Muallif Mavzu: Qarshi shahri haqida ensiklopediyalarda  ( 11894 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

muxbir

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 30
  • -oldi: 43
  • Xabarlar: 2127
  • Jins: Erkak
  • Correspondent
Qarshi shahri haqida ensiklopediyalarda
« : 07 Avgust 2006, 07:48:42 »
Qarshi or Karshi, city in southern Uzbekistan, in Qashqadaryo province about 520 km (about 325 mi) south-southwest of Toshkent, the country's capital, and about 335 km (about 210 mi) north of Uzbekistan's border with Afghanistan. In the early 1970s the first section of a major irrigation project was completed to divert water from the Amu Darya River in Turkmenistan eastward into Uzbekistan to irrigate the land surrounding Qarshi. The water from the Amu Darya is in addition to water already being diverted from the Zeravshan River near Bukhoro, about 160 km (about 100 mi) northwest of Qarshi. Almost all of the irrigated lands around Qarshi are planted with cotton. The city is important in natural gas production; the Shurtan gas field and a large processing facility are located northwest of the city. Qarshi has been linked by rail with Toshkent and Almaty, Kazakhstan, since the completion of a single-track rail line in 1970. Qarshi is famous for its production of woven flat carpets. Qarshi has a teacher-training institute and a music and drama theater.

Although records are sparse, Qarshi is at least 1000 years old. Qarshi sits along an ancient caravan route from Samarqand through Bukhoro and into Afghanistan and India. The city was named Nakhshab until the 14th century when a Turkish fort was built and named Karshi, the Turkish word for fort. Population (1999 estimate) 197,600.

Encarta Encyclopedia 2004.
Xabarlar ummonida biz bilan birga...

muxbir

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 30
  • -oldi: 43
  • Xabarlar: 2127
  • Jins: Erkak
  • Correspondent
Re: Qarshi shahri haqida ensiklopediyalarda
« Javob #1 : 07 Avgust 2006, 07:48:59 »
Карши, город, центр Кашкадарьинской области Узбекской ССР. Расположен в центре Каршинского оазиса, на р. Кашкадарья, в узле шоссейных дорог и ж.-д. линий, идущих на Каган, Душанбе, Китаб и Самарканд. 79 тыс. жителей (1972; 23 тыс. в 1939). Хлопкоочистительный, маслобойный, молочный, пивоваренный, мотороремонтный, ремонтно-механический заводы, мясо- и мелькомбинаты, швейная фабрика. Предприятия стройматериалов, ж.-д. транспорта. производство безворсовых ковров (паласы). К. — центр освоения Каршинской степи. В К. — педагогический институт, политехникум, техникумы с.-х., кооперативное, культуры; медицинское, педагогическое и дошкольное педагогическое училища. Музыкально-драматический театр. К. возник в 1-й половине 14 в. на древнем караванном пути из Самарканда и Бухары в Афганистан, Индию и др.; городом стал в 1926.

Большая Советская энциклопедия
Xabarlar ummonida biz bilan birga...

muxbir

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 30
  • -oldi: 43
  • Xabarlar: 2127
  • Jins: Erkak
  • Correspondent
Re: Qarshi shahri haqida ensiklopediyalarda
« Javob #2 : 07 Avgust 2006, 07:49:16 »
Karshi, city (1991 pop. 168,000), S Uzbekistan, on the Kashka-Darya River. It is the center of a fertile oasis that produces wheat, cotton, and silk. Karshi was founded in the 9th cent. as a stop on the caravan route between Samarkand and Afghanistan. It has a 16th-century mosque and mausoleum.

Columbia Encyclopedia
Xabarlar ummonida biz bilan birga...

muxbir

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 30
  • -oldi: 43
  • Xabarlar: 2127
  • Jins: Erkak
  • Correspondent
Re: Qarshi shahri haqida ensiklopediyalarda
« Javob #3 : 07 Avgust 2006, 07:49:38 »
Karshi (Uzbek Qarshi ) is a city in southern Uzbekistan. It is the capital of Qashqadaryo Province, and had approximately 177,000 inhabitants in 1994. It is about 520 km south-southwest of Tashkent, and about 335 km north of Uzbekistan's border with Afghanistan. It is located at latitude 38° 51' 48N; longitude 65° 47' 52E at an altitude of 374 meters.

Originally the Sogdian city of Nakhshab, and the Arab city of Nasaf, Karshi was the second city of the Emirate of Bukhara. It is in the center of a fertile oasis that produces wheat, cotton, and silk and was a stop on the 11 day caravan route between Balkh and Bukhara. The Chagatai Mongol Khans, Kabak and Kazanby, built palaces here on the site of Genghis Khan's summer pasture. In 1364, Timur also built a fortified palace with moats in what is now the southern part of the city. The modern name "Kashi" means fort.

With the decline of Shakhrisabsz in the 18th century, Karshi grew in importance, and was the seat of the Crown Prince to the Emirate of Bukhara. The city had a double set of walls, 10 caravanserais and 4 madrassahs during this time. By 1868, the Russians had annexed the Zarafshan Valley, and in 1873, the treaty turning Bukhara into a Russian protectorate was signed in Karshi, much to the dismay of the Emir's son, Abdul Malik, who took to the hills in rebellion.

In the early 1970s the first section of a major irrigation project was completed to divert water from the Amu Darya River in Turkmenistan eastward into Uzbekistan to irrigate the land surrounding Karshi. Almost all of the irrigated lands around Karshi are planted with cotton. The city is important in natural gas production.

Karshi is also famous for its production of woven flat carpets.

Major Sights

Khoja Adbul Aziz Madrassah - largest in town, now housing the Regional Museum
Rabiya Madrassah - a late 19th century female madrassah
Kok Gumbaz Mosque - part of a 16th century complex of buildings
World War II Memorial - Perhaps one of the ex-Soviet Union7s most monumental monuments

Wikipedia, the free encyclopedia
Xabarlar ummonida biz bilan birga...

muxbir

  • Super Member
  • ******
  • Rahmat
  • -aytdi: 30
  • -oldi: 43
  • Xabarlar: 2127
  • Jins: Erkak
  • Correspondent
Re: Qarshi shahri haqida ensiklopediyalarda
« Javob #4 : 07 Avgust 2006, 07:49:58 »
КАРШИ (в 1926-37 Бек-Буди) , город (с 1926) в Узбекистане, центр Кашкадарьинской обл. Железнодорожный узел. 168 тыс. жителей (1991). Легкая (хлопкоочистительная, текстильная, швейная), пищевкусовая (в т. ч. маслоэкстракционная) промышленность; производство стройматериалов. Педагогический институт. Театр. Краеведческий музей. Возник в 14 в. Мечеть Кок-Гумбез (кон. 16 в. ).

Большой Энциклопедический Словарь
Xabarlar ummonida biz bilan birga...

Abdul_Malik

  • Hero Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 177
  • -oldi: 358
  • Xabarlar: 625
  • Jins: Erkak
Re: Qarshi shahri haqida ensiklopediyalarda
« Javob #5 : 06 Iyul 2009, 20:25:31 »
Karshi   Uzbekistan also spelled Karši, or Qarshi, Main city, southern Uzbekistan, in the Karshi oasis, on the Kashka River. At least 1,000 years old, it lay on the caravan route from Samarkand and Bukhara to Afghanistan and India; it was known as Nakhsheb, or Nesef, until the 14th century, when a fort (Turkic karshi, “against”) was built there. Later, as part of the khanate of Bukhara, it served as the residence of a ruler and traded in grain, wool, vegetable oils, and dried fruits.
Encyclopedia Britannica.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: Qarshi shahri haqida ensiklopediyalarda
« Javob #6 : 14 May 2010, 15:53:29 »
Яна Қарши вилоятидурким, Насаф ва Нахшаб ҳам дерлар, Қарши мўғулча оттур, гўрхонани мўғул тили била қарши дерлар. Ғолибо бу от Чингизхон тасаллутидин сўнг бўлғондур. Кам оброқ ердур, баҳори хуб бўлур, экини ва қовуни яхши бўлур. Самарқандтин жануб саридур, бир нима ғарбқа мойил, ўн секкиз йиғоч йўлдур. Бағриқаро йўсунлиқ қушқииа бўлурким, қилқуйруқ дерлар. Қарши вилоятида беҳад ва бениҳоят бўлур учун ул навоҳида мурғақи қарши дерлар.

«Ð‘обурнома»Ð´Ð°Ð½
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

Abu Muso

  • Hero Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 754
  • -oldi: 1849
  • Xabarlar: 801
  • Jins: Erkak
Re: Qarshi shahri haqida ensiklopediyalarda
« Javob #7 : 14 May 2010, 16:45:26 »
НАВТАКАМИ, КСЕНИППАМИ ЁКИ НАКШАНИЙА?

    Қарши шаҳрининг 2700 йиллиги кенг нишонланади. Аслида бу тарихий шаҳарнинг ёши қандай аниқланди, унинг илгари номи нима эди, бундан кўпчилик бехабар бўлса керак.
    Бундан 50-60 йил илгари бу саволларга ҳатто мутахассис-олимлар ҳам жавоб бера олишмасди. Чунки бу масаларни фақат қазишма ишларини ўтказгандан кейин ва олинган ашёларни кўплаб ёзма манбалар билан солиштиргандан сўнггина аниқлаш мумкин эди. Масалан, 1888 йили Туркистон генерал-губернаторлигининг махсус топшириғи билан Бухорога кетаётган Ð’.Крестовский Қарши шаҳридан бир тош (тахминан 8 километр) нарида Шуллик деган қишлоқнинг ёнида қадимги шаҳар харобаси ётганлигини билмаганини ёзиб қолдиради.
    1895-1910 йилларда рус офицери ва рассоми Б.Литвинов ҳам Шулликтепани бориб кўрганини ёзиб қолдирган. 1910 йили рус географ олимларидан бири Д.Лагофет Қарши шаҳри атрофларида пишиқ ғиштдан қурилган уйларнинг кўплиги ва уларнинг айримлари рангли плиталар билан қопланганлиги ҳақида маълумотлар қолдирган.
    Нима бўлганда ҳам Қарши воҳасида археологик изланишлар бошлангунига қадар шаҳарнинг қадимги тарихи Ñ‚Ñžғрисида деярли маълумотлар йўқ эди. Қашқадарёда бундай археологик изланишлар олиб бориш фақат иккинчи жаҳон уриши тугагандан кейингина бошланди. 1946-1949 йиллари С.Кабанов Ерқўрғонда қазишма ишлари олиб бориб, шаҳар харобасининг жанубий-шарқий қисмида III-V асрларга оид кулолчилик билан кун кечирган хонадонни топади. Олим шаҳарнинг қуйи қатламларини билишга ҳаракат қилиб, у тахминан милоддан илгариги II – I асрларга оид бўлиши мумкин ҳамда шаҳарнинг ўзини эса Хитой ёзма манбаларида эслатилган Нашебо ёки Нашеболо вилоятининг бош шаҳри Боло бўлиши керак, дейди.
    1963-1966 йиллари Қарши воҳасидаги энг йирик шаҳар харобасини Тошкент давлат университети (ҳозирги ЎзМУ)нинг Ðœ.Массон бошчилигидаги Кеш археологик-топографик экспедицияси ўрганди. Ушбу экспедиция изланишларининг натижаси сифатида вужудга келган Ðœ.Массоннинг «Ð¡Ñ‚оличные города в области низовьев? Кашкадарьи с древнейших времён» номли китобида Қарши воҳасидаги Ерқўрғон ёдгорлигини Александр Македонский юришлари баён этилган юнон манбаларидаги Навтака шаҳри билан боғлайди. Юнон тарихчиси Аррианнинг ёзишича, «Ð¼Ð¸Ð»Ð¾Ð´Ð´Ð°Ð½ аввалги 328 йили Македонскийнинг Кен, Кратер, Фратеферн ва Станазор каби лашкарбошлари ўзларининг отрядлари билан Навтакага, Македонский олдига келишди. Бу пайтда қиш авжида эди. У қўшинларига Навтака атрофларига жойлашиб, дам олишга буйруқ берди».
    Ðœ.Массон юнон манбаларида келтирилган Навтака айнан Ерқўрғон харобалари эканлигини ёзади. Аммо бу фикрни исботлайдиган манба йўқ эди. Буни фақат археологик қазишмалар олиб бориш билангина тасдиқлаш мумкин эди. Бундай имконият фақат 1973 йилда, ЎзРФА Археология институтининг Р.Сулаймонов бошчилигидаги экспедицияси Қашқадарё воҳасида иш бошлангандан кейингина амалга ошди. Экспедиция ишлари бошлангани билан қадимги қатламлар ёшини аниқлаш муаммоси турар эди. Бу иш 70-йилларнинг охирида ҳал бўлди.
    Бу даврга келиб Ерқўрғоннинг турли жойларида қазишмалар ўтказилиши натижасида ҳоким саройи ва қалъаси, шаҳар ибодатхонаси, даҳма, кулоллар ва темирчилар маҳаллалари каби шаҳар харобасининг илгари маълум бўлмаган қисмлари очилди. Шундан кейин ҳақиқатан ҳам Ерқўрғон Қарши воҳасидаги энг дастлабки пойтахт шаҳар эканлиги, у юнон манбаларида келтирилган навтака, деган тўхтамга келинди. Нукуслик археолог Ðœ.Туребеков Ерқўрғоннинг ички ва ташқи мудофаа деворларини ўрганиб, ички деворни милоддан аввалги VI-Vасрларга, ташқи деворни эса милодданнинг IV асрларига тегишли эканлигини аниқлади. Р.Сулаймонов эса бу фикрларга қўшилган ҳолда ташқи мудофаа деворининг қурилишини милоддан аввалги II асрлар билан даврлаштирди.
    Академик Эдвард Ртвеладзе юнон тарихчилари келтирган Навтака ҳақиқатдан Кеш воҳасида бўлган, лекин Ксениппа шаҳри Қарши воҳасидаги Ерқўрғон ўрнида бўлган, дейди. Бундай дейилишига асосий сабаб, ўша ёзма манбаларда Навтака атрофларида тоғли ҳудудлар борлиги, аксинча Ксениппа ҳудуди кўпроқ чўл билан, яъни чорвадор аҳоли яшайдиган ҳудудлар билан чегарадош эканлиги ҳақидаги маълумотлар эди.
    Шу хулосага яқин фикрни К.Шамсиддинов ҳам қўллаб-қувватлаб, ҳозирги Косон номида қадимги Ксениппанинг акс-садоси яшириниб ётади, дейди. Яъни Косон шаҳри ва унинг атрофлари Ерқўрғондан 10 километр қуйида жойлашганлиги учун унга сув шу томондан борган, шунинг учун Кассаноб (Коссон суви, Ксениппа суви маъносида) Косонга айланиб кетган, дейди).
    Милоднинг III-V асрларидан бошлаб Хитой манбаларида бутун Қарши воҳаси Нахшаб, деб аталиши ва унинг асосий йирик шаҳри Боло бўлиб, унда подшоҳнинг қароргоҳи борлиги Ñ‚Ñžғрисида маълумот берилади. Ðœ. Массон Нахшабнинг маъносини тушунтиришга ҳаракат қилиб, ўша пайтларда халқ орасида сақланиб қолган бир ривоятга эътибор қаратади. Унга кўра баҳор ойи кечаларидан бирида чилтонлар Қашқадарёнинг бўйига маслаҳатга тўпланишибди. Уларнинг катталаридан бири барчанинг кайфиятини ифодалаб «Ð½Ð°ғз шаб», яъни «қандай ажойиб кеча», деган экан. Қолганлар уни суғд тилига мослаб «ÐÐ°Ñ…шаб», деб аташган экан. Суғд тилидаги Нахшабнинг ҳам, форс тилидаги Нағзшабнинг ҳам ўзаги бир бўлиб, «Ñ‘руғ», «Ñ‘ғдули», «Ð¾Ð¹Ð´Ð¸Ð½» маъноларини беради, дейди. Шунингдек, Ðœ.Массон Қарши темирйўл вокзалининг ёнидаги Қалъаи Захоки Марон айнан шу Нахшаб вилоятининг маркази Боло шаҳрининг харобаси деб айтади.
    Нима бўлганда ҳам Ўрта Осиёни араблар истило қилаётган пайтда Қарши воҳаси арабларга қарши курашнинг асосий марказларидан бирига айланди. Бу пайтга келиб Нахшабнинг ҳам иқтисодий, ҳам сиёсий маркази Қашқадарёнинг бўйига, маҳаллий аҳоли томонидан ҳозирги Шулликтепа деб аталадиган жойга кўчган эди.
    Араблар воҳани ўзларининг тилига мослаб Насаф деб аташади. Бу Ñ‚Ñžғрида кўплаб араб ёзма манбалари хабар беради. Уларда IX-XIII асрларда Насафнинг иқтисоди ва маданияти ривожланганлиги ҳамда Насаф Қашқадарёнинг икки Ñ‘қасида жойлашгани қайд этилади.
    Шундай гуллаб-яшнаган шаҳар мўғуллар истилоси даврида ер билан яксон қилинди. Ўрта Осиёдаги деярли барча қадимий шаҳарлар Чингизхон истилосидан кейин ўз жойини ўзгартирди. Маҳаллий аҳоли тасаввурида ёвуз қўшин олдида ҳеч қандай мудофаа девори, қалъа дош беролмайди, деган ҳис пайдо бўлади. Шундан кейин одамлар бундай қалъа шаҳарларни ташлаб, ҳозирги қишлоқ ва шаҳарларни эгаллашади. Қарши воҳасида ҳам, шунингдек, Самарқандда ҳам эски шаҳарлар бутунлай ташлаб кетилди. Ҳозирги Самарқанд ҳам, Қарши шаҳри ҳам айнан мўғуллар истилосидан кейин янги маконда вужудга келган.
    Энди икки оғиз сўз Қарши шаҳрининг ёши Ñ‚Ñžғрисида. Юқорида келтирилган олимларнинг изланишлари натижасида шаҳарнинг мелоддан аввалги VI-V асрларда қурилганлиги аниқланган эди. Гап шундаки, ўтган асрнинг 70-йиллари охирида Ерқўрғоннинг кулоллар маҳалласида қазишмалар олиб борганимизда фақат бир-икки ерда мелоддан аввалги X-VIII асрларга оид қатламлар борлиги аниқланганди. 1998–1999 йили яна қазишмалар ўтказишга имкон туғилди. Шундан кейин 20 йил аввал ўрганилган қазилма бир метр кенгайтирилганда ундан илгари ҳеч ким билмаган, милоддан аввалги VII асрларга оид қалинлиги 3 метр атрофидаги қалъа девори топилди. Бу девор шаҳарнинг асосий мудофаа деворидан ичкарида бўлганлиги сабабли уни дастлабки ички мудофаа девори, деб тахмин қилинди ва мана шу топилма Қарши шаҳрининг 2700 йиллик тарихига эга эканлигини исботлашда муҳим манба бўлиб хизмат қилди.
    Қарши шаҳрининг юбилейи муносабати билан Ерқўрғонни ўрганиш учун шаҳар ҳокимлиги томонидан маблағ ажратилди. Олиб борилган қазишмалар натижасида илгари ҳеч кимга маълум бўлмаган ва ахамонийлар даврида қурилган деб тахмин қилинган мудофаа девори остидан шаҳарнинг энг қадимги ва асосий мудофаа девори топилди. Бу девор пахсаси лентасимон қилиб 3 метр қалинликда кўтарилган ва кейинроқ ичкари томондан қўшимча лой билан мустаҳкамланиб, қалинлиги 7-8 метрга етказилган. Мелоддан аввалги VI-V асрларда янги девор қурилганда эскиси унга пойдевор вазифасини ўтайди, яъни янги девор эски, таъмирланган девор устидан кўтарилади. Шундай қилиб, Қарши шаҳрининг қадимги ва ҳақиқий девори шу йили топилди.
    Қарши шаҳри ҳақидаги яна бир муҳим маълумотимиз унинг энг қадимги номи Ñ‚Ñžғрисида. Биз ÑŽқорида келтирганимиздек, унинг номи кўп ўзгарган. Бундан бир-икки йил илгари исроиллик Шакет Шаул деган олима қадимги оромий ёзувларида Накшанийа деган ном борлигини аниқлаган. Агарда бу фикр кўпчилик томонидан тан олиниб исботланса, унда Қаршининг номи энг қадимги даврлардан бошлаб Накшанийа-Нахшаб-Насаф шаклида ривожланиб келганлиги маълум бўлади.

Manba

ан-Насафий

  • Sr. Member
  • ****
  • Rahmat
  • -aytdi: 136
  • -oldi: 226
  • Xabarlar: 251
  • Jins: Erkak
Re: Qarshi shahri haqida ensiklopediyalarda
« Javob #8 : 12 Mart 2011, 20:14:06 »
Ассалому алайкум ва раҳматуллоҳ!

     Қарши қамали. 1512 йил. Сафавийлар қўшини ва Бобур лашкарлари томонидан шағарни қамал қилиниши. Сафавийлар қўшинига шоҳ Исмоил 1 вазири амир Нажми Соний қўмондонлик қилган. Бобур шайбонийларга қарши туришга ожизлик қилгач Исмоил 1дан кўмак сўраган ва бу қўшин (60 минг киши) билан ортига қайтган (1512 йил сентябрь-октябрь). Қарши ҳокими Шайхим Мирзо (Убайдуллахонинг тоғаси) шаҳарни қаттиқ ҳимоя қилган. Бундан ғазабланган шиа лашкарбошиси Нажми Соний шаҳар қўлга олинса қатли ом этишга қарор қилади. Тарихчиларнинг ёзишича, Бобур ва ҳатто қизилбошлилар амирлари ҳам шаҳар ичида Ҳазрат Али розияллоҳу анҳу авлодига мансуб саййидлар борлигини айтиб Нажми Сонийдан қатли ом ўтказмасликни илтимос қилишларига қарамасдан Қарши эгаллангач, 15 минг киши қиличдан ўтказилган (шоир Биноий ҳам шу қирғинда ҳалок бўлган).

                                                       ÐŽÐ·Ð±ÐµÐºÐ¸ÑÑ‚он миллий энциклопедияси.

 

Kogon shahri haqida ensiklopediyalarda

Muallif MohinurBo'lim Buxoro viloyati

Javoblar: 9
Ko'rilgan: 15151
So'nggi javob 30 Aprel 2013, 16:45:52
muallifi levdeo
Buxoro shahri haqida ensiklopediyalarda

Muallif MohinurBo'lim Buxoro viloyati

Javoblar: 33
Ko'rilgan: 49265
So'nggi javob 14 May 2010, 15:50:58
muallifi AbdulAziz
Asaka shahri haqida ensiklopediyalarda

Muallif shoirBo'lim Andijon viloyati

Javoblar: 2
Ko'rilgan: 7265
So'nggi javob 20 Iyul 2009, 08:55:45
muallifi muxbir
Qorasuv shahri haqida ensiklopediyalarda

Muallif shoirBo'lim Andijon viloyati

Javoblar: 0
Ko'rilgan: 6271
So'nggi javob 13 Iyul 2006, 04:24:32
muallifi shoir
Andijon shahri haqida ensiklopediyalarda

Muallif shoirBo'lim Andijon viloyati

Javoblar: 33
Ko'rilgan: 22488
So'nggi javob 13 Aprel 2010, 12:01:29
muallifi AbdulAziz