Muallif Mavzu: Муслиманинг солих авлод етиштиришдаги масъулияти  ( 1502 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

_IYMONA_

  • Hero Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 836
  • -oldi: 944
  • Xabarlar: 604
  • Jins: Ayol
Ислом Уммати - ўз Ñžғиллари ва қизлари, Ислом байроғини ҳилпиратиб дунёга ёйиш, кофир ва золим халқларнинг тажовузларини парчалаб ташлаш учун тайёр бинокор авлодлари билан мавжуддир. Авлодларни тарбия қилиш эса, ўлимдан кейинги ҳаёт учун қолдирилган сармоядир. Шунинг учун хам, авлодларни тарбия қилиш, саройлар ва уйларни лой ва тошлардан қуришга берилган эътибордан кўра кўпроқ эътибор ва ташвиққа лойиқдир.
Тарбия бериш фақат оиланинг вазифаси эмас. Балки авлодларни тарбия қилишда бошқа омиллар хам бордир.
Биз куйида муслима аёлнинг солиҳ авлодлар етиштиришдаги вазифаси ҳақида сўз юритамиз. Чунки, қалбини иймон ҳаяжонлари қамраган, Аллоҳ ва расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламга бўлган муҳаббат билан зийнатлаган хар бир муслима аёл, ўз фарзанди-жигар порасининг залолат биёбонидан узоқда, хар онида Аллоҳнинг нигоҳини унутмайдиган: аждодларининг зафарларини қайтарадиган қаҳрамон, диний илмларда етук олим ва дунё ишларини қулайлаштирадиган ихтирочи бўлиб етишишини орзу қилади.
Хар бир муслима аёл, ўз ҳаёти давомида Аллоҳнинг амрларига итоат қилган, қилаётган барча ишида Аллоҳнинг ажру савобларини мақсад қилган, қўйингки, Ислом билан ва Ислом учун яшайдиган инсонлар бўлиб тарбияланган фарзандлари бўлишини умид қилади.
Бироқ, бу умидлар (баъзида) ҳаёл бўлиб қолади ва аёллар: «ÐžÐ½Ð°Ð»Ð¸Ðº фақатгина фарзандни дунёга келтиришдангина иборатдир!» - деб ўйлайдилар-да, ўзларининг ҳаётдаги вазифаларини инкубатордан фарқли эканлигини унутадилар! Ёки она ўз вазифасини гўё семиртириш учун ҳаракат қилаётган чорвадорлар каби, фарзандларининг қоринларини тўйдиришгинадир, деб тушунмаслиги керак.
Бундан ташқари, у, хоҳлаган барча яхши ва ёмон нарсаларни чўнтагидаги маблағлари ва қалбидаги қиймат ва ҳиссиётларини сарф этиб муҳайё қилган, эркалаб талтайтирган, ортиқча меҳÑ€ берган, натижада, фарзандлари унинг бойликларини бутунлай тугатган, олий ғоялар ва гўзал ахлоқларни парчалаган ва Аллоҳ таоло боғлашга амр этган алоқаларни тикламаган фарзандларнинг оналарига хам ўхшамаслиги керак!
Эркалатган она – адашиш зарбаларини илк қабул қиладиган шахсдир. Зарбаларнинг энг шафқатсизи эса, фарзандининг ўзига оқ бўлишида гавдаланади. Шунинг учун хам биз, оналарнинг фарзандларига беришлари муҳим бўлган баъзи нарсаларни баён қилмокчимиз.

Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм

БИРИНЧИ: Аллоҳ таолонинг ўзигагина ихлос қилиш.
[/color]

Она, аввало, Аллоҳ таолонинг ўзгагина ихлос қилиши керак. Аллоҳ таоло деди: «Ð£Ð»Ð°Ñ€ Аллоҳга динни ханиф (ботил диндан хак динга ўтган) холларида холис қилиб ибодат қилиш, намозни тўкис адо этиш ва закотни беришга амр этилдилар. Шугина – мустаҳкам диндир» (Баййина: 5).
Мўъмина синглим, фарзандлар тарбияси йўлида чекаётган давомий бедорлик, Ñ‚Ñžғри йўлга йўллаш, дарсларини назорат қилиш ва уй ишларини бажаришда Аллоҳнинг савобини умид қилинг! Чунки, Аллоҳгина заррача нарсага бепарво бўлмайдиган зотдир. Ахир Аллоҳ таоло: «Ð“арчи хардал уруғининг оғирлигича (амал) бўлса, Биз уни олиб келамиз ва Биз ҳисоб қилишга кифоямиз!» (Анбиё: 48)- демадими? Сиз: «Ð­Ð½Ð´Ð¸ дам олиш пайти келмадими?»- деб айтаётган шайтоннинг салтанатига бўйин эгманг! Чунки, муваққат роҳат ва ҳузур – жаннат ва жаннат неъматларини мақсад қилган инсон учун ғоя бўла олмайди.
Муслима аёл, агар уни гўзал бажарса савоб оладиган вазифа соҳибасидир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам аёл кишини икки хислат билан мадҳ этдилар: «Ð¢ÑƒÑÐ³Ð° минган аёлларнинг энг яхшиси – Қурайш аёлларидир: улар аёлларнинг болаларига ёшлигида энг меҳрибони ва эрларининг кўлидаги мулкига каноатлиларидир» (Муттафақун алайҳ, Имом Бухорий ривояти, ҳадис â„– 5082; Имом Муслим ривояти, ҳадис â„– 2527).

ИККИНЧИ: Билим.

Муслима аёл, ҳалол ва ҳаром нима эканини билганидан сўнг, тарбия усулларини ўрганиши ва ўз билимларини чуқурлаштириши керак. Аллоҳ таоло деди: «Ð Ð¾Ð±Ð±Ð¸Ð¼, менга билимни зиёда қил!»- деб айтинг!» (То-ха: 114).
Бизнинг бу динимиз, билим олишга чақиради. «Ð˜ÑÐ»Ð¾Ð¼ хотин-қизларнинг таълим олишларига қаршидир ва хотин-қизлар ўртасида жаҳолатни ёяди»- деб айтилиши учун нега биз Ислом устига фикрлашимиз қусурлиги ва ўрганишдан орқада қолганимизни юклаймиз?! Зеро, исломий тарихимиз муфассира, муҳаддиса, фақиҳа, шоира ва адиба муслималар билан музайяндир! Уларнинг барчаси Ислом ҳидояти соясида мазкур мартабаларга эришдилар.
Бас, билимга эришиш номи остида Ñžғил ва қиз болалар ўртасида аралашиш бўлмасин! Билим – нурлари ҳақиқат йўлини билмаган кимсаларнинг кўзларини қамаштирадиган, янгиланиш ва маданият номлари билан жарликка улоқтираётган оқимлар ортидан кетиш ва уларга тушиб қолиш олдида қалқондир. Фиқҳ ва даъват услублари жиҳатидан хотин-қизларга лозим бўлган билим – Қуръон ва суннат китобларида кенг баён этилгандир. Хотин-қизлар ўз ҳаётларида муҳтож бўлишадиган билимни олиш даргоҳлари фақатгина мактаб-мадрасаларгина эмас, балки бундан ташқари масжидлар, хонадонлар, қўшнилар ва турли зиёратлар ҳамдир... Ҳолбуки, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам шундай деганлар: «ÐžÐ´Ð°Ð¼Ð»Ð°Ñ€Ð³Ð° нима бўлди, на қўшниларига фиқҳ ўргатаяптилар, на таълим бераяптилар, на ваъз қилаяптилар ва на тушунтираяптилар?! Одамларга нима бўлди, кўшниларидан на таълим олаяптилар, на фиқҳ ўрганяптилар ва на ваъз олаяптилар?! Аллоҳ номига онт ичиб айтаманки, одамлар Ñ‘ кўшниларига таълим берадилар, фиқҳни ўргатадилар, ваъз қиладилар, яхшиликка буюриб, ёмонликдан қайтарадилар, ёхуд одамлар қўшниларидан ўрганадилар ва ваъзларни оладилар ёки уларга жазони тезлаштираман» (Табароний, «Ð°Ð»-Кабир»).
Хотин-қизлар, келинглар, имкониятимиз борича барча илмлардан сипқариб, уйимиздаги кутубхонадан ўзимизга бир улушни қилайлик-ки, инша Аллоҳ, бунинг ажру-савоби бор!

УЧИНЧИ: Масъулиятни хис этиш.

Фарзандларини тарбия қилар экан, хар бир она масъулиятни ҳис этиши, болаларини Ñ‚Ñžғри йўлга йўллашда сустлик, ялқовлик ва эътиборсизлик қилмаслиги керак. Аллоҳ таоло деди: «Ð­Ð¹ мўминлар, ўзингиз ва оилангизни ёнилғиси одамлар ва тошлар бўлган жаҳаннамдан сақланглар!» (Таҳрим: 6). Бас, ўзимиз ва оиламизни жаҳаннамга олиб борадиган нарсалардан сақлайлик! Чунки, ҳисоб-китоб оғир, у куннинг даҳшатлари буюкдир. Жаҳаннам эса: «Ð¯Ð½Ð° борми?!»- деб ҳайқиради. Биз, Умар разияллоҳу анҳу: «Ҳисоб беришдан аввал ўзингизни ҳисоб-китоб қилингиз, амалларингизни тортилишидан аввал тортингиз, буюк намойиш учун тайёрланингиз!»- деб айтганларидек бўлайлик.
Онанинг фарзандига таомларини пишириш ва кийимларини ювишининг ўзигина фарзандимни тарбия қилдим дейишига кифоя қилмайди. Балки, фарзандни соғлом эътиқод, соф тавҳид, тўкис ибодат, мутаносиб ахлоқ ва фойдали билим асосида тарбия қилиш керак. Она ўзига: «Ð¤Ð°Ñ€Ð·Ð°Ð½Ð´Ð»Ð°Ñ€Ð¸Ð¼ учун қанча вақÑ‚ ажрата олдим? Уларга қанчалар меҳÑ€ кўрсатдим ва қандай йўлларга йўлламоқдаман?»- деб саволлар берсин! Унутмайлик-ки, онанинг ўзи намуна бўлмас экан, насиҳатлар ҳеч хам фойда бермайди. Шунинг учун ҳам, она ўзи қилмас экан, бирон бир ишга болани таклиф қилмаслиги лозим. Ахир онасидан тинимсиз ҳақоратларни эшитган фарзанднинг тили қандай «ÑˆÐ¸Ñ€Ð¸Ð½» бўлсин! Ёки бозорларга бориш, телефонларда ёки зиёратларда узоқ-узоқ беҳуда суҳбатлашган она ўз фарзандидан вақтни қадрлашни қандай талаб қилиши мумкин! Қандай ...! Ва қандай ...!
Мўъмина синлим, фарзандингиз кўлингиздаги омонатингиздир. Унга эътибор беринг ва масъулиятингизни ҳис қилинг! Сиз бир вазифа соҳибасисиз ва ундан тез кунда ҳисоб берасиз! Аллоҳ таоло деди: «Ð­Ð¹ мўъминлар, сизлар ўзларингизни ва аҳли-оилаларингизни дўзахдан сақлангизки, унинг ўтини одамлар ва тошлардир, у (дўзах)нинг устида қаттиқдил ва қаттиққўл, Аллоҳ ўзларига буюрган нарсага итоатсизлик қилмайдиган, (фақат) ўзларига буюрилган нарсани қиладиган фаришталар турур» (Таҳрим: 6).

Хўш, бола тарбияси качон бошланади?

Бола ёмонликни таниб, ундан сақланиш ва ўзида кўринишини ҳис этган пайтдан бошланади. Бу – боланинг тарбия ва одоб олишга лаёқатли бўлганини ифодалайди. Шунинг учун хам, унга эътибор беришимиз ва ноўрин ҳаракатлар содир бўлганда бериладиган йўлланмаларни муболағасиз қилишимиз лозим. Йўқса, йўллашимиз ўз қийматини йўқотади. Мураббия ўзининг хар бир ҳаракати ва сўзларида Роббисини унутмаслиги, ҳикмат ва чиройли ўгитлардан узоқлашиб қолмаслиги учун ўзини тафтиш қилиши, фарзанди босиб ўтаётган босқичдаги ўсиш хусусиятларини риоя қилиши керак. Тарбиядаги хатоликлар фарзандларимизни келажакда ғоялар биёбонида кўнгил очиш ва пасткашлик, ғулув ва сустлик ўртасида дарбадар қилмаслиги учун, она ўспирин фарзандига кичик болалардек муомала қилмасин. Ҳолбуки, бу дарбадарлик – Ислом таълимотига асосланган Ñ‚Ñžғри тарбиядан узоқ бўлиш натижасидир. Шунинг учун хам, биз, онанинг ўз фарзандини қайси тарафга ва қандай йўллаши хамда йўллаш учун қайси йўл афзал эканини билиши учун тарбия ҳақидаги билимларини кучайтиришини таъкидламоқдамиз.

ТЎРТИНЧИ: ота ва она ўзаро бир-бирларини тушунишлари керак.

Агар улардан бири хато қилса, иккинчиси бу хатодан кўз юмиши, хусусан, болаларнинг безовталаниши ва ота-оналарининг насиҳатларини қабул қилмасликка олиб бормаслиги учун, жанжал ва хусуматдан узоқда бир-бирларига ҳамкор ва ёрдамчи бўлишлари керак.

БЕШИНЧИ: хонадонда диндорлик рухини ёйиш.

Диндор оилада ўсган бола, вужудига ёйилган руҳий муҳит ва оила аъзолари ўртасидаги гўзал тарз билан таъсирланади. Агар диний ва аҳлоқий туйғуларнинг асослари болалик чоғида қуйилар экан, улғайгани сайин бўйдоқлик ва йигитлик даврларида хам давом этади. Агар оила иймон тарбиясида сустлик қилар экан, фарзандлар ҳиссиёт ва туйғуларини қондирадиган фалсафалар сари йўналадилар. Демак, аввало болаларнинг қалбига диний рух уруғларини экиш керак. Ундан кейин эса, болаларга улар ўзларига муносиб яхши дўстларни танлашда ҳамда ёмон дўстлардан ҳимоя қилишда ёрдамчи бўладиган яхши қўшнилар ва яхши мактаб-мадрасалардан иборат муносиб муҳитни яратиб беришимиз керак.

ОЛТИНЧИ: фарзанд учун бад дуо эмас, ҳидоятда бўлишини сўраб дуо қилиш.

Жобир разияллоҳу анҳу деди: «Ð Ð°ÑÑƒÐ»ÑƒÐ»Ð»Ð¾ҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «ÑžÐ·Ð¸Ð½Ð³Ð¸Ð·Ð½Ð¸Ð½Ð³ зарарингизга дуо қилмангиз, фарзандларингиз зарарига дуо қилмангиз, хизматкорларингиз зарарига дуо қилмангиз ва мол-мулкингиз зарарига дуо қилмангиз! Аллоҳ таолодан яхшилик сўралса берадиган лаҳзага Ñ‚Ñžғри келиб қолманглар Аллоҳ сизларнинг (бад) дуоларингизни қабул қилиб қўйса!» - дедилар» (Имом Муслим, Китабуз-зуҳд вар-рақоиқ, хадис â„– 3014).
Ғояси Аллоҳнинг розилиги ва Унинг савобига эришиш бўлиши учун аввалида ҳам, охирда хам боланинг қалбини Аллоҳга боғлаш керак. Аллоҳ таоло деди: «Ð‘ас, ким мўмин бўлган ҳолида яхши амаллардан қилса, унинг саъй - ҳаракатлари зое бўлмас» (Анбиё: 94). Оналар бу алоқани чиройли намуна, доноларча назорат, гўзал йўлланма ва эзгуликка ёрдамчи бўлган муҳитни яратиш билан ёйишлари мумкин. Токи йигит ва қиз катта бўлганда ўзини ўзи доимо тергаб турсин, хато қилиб қуйса тавба қилсин, пасткашликлардан узоқ бўлсин-да, нафси поклансин ва нафсини мустаҳкам эътиқод, хушуъга бой ибодат, барқарор руҳият, эркин онгли фикрлаш ва кучли бадан соҳиби бўлган, ҳидоятдаги бандалар нафсининг қаторига етиштирсин. Натижада, ёш йигит ва қиз Ислом билан ва Ислом учун яшайди, мусибатлар оғирлигини ҳис этмайди, аччиқ нарсаларни тотли деб билади ва Аллоҳ таоло шариатида сабот билан турган кимсалар учун тайёрлаб қўйган неъматларга интилиб, дунёнинг жозибаларидан юз ўгиради: «ÐÐ»Ð±Ð°Ñ‚та: «ÐŸÐ°Ñ€Ð²Ð°Ñ€Ð´Ð¸Ð³Ð¾Ñ€Ð¸Ð¼Ð¸Ð· Аллоҳдир», деб, сўнгра (Ёлғиз Аллоҳга тоат-ибодат қилишда) Ñ‚Ñžғри-устивор бўлган зотларнинг олдиларига (ўлим пайтида) фаришталар тушиб, (дерлар): «Қўрқманглар ва ғамгин бўлманглар. Сизларга ваъда қилинган жаннат (хушхабари) билан шодланинглар!» (Фуссилат: 30).
... У – иболи, назокатли ва сокин қиз эди. 7 синфга кўчганидан сўнг унда баъзи ўзгаришлар кўрина бошлади...
Отаси уни сочининг бир қисмини яшил рангга бўялган ҳолатда кўрди-да, ҳайратланиб рафиқасидан бу ҳақида сўради. Рафиқаси: «ÐÐ¸Ð¼Ð° қилибди? Мактабда муаллимаси шундай қилади, сочининг бир тутамини кийган кўйлагининг рангига мос рангда бўяйди», деб жавоб берди. Эр ғазаб отига минди ва бугундан бошлаб қиз зотини мактабда Ñžқитмайман, деб онт ичди!
Эй рашкчи ота, ҳукм бироз шошмай туринг! Қалбларнинг ҳаёти ва рухларнинг лаззатланиши илм биландир, дин хам у билан ўрганилади ва шубҳалар устидаги пардалар кўтарилади. Дарҳақиқат, динимиз Ислом – билим динидир. Мўминларнинг онаси Оиша разияллоҳу анҳо бунинг яққол далилларидан. У зот пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг муборак хонадонларида яшар эканлар кўплаб ҳадисларни ёд олиб, уларни ривоят қилганлар. Уммахотул мўмининларнинг барчалари Оиша онамиз каби эдилар, Аллоҳ уларнинг барчасидан рози бўлсин. Чунки, улар Ислом чақириғига лаббай деган эдилар. Шифо разияллоҳу анҳо деди: «ÐœÐµÐ½ Ҳафса разияллоҳу анҳонинг ҳузурида эдим, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам кириб келдилар ва менга: «Ð‘унга имлони ўрганганингдек чумолидан сақланиш дуосини хам ўргатмайсанми?!»- дедилар (Абу Довуд, хадис â„– 3887, Имом Аҳмад, ҳадис â„– 26555. Хоким бу ҳадисни «ÑÐ°ҳиҳ-соғлом» ҳадисдир, деди).
Илм излаш – эркак ва хотин кишилар учун боб-баравар шаръий талабдир. Нега биз кенг майдонни торайтириб, ёмон ўрнак бўлаётган муаллималарнинг гуноҳларини ёш авлодларга юклаймиз?!
Биз чиройли намунага ва соғлом шаръий таълимотларни ёйишга мухтожмиз!
Қизларга таълим бериш эътиборсиз ташлаб қўйилмаслиги керак. Ахир: «Ð‘ир эркакка таълим бериш бир шахсга таълим бериш, бир аёлга таълим бериш бутун бир оилага таълим беришдир», дейилган-ку! Қизларга таълим бериш ва солиҳ авлод қилиб етиштириш, кўплаб мусулмон ўлкаларда Умматимизни тараққиётдан тўсиб қўяётган катта жарликни йўқота олади. Балки, динимизда билимни севиш ва билим олишга ташвиқ қилиш қай даражага эканини динимиз - Ислом, жаҳолат пардалари йиртилиши ва онгли билим ҳукмрон бўлиши учун Уммат аёлларидан чўриларга хам таълим беришга чақирди.
Имом Бухорий раҳимаҳуллоҳ Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг қуйидаги сўзларини ривоят қилди: «ÐžÐ»Ð´Ð¸Ð´Ð° чўриси бўлган ва шу чўрисига таълим берган, берганда хам чиройли таълим берган, одоб берган, берганда хам чиройли одоб берган, сўнгра озод қилиб, унга уйланган одамга икки савоб бордир» (Имом Бухорий, Китобул-илм: 97).
Таълим-тарбияда шундай шаръий асослар риоя қилинсагина ÑŽқоридаги самараларни олиш мумкин. Шунинг учун хам, душманларимиз илмнинг аҳамиятини билдилар ва унга шошилдилар. Бироқ, секуляризм-илмонийя асосида. Улар муаллиманинг Ñžқувчиларга бера оладиган таъсирни ўрганиб, шу (йигирманчи) асрнинг бошидан уни ва унинг воситасида бутун авлодларни бузишга ҳаракат бошладилар. Афсуски, секуляр ва даҳрий оқимга мансуб одамлар соғлом эътиқод соҳибларига нисбатан илдам одимлар отдилар: уларнинг хотин-қизлари Ислом Оламида авлодларни адашган ва адаштирадиган ғоялар асосида тарбиялаб фасод ва бузғунчиликларни ёйдилар. Улар таъсис этган хотин-қизлар жамиятларининг қизларимизни ҳидоят ва Ñ‚Ñžғрилик йўлидан буришда катта роллари бўлди. Демак, бизнинг тутган мавқеимиз фақатгина танқид ва айблаш бўлмай, балки, қизларимизни соғлом тарбия билан ҳимоя қилишимиз керак. Бу эса, ўз жинслари ичида қизларга фойдали таълим бериш ва жиддий даъват услублари билан амалга ошади. Шунинг учун хам, фарз бўлган шаръий илмларни ўргатиш билан бирга, хотин-қизларни, аёллигини инобатга олиб, ўз вазифаларига муносиб шаклда тайёрлаш керак. Хотин-қизлар бу вазифани мукаммал бажара олса, демакки, унга бой тажриба, нурли фикр ва ўткир ақл берилибди. Агар у бундан бошқа илм-фанларни ўрганса, жуда хам яхши! Чунки Ислом, модомики шаръий чегаралардан чиқмас эканлар, хотин-қизларга ҳеч қачон қаршилик қилмайди.
Ўтмишда яшаб ўтган ва Исломни Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам ва саҳобалар каби тушунган олимлар – салафнинг турмуш ўртоқлари хонадонларидан ўз эҳтиёжлари ва таълим олиш учун чиқишларида одоб ва ибода ўрнак кўрсатдилар. Чунки, муслима аёл таълим олар экан, у билан бирга ҳимоя қиладиган дини, эркаклар билан аралашиш ва ҳаёсизликдан узоқ вақори ва унга ҳайбат кийимини кийдирган ибоси бор эди.

              manbaa: muslimaat.uz sayti