Сассиқ коврак (хилтит, асафетида, حلتيت)  ( 14401 marta o'qilgan) Chop etish

1 B


Mahdiyah  12 Yanvar 2012, 16:17:21



Cассиқ коврак (асафе́тида; лот. Ferulaassa-foetida)

Биродарлар, қадим замонлардан бери кспгина касалликларни даволашда самарали восита сифатида фойдаланиб келинган даво воситасини сътиборигизга ҳавола стаман. Сеҳргарлар уни бошқа гиёҳлар қатори сеҳр ишларида ишлатиб келганлар. Шу сабабли Тавҳид аҳлидан кспчилик уни табобатда ишлатишни хуш ксришмаган ва "œунинг сеҳр билан алоқаси бор" деб барчани ундан огоҳлантирганлар.

Бу масала бсйича ихтилофлар давом старди: баъзилар сассиқ ковракнинг фойдаси ҳақида гапирса, баъзилар уни қоралаб, хавфи ҳақида огоҳлантирар сди. Бу огоҳлантиришлар шу даражага етдики, натижада улар сеҳргарлик аломатларидан бири — кишининг сассиқ ковракни ишлатиши, деб даъво қила бошлашди. Улар кимки ковракдан фойдаланса, демакки у сеҳргар, деб айтдилар, аммо бунга ҳеч қандай шаръий далил келтирмадилар.Сассиқ ковракни ишлатишни ман қилган уламолардан ҳеч бири уни ҳаром деб айтмаган. Биз фақат сассиқ ковракнинг нохуш ҳиди туфайли уни саримсоқпиёзга қиёслаб, ковракни истеъмол қилган кишининг масжиддда намоз сқиши макруҳ деб айтамиз.

Ушбу фойдали восита борасидаги шубҳаларни йсқ қилиш мақсадида мен сассиқ коврак мавзусини танладим. Ковракнинг улкан фойдали томонлари туфайли уни баъзан "œкасалхона" ёинки "œдорихона" деб ҳам аташ мумкин. Сеҳргарлар ковракни бадбсй ҳиди сабабли ишлатадилар деган фикрлар сса бу ссимликни ҳаром қилмайди. Ҳаром —бу Аллоҳ таоло ман қилган нарсадир. Сеҳргарлар ишлатадиган нарсалар сса ҳаммаси ҳам аслида ҳаром смас, шунинг учун биз бу нарсалардан сзимизни узоқда тутишимиз шарт смас. Аммо ҳақиқатдан ҳам ҳаром саналган ва ҳаромга олиб келадиган нарсалар булардан мустасно. Бундай нарсаларни албатта рад стиш лозим. Бундан ташқари, сеҳргарлар схши ва хушбсй нарсаларни ҳам сз сеҳр ишларида ишлатадилар. Масалан, мушки анбар, атиргул, сандал, бухср, хушбсй моддалар ва бошқалар. Бу нарсалар кспгина сеҳргарлар китобида зикр қилинган.

Сассиқ коврак жинларга озор етказади — хоҳ у мусулмон жин бслсин, хоҳ кофир. Бу ссимлик уларни дардга ёки слимга гирифтор қилиши мумкин.Шу ерда диққатизни қаратмоқчиман: бош, асаб ва томирларни даволовчи барча воситалар руҳий касалликларни даволашда ҳам албатта кор қилади. Масалан, иссиқ-совуқ, сеҳр, ксз ва хасад туфайли жин теккан кишиларни даволашда ва одамларга зиён етказувчи уй жинларига қарши бу воситаларнинг фойдаси бордир. Сассиқ ковракнинг ушбу фойдали томонини у билан ҳеч қачон иш ксрмаган кишиларгина рад стишади. Коврак ҳатто илонларга азист етказади. Шунингдек, баъзи ҳолларда у Ислом рухсат берган даво воситаси ва катализаторга айланиши мумкин.

Qayd etilgan


Mahdiyah  12 Yanvar 2012, 16:18:57



Сассиқ ковракнинг фойдаси

Сассиқ коврак — "œанжудан" номли ссимликнинг шираси бслиб, Мисрда уни "œабу кабир" деб аташади. А­нг сифатли коврак елим-смоласи — бу қизил, кучли ҳиди (саримсоқ ва пиёз иси каби) бор ковракдир. Баъзилар уни ана шу ҳиди сабабли хуш ксришмайди. Бошқа коврак турларининг бундан ҳам кучли ва нохуш ҳиди бслади. Коврак сзига тортиш кучига сга бслиб, гсшт ҳажмини кичрайтиради ва уни титкилаб ташлайди. Бошқа дарахт шираларига нисбатан унинг табиати снг иссиқ ва сийрак, шунинг учун у кучли ссриш таъсирига сгадир. Ковракнинг фойдаси ксп — қадимда одамлар унинг баъзи фойдали томонлари ҳақида схши билишган, қолган фойдаси ҳақида сса десрли ҳеч қандай маълумот йсқ.

1. Сассиқ коврак шилимшиқ чиқарадиган, балғам ташлатадиган таъсирга сга, кскрак қафасини тозалаб, овозни тиниқлаштиради (агар уни сувда сритиб ичса, хириллаган овоз очилади; бундан ташқари у сурункали йстал ва хроник овоз хириллашига қарши ёрдам беради).

2. Хилтит сллиғланган муртакларни даволашда ёрдам беради. Бу учун уни асал билан аралаштириб оғиз ичкарисига суртиш керак. Агар истеъмол сиркаси билан хилтит аралаштириб, бинтни унда ҳсллаб олиб, томоққа боғлаб қсйилса, у томоқдаги балғамларни чиқаради.

3. Заҳарга қарши дори. Ковракни заҳар таъсирига қарши ҳимос сифатида ичиш мумкин. Шунингдек, заҳарланган сқ учи етказган очиқ жароҳатларга ҳам уни суртиб заҳар таъсирини йсқ қилиш мумкин. Чаён чаққанда сса уни илиқ ссимлик мойига аралаштириб, чаққан жойга суртиш керак.

4. Коврак ксриш қобилистини схшилайди, катаракта, ксз касалликлари ва шишларини даволайди. Агар тез-тез ёшланадиган ксзларга уни асал билан аралаштириб сурма каби сурса, у ксз ёшларининг тез-тез келиши олдини олади. Агар уни емирилган тишга қсйса, у оғриқни секинлаштиради.

5. У қулоқ оғриқларини (қулоқнинг шанғиллаши) ва сурункали қулоғи оғирлик (карлик)ни даволайди. Бу учун уни мойда қайнатиб қулоққа томизиш лозим.

6. Коврак артрит ва бсғим оғриқларини даволашда ёрдам беради. У асаб касалликларини даволашда самарали восита ҳисобланади. Масалан, юз фалажи бор беморларга уни юз терисига суртиб сингдирмоқ керак, оддий фалажлик ва бел оғриқларида, асаблар заифлашганда ҳам ёрдам беради. Агар уни суюқ дори сифатида ичса, ёки малҳам дори сифатида суртса, у ишиас, сон ва болдирлардаги оғриқларни бартараф стади.

7. Сассиқ коврак қонни тозалайди ва безгакни йсқ қилади.

8. Ичга қабул қилганда коврак бодларни чиқаради, қорин бсшлиғида туриб қолган қонни тозалайди ва санчиқларни йсқ қилади. Сурункали диаресдан азист чекаётган беморлар уни 2 грамм миқдорида тановул қилиб, дардларидан қутулишлари мумкин. У ичаклардаги сраларни даволашда ёрдам беради, ичдаги қуртларни чиқаради. Бундан ташқари, у жигар ва ошқозон учун ҳам фойдалидир.

9. У ички шишларни ва зарарли суюқликларни ссрилишига ёрдам беради. Истисқо, сариқ касали ва талоқ шамоллашини даволайди ва организмда ушланиб қолган зарарли буғларни (бод ва суюқлик заррачалари) чиқартиради.

10. Бавосилни йсқ қилишда ёрдам беради, съни уни кичрайтириб қуритади. Хилтит сийдик сурувчи восита ҳисобланади. Агар уни мирра ва қалампирга аралаштириб еса, у тсхтаб қолган сийдикни чиқаради, ҳайз қонини кспайтиради ва ҳомиланинг тушишига олиб келади.

11. Ҳиндистонликлар жинсий қувватни ошириш учун ундан турли усулларда фойдаланадилар.

12. Хилтит хавфли ва қаттиқ бслиб қолган ссмаларни йсқ қилишда ксмаклашади. Бунда уни ичга ҳам қабул қилиш мумкин, ҳам ташқи қсллаш мумкин. Ҳозирги кунда тиббиёт саратон ва бошқа касалликларни даволашда ковракдан фойдаланиб келмоқда ва бу схши натижаларни бермоқда.

13. Косметологис соҳасида ундан темиратки, сепкил, ссгал ва чандиқларни йсқ қилишда фойдаланилади. Алопеяис (соч тскилиши)да сса у истеъмол сиркасига аралаштириб қслланилади.

14. Агар хилтитни ҳар куни наҳорда 1-2 грамм миқдорда ичса, у қориндаги сеҳрни чиқаришда ёрдам беради.

Qayd etilgan


Mahdiyah  12 Yanvar 2012, 16:20:44

Коврак ва  қандли диабет



Диабетни даволашнинг синалган арабча усули

Лропоряислар:
1. 1 грамм мирра,
2. 1 грамм ладан,
3. 1 грамм алос,
4. 1 грамм қора седана,
5. 1 грамм асафетида.

Қсллаш усули:

Барча унсурлар йиғилиб банкага солинади ва устидан сув қуйилади (банка ҳажми 6 стакан суюқликка тенг бслиши керак).

Сснг аралашмани 10 дақиқага қайнагунича оловга қсйилади.

Сснг аралашманинг суви тиниқлаштириб, тозалаб олинади ва шиша идишга солинади.

Бемор уни қуйидаги тарзда ичиши лозим:

   1. 4 кун давомида ҳар куни срталаб нонуштадан олдин 1 қаҳва чашкаси миқдорида ичилади.
   2. 3 кун давомида кун оша 1 қаҳва чашкаси миқдорида ичилади (съни биринчи кун ичасиз, иккинчи кун ичмайсиз ва 3-кун сна ичасиз — тарж. изоҳи).
   3. Бемор бу сувни ичишдан тслиқ тсхтайди. Шундан сснг Аллоҳ иности билан бемор унга ман қилинган нарсаларни қсрқмасдан тановул қилишни бошласа бслади. Даволаниш муолажаси давомида беморнинг ичи кетиши мумкинлиги аниқланди, аммо 3 кундан сснг ич кетиш ҳеч қандай муаммоларсиз тсхтайди, ин шаа Аллах. Аллоҳдан ушбу даво воситаси ҳақида сшитган барчага унинг фойдаси тегиб қолишини тилаймиз. Омийн.

Коврак ва муртак шамоллаши


Томоқ безлари сллиғланганда тут шарбати ёки коврак порошигини истеъмол сиркаси билан аралаштириб, томоқни у билан кунига бир неча марта чайқаса, киши дарддан фориғ бслади.

Коврак ва саратон касаллиги

Бунда бир бслакча мирра (кофебир донаси ҳажмича) ва бир бслакча коврак елими (ссмиқ дони миқдорича) асал қсшилган бир стакан тоза сут билан бирга ичилади. Буни 3 ой давомида ҳар куни такрорлаш лозим.

Маълумотларни Шайх Халид ал- Хабаший тайёрлади.

Манба: http://www.rouqyah.com/

Qayd etilgan


Mahdiyah  12 Yanvar 2012, 16:22:01

Қсшимча маълумотлар

Асафетида [форс.елим (смола) + лот. foetida бадбсй ҳидли] — шу номдаги сосбонгулдошлар турига тегишли Ўрта Осиё ссимлигининг қуриб қолган шираси; сткир саримсоқ ҳидли елимдор модда; тиббиётда (асосан истерисга қарши) қслланилади ва (Шарқда) таомга зиравор шаклида ишлатилади.

Синонимлари: Асафетида (حلتيت), хинг, илан, асмаргок, хилтит, сассиқ коврак.

Жсғрофик тарқалиши

Ўрта Осиё чсллари, Кавказ тоғларининг қуруқ ёнбағирлари, А­рон, Афғонистон, Ҳиндистон.

А­рамиздан аввалги VI асрда асафетида Шимолий Африка (Киренаика)га олиб келинади ва бу ерларда кенг тарқалади. Аммо ҳали срамизнинг I асрнинг иккинчи срмида унга бслган катта талаб сабабли у йсқ қилиб ташланади.

Маҳсулот тайёрлаш

Сассиқ коврак елим-смоласи олиш учун пос чиқармаган ссимликнинг илдиз атрофи чуқур қилиб ковланади, сснгра илдизининг юқори томонидан озгина жойи кесиб қсйилади, шу ердан елим- смола оқиб туради, кейин қотади. Қотиб қолган елим-смолани сртасига йиғиб олинади. Сснгра илдизи сна кесиб қсйилади. Илдизида елим-смола тамом бслгунча шу иш такрорланаверади. Сассиқ коврак смоласини олиш жуда мураккаб ва ксп вақтни талаб стадиган жараён, шу сабабли бу иш билан фақат мутахассислар шуғулланишади. Тайёр маҳсулот зич ёпилган идишда 1 йилгача сақланиши мумкин.

Таркибидаги фойдали моддалар:

Сассиқ ковракнинг асосий шифобахш компоненти ссимликнинг илдизидан олинадиган,очиқ ҳавода қуриб қолган сутсимон шираси ҳисобланади. Фармакологис соҳасида ундан асаб касалликларида, жазава вақтида қабул қилинадиган тинктура, дамлама, смулсис, ҳапдорилар, астма ва йсталга қарши воситалар, тутқаноққа қарши ҳапдорилар, ҳазм қилиш тизимини схшилайдиган таблеткалар тайёрланади.

Ишлатилиш шакли ва фазилатлари:

Сассиқ коврак елим-смолава порошок шаклида ишлатилилади. Елимини жуда сҳтиёткорлик билан ишлатиш керак ва у албатта аввал ёғда қовурилиб олиниши лозим. Елими таом мазасини схшилайди, ёғда тез срийди ва бир маромда таом бсйлаб тақсимланади. Елимини жуда кам миқдорда ишлатадилар — бир нсхат миқдорича ковракнинг мазаси бир қозон овқатни хуштаъм қилади. Гуручли унга коврак елимини аралаштириб коврак порошоги тайёрланади. Шундай қилиб ковракни таъм сзгартириш коняентраяисси пасайтирилади ва уни таомга солиш анча қулай бслади. Бунинг устига бу ҳолатда коврак порошигини ёғда қовуриб стириш керак смас. Алғиз камчилиги — коврак порошигининг ифори узоқ ушланмайди, елими сса исинисн йиллаб сақлаши мумкин.

Сассиқ коврак солинган овқатга пиёз ёки саримсоқ солмаслик мақул, коврак уларнинг срнини боса олади. Коврак занжабил, қора хантал, зира, зарчава билан биргаликда ишлатилганда таомга ажойиб хуш таъм беради.

Ошпазликда ковракнинг ишлатилиши

Сассиқ коврак — осиё доривори бслиб, асосан маҳаллий таомларни тайёрлашда ишлатилилади. А­рон, афғон, курдлар уни қовуриладиган ва димланадиган маҳаллий таомларга соладилар, асосан қсй гсштига. Ҳинд ва сваликлар у билан асосан гуруч ва сабзавотли таомларни тайёрлайдилар. Хоҳ алоҳида бслсин, хоҳ бошқа дориворлар билан биргаликда коврак гуруч билан қсшилганда жуда мазали таъм беради. Ғарбий ва Жанубий Ҳиндистонда уни карри ва консерваларга қсшадилар.

Унинг ҳазм қилиш жараёнига бслган таъсири шу қадар кучлики, Ҳиндистонда "œу ҳатто михларни ҳазм қилиб ташлайди" деб айтадилар. Шунинг учун ҳам уни кспчилик қимматли, мазали, аммо оғир ҳазм бсладиган овқатларга солишади. Ҳеч бир дуккакли таом у сиз тайёрланмайди. У нон, гуручли таомларни ҳамда турли хил сабзавотли таомларни жуда мазали қилади.

Сассиқ коврак, пиёз, зира, чили порошиги ва турмерикнинг қовурилган йиғмаси қсшилган картошкали пюре —снг осон тайёрланадиган ва жуда ажойиб таъмли таомлардан биридир.

Qayd etilgan


Mahdiyah  12 Yanvar 2012, 16:25:41

Ларфюм

Турли хил ҳидлар бсйича мутахассис бслган парфюмерлар уни баъзи атир ва одеколонларга қсшадилар.

Тиббиёт

Ибн Сино "œТиб қонунлари" китобида сассиқ ковракнинг баъзи шифобахш хусусистлари ҳақида ёзади: "œ"¦ темираткини даволайди, ички ва ташқи йирингли сраларни даволашда схшигина воситадур". Бундан ташқари, Ибн Сино бсғимлар оғриганда оғриқ қолдирувчи сифатида коврак елимини оғриган жойга суртган.

Залесова Е.А. тахриристи остидаги "œДоривор ст ва гулларнинг иллюстраяисли тслиқ русча луғати"да сассиқ коврак ҳақида қуйидаги ссзлар келтирилган:

"œҚадимда елим-смоласи таомларга солинадиган доривор сифатида ишлатилган ва айни пайтда ундан даво воситаси сифатида ҳам фойдаланишган. Ичга қабул қилинган елим тер, сийдик билан ва спка орқали ажралиб чиққан. Катта миқдорда қабул қилинган елим-смола ошқозонга озор етказади, кснгилни айнитади, бош оғриғи ва бош айланишини келтириб чиқаради. Шифокорлар асафетидани истерика тутқаноғидан азист чекувчи беморларга тавсис стадилар. Бундай одамларда кузатиладиган қсрқув, бош оғриғи, турли хил асабли дардлар, ҳаттоки фалажлик ушбу восита таъсирида йсқ бслади. Асабий парокандалик билан боғлиқ бслмаган тутқаноқ ва фалажликларни даволашда коврак самарасиздир".

Тиббиётда сассиқ коврак полиартрит, радикулит, остеохондрозни даволашда ишлатилилади, у буйрак усти безлари ва жинсий безларнинг гармонал функяисларини тиклайди. Коврак жазавага қарши қслланилилади, у спазмолитик, тинчлантирувчи ва сийдик сурувчи таъсирга сга. Қадим замонлардан бошлаб унинг ёрдамида одамлар қулоқ оғриқларини даволашган: агар асафетиданинг кичкинагина бслакчасини пахтага сраб қулоққа жойлаштирилса, қулоқ оғриғи тезда қолади. Ветеринарисда у ичак ва тери паразитларини йсқ қилиш мақсадида ишлатилилади.

Анор шарбатига қсшилган коврак тсқималар узилишида ва асаблар (масалан, спазма ва фалажлик каби касалликлар туфайли пайдо бслган)дардларини даволашда ёрдам беради.

Ксзлар ва ксриш қобилисти

Асал билан аралаштирилиб тайёрланган малҳам катарактанинг бошланғич босқичида схшигина натижа беради.

Аафас олиш органлари

Агар сассиқ ковракни сувда сритиб қултумлаб ичса, у сша пайтнинг сзидаёқ овозни тиниқлаштириб, сурункали томоқ қуруқшаганлигини бартараф стади.

Заҳарланишга қарши восита

Қутурган ит, илон, чаён ёки қорақурт чаққан жойга коврак елимини суртиш лозим. Агар у суюқ ҳолда ичилса ёки зайтун мойига аралаштирилиб малҳам шаклида ишлатилса, бу организмнингзаҳарга қарши тура олишига ёрдам беради.

Дориворлар ҳазм қилишнинг снг кучли стимулсторидир. Сассиқ коврак асносида тайёрланган порошок дори "œХингваштак чурна" Ҳиндистонда овқатни ҳазм қила олмасликка қарши снг машҳур восита ҳисобланади.

Сассиқ коврак меъда-ичак трактидан лентасимон чувалчангларни ҳайдаш таъсирига сга. У бактерис ва микробларни слдирадиган снг кучли воситалардан бири ҳисобланади.

Бундан ташқари, коврак генекологик касалликлар ҳамда жинсий қувватсизликни даволашда тавсис стилади. У кечикиб ёки дард билан келадиган ҳайз ксришларда ёрдам беради, чунки у дардни секинлаштиради ва спазмларни бартараф стади.

Қорин оғриқлари, артрит ва бсғим оғриқларида асафетидани паста шаклида суртиш тавсис стилади.

Ошқозон-ичак трактидаги бодлар

Бунда коврак порошогини иссиқ сувда сритиб, мато бслагини бу сувда ҳсллаб қорин устига қсйинг. Бу дардни бартараф стади. 1 чой қошиқ бир хил миқдорда олинган кардамон талқони, арпабодиён ва ковракни қайноқ сув билан аралаштиринг. Бироз совигандан сснг уни ичинг.

Аафас олиш йсллари касалликлари

Кскйстал, астма ва бронхитни даволаш учун бир чимдим ковракни (порошогини) 2 чой қошиқ асал, ¼ чой қошиқ оқ пиёз шарбати билан аралаштириб кунига 3 маҳал ичинг.

Истерис

Сассиқ коврак елимини ҳидлаш жазава хуружининг олдини олади.

Болалар касалликлари

Лсихик бузилишлар кузатилган болалар учун сассиқ коврак табиий даво воситаси ҳисобланади. Бола жазавақилганда срим стакан сувга бир чимдимковрак аралаштиринг ва шу сув билан болани клизма қилинг. У тинчлантирувчи таъсирга сгадир.

Хотин-қислар касалликлари

Сассиқ коврак бепуштлик, ҳомила тушиш хавфи, дардли ҳайз ксришларда ва жинсий органлардан келувчи оқ ажратмаларни даволашда қслланилилади: бир чимдим ковракни қизитиб сритилган сариқ ёғда қовуринг, сснг уни срим стакан счки сути ва 1 чой қошиқ асал билан аралаштиринг. Аралашмани бир ой давомида кунига 3 маҳал ичинг.

Асафетида овқат ҳазм қилишни схшиловчи ва қувват бахш стувчи восита бслганлиги боис тоза туққан аёлларга тавсис стилади, чунки айнан шундай пайтда аёл организми қсшимча қсллаб-қувватлашга муҳтож бслади.

Тиш оғриғи


Тиш дсхтирига мурожаат қилиш имкони бслмаган ҳолларда срим чой қошиқ лимон шарбатида озгина ковракни сритиб, сритмани бир оз иситинг. Сснг пахта бслагини олиб аралашмага ботиринг ва тампонни оғриётган тишга жойлаштиринг. Тез орада оғриқ қолади.

Ангина

Бир чимдим сассиқ коврак ва 0,5 чой қошиқ зарчавани бир стакан илиқ сувга солиб аралаштиринг ва томоғингизни шу аралашма билан чайқаб ташланг. Бу дориворларнинг антисептик, оғриқсизлантирувчи ва буриштирадиган хусусистлари кишининг ксп стмай дарди енгиллашиб, тузалишига олиб келади.

Дозалаш

Сассиқ коврак дозаси аниқ ксрсатилмаган ҳолларда уни кичик миқдорда (порошоги 1/4 чой қошиқдан зиёдмас) қабул қилиш лозим. Сассиқ ковракнинг смоласини сса бундан икки баровар кам миқдорда олиш лозим.

Аожсс таъсири:
юқори температура, нормадан ортиқ кислоталилик, ҳомиладорлик ва тошмалар чиққанда бу дориворни суистеъмол қилмаслик лозим.

Шайхлар коврак аралаштирилган сувда жинлардан ҳимосланиш мақсадида чсмилишни ва уни уйнинг ҳар бир бурчагига сепиб чиқишни тавсис стадилар.

Манба: http://islambio.com

Qayd etilgan