Муслиманинг солих авлод етиштиришдаги масъулияти  ( 1961 marta o'qilgan) Chop etish

1 B


_IYMONA_  06 Dekabr 2010, 10:04:09

Ислом Уммати - сз сғиллари ва қизлари, Ислом байроғини ҳилпиратиб дунёга ёйиш, кофир ва золим халқларнинг тажовузларини парчалаб ташлаш учун тайёр бинокор авлодлари билан мавжуддир. Авлодларни тарбис қилиш сса, слимдан кейинги ҳаёт учун қолдирилган сармосдир. Шунинг учун хам, авлодларни тарбис қилиш, саройлар ва уйларни лой ва тошлардан қуришга берилган сътибордан ксра кспроқ сътибор ва ташвиққа лойиқдир.
Тарбис бериш фақат оиланинг вазифаси смас. Балки авлодларни тарбис қилишда бошқа омиллар хам бордир.
Биз куйида муслима аёлнинг солиҳ авлодлар етиштиришдаги вазифаси ҳақида ссз юритамиз. Чунки, қалбини иймон ҳасжонлари қамраган, Аллоҳ ва расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга бслган муҳаббат билан зийнатлаган хар бир муслима аёл, сз фарзанди-жигар порасининг залолат биёбонидан узоқда, хар онида Аллоҳнинг нигоҳини унутмайдиган: аждодларининг зафарларини қайтарадиган қаҳрамон, диний илмларда етук олим ва дунё ишларини қулайлаштирадиган ихтирочи бслиб етишишини орзу қилади.
Хар бир муслима аёл, сз ҳаёти давомида Аллоҳнинг амрларига итоат қилган, қилаётган барча ишида Аллоҳнинг ажру савобларини мақсад қилган, қсйингки, Ислом билан ва Ислом учун сшайдиган инсонлар бслиб тарбисланган фарзандлари бслишини умид қилади.
Бироқ, бу умидлар (баъзида) ҳаёл бслиб қолади ва аёллар: «Оналик фақатгина фарзандни дунёга келтиришдангина иборатдир!» - деб сйлайдилар-да, сзларининг ҳаётдаги вазифаларини инкубатордан фарқли сканлигини унутадилар! Аки она сз вазифасини гсё семиртириш учун ҳаракат қилаётган чорвадорлар каби, фарзандларининг қоринларини тсйдиришгинадир, деб тушунмаслиги керак.
Бундан ташқари, у, хоҳлаган барча схши ва ёмон нарсаларни чснтагидаги маблағлари ва қалбидаги қиймат ва ҳиссиётларини сарф стиб муҳайё қилган, сркалаб талтайтирган, ортиқча меҳр берган, натижада, фарзандлари унинг бойликларини бутунлай тугатган, олий ғослар ва гсзал ахлоқларни парчалаган ва Аллоҳ таоло боғлашга амр стган алоқаларни тикламаган фарзандларнинг оналарига хам схшамаслиги керак!
А­ркалатган она — адашиш зарбаларини илк қабул қиладиган шахсдир. Зарбаларнинг снг шафқатсизи сса, фарзандининг сзига оқ бслишида гавдаланади. Шунинг учун хам биз, оналарнинг фарзандларига беришлари муҳим бслган баъзи нарсаларни баён қилмокчимиз.

Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм

БИА ИАЧИ: Аллоҳ таолонинг сзигагина ихлос қилиш.
[/color]

Она, аввало, Аллоҳ таолонинг сзгагина ихлос қилиши керак. Аллоҳ таоло деди: «Улар Аллоҳга динни ханиф (ботил диндан хак динга стган) холларида холис қилиб ибодат қилиш, намозни тскис адо стиш ва закотни беришга амр стилдилар. Шугина — мустаҳкам диндир» (Баййина: 5).
Мсъмина синглим, фарзандлар тарбисси йслида чекаётган давомий бедорлик, тсғри йслга йсллаш, дарсларини назорат қилиш ва уй ишларини бажаришда Аллоҳнинг савобини умид қилинг! Чунки, Аллоҳгина заррача нарсага бепарво бслмайдиган зотдир. Ахир Аллоҳ таоло: «Гарчи хардал уруғининг оғирлигича (амал) бслса, Биз уни олиб келамиз ва Биз ҳисоб қилишга кифосмиз!» (Анбиё: 48)- демадими? Сиз: «А­нди дам олиш пайти келмадими?»- деб айтаётган шайтоннинг салтанатига бсйин сгманг! Чунки, муваққат роҳат ва ҳузур — жаннат ва жаннат неъматларини мақсад қилган инсон учун ғос бсла олмайди.
Муслима аёл, агар уни гсзал бажарса савоб оладиган вазифа соҳибасидир. А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам аёл кишини икки хислат билан мадҳ стдилар: «Тусга минган аёлларнинг снг схшиси — Қурайш аёлларидир: улар аёлларнинг болаларига ёшлигида снг меҳрибони ва срларининг кслидаги мулкига каноатлиларидир» (Муттафақун алайҳ, Имом Бухорий ривости, ҳадис â„– 5082; Имом Муслим ривости, ҳадис â„– 2527).

ИККИАЧИ: Билим.

Муслима аёл, ҳалол ва ҳаром нима сканини билганидан сснг, тарбис усулларини срганиши ва сз билимларини чуқурлаштириши керак. Аллоҳ таоло деди: «А оббим, менга билимни зиёда қил!»- деб айтинг!» (То-ха: 114).
Бизнинг бу динимиз, билим олишга чақиради. «Ислом хотин-қизларнинг таълим олишларига қаршидир ва хотин-қизлар сртасида жаҳолатни ёсди»- деб айтилиши учун нега биз Ислом устига фикрлашимиз қусурлиги ва срганишдан орқада қолганимизни юклаймиз?! Зеро, исломий тарихимиз муфассира, муҳаддиса, фақиҳа, шоира ва адиба муслималар билан музайсндир! Уларнинг барчаси Ислом ҳидости соссида мазкур мартабаларга сришдилар.
Бас, билимга сришиш номи остида сғил ва қиз болалар сртасида аралашиш бслмасин! Билим — нурлари ҳақиқат йслини билмаган кимсаларнинг ксзларини қамаштирадиган, снгиланиш ва маданист номлари билан жарликка улоқтираётган оқимлар ортидан кетиш ва уларга тушиб қолиш олдида қалқондир. Фиқҳ ва даъват услублари жиҳатидан хотин-қизларга лозим бслган билим — Қуръон ва суннат китобларида кенг баён стилгандир. Хотин-қизлар сз ҳаётларида муҳтож бслишадиган билимни олиш даргоҳлари фақатгина мактаб-мадрасаларгина смас, балки бундан ташқари масжидлар, хонадонлар, қсшнилар ва турли зиёратлар ҳамдир... Ҳолбуки, А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам шундай деганлар: «Одамларга нима бслди, на қсшниларига фиқҳ сргатасптилар, на таълим берасптилар, на ваъз қиласптилар ва на тушунтирасптилар?! Одамларга нима бслди, ксшниларидан на таълим оласптилар, на фиқҳ сргансптилар ва на ваъз оласптилар?! Аллоҳ номига онт ичиб айтаманки, одамлар ё ксшниларига таълим берадилар, фиқҳни сргатадилар, ваъз қиладилар, схшиликка буюриб, ёмонликдан қайтарадилар, ёхуд одамлар қсшниларидан срганадилар ва ваъзларни оладилар ёки уларга жазони тезлаштираман» (Табароний, «ал-Кабир»).
Хотин-қизлар, келинглар, имконистимиз борича барча илмлардан сипқариб, уйимиздаги кутубхонадан сзимизга бир улушни қилайлик-ки, инша Аллоҳ, бунинг ажру-савоби бор!

УЧИАЧИ: Масъулистни хис стиш.

Фарзандларини тарбис қилар скан, хар бир она масъулистни ҳис стиши, болаларини тсғри йслга йсллашда сустлик, слқовлик ва сътиборсизлик қилмаслиги керак. Аллоҳ таоло деди: «А­й мсминлар, сзингиз ва оилангизни ёнилғиси одамлар ва тошлар бслган жаҳаннамдан сақланглар!» (Таҳрим: 6). Бас, сзимиз ва оиламизни жаҳаннамга олиб борадиган нарсалардан сақлайлик! Чунки, ҳисоб-китоб оғир, у куннинг даҳшатлари буюкдир. Жаҳаннам сса: «Яна борми?!»- деб ҳайқиради. Биз, Умар разисллоҳу анҳу: «Ҳисоб беришдан аввал сзингизни ҳисоб-китоб қилингиз, амалларингизни тортилишидан аввал тортингиз, буюк намойиш учун тайёрланингиз!»- деб айтганларидек бслайлик.
Онанинг фарзандига таомларини пишириш ва кийимларини ювишининг сзигина фарзандимни тарбис қилдим дейишига кифос қилмайди. Балки, фарзандни соғлом сътиқод, соф тавҳид, тскис ибодат, мутаносиб ахлоқ ва фойдали билим асосида тарбис қилиш керак. Она сзига: «Фарзандларим учун қанча вақт ажрата олдим? Уларга қанчалар меҳр ксрсатдим ва қандай йслларга йслламоқдаман?»- деб саволлар берсин! Унутмайлик-ки, онанинг сзи намуна бслмас скан, насиҳатлар ҳеч хам фойда бермайди. Шунинг учун ҳам, она сзи қилмас скан, бирон бир ишга болани таклиф қилмаслиги лозим. Ахир онасидан тинимсиз ҳақоратларни сшитган фарзанднинг тили қандай «ширин» бслсин! Аки бозорларга бориш, телефонларда ёки зиёратларда узоқ-узоқ беҳуда суҳбатлашган она сз фарзандидан вақтни қадрлашни қандай талаб қилиши мумкин! Қандай ...! Ва қандай ...!
Мсъмина синлим, фарзандингиз кслингиздаги омонатингиздир. Унга сътибор беринг ва масъулистингизни ҳис қилинг! Сиз бир вазифа соҳибасисиз ва ундан тез кунда ҳисоб берасиз! Аллоҳ таоло деди: «А­й мсъминлар, сизлар сзларингизни ва аҳли-оилаларингизни дсзахдан сақлангизки, унинг стини одамлар ва тошлардир, у (дсзах)нинг устида қаттиқдил ва қаттиққсл, Аллоҳ сзларига буюрган нарсага итоатсизлик қилмайдиган, (фақат) сзларига буюрилган нарсани қиладиган фаришталар турур» (Таҳрим: 6).

Хсш, бола тарбисси качон бошланади?

Бола ёмонликни таниб, ундан сақланиш ва сзида ксринишини ҳис стган пайтдан бошланади. Бу — боланинг тарбис ва одоб олишга лаёқатли бслганини ифодалайди. Шунинг учун хам, унга сътибор беришимиз ва носрин ҳаракатлар содир бслганда бериладиган йслланмаларни муболағасиз қилишимиз лозим. Йсқса, йсллашимиз сз қийматини йсқотади. Мураббис сзининг хар бир ҳаракати ва ссзларида А оббисини унутмаслиги, ҳикмат ва чиройли сгитлардан узоқлашиб қолмаслиги учун сзини тафтиш қилиши, фарзанди босиб стаётган босқичдаги ссиш хусусистларини риос қилиши керак. Тарбисдаги хатоликлар фарзандларимизни келажакда ғослар биёбонида кснгил очиш ва пасткашлик, ғулув ва сустлик сртасида дарбадар қилмаслиги учун, она сспирин фарзандига кичик болалардек муомала қилмасин. Ҳолбуки, бу дарбадарлик — Ислом таълимотига асосланган тсғри тарбисдан узоқ бслиш натижасидир. Шунинг учун хам, биз, онанинг сз фарзандини қайси тарафга ва қандай йсллаши хамда йсллаш учун қайси йсл афзал сканини билиши учун тарбис ҳақидаги билимларини кучайтиришини таъкидламоқдамиз.

ТЎА ТИАЧИ: ота ва она сзаро бир-бирларини тушунишлари керак.

Агар улардан бири хато қилса, иккинчиси бу хатодан ксз юмиши, хусусан, болаларнинг безовталаниши ва ота-оналарининг насиҳатларини қабул қилмасликка олиб бормаслиги учун, жанжал ва хусуматдан узоқда бир-бирларига ҳамкор ва ёрдамчи бслишлари керак.

БЕШИАЧИ: хонадонда диндорлик рухини ёйиш.

Диндор оилада ссган бола, вужудига ёйилган руҳий муҳит ва оила аъзолари сртасидаги гсзал тарз билан таъсирланади. Агар диний ва аҳлоқий туйғуларнинг асослари болалик чоғида қуйилар скан, улғайгани сайин бсйдоқлик ва йигитлик даврларида хам давом стади. Агар оила иймон тарбиссида сустлик қилар скан, фарзандлар ҳиссиёт ва туйғуларини қондирадиган фалсафалар сари йсналадилар. Демак, аввало болаларнинг қалбига диний рух уруғларини скиш керак. Ундан кейин сса, болаларга улар сзларига муносиб схши дсстларни танлашда ҳамда ёмон дсстлардан ҳимос қилишда ёрдамчи бсладиган схши қсшнилар ва схши мактаб-мадрасалардан иборат муносиб муҳитни сратиб беришимиз керак.

ОЛТИАЧИ: фарзанд учун бад дуо смас, ҳидостда бслишини ссраб дуо қилиш.

Жобир разисллоҳу анҳу деди: «А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «сзингизнинг зарарингизга дуо қилмангиз, фарзандларингиз зарарига дуо қилмангиз, хизматкорларингиз зарарига дуо қилмангиз ва мол-мулкингиз зарарига дуо қилмангиз! Аллоҳ таолодан схшилик ссралса берадиган лаҳзага тсғри келиб қолманглар Аллоҳ сизларнинг (бад) дуоларингизни қабул қилиб қсйса!» - дедилар» (Имом Муслим, Китабуз-зуҳд вар-рақоиқ, хадис â„– 3014).
Ғосси Аллоҳнинг розилиги ва Унинг савобига сришиш бслиши учун аввалида ҳам, охирда хам боланинг қалбини Аллоҳга боғлаш керак. Аллоҳ таоло деди: «Бас, ким мсмин бслган ҳолида схши амаллардан қилса, унинг саъй - ҳаракатлари зое бслмас» (Анбиё: 94). Оналар бу алоқани чиройли намуна, доноларча назорат, гсзал йслланма ва сзгуликка ёрдамчи бслган муҳитни сратиш билан ёйишлари мумкин. Токи йигит ва қиз катта бслганда сзини сзи доимо тергаб турсин, хато қилиб қуйса тавба қилсин, пасткашликлардан узоқ бслсин-да, нафси поклансин ва нафсини мустаҳкам сътиқод, хушуъга бой ибодат, барқарор руҳист, сркин онгли фикрлаш ва кучли бадан соҳиби бслган, ҳидостдаги бандалар нафсининг қаторига етиштирсин. Аатижада, ёш йигит ва қиз Ислом билан ва Ислом учун сшайди, мусибатлар оғирлигини ҳис стмайди, аччиқ нарсаларни тотли деб билади ва Аллоҳ таоло шариатида сабот билан турган кимсалар учун тайёрлаб қсйган неъматларга интилиб, дунёнинг жозибаларидан юз сгиради: «Албатта: «Ларвардигоримиз Аллоҳдир», деб, сснгра (Алғиз Аллоҳга тоат-ибодат қилишда) тсғри-устивор бслган зотларнинг олдиларига (слим пайтида) фаришталар тушиб, (дерлар): «Қсрқманглар ва ғамгин бслманглар. Сизларга ваъда қилинган жаннат (хушхабари) билан шодланинглар!» (Фуссилат: 30).
... У — иболи, назокатли ва сокин қиз сди. 7 синфга ксчганидан сснг унда баъзи сзгаришлар ксрина бошлади...
Отаси уни сочининг бир қисмини сшил рангга бсслган ҳолатда ксрди-да, ҳайратланиб рафиқасидан бу ҳақида ссради. А афиқаси: «Аима қилибди? Мактабда муаллимаси шундай қилади, сочининг бир тутамини кийган ксйлагининг рангига мос рангда бссйди», деб жавоб берди. А­р ғазаб отига минди ва бугундан бошлаб қиз зотини мактабда сқитмайман, деб онт ичди!
А­й рашкчи ота, ҳукм бироз шошмай туринг! Қалбларнинг ҳаёти ва рухларнинг лаззатланиши илм биландир, дин хам у билан срганилади ва шубҳалар устидаги пардалар кстарилади. Дарҳақиқат, динимиз Ислом — билим динидир. Мсминларнинг онаси Оиша разисллоҳу анҳо бунинг сққол далилларидан. У зот пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг муборак хонадонларида сшар сканлар ксплаб ҳадисларни ёд олиб, уларни ривост қилганлар. Уммахотул мсмининларнинг барчалари Оиша онамиз каби сдилар, Аллоҳ уларнинг барчасидан рози бслсин. Чунки, улар Ислом чақириғига лаббай деган сдилар. Шифо разисллоҳу анҳо деди: «Мен Ҳафса разисллоҳу анҳонинг ҳузурида сдим, А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам кириб келдилар ва менга: «Бунга имлони срганганингдек чумолидан сақланиш дуосини хам сргатмайсанми?!»- дедилар (Абу Довуд, хадис â„– 3887, Имом Аҳмад, ҳадис â„– 26555. Хоким бу ҳадисни «саҳиҳ-соғлом» ҳадисдир, деди).
Илм излаш — сркак ва хотин кишилар учун боб-баравар шаръий талабдир. Аега биз кенг майдонни торайтириб, ёмон срнак бслаётган муаллималарнинг гуноҳларини ёш авлодларга юклаймиз?!
Биз чиройли намунага ва соғлом шаръий таълимотларни ёйишга мухтожмиз!
Қизларга таълим бериш сътиборсиз ташлаб қсйилмаслиги керак. Ахир: «Бир сркакка таълим бериш бир шахсга таълим бериш, бир аёлга таълим бериш бутун бир оилага таълим беришдир», дейилган-ку! Қизларга таълим бериш ва солиҳ авлод қилиб етиштириш, ксплаб мусулмон слкаларда Умматимизни тараққиётдан тссиб қссётган катта жарликни йсқота олади. Балки, динимизда билимни севиш ва билим олишга ташвиқ қилиш қай даражага сканини динимиз - Ислом, жаҳолат пардалари йиртилиши ва онгли билим ҳукмрон бслиши учун Уммат аёлларидан чсриларга хам таълим беришга чақирди.
Имом Бухорий раҳимаҳуллоҳ А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг қуйидаги ссзларини ривост қилди: «Олдида чсриси бслган ва шу чсрисига таълим берган, берганда хам чиройли таълим берган, одоб берган, берганда хам чиройли одоб берган, сснгра озод қилиб, унга уйланган одамга икки савоб бордир» (Имом Бухорий, Китобул-илм: 97).
Таълим-тарбисда шундай шаръий асослар риос қилинсагина юқоридаги самараларни олиш мумкин. Шунинг учун хам, душманларимиз илмнинг аҳамистини билдилар ва унга шошилдилар. Бироқ, секулсризм-илмонийс асосида. Улар муаллиманинг сқувчиларга бера оладиган таъсирни срганиб, шу (йигирманчи) асрнинг бошидан уни ва унинг воситасида бутун авлодларни бузишга ҳаракат бошладилар. Афсуски, секулср ва даҳрий оқимга мансуб одамлар соғлом сътиқод соҳибларига нисбатан илдам одимлар отдилар: уларнинг хотин-қизлари Ислом Оламида авлодларни адашган ва адаштирадиган ғослар асосида тарбислаб фасод ва бузғунчиликларни ёйдилар. Улар таъсис стган хотин-қизлар жамистларининг қизларимизни ҳидост ва тсғрилик йслидан буришда катта роллари бслди. Демак, бизнинг тутган мавқеимиз фақатгина танқид ва айблаш бслмай, балки, қизларимизни соғлом тарбис билан ҳимос қилишимиз керак. Бу сса, сз жинслари ичида қизларга фойдали таълим бериш ва жиддий даъват услублари билан амалга ошади. Шунинг учун хам, фарз бслган шаръий илмларни сргатиш билан бирга, хотин-қизларни, аёллигини инобатга олиб, сз вазифаларига муносиб шаклда тайёрлаш керак. Хотин-қизлар бу вазифани мукаммал бажара олса, демакки, унга бой тажриба, нурли фикр ва сткир ақл берилибди. Агар у бундан бошқа илм-фанларни срганса, жуда хам схши! Чунки Ислом, модомики шаръий чегаралардан чиқмас сканлар, хотин-қизларга ҳеч қачон қаршилик қилмайди.
Ўтмишда сшаб стган ва Исломни А асулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ва саҳобалар каби тушунган олимлар — салафнинг турмуш сртоқлари хонадонларидан сз сҳтиёжлари ва таълим олиш учун чиқишларида одоб ва ибода срнак ксрсатдилар. Чунки, муслима аёл таълим олар скан, у билан бирга ҳимос қиладиган дини, сркаклар билан аралашиш ва ҳаёсизликдан узоқ вақори ва унга ҳайбат кийимини кийдирган ибоси бор сди.

              manbaa: muslimaat.uz sayti

Qayd etilgan