ҳазажи мусаддаси ахрами аштари мақсур.
Мафъулун    фоилун    мафоийл
 — — —       —V—      V — ~ 
Never say "never"

AbdurRohman

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1728
  • -oldi: 854
  • Xabarlar: 4316
  • Jins: Erkak
  • Laa ilaha illa Allah
Re: Anvar Hojiavmedov. She'riy san'atlarni bilasizmi?
« Javob #50 : 29 Noyabr 2010, 14:06:04 »
II. РАМАЛ БАҲРИ ВАЗНЛАРИ

1.  Рамали мусаммани маҳзуф.
Фоилотун       Ñ„оилотун       Ñ„оилотун      фоилун
— V — —       — V — —        — V — —       — V —

2.  Рамали мусаммани мақсур.
Фоилотун     Ñ„оилотун      фоилотун     Ñ„оилон
— V — —     — V — —       — V — —      — V ~

3.  Рамали мусаддаси маҳзуф.
Фоилотун     Ñ„оилотун       Ñ„оилун
— V — —     — V — —         — V —

4.Рамали мусаддаси мақсур.
 Ð¤Ð¾Ð¸Ð»Ð¾Ñ‚ун      фоилотун       Ñ„оилон
 — V — —      — V — —         — V ~

5.Рамали мусаддаси махбуни маҳзуф.
Фоилотун      фаилотун    фаилун
— V — —       V V— —      V V—

6.Рамали мусаддаси махбуни мақсур.
Фоилотун       Ñ„аилотун     Ñ„аилон
— V — —       V V— —        V V~

7.  Рамали мусаддаси махбуни мақтуъ.
Фоилотун     Ñ„аилотун     Ñ„аълун
— V — —      V V— —     — —

8. Рамали мусаддаси махбуни мақтуъи мусаббағ
Фоилотун      фаилотун      фаълон
— V — —       V V— —        — ~
Never say "never"

AbdurRohman

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1728
  • -oldi: 854
  • Xabarlar: 4316
  • Jins: Erkak
  • Laa ilaha illa Allah
Re: Anvar Hojiavmedov. She'riy san'atlarni bilasizmi?
« Javob #51 : 29 Noyabr 2010, 14:06:34 »
III. РАЖАЗ БАҲРИ ВАЗНЛАРИ

1.  Ражази мусаммани солим.
Мустафъилун   Ð¼ÑƒÑÑ‚афъилун   Ð¼ÑƒÑÑ‚афъилун   Ð¼ÑƒÑÑ‚афъилун
— — V —         — — V —         — — V —         — — V —

2.  Ражази мусаммани матвийи махбун
Муфтаилун    мафоилун    муфтаилун    мафоилун
— V V—         V — V —      — V V—        V — V —
Never say "never"

AbdurRohman

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1728
  • -oldi: 854
  • Xabarlar: 4316
  • Jins: Erkak
  • Laa ilaha illa Allah
Re: Anvar Hojiavmedov. She'riy san'atlarni bilasizmi?
« Javob #52 : 29 Noyabr 2010, 14:07:13 »
IV. САРИЪ БАҲРИ ВАЗНЛАРИ

1. Сариъи мусаддаси матвийи макшуф
 ÐœÑƒÑ„таилун     муфтаилун      Ñ„оилун
 — V V—         — V V—           — V —

2. Сариъи мусаддаси матвийи мавқуф
Муфтаилун     муфтаилун     фоилон                  
— V V—         — V V—          — V ~
Never say "never"

AbdurRohman

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1728
  • -oldi: 854
  • Xabarlar: 4316
  • Jins: Erkak
  • Laa ilaha illa Allah
Re: Anvar Hojiavmedov. She'riy san'atlarni bilasizmi?
« Javob #53 : 29 Noyabr 2010, 14:08:09 »
V. МУТАҚОРИБ БАҲРИ ВАЗНЛАРИ

1.  Мутақориби мусаммани солим.
Фаулун     Ñ„аулун    фаулун     Ñ„аулун
V — —      V — —     V — —       V — —

2.  Мутақориби мусаммани маҳзуф.
Фаулун     Ñ„аулун    фаулун     Ñ„аал
V — —      V — —     V — —       V —

3.  Мутақориби мусаммани мақсур.
Фаулун    фаулун    фаулун     Ñ„аул
V — —     V — —     V — —       V ~

4. Мутақориби мусаммани аслам.
Фаълун     Ñ„аулун     Ñ„аълун     Ñ„аулун
 — —        V — —      — —         V — —

ÐŽқувчилар аруз бўйича тест саволларига жавоб излаш жараёнида ушбу вазнларнинг номлари, рукнлар таркиби ҳамда чизмаларини аста-секинлик билан ўзлаштириб ола биладилар.
Never say "never"

AbdurRohman

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1728
  • -oldi: 854
  • Xabarlar: 4316
  • Jins: Erkak
  • Laa ilaha illa Allah
Re: Anvar Hojiavmedov. She'riy san'atlarni bilasizmi?
« Javob #54 : 29 Noyabr 2010, 14:08:52 »
III. МУМТОЗ ҚОФИЯ

Мумтоз шеъриятимизда қофия бадииятнинг асосий қирраларидан бири саналиб келган. Ижодкорнинг салоҳияти шеърларда қўлланган қофияларнинг ғоялар моҳиятини, тимсоллар қиёфасини очишдаги аҳамияти, қофия учун танланган сўэларнинг маънавий теранлиги, оҳангдорлиги, жило ва жозибаси билан ҳам белгиланган. Қофиянинг хилма-хил турлари ва санъатларидан, вазн ва қофия муносабатларидан ўринли фойдаланиш шоир маҳоратинйнг муҳим жиҳатларидан бири ҳисобланган. Шунинг учун ҳам ҳар қайси ижодкор қофия илмини диққат-эътибор билан ўрганган, етук маликул калом шоирларнинг бу соҳадаги санъаткорликларидан таълим олиб камол топган.
Маълумки, қофия шеърий асарларда ифодаланаётган ижтимоий-ахлоқий ғоялар, теран фалсафий мушоҳадаларни бадиий сўз воситасида жозибали ва таъсирчан акс эттиришнинг муҳим воситаларидан биридир. Ҳар қайси мисра, байт, банддаги қофияларда, қофиядош сўзларда шоирнинг ғоявий-бадиий нияти ўз тажассумини топади. Ижодкор қофия воситасида ўз Ñžқувчиси диққатини шеърдаги энг муҳим фикрларга жалб қилади. Қофиядош сўзлар асарда гавдалантирилаёттан лирик ёки эпик тимсолнинг маънавий қиёфасини чизишга, уларнинг ахлоқий тамойиллари: тафаккур олами, туйғулари, орзу-армонларини Ñ‘Ñ€қин акс эттиришга хизмат қилади.
Never say "never"

AbdurRohman

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1728
  • -oldi: 854
  • Xabarlar: 4316
  • Jins: Erkak
  • Laa ilaha illa Allah
Re: Anvar Hojiavmedov. She'riy san'atlarni bilasizmi?
« Javob #55 : 29 Noyabr 2010, 14:09:08 »
Қофиялар шеърий асар мусиқийлиги, жозибадорлигини таъминлашнинг асосий омилларидан саналади. Қофиядош сўзлар таркибидаги ҳар қайси товуш мисра, байт, бандга алоҳида жило, таъсирчанлик бағишлайди.
Қофиянинг шеърий асарда тутган ўрни ва аҳамиятини тўлароқ, муфассалроқ англаб етиш учун қофия илми асослари: қофиянинг тузилиши ва турлари, шеърий жанрларнинг қофия хусусиятлари, қофия санъатлари ва хатолари, вазн ва қофия, радиф ва қофия муносабатлари мазмуни ва моҳиятини атрофлича билиш зарур.
Never say "never"

AbdurRohman

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1728
  • -oldi: 854
  • Xabarlar: 4316
  • Jins: Erkak
  • Laa ilaha illa Allah
Re: Anvar Hojiavmedov. She'riy san'atlarni bilasizmi?
« Javob #56 : 29 Noyabr 2010, 14:10:07 »
ҚОФИЯНИНГ ТУЗИЛИШИ

Қофия асосини равий ҳарфи ташкил қилади. Равий сўзи арабча «Ñ€Ð¸Ð²Ð¾» сўзидан олинган бўлиб, юкни туяга боғлайдиган арғамчи маъносини билдиради. Ағамчи туя устига ортилган юкларни маҳкам бирлаштириб турганидек, равий ҳам шеърнинг қофияланувчи барча мисраларини бириктириб, ўзаро боғлаб туради.
Равий ҳарфи қофияланувчи сўзлар таркибида айнан такрорланиб келиши шарт.
Равий туб сўзларда ўзак охирида, ясама сўзларда эса негиз сўнгида келувчи чўзиқ унли ёхуд ундош ҳарфдир. Атоийнинг

          Мени оғзинг учун шайдо қилибсан,
          Манга йўқ қайғуни пайдо қилибсан.
          Сенинг ёйингни ҳеч ким торта олмас,
          Мунингдекким қошингни Ñ‘ қилибсан

мисраларидаги қофиядош «ÑˆÐ°Ð¹Ð´Ð¾», «Ð¿Ð°Ð¹Ð´Ð¾», «Ñ‘» сўзлари охиридаги чўзиқ «Ð¾» унлиси равийдир.
Шеъриятимиздаги аксарият асарларда ундошлар равий бўлиб келади. Масалан, Огаҳий ғазалидаги

          Келди юз файзу тароват бирла айёми баҳор,
          Айлади рўйи замин жаннат сафосин ошкор

байтидаги «Ð±Ð°ҳор», «Ð¾ÑˆÐºÐ¾Ñ€» сўзлари охиридаги «Ñ€» ундоши равий бўлиб келяпти. Аваз Ўтар Ñžғлининг

          Мани ишқ ичра шайдо айлаган ороми жонимсан
          Нигори гулжабину маҳваши ширин забонимсан

байтидаги «Ð¶Ð¾Ð½Ð¸Ð¼ÑÐ°Ð½», «Ð·Ð°Ð±Ð¾Ð½Ð¸Ð¼ÑÐ°Ð½» сўзларидаги олдинги «Ð½» ундоши равий ҳисобланади.
Never say "never"

AbdurRohman

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1728
  • -oldi: 854
  • Xabarlar: 4316
  • Jins: Erkak
  • Laa ilaha illa Allah
Re: Anvar Hojiavmedov. She'riy san'atlarni bilasizmi?
« Javob #57 : 29 Noyabr 2010, 14:11:04 »
ҚОФИЯ ТУРЛАРИ

МУЖАРРАД ҚОФИЯ

Ўзбек шеъриятида кенг қўлланган қофия турларидан бири мужаррад қофия ҳисобланади. Бу хил қофиянинг бир тури равий чўзиқ унлидан иборат бўлган қофия бўлиб, унда шу чўзиқ унлидан бошқа бирон ҳарф иштирок этмайди, Равий ўрнида эса чўзиқ унлидан исталгани кела олади. Масалан, Хоразмий «ÐœÑƒҳаббатнома»ÑÐ¸Ð´Ð°Ð³Ð¸

          Чечаксиз булбулинг иши наводур,
          Ошиқлар ҳар не ким қилса раводур

байтида наво — раво қофиялари мужаррад бўлиб, равийси чўзиқ «Ð¾» унлисидир.
Мужаррад қофиянинг иккинчи тури ундош билан тугалланиб, шу ундош равий бўлиб ҳисобланади, ундан олдин истаган қисқа унли келиши мумкин. Бу унли тавжиҳ юритилади. Демак, мужаррад қофиянинг бу тури бир қисқа унли билан бир ундошдан ташкил топади. Алишер Навоийнинг

          Ёр ҳолидин менга ваҳким хабар йўқтур букун,
          Бу жиҳатдин ақлу ҳушумдин асар йўқтур букун

байтида «Ñ…абар» ва «Ð°ÑÐ°Ñ€» сўзлари қофиядош бўлиб, «Ñ€» ундоши равий, ундан олдинги «Ð°» қисқа унлиси тавжиҳ бўлиб ҳисобланади. Бобурнинг

          Шукрлиллоҳ, айш юзланди-ÑŽ меҳнат қолмади,
          Етти айёми висоли, шоми фурқат қолмади

байтидаги «Ð¼Ðµҳнат», «Ñ„урқат» қофиядош сўзлари таркибидаги «Ñ‚» ундоши равий, улардан олдинги «Ð°» унлиси тавжиҳ бўлиб келиб, мужаррад қофияни ҳосил қилган.
Never say "never"

AbdurRohman

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1728
  • -oldi: 854
  • Xabarlar: 4316
  • Jins: Erkak
  • Laa ilaha illa Allah
Re: Anvar Hojiavmedov. She'riy san'atlarni bilasizmi?
« Javob #58 : 29 Noyabr 2010, 14:12:41 »
МУРДАФ (РИДФЛИ) ҚОФИЯ

Ундош равийдан олдин чўзиқ унлилардан бири келган қофия мурдаф (ридфли) қофия деб номланади. Чўзиқ унлининг ўзи эса ридф деб аталади.
Шеъриятимизда равийдан олдин «Ð¾» чўзиқ унлиси келган мурдаф қофия, жуда кўп қўлланган.
Мисоллар:

          Жамолинг равзаи боғи живондур,
          Лабинг сарчашмаи руҳи равондур.
                                                                      (Атойи)

          Келгин, эй дилбарки, асру ҳаддин ошти иштиёқ,
          Дарду ғам ўтина бағримни кабоб этти фироқ.
                                                                       (Гадоий)

Баъзан чўзиқ унли билан равий орасида яна бир ундош такрорланиб келиши мумкин. Бу хил ундош ридфи зойид деб, шу тарздаги қофия эса ридфи зойидли мурдаф қофия деб юритилади. Масалан, Алишер Навоийнинг «Ð¤Ð°Ñ€ҳод ва Ширин» достонида қўлланган шундай қофиялардан баъзиларини кўздан кечирайлик:

          Чекиб бошига бу андозалиқ гурз,
          Ки гар ул текса туфроғ ўлғай Албурз.
          ...Чиқорғач пардаларнинг кейнидин чеҳÑ€,
          Нечукким тўрт бурқаъ остидин меҳÑ€.
          ...Бировким хилқатин қилди қазо рост,
          Қилур бовар неча сўз бўлса норост.
          Бўлуб бир бурж ичинда меҳрдек гирд,
          Ҳакими чарх анинг олинда шогирд.

Гурз-албурз қофияларидаги «Ñƒ» чўзиқ унлиси ридфи аслий, «Ñ€» ундоши ридфи зойид, «Ð·» ундоши равийдир. ЧеҳÑ€-меҳÑ€ қофияларида е (э) чўзиқ унлиси ридфи аслий, «ҳ» — ридфи зойид, «Ñ€» — равий; рост-норост қофияларида «Ð¾» чўзиқ унлиси ридфи аслий, «Ñ»— ридфи зойид, «Ñ‚» — равий; гирд-шогирд қофияларида «Ð¸» чўзиқ ундоши — ридфи аслий, «Ñ€» — ридфи зойид, «Ð´» — равийдир.
Never say "never"

AbdurRohman

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 1728
  • -oldi: 854
  • Xabarlar: 4316
  • Jins: Erkak
  • Laa ilaha illa Allah
Re: Anvar Hojiavmedov. She'riy san'atlarni bilasizmi?
« Javob #59 : 29 Noyabr 2010, 14:13:18 »
МУҚАЙЯД (ҚАЙДЛИ) ҚОФИЯ

Бу хил қофияларда қўш ундош қисқа унлидан сўнг келади. Қисқа унли ҳазв, равийдан олдинги ундош «қайд» деб аталади. Масалан,

          Гаҳе Ҳотам уёлур базм ичинда,
          Гаҳе Рустам юпонур разм ичинда.
                                                           (Хоразмий)

          Кел, эй соқий, мени мажнунни маст эт,
          Сочинг эанжири бирла войбаст эт.
                                                           (Навоий)
Never say "never"

 

Ismlar o'yini yoxud ismingiz ma'nosini bilasizmi?

Muallif AbdusalomBo'lim Oila va jamiyat

Javoblar: 178
Ko'rilgan: 113711
So'nggi javob 16 Avgust 2013, 23:29:52
muallifi Zumrad1995
Vitaminlar haqida bilasizmi?

Muallif NodiBo'lim Salomatlik

Javoblar: 16
Ko'rilgan: 38316
So'nggi javob 01 Sentyabr 2010, 22:59:37
muallifi JaviK
Kimligingizni bilasizmi?

Muallif Bobomurod-maxBo'lim Umumiy

Javoblar: 1
Ko'rilgan: 2434
So'nggi javob 07 May 2009, 12:19:33
muallifi Shokir63
Anvar Obidjon. Kezargon Boychechak (qissa)

Muallif AbdulAzizBo'lim Bolalar kutubxonasi

Javoblar: 1
Ko'rilgan: 8364
So'nggi javob 07 Sentyabr 2011, 08:53:02
muallifi Ziyolee
Anvar Namozov. Azal kotiblari (qissa)

Muallif AbdulAzizBo'lim O'zbek nasri

Javoblar: 1
Ko'rilgan: 7082
So'nggi javob 04 Fevral 2010, 14:23:22
muallifi Robiya