Muallif Mavzu: Tohir Malik. Falak (qissa)  ( 41725 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Tohir Malik. Falak (qissa)
« : 01 Sentyabr 2006, 05:19:43 »
Falak (qissa). Tohir Malik



Muallif: Tohir Malik
Hajmi: 308 Kb
Fayl tipi: pdf, zip
Saqlab olish
Online o'qish
« So'nggi tahrir: 18 Yanvar 2012, 10:30:28 muallifi AbdulAziz »

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Falak (qissa). Tohir Malik
« Javob #1 : 01 Sentyabr 2006, 05:21:14 »


FALAK

— Asl oltin olish uchun inson qoni darkor...
— Qonni qaerdan olding?
— O‘zimdan.
— Sen o‘z qoningni hamisha ishlatavermaysan-ku?
— Men asl oltindan har doim uzuk ham qilmayman.
— Bundan buyon oltinga inson qoni ishlatishingni man etaman. Inson qonini to‘kmak tanbehga loyiq ishdir. Va bunday qiluvchi kishining umri qisqa bo‘lur. Ulug‘bek saltanatida inson qoni bezak uchun to‘kilmasligi darkor.

www.tohirmalik.com


TOPILMA

Uch kundan beri ezib yog‘ayotgan yomg‘ir tindi. Kun botarda qonga belangan ufq endi havoning ochilib ketishini va’da qilgan edi. Lekin mag‘ribdan esib turgan shamol ko‘p o‘tmay yana qora bulutlarni haydab keldi. Yulduzlarning yuzi to‘sildi. Havo aytarli sovuq emas, biroq kuchsiz izg‘irin badanni junjiktiradi.
Aeroportda navbatchilardan bo‘lak hech kim qolmadi. Shahar tomondan kelgan bo‘sh avtobus haydovchisi bino eshigi og‘zida turgan Sultonga «chiqarmikin» deganday bir-ikki qarab qo‘ydi. Keyin signal berdi-da, yana shaharga yo‘l oldi.
«Oxirgisi bo‘lsa kerak... — o‘yladi Sulton, — nega hech kimdan darak yo‘q? Aslida mehmonxonaga tushaversam bo‘lar ekan. Yo reysni noto‘g‘ri angladimi? Qani, so‘rab ko‘ray-chi...» U ichkari kirib, navbatchiga yaqinlashdi.
— Kechirasiz, singlim, kunduzi hech kim Sulton Umrzoqovni yo‘qladimi?
— Umrzoqov deysizmi?.. Yo‘q.
— Telefon ham qilmadimi?
— Yo‘q.
Sulton rahmat aytib orqasiga qaytdi-da, «yana bir oz kutay-chi», deb pastak kresloga o‘tirdi. navbatchi qiz telefonda kim bilandir gaplasha turib, chakkasidagi sochlari bir tekis oqargan xushmuomala bu yo‘lovchiga qarab-qarab qo‘ydi. Keyin telefon go‘shagini joyiga ila turib, dedi:
— Sizni biror kishi kutib olishi kerakmidi?
— Ha.
— Boradigan joyingizni aniq bilmaysizmi?
— Bilaman. Buloqboshiga borishim kerak.
— Xiyla uzoq ekan. Shaharda bo‘lsa taksi chaqirib berardim.
— Chaqiravering.
« So'nggi tahrir: 01 Mart 2010, 08:35:49 muallifi AbdulAziz »

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Falak (qissa). Tohir Malik
« Javob #2 : 01 Sentyabr 2006, 05:21:29 »
Bugun ertalab Sulton Armanistonda edi. U ikki haftadan beri hamkasbi professor Teos Akopyanning iltimosi bilan yangi ochilgan g‘ordagi buyumlarni, devorlaridagi suratlarni o‘rganishga ko‘maklashardi. Ertalab telegramma keldi. «... Buloqboshidagi qabristonni kovlashda ajabtovur buyum topildi. Tez yetib keling. Sizni Andijonda kutib olaman. Asad Mullaev».
Asad Mullaev Sultonning iste’dodli shogirdlaridan, ba’zi topilmalarni tekshirishni Sulton ko‘proq shu shogirdiga ishonardi. U telegrammani o‘qiboq, yangi jiddiy ish boshlanajagini angladi. Asad mayda-chuyda narsalar uchun ustozini bezovta qilavermasdi. Sulton hamkasbidan uzr so‘rab Toshkentga qaytdi.
Havoning aynigani sabab bo‘lib, Andijonga bir yarim soat kechikib keldi. Ikki soatdan beri aeroportda Asadni kutadi. Aksiga olib, chaqirilgan taksi ham bu yerga bir soatdan so‘ng kelarkan...
Shu payt tashqarida yuk mashinasi to‘xtadi. Sulton «keldi shekilli» deb o‘rnidan turdi. Yanglishmabdi. Eshik shaxt bilan ochilib Asad ko‘rindi.
— Uzr, domlajon, — dedi u shoshib kelib ko‘risharkan, — mashina pand berib qo‘ydi.
— Hechqisi yo‘q. Ketdikmi? — Sulton shunday deb eshik tomon yurdi. So‘ng taksi buyurgani yodiga tushib, orqasiga qaytdi:
— Singlim, sizni yana bezovta qilaman. Endi taksiga hojat yo‘q.
Tashqarida yomg‘ir sevalay boshlagan edi. Bog‘i Shamolga yetishganda yomg‘ir qorga aylandi. Yo‘lning o‘ng tomonida adir qorayib ko‘rinar, yalang‘och daraxtlarning shoxlari iltijo bilan cho‘zilgan panjalardek harakatsiz turardi. Buloqboshi yoz kunlari dilxush oromgoh bo‘lguchi shu adirning ortida.
Sulton shogirdiga qaradi. U yo‘ldan ko‘z uzmay boryapti. Motorning bir maromda guvillashi quloqqa chalinadi. Mayda qor uchqunlari oynaga uriladi. Tozalagich shu zahotiyoq ularni surib tashlaydi. Go‘yo mashina bilan qor jang qilayotganga o‘xshaydi.

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Falak (qissa). Tohir Malik
« Javob #3 : 01 Sentyabr 2006, 05:21:35 »
Asad kech qolgani uchun izza chekib, domlasiga ko‘p gapirmadi. Hol-ahvol so‘rash bilan cheklandi. Sulton shogirdini xijolatdan qutqarish uchun uni gapga tutdi:
— «Ajabtovur buyum» nima ekan?
— Toshtobut, — dedi Asad domlasiga tezgina qarab olib.
— Toshtobut?
— Ha. Eski qabristonni buzayotganlarida topishibdi. Bizga xabar qilishdi. Men kecha kelgandim. Ikkita toshtobutni kavlab oldik.
— Sanasi aniqmi?
— Aniq. O‘n beshinchi asr.
— Temirzodalarnikimi?
— Bu haqda ma’lumot yo‘q.
Chorak soatlardan so‘ng ular Buloqboshiga yetishdi. Shaharchada to‘xtamay, yuqorilashdi. Mashina katta ko‘cha borib taqalgan qabriston oldida to‘xtadi. Ular chiroqlar yonib turgan tomonga loy kechib borishdi. Chodirdan ikki kishi chiqib, ularni kutib oldi. Sulton bu yigitlarni tanidi. Ular Asadga biriktirilgan talabalar edi. Asad ustozini tuproq uyumining orqasiga boshladi. Yigitlardan biri toshtobut ustidagi choyshabni ko‘tardi. Sulton yaqinlashib, arab alifbesida o‘yib yozilgan xatga tikildi. Keyin ovoz chiqarib o‘qidi:
— Jannatiy alloma Shamsibek Ismoil o‘g‘li xusuf kuni shahid bo‘ldikim, qotili ahli mutaassib erur. Vollohi a’lam, bissavob. O‘n beshinchi zu-l-qa’da 8... hijriy yil». Ajab, bu Ulug‘bek davri-ku? Toshtobutlar bu yerga qanday kelib qoldi ekan?
— Muzeydagilar ham yetib kelishgan, ularga nima deymiz?
— Shoshmay turishsin. Toshtobutlarni Toshkentga yuborish kerak. Biofizika institutidagi professor Alievning tajribaxonasini bilasiz-a? O‘sha yerga yuboring. Keyin ma’muriyatga ayting, ekskavator solmay turishsin. Bu yerlarni jiddiyroq o‘rganish kerakka o‘xshaydi.

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Falak (qissa). Tohir Malik
« Javob #4 : 01 Sentyabr 2006, 05:21:51 »
Sulton shunday deb iziga qaytdi.
— Mehmonxonadan joy tayyorlab qo‘yganmiz, — dedi Asad.
— O‘sha yerdan Toshkentga qo‘ng‘iroq qilish mumkinmi?
— Ha, telefon bor.
Sulton idora yonidagi mehmonxonaga joylashdi. Ivib qolgan shlyapasini, yomg‘irpo‘shini qoziqqa ilgach, soatiga qaradi: ikki yarim bo‘libdi. Telefon qilsammi yo ertalab gaplashsammi, deb birpas ikkilanib turdi-da, go‘shakni ko‘tardi.
Biofizika institutining yetakchi olimlaridan bo‘lgan professor Jahongir Aliev bu damda elallomaning elektron miyasi qog‘ozga tushirgan satrlarni tahlil qilib o‘tirardi. Jahongir bu hayratomuz kashfiyotini yaratishga kirishganida asosiy vazifa — asbobni ixtiro qilish, uyog‘i tarixchilar bilan kriminalistlarning ishi deb o‘ylagan edi. To elalloma yaratilguncha uning sochlari to‘kildi, peshonasiga uch-to‘rt chiziq tortilib, tajang odamga o‘xshab qoldi. Nihoyat, yigirma yillik mehnati o‘tgan oyda ilk samara berdi. Elalloma to‘rt kun burun vafot etgan odamning ruhiy dunyosini to‘la tiklay oldi. Biroq, bir necha yillik murdani o‘rganishda asbob ko‘p g‘o‘ng‘illadi-yu, tayinli gapni kam yozib chiqardi. Elalloma suyaklari chirib qolgan murdaning faqat ismiyu olamdan ko‘z yumgan yilini aniqlab berdi. Asbob tarixga murojaat etgan sari ishga yaroqsizlanib, professorning umidini bulut pardasiga o‘rab qo‘yayotgan edi.
Jahongir satrlarga tikilib, shu haqda bosh qotirib o‘tirganida telefon jiringladi. Go‘shakni ko‘tardi. Sultonni ovozidan tanib, ajablandi.
— Tinchlikmi? — dedi u salom-alikni unutib.
— Tinchlik. Men senga Buloqboshidan telefon qilyapman.
— Buloqboshidan?
— Ha, Armanistondan to‘g‘ri shu yerga keldim. G‘alati narsa topildi. Bu yerdagi go‘ristonni buzishayotganidan xabaring bormidi?
— Yo‘q. Bir haftadan beri tahlil bilan bandman. Nima topilibdi?
— Ikkita toshtobut chiqibdi. Yozuviga qaraganda tobut ichida Shamsibek ismli shahid alloma yotibdi. Ikkinchisida Mahfuza ismli ayol. Toshtobutlarni tajribaxonangda ochsak, devdim. Ertaga Toshkentga jo‘nataman. Kutib ol. O‘zim kechga yaqin yo indinga ertalab yetib boraman.
Do‘stining yarim tunda yetkazgan bu yangiligi Jahongirning tinchini oldi. Ertalab tajribaxonaga borib, toshtobut ortilgan mashinani oqshomgacha kutdi. To uni tushirib, ichkariga olib kirishgunlariga qadar Sulton ham yetib keldi.

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Falak (qissa). Tohir Malik
« Javob #5 : 01 Sentyabr 2006, 05:22:15 »
TOSHTOBUT

Katta xonaning ikki qavat shaffof plastmassa oynak bilan o‘ralgan yeriga tobutlarni qo‘yishdi. Jahongir uch quloch kattalikdagi boshqaruv stoliga yaqinlashdi-da, o‘ng tomondagi rang-barang murvatlarning birini buradi. Shaffof oynak tutashgan xona devorining bir tomoni yig‘ilib, tobut turgan yerga xunuk maxluqni eslatuvchi manipulyator-robot kirib keldi. Manipulyatorning qovurg‘aga o‘xshash boshqaruv uskunalari joylashgan uzun to‘rtburchak «gavda»siga to‘rtta temir oyog‘u ikkita «qo‘l» ulangandi. Uning oyog‘i sakrashga chog‘lanib turgan chigirtkani eslatar, ikkita «qo‘l»i esa, qisqichbaqa panjasiga o‘xshardi. Qo‘llar orasiga o‘rnatilgan chiroq kezi kelsa lazer to‘pponchasi bo‘lib xizmat qilishi mumkin edi. Birinchi manipulyatorning orqasidan yana uchtasi kirgach, devor berkildi. Dam o‘tmay xonaning bu qismidan havo butunlay so‘rib olinib, harorat pasaytirildi.
Manipulyatorlarning harakatini Jahongirning o‘zi boshqardi. Avval uning qo‘llaridagi nurli «pichoq» bilan tobutning chokini «so‘kdilar». Toshtobut bir-biriga juda mustahkam, havo kirmaydigan qilib yopishtirilgan bo‘lsa-da, «pichoq» uni sariyog‘ kesgandek tilib o‘tdi. Keyin manipulyatorlar ikkita-ikkita bo‘lib, tobutning qopqog‘ini ko‘tarishdi.
Xonadagilar shaffof oynak oldida to‘planib, bir zum hayratda qoldilar. Tobutlarning birida shohona libos kiygan yigit yotardi. Ikkinchisida yotgan go‘zal ayol ham shohona kiyimda edi. Ular bir necha yuz yil oldin dunyodan ko‘z yumgan odamga emas, hozirgina uyquga ketgan kelin-kuyovga o‘xshashardi. Murdalarning boshi sal ko‘tarilgan edi.
— Boshlaridagi yostiqmi? — dedi Sulton Jahongirga qarab. Jahongir «hozir ko‘ramiz», deb boshqaruv stoliga qaytdi. Murvatni buradi. Manipulyatorlar murdalarning boshini ehtiyotlik bilan ko‘tarib, qavatlab taxlangan matolarni olib yoyishdi. To‘planganlarning hayrati yana oshdi. Yostiq o‘rniga qo‘yilgan ko‘m-ko‘k matoda tilla rangidagi ajoyib tasvirlar bor edi. Matolarning ikkovi ham bir xilda bo‘lib, o‘rtasida kungaboqarni eslatuvchi katta doira, qolgan yerlarida yulduzga o‘xshovchi belgilar bor edi.
— Kelinlarning palagimi? — dedi xonadagilarning biri.

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Falak (qissa). Tohir Malik
« Javob #6 : 01 Sentyabr 2006, 05:22:32 »
Sulton yelka qisdi. Jahongir matolarga tikilib qoldi. Keyin:
— Ha, bu falaknusxa palak, — dedi. — Osmonning ko‘rinishi. O‘rtadagi doira — quyosh, doiraga yopishgan halqachalar — uning nuri, doira atrofiga tikilgan ko‘pqirra — yulduzning tasviri. Quyosh majmuasiga kiruvchi sayyoralar bo‘lsa kerak. Qolgan tasvirlar boshqa yulduzlarni aks ettirgan bo‘lsa ehtimol.
— Ajab! U holda bu tasvirga tushirilgan geleotsentrik nazariya bo‘lib chiqadi-ku! — dedi Sulton.
— Nazarimda buning ajablanarli yeri yo‘q. Ulug‘bek o‘z risolasida aniq bo‘lmasa ham, har holda shu nazariyaga shama qilib o‘tgan.
— Gap Ulug‘bekning fikri to‘g‘risida emas, falak haqida ketyapti. Falakni Ulug‘bek tikmagandir, axir?
— Qizishma, do‘stim, qizishma. Hozir bahsning o‘rni emas. Tajribani boshlasak, yaqin kunlar ichida hammasi ma’lum bo‘ladi. — Jahongir Sultonni bilagidan ushlab, eshik tomon boshladi. Keyin to‘xtab, assistentiga yuzlandi: — Haroratni yana pasaytiring. Lekin muzlatib qo‘ymang. Hamma narsa tajribani boshlashga taxt tursin.
— Qachon boshlaymiz?
— Balki ertaga, balki bir oydan keyin. Bu aniq emas.
Ular uzun dahliz bo‘ylab borib Jahongirning chog‘roq xonasiga kirdilar.
— Biror narsa ichging bormi? — dedi Jahongir.
— Yo‘q, ovora bo‘lma, — Sulton shunday deb kresloga o‘tirdi-da, o‘ng tomondagi radioning murvatini buradi.
— Ishlamaydi, — dedi Jahongir unga qarab, — tajribaxona radioto‘lqindan muhofaza qilingan.
— Tajriba boshlash muddatini nega noaniq deb aytding?
— Bir qarorga kelolmayapman. Elalloma tarixga qaytgan sari ishga yaroqsiz bo‘lib boryapti. Fikrimcha, bu murdalarning chirib qolganidan bo‘lsa kerak. Agar yanglishmasam, bu safar to‘la ma’lumot olishim mumkin. Jasad yaxshi saqlanibdi.

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Falak (qissa). Tohir Malik
« Javob #7 : 01 Sentyabr 2006, 05:22:52 »
— Bo‘lmasa boshlayver.
— Yo‘q, bu safar shoshilmayman. Men tajribani yangi usulda boshlash niyatidaman. Shunda asboblarning ishlashi ham, murdalarning ruhiy dunyosi ham to‘la o‘rganiladi. Men elallomalar qatoriga o‘zimni ham qo‘ysammikin, deb turibman.
— O‘zimni deysanmi? Tushunmadim?
— Bu ko‘p mushkul ish emas. Kichik operatsiya va miyaga ikki juft jajji elektrod o‘rnatish kifoya. Elektrodning biri tiklovchi elallomadan ma’lumotlarni qabul etsa, ikkinchisi meni faqat tajriba paytida ortiqcha xayollardan xalos qiladi.
— Keyin-chi?
— Keyin... Murdalarning ko‘rgan-kechirganlarini qayta tiklayman.
— Elalloma bunga qodir emasmi?
— To‘la darajada emas. U yuragi bilan his etish, mantiqan tahlil qilish qudratidan mahrum.
— Albatta o‘zing bo‘lishing shartmi? Boshqa kishidan foydalansang-chi?
— Masalan?
— Masalan...
— Faqat o‘zingni aytma.
— Buni xayolimga ham keltirganim yo‘q, xavotir olma. Balki, To‘lqinni taklif qilarsan?
— To‘lqinni? Uning bu ishga nima aloqasi bor?
— Har holda yozuvchi odam. Elalloma tiklagan ma’lumotlarni durustgina mantiqiy tahlil qilishi mumkin.
— Yo‘q, unga aytolmayman. Tajribadagi butun xavf-xatarni o‘z yelkamga olishim kerak.
— Har holda bir aytib ko‘r. Balki o‘zi ham shu istakdadir.
— Istagi bo‘lsa, balki uni ham...
— «Uni ham...» emas. Menimcha, tajribang uchun bir kishi yetadi.
— To‘g‘ri aytasan. Mayli, bu haqda keyinroq yana batafsil gaplasharmiz.
— Men erta-indin ekspeditsiya bilan Buloqboshiga jo‘nayman.
— Unda oqshom biznikiga kel. To‘lqinni ham chaqiraylik.
— Yaxshi. Boshqa gaping bo‘lmasa, qaytaylik. Tong yorishib qoldi.
Toza havoda yuraylik, deb piyoda ketishdi. Bulutlar ko‘k yuzini artib o‘tganday — yulduzlar miltirab yonib turardi. Shahar osmoni doimo shunday tiniq bo‘lavermaydi. Yulduzlar so‘nik ko‘rinadi. Balki shahar chiroqlarining nuridan shunday tuyular? Bugun chiroqlarni barvaqt o‘chirishibdi.
Yengil izg‘irin ularning yuzlarini chimchilar, yupqa qor oyoqlari ostida g‘ijirlardi.

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Falak (qissa). Tohir Malik
« Javob #8 : 01 Sentyabr 2006, 05:23:05 »
QILICH VA QALQON

Oqshom uchovlari jam bo‘lishdi. Ular bir ko‘chada ulg‘ayishib, bir sinfda o‘qigan bo‘lsalar-da, intilishlari turlicha edi. Jahongir biofizikani, Sulton arxeologiyani, To‘lqin yozuvchilikni tanladi. Keksayish pallasiga ham ular turlicha qadam qo‘ydilar. Sulton ko‘proq yurganidanmi, yo ochiq havoda ko‘p ishlaganidanmi do‘stlariga qaraganda baquvvat ko‘rinardi. Qotma jussasi, harakati, qarashidagi tetiklik va yashirin shiddat uni ancha yosh ko‘rsatardi. Faqat oqargan chakka sochlariyu qisiq ko‘zlar chetidagi ajin umrning ko‘p qismi ortda qolganidan darak berib turardi.
Jahongir yoshligida ham jikkak edi. Qarigach, yana kichrayganday bo‘lib qoldi. To‘lqin esa do‘stlarining aksi, sochlari qirqni qoralamayoq to‘kilib bitdi. U haddan ziyod semirgan, kichikroq qalam go‘shtdor barmoqlari orasida ko‘rinmay ketardi.
Ilgari oyda ikki marta uchrashishni odat qilishgandi. Keyin bir marta, so‘ng ikki-uch oyda bir ko‘rishadigan bo‘lishdi. Umr o‘tgan sayin ish kamayish o‘rniga ko‘payib, uchrashuv va ziyofatlarga vaqt yetishmay qoldi.
Mana bugun ham ikki oylik tanaffusdan so‘ng Jahongirning tajribasi bahona bo‘lib yig‘ilishdi. Avvaliga choy ichib, o‘tgan-ketgan gaplarni eslashdi. To‘lqin yangi yozmoqchi bo‘layotgan asarini gapirib berdi.
— Bu ishingni tezroq tugat. Jahongir senga yetti uxlab tushingga kirmagan bir mavzu topib qo‘ygan, — dedi Sulton.
— Demak, mensiz uchrashibsanlar-da?
— Ha, kecha Jahongirning tajribaxonasiga borgan edim. Uni tabriklashing mumkin.
To‘lqin o‘rnidan turib quchoq ochdi.
— Nega boyadan beri indamay o‘tiribsan! — deb do‘stini bag‘riga oldi. — Mana endi va’dangning ustidan chiqasan. Yangilikni o‘zim e’lon qilaman.
— Qaysi va’da?
— Ie, elallomangning qurilishini, ish usulini sinovdan o‘tgach tushuntiraman, demaganmiding?

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Falak (qissa). Tohir Malik
« Javob #9 : 01 Sentyabr 2006, 05:23:16 »
— Degandim. Seni shuning uchun taklif qildim. Undan tashqari, bir maslahatli ish ham bor. Mayli, uni keyinroq aytaman. Bo‘lmasa eshit: sodda qilib aytganda, elalloma radioto‘lqinlarni qabul qilib oluvchi asbobga o‘xshaydi. Ular orasida asosan ikkita farq bor: avvalo, elalloma ulardan bir necha yuz barobar sezgir, ikkilamchi va eng muhimi, elalloma bioto‘lqinlarni qabul qilishga mo‘ljallangan. Biotok, bioto‘lqin, biomaydon Yerda hayot boshlangandan beri mavjud. Odam gapiradi. Ovoz havo zarralarini ma’lum masofada tebratgach, uni quloq qabul qilib oladi. Bu jarayon radiostantsiyaga va u ajratgan radioto‘lqinga o‘xshamaydimi? Bioto‘lqinda esa, kuchli radiostantsiya rolini bosh miya bajaradi. Har bir kishining miyasi ma’lum miqdorda to‘lqin ajratadi. Menimcha, shu to‘lqinning kuchi o‘sha odamning buyukligini yo iqtidor darajasini belgilaydi. Miyadan to‘lqin ajraladi, deganimga telepatiya ham asos bo‘lishi mumkin. Boshqa bir kishining fikrini o‘qish, yoki fikran buyruq berib, uning harakatlarini boshqarish shu to‘lqin orqali amalga oshiriladi.
Radiostantsiya ishdan to‘xtashi bilan to‘lqin so‘nmaydi. Radiopriyomnik qabul qila olmaydigan darajada kuchsizlanib, ma’lum muddat fazoda yuradi. Ba’zi to‘lqinlar yillab yo‘qolmasligi mumkin. Odam ham shunday. Miya faoliyatini to‘xtatgach, biomaydon butunlay yo‘qolmaydi. Lekin shu yerda bir masala ustida aniq xulosaga kelolmayapman. Men so‘zimning avvalida to‘lqinning kuchi odamning buyukligini belgilaydi, dedim. Agar shu farazim to‘g‘ri chiqsa, buyuklarning ruhiy dunyosini tezroq tiklash mumkin bo‘ladi. Buloqboshidagi qabristondan ikkita toshtobut chiqqan ekan. Kecha ochib ko‘rdim. Jasadlar yaxshi saqlangan.
— Tajriba boshlasang men bexabar qolmay, — To‘lqin anchadan beri ushlab o‘tirgan sigaretasini labiga qistirib gugurt qidirdi. Sulton yonidan yoqqich olib, unga tutdi:
— Agar istasang, tajribada bevosita ishtirok etishing mumkin.
— Qanday qilib? Men texnikani yaxshi bilmayman-ku?
— Bilishing shart emas. Kichik bir operatsiya va miyangga o‘rnatilgan ikki juft elektrod yetarli.

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Falak (qissa). Tohir Malik
« Javob #10 : 01 Sentyabr 2006, 05:23:25 »
To‘lqin, hazillashayapsanmi, deganday, Sultonga qarab qoldi. Keyin Jahongirga yuzlandi:
— Bu nima deyapti? Miyaga elektrod qo‘yish taqiqlangan-ku!
— Zarur paytlarda ruxsat olish mumkin.
To‘lqin endigina yondirgan sigaretasini kuldonga qo‘ydi.
— Bu gaping menga to‘g‘ri kelmaydi. Miyaga elektrod qo‘yish kashf qilinganidayoq men unga qarshi chiqqanman. Bu g‘ayriinsoniy kashfiyot deganman, esingdami?
— Kashfiyot sen o‘ylaganday g‘arazli emasdi. Taraqqiyotga, xususan fanga xizmat qiladigan foydali tomonlari ham bor edi.
— Bo‘lsa bordir. Lekin men fikrimdan haligacha qaytganim yo‘q. Shuning uchun taklifingni qabul qila olmayman. Har holda bu gap sendan chiqqan. Jahongir bunday ishga qo‘l urmaydi.
— Agar majbur bo‘lsa-chi?
— Chin aytyapsanmi? — dedi To‘lqin hayratini yashirmay. Lekin javob kutmay qo‘shib qo‘ydi. — U holda... tajriba uchun zarur bo‘lsam...
— Men faqat yozuvchiligingni nazarda tutib tajribani mantiqan xulosalashga yordaming tegarmikin, deb o‘ylovdim. Agar o‘zingda xohish tug‘ilsa, taklifni qabul qilishing mumkin.
— U holda meni faqat kuzatuvchi va sharhlovchi muxbir sifatida qabul qil.
Ular tajriba xususida bo‘lak gapirmadilar.
Mehmonlar ketishgach, Jahongir o‘zida horg‘inlik sezdi. Xonasiga kirib, yechinmay yotdi. Bir ozdan so‘ng eshik asta chertilib, xonaga o‘g‘li Jamshid kirdi.
— Dada, kechirasiz, men tasodifan suhbatlaringizni eshitib qoldim. Tajribangizda miyasiga elektrod o‘rnatilgan odamdan foydalanmoqchimisiz?
— Hali bir fikrga kelmadim. Nima edi?
— Elektrodni menga o‘rnatsangiz...

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Falak (qissa). Tohir Malik
« Javob #11 : 01 Sentyabr 2006, 05:23:33 »
Jahongir o‘rnidan turdi. O‘g‘lining to‘satdan bu fikrga kelishiga tushunolmadi. Jamshid yoshligidan otasining kasbiga qiziqardi. Ammo ikkinchi kursda bionikaga havasi ortib, shu sohaga o‘tib ketdi. Endi muhim bir yangilik ustida ish olib borayotgan edi. Jahongir o‘g‘lining ilmga berilganidan xursand, lekin uning mustaqil so‘qmoq izlashidagi harakatidan qoniqmas edi. «Fanda mening etagimni tutma, o‘z yo‘lingdan bor. Chinordan barg uzaman demay, chinor bo‘lishga harakat qil», derdi. Jamshid bu o‘gitlarga amal qilar, lekin bari bir, oz bo‘lsa-da, otasiga suyanardi. Jahongir o‘g‘lining hozirgi fikridan ham shuni uqdi.
— Sabab? — dedi o‘g‘liga.
— Tajribangizga qatnashsam... balki ilmiy ishimga turtki bo‘lar.
— Buning ilmiy ishingga hech aloqasi yo‘q-ku?
— Bilaman, aloqasi yo‘q. Ammo tezlashishiga yordam berarmikin... Axir bu jasoratga bog‘liq narsa...
— Ilmiy ishni tezlatishga shoshilma. Puxtaroq qilishni o‘yla. Jasorat haqidagi gapingni men boshqa eshitmay. Quruq jasorat bilan olim bo‘lishni xayol qilsang, boshqa ish bilan shug‘ullan.
Jamshid alamidan oqarib ketdi.
— Dada, siz...
— Xo‘sh?
— Siz meni o‘ylamayapsiz. Vaqt ketyapti. Tengdoshlarim allaqachan dissertatsiyalarini yoqlab bo‘lishgan.
— Demak, ular senga nisbatan qobiliyatliroqdir? Buni o‘ylab ko‘rmadingmi?
— O‘ylab ko‘rdim. Lekin... ilmiy ish, kashfiyot bir joyda to‘xtab qolmaydi-ku? Daraja olingandan keyin ham davom ettirish mumkin-ku? Bir og‘iz so‘zingiz bilan...
Jahongir qovog‘ini uyib, teskari qaradi.
— Menda bo‘lak gaping yo‘qmi? — dedi gapini kesib. Jamshid javob bermay chiqib ketdi.

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Falak (qissa). Tohir Malik
« Javob #12 : 01 Sentyabr 2006, 05:23:43 »
Jahongir bir necha daqiqa harakatsiz turib qoldi. Yo‘q, u o‘g‘lining gaplariga achchiqlanmadi. Jamshid maktabni bitirganidan so‘ng bu xildagi yordamni ko‘p so‘ragan, har safar ham rad javobini olgan edi. Eng avval dorilfununga kirish paytida yordam so‘radi. «Manzilga qadar aravangni mustaqil tortishga ko‘zing yetsa kir, bo‘lmasa hayotda yashashning osonroq yo‘llari ko‘p, o‘shalardan birini tanla», degan javobni eshitsa ham o‘qish istagidan voz kechmadi.
O‘qib yurgan kezlari talabalarning ilmiy jamiyatida bionikaning kelajagi xususida ma’ruza qildi. Birinchi darajali mukofotni olishga yakkayu yagona nomzod bo‘lib turganida, boshqa bir toliba unga nisbatan ustunroq darajada ma’ruza qildiyu mukofotni olib ketdi. Jamshid o‘shanda ham otasidan yordam kutgan edi. Bu safar o‘zi aytishga botinmay, onasini o‘rtaga qo‘ygandi. Er-xotin yolg‘iz o‘g‘ilning taqdiri xususida o‘zlaricha turli fikrda bo‘lganliklari uchun, ikkinchi marta sen-menga borishdi. Shunday bo‘lsa-da, Jahongir o‘g‘li va xotiniga bildirmay hay’at a’zolari bilan uchrashgan, har ikki ma’ruza bilan tanishgan edi. Tolibaning ma’ruzasidagi fikrlar, shubhasiz a’lo edi. Qiz fotosintezga asoslanib, quyosh nuridan kiyim va ozuqa olish yo‘llari haqida bir qancha farazlarni ilgari surgandi. Jamshid esa jonivorlarda mavjud bo‘lgan exolokatsiya to‘g‘risidagi umumiy fikrlari bilan cheklangandi. Hay’at Jahongirning obro‘yini inobatga olib, mukofotni Jamshidga berishi ham mumkin edi. Lekin Jahongir bunga yo‘l qo‘yolmasdi. Uning o‘zi hozirgi darajasiga mustaqil, hech kimga orqa qilmay erishgan, o‘g‘lining ham shunday bo‘lishini istardi. Xotini o‘g‘lining taqdiri xususida gap ochsa, «ter to‘ksin, yengil yutuqqa o‘rganmasin», deb gapga nuqta qo‘yardi.
U o‘g‘lining tirishib o‘qiyotganini bilsa ham, talabni yanada qattiqroq qo‘yaverardi. Qaysi bir yili dorilfunun uni maxsus fan bo‘yicha dars o‘tishga taklif etdi. Tasodif uni Jamshidning kursiga ro‘para qildi. Imtihon paytida a’lochi talaba bo‘lmish o‘g‘liga to‘rt baho qo‘yganida barcha hayratda qoldi. Jamshid indamadi. Lekin uning uchun ham onasi gapirdi. Oqibatida Jamshid uch kishilik komissiyaga imtihonni qayta topshirdi. A’lo baho oldi. Ana shunda u «otamdan yordam so‘ramayman», deb qaror qilgan edi. Lekin o‘qishini bitirgach, otasiga yana ro‘para bo‘ldi:
— Meni dorilfununda olib qolishmoqchi, — dedi.
— Juda yaxshi. Tabriklayman, — dedi Jahongir.
— U yerda qolish istagim yo‘q.
— Nega?
— Men ilmiy-tekshirish institutining aspiranturasiga kirmoqchiman.
— Nima maqsadda?
   

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Falak (qissa). Tohir Malik
« Javob #13 : 01 Sentyabr 2006, 05:23:55 »
Shunda Jamshid otasiga qalin daftar berdi. Daftardan uning bionikaga oid faraz va taxminlari, eng muhimi — exolokatsiyaga asoslangan yangi mashina yaratish fikri jamlangan edi. Jahongir daftarni o‘qib chiqqach, o‘g‘liga oq yo‘l tiladi.
Mana, ikki yildan beri Jamshid aspiranturada. Ularning institutlari yonma-yon joylashgan. Ish paytida deyarli ko‘rishmaydilar. Lekin Jahongir o‘g‘liga sezdirmagan holda uning ishidan hamisha boxabar bo‘lib turardi. Darhaqiqat, Jamshidning ishi sekin siljiyapti. Nailoj, muammo murakkab, uni osonlikcha hal etish mumkin emas. Lekin o‘g‘li shoshilyapti. Jahongir buni bugungi suhbatsiz ham anglab yurardi. Shoshqaloqlikning boisini izlardi. Barcha fikrlari uni «shuhratparastlik» degan tushunchaga olib kelardi. U o‘g‘lida g‘alaba nashidasidan mast bo‘lib yurish, shuhrat libosiga o‘ralish fikrlari borligini ko‘p yil burun payqagan edi. Shuhrat ketidan quvishning yomon natija bilan tugashini Jahongir biladi. Uning ko‘p iste’dodli tengdoshlari mana shuning qurboni bo‘lishdi. Bilimlarini takomillashtirish o‘rniga obro‘ talashish bilan o‘ralashib, oqibatda fan olamidagi kelajaklaridan mahrum bo‘ldilar.
Jahongir mana shularni o‘ylab, diqqati oshdi. Ko‘nglidagi g‘ashlikni uyqu bilan quvmoqchi bo‘ldi. Ammo uyqusi ham o‘chgan edi. Oshxonaga kirib qahva qaynatdi. O‘g‘lining xonasidagi chiroq o‘chmagan, aftidan u ham uyg‘oq edi...
Ertalabga yaqin ko‘zi ilingan ekan, o‘g‘li uyg‘otdi:
— Dada, nonushta tayyorladim.
Nonushtadan so‘ng Jamshid dasturxonni yig‘ishtirishga turdi.
— O‘tira tur, — o‘g‘li qayta o‘tirgach, Jahongir so‘zini davom ettirdi. — Men kechagi gaplaringni o‘ylab ko‘rdim.
— Men ham o‘yladim.
— Qanday xulosaga kelding?
— Siz istagan xulosaga. Sizdan yordam so‘ramasligim kerak edi.
— Gap bunda emas. Sen ilmga o‘zingni butkul bag‘ishlamasang, ilm senga hech nima in’om qilmaydi. Sen buni unutmasliging kerak. Shuhratni o‘ylash — o‘z yo‘lingga o‘zing g‘ov qo‘yding, degan gap.

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Falak (qissa). Tohir Malik
« Javob #14 : 01 Sentyabr 2006, 05:24:05 »
— Men bularni tushunaman, dada. Lekin siz kashfiyotingiz bilan o‘ralashib atrofga befarq qaraydigan bo‘lib qolgansiz. Hozir ilmlarini emas, mansab va darajalarini ham qilich, ham qalqon qiladiganlar ko‘p.
— Ilgari yo‘q edi, deb o‘ylaysanmi? Sen bundaylarning qilich-qalqonidan qo‘rqma. Bu qilich-qalqon mo‘rt, bolalarning o‘yinchog‘i kabi soxta. Chinakam qilich-qalqon ilmda bo‘ladi. Sen uni faqat o‘zing yaratishing lozim.
— Nima uchun men maqsadimga og‘ir so‘qmoqdan borishim kerak?
— Nima uchun yengil yo‘ldan borishing kerak? Yo‘q, o‘g‘lim, kalta o‘ylabsan. Men istagan xulosaga kelmabsan. Sen daraja va unvon uchun emas, fanda yangilik yaratish uchun kurash. Daraja va unvon egasi bilan qabrga kiradi. Lekin kashfiyot yorug‘ dunyoda qoladi. Shuni unutma. Bu mavzuda bo‘lak bahslashmaylik. Xayolingni bo‘lmag‘ur gaplar bilan chalg‘itma.
...Ular avtobusgacha birga ketishdi. Keyin Jamshid institutga, Jahongir esa akademiyaga yo‘l oldi.
   

 

Tohir Malik. So'nggi o'q (qissa)

Muallif shoirBo'lim O'zbek nasri

Javoblar: 276
Ko'rilgan: 92799
So'nggi javob 21 Noyabr 2009, 11:31:21
muallifi AbdulAziz
Tohir Malik. Ov (qissa)

Muallif shoirBo'lim O'zbek nasri

Javoblar: 107
Ko'rilgan: 40603
So'nggi javob 21 Noyabr 2009, 11:09:05
muallifi AbdulAziz
Tohir Malik. Davron (qissa)

Muallif shoirBo'lim O'zbek nasri

Javoblar: 64
Ko'rilgan: 26786
So'nggi javob 21 Noyabr 2009, 11:24:15
muallifi AbdulAziz
Tohir Malik. Murdalar gapirmaydilar (qissa)

Muallif shoirBo'lim O'zbek nasri

Javoblar: 333
Ko'rilgan: 126201
So'nggi javob 21 Noyabr 2009, 11:04:35
muallifi AbdulAziz
Tohir Malik. Savohil (qissa)

Muallif shoirBo'lim O'zbek nasri

Javoblar: 257
Ko'rilgan: 70289
So'nggi javob 21 Noyabr 2009, 11:33:27
muallifi AbdulAziz