Qadimgi Xitoy mutafakkuri Shun zining dafna murosimi odatlari xususidagi bayoni  ( 5092 marta o'qilgan) Chop etish

1 B


Arkmon  13 Iyul 2011, 16:46:23

Qadimgi Xitoy mutafakkuri Shun zining dafna  murosimi odatlari xususidagi bayoni :
(Tarjimon : Arkmon)

«murosim — tug'ulish bilan o'limning munosibatini ehtiyat bilan bir taraf qilmoq, demaktir. Tug'ilish  hayotning iftidosi bo'lsa, o'lim  hayotning intihosidir . Bu xil iftido bilan intihoni yaxshi bir taraf qilghanda adamiylikmu tamomiy mukammallikini topodular! Fozil-ardamlar   hayotning iftidosig'a jiddiy-astayidil muomila qilmag'i  va  intihosig'a ehtiyot bilan muomila qilmog'i vojibturlar.  hayotning bu xil iftidosi bilen intihosig'a barobar muomila qilish fozil-ardamlarning asilayat arkoni va ham murosimning tafsiliy mizonidurlar. Odamning hayot vaqtini  qadirlap o'limining atiborini qilmosliq hayot odamga sezimi bor, dep qiling'an xushomatguyluq bo'lsa, o'lgan odamga sézimi yoq, dep qilin’g'on ho'rmatsizliktir, bu, fasandalarcha, botillorcha asliyat arkonidir va ham boshqilarga bo'lg'an xiyonatkorona qalbning aqalliy namoyandisidir. Fozil-ardamlar ashundoq boshqilarga bo'lgan xusumat-xiyonatkorona  dili bilen qullarg'a, bolalarga muomila qilmoqdan nomus qilishi, va ham hetta ashundaq iflos dili bilan o'zi azizlagan podshohlar we ota-onasiga iqtido qilish juda nomussizliqtir! yana timsol: o'limning bir qonuniyati bor, yani bajoyaki hayot  odamga bir marta nasib atilganidak o'lim ham odamga bir marta nasib bo'ladi  ham bu o'lim zinhor takrorlonmaydi, shol vajdan  vazirlarning shohlarg'a bo'lg'an hurmati, farzantlarning ota-onag'a bo'lgan hurmati dal ushbu chog'da yuksak fallaga yatgan bo'ladi. Shol xususta demakkim,  tiriklarning holidan xavar olg'uchilarning sadoqatsizliki, hurmatsizliki ziyoda qo'polliqtir; O'lganlarni uzotquchilarning sadoqatsizliki, hurmatsizliki fit ko'zliktir. Fozil-ardamlar qo'polliq bilen fit ko'zlikni ko'zga ilmoydi ham fit ko'zlikni nomus, dep biladi. dal shu vajdan valiahdning ukaki (jasad sanduqi) 7 qavat, shohlarning 5 qavat, to’ra-torxonlarning 3 qavat, donishmand-azamatlarning 2 qavat bo’lmog’i qoidadir; aning’ga munosif ravshta ularning o’z nasab salohiyatiga, mansab darajasiga loyiq libos-yapinchasi jahettami ozdir-ko’ptir, qalin-nepiz son-sifaiti bo’lmag’i xususida ham asliyat mizani bordur, hammasining ukaki (jasad sonduqi) yo’puqlari ve bu yo’puqlarning gul-naqshlaride nasab-mansab daraja ferqlarimu bordur; Bular bilan o’lganlarni izzet-ekram ko’rsatib bezash arqili ularg’a hayotliq bilan o’limning, hayotning oxirlashgan chog’i bilan boshlang’an choghining o’xshoshliqini hes qildrish, ashu iftido bilan intiho orqili insonlarning orzu-isteklarini qandirish qadimgi muqaddas podshohlarning asliyet mizonidir va ham sadoqatmand wezir bilan vafodor farzantning ang oliy dasturidur. Valiahdning o’limi pütkül mamlakatni motamga giriftor qiladi, uni to’ra-torxonlar jam bo’lip uzotmoq bor. To’ra-torxonlarning o’limi do’st mamlakatlarni qoyg’uga soladi, shunga vazirlar jam bo’lip uzotmoqliq bor. vazirning o’limi mamlakat tasarrufini motamga duchor etadi,, ularning o’limini fozillarning jam bo’lip uzotmoqliqi bor. fozillarning o’limi bir yurtni motam tumonlariga g’arq qiladi, ularning o’limini do’st-burodarlari jam bo’lip uzotmoqliq bor. ovom-raiyatning o’limi mahalla-ko’ylarni hazidar qiladi, ularning o’limini urug’-tug’qon, haqamsoyalar jamoat bo’lip uzotmoqliq bor. Jazog’a tortilgan gunohkorlarning o’limini urug’-tug’qanlari, haqamsoyalarining uzitishi chaklangandir, faqat xotin-bolalariningla uzitishi, ukakining (jasad sanduqining) bir ilik qalinliqta bo’lmog’i, libos-yapinchasining 3 qot bo’lmag’i xususida dastur bordir, undoqlarning Ukakiga (jasad sanduqig’a) marsiyalar bitish chaklangandir, kunduzi uzutishqa bo’lmasturlar, faqat kachgi shafaq mazgilida uzotmoqliq bor, ularning xotin-bolalari qorali libosi kiymay odattagi kiyim-kechaklari bilan ko’mup qo’yushlari shart, o’yiga qoytip kalgandan so’ng  yig’lap hozo achishig’a, qoraliq libosi kiyishiga zinhor bo’lmastirlar, ularning o’lguchini yarlikiga ko’mup qo’yip kundalik tirikchilikiga qoytmoqliqi bor, o’lguchini yarlikida qo’yup bo’lup hech ish bo’lmag’andak yurmagi shartturlar, bu bir gunohkor o’z jamatiga, xotin-farzantlariga kaltirgan ang zo’r nomustur!»
<<Shun zi. Murosim Yo’sunlari>>

Qayd etilgan


Arkmon  13 Iyul 2011, 16:47:56

O'zbekcha talaffuz o'ganmaq bo'lgan bir Uyg'urning O'zbekcha so'zlarini hazl qilmangzlar!

Qayd etilgan


Arkmon  13 Iyul 2011, 17:34:48

<<O'zbek Tilining Izohli Lug'ati>> ni Online o'qish isteyttim, qoyda bor? yordam barmaysizlarmi? ko'p minnatdarli bildiraman!

Qayd etilgan


Arkmon  13 Iyul 2011, 17:50:45

Terjimaning Xitoycha asliy teksti :
礼者,谨于治生死者也。生,人之始也:死,人之终也。终始俱善,人道毕矣。故君子敬始而慎终。终始如一,是君子之道、礼义之文也。夫厚其生而薄其死,是敬其有知而慢其无知也,是奸人之道而倍叛之心也。君子以倍叛之心接臧、谷,犹且羞之,而况以事其所隆亲乎!故死之为道也,一而不可得再复也,臣之所以致重其君,子之所以致重其亲,于是尽矣。故事生不忠厚、不敬文,谓之野;送死不忠厚、不敬文,谓之瘠。君子贱野而羞瘠。故天子棺椁十重,诸侯五重,大夫三重,士再重;然后皆有衣衾多少厚薄之数,皆有翣菨文章之等;以敬饰之,使生死终始若一,一足以为人愿,是先王之道、忠臣孝子之极也。天子之丧动四海,属诸侯。诸侯之丧动通国,属大夫。大夫之丧动一国,属修士。修士之丧动一乡,属朋友。庶人之丧,合族党,动州里。刑余罪人之丧,不得合族党,独属妻子,棺椁三寸,衣衾三领,不得饰棺,不得昼行,以昏,凡缘而往埋之,反,无哭泣之节,无衰麻之服,无亲疏月数之等,各反其平,各复其始,已葬埋,若无丧者而止,夫是之谓至辱。

Qayd etilgan


Arkmon  13 Iyul 2011, 17:57:29



Shun zi milodidan ilgariki 313- yili tawallud qilghan, 218-yili vafot qilghan Xitoyning mashhur faylosufi, Mutafakkuri!

qadimgi Xitoy til-yaziqi juda qiyin. 7 qur Xitoycha tekst Ozbekcha ham Uyg'urchada 30 qurgha sighdi!

Qayd etilgan


AbdulAziz  13 Iyul 2011, 18:06:21

<<O'zbek Tilining Izohli Lug'ati>> ni Online o'qish isteyttim, qoyda bor? yordam barmaysizlarmi? ko'p minnatdarli bildiraman!

Eski 2 jildligini ziyouz.com ga joylamak niyatim bor.
Inshaalloh, o'qiysiz.

Qayd etilgan