Muallif Mavzu: Islomiy axloq  ( 15372 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 4 Mehmonlar ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Islomiy axloq
« : 14 Sentyabr 2006, 07:07:42 »
Uxlashning yetti odobi:

1.Uyqudan oldin uch marta “Bismillaziy la-a yazurru ma’asmihi shay0un fil arzi va la-a fis-sama-i va huvas-sam’iul ‘aliym” (Ismi bilan yeru osmondagi hech narsa zarar bermaydigan va eshituvchi, bilguvchi zot nomi ila), desa, hech narsa, na ilon, na chayon, na boshqa narsalar zarar qiladi.
2.Uxlashdan oldin eshiklar yopiladi, idishlar og’zi berkitiladi, to’shak uch bora silkib qoqiladi, to’shalgan o’rin yeng yoki boshqa mato bilan supuriladi, o’t va chiroqlar o’chiriladi. Bu ishlarning barchasi Rasulullohning (s.a.v.) o’gitlaridir.
3.Ulamolar uyquni kichik o’lim deydilar. Chunki Payg’ambarimizdan (s.a.v.) yotganda: “Bismikallohumma amutu va ahyo” (Alloh nomi bilan o’laman va tirilaman), degan duoni aytish naql qilingan.
4.O’rin ortiqcha yumshoq qilinmaydi. Yuzni qiblaga qarataib, o’ng qo’lga suyangan holda yotiladi.
5.Payg’ambarimiz (s.a.v.) uxlashdan oldin tahorat qilib, kiyimlarini yechar, o’rinlariga o’tirib, Ixlos va ikki “Qul a’uzu” ni o’qib, ikki kaftlariga dam urar edilar, so’ng kaftlarini boshlariga va butun a’zolariga surardilar. Keyin o’ng kaftlarini o’ng yuzlariga qo’yib, o’ng tomonlari bilan qiblaga qarab yotar edilar.
6.Uyqudan turganda Bismilloh va hamd aytiladi.
7.Yaxshi tush ko’rilsa, izhor qilinadi va shukr aytiladi. Yomon va parishon tush ko’rilsa, hech kimga aytilmaydi, chap tarafga uch bora tuflanib, u tushning yomonligidan panoh so’raladi.

Muhammad Sodiq Qoshg’ariyning “Yaxshi kishilar odobi” kitobidan
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

Rahmatnoma


AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: Islomiy axloq
« Javob #1 : 14 Sentyabr 2006, 07:08:12 »
Kishining uyiga borganda…

Izn so’rash, ya’ni birovning oldiga kirishda, beshta odob bor:
1.Kim birovning eshigiga kirishni istasa, kelganini eshik orqasidan eshikni ohista taqillatish yo yo’talish tariqasida bildiradi.
2.Agar ovoz chiqsa, eshik orqasidan salom berib: “Ichkari kiraymi?” deb izn so’raydi. Bunday izn so’rash uch marotabadir. Har izn so’ragandan keyin to’rt rak’at o’qishga ketadigan vaqt miqdorida kutib turiladi.
3.Uch marta chaqirganda ham uy egasining ovozi chiqmasa va kirishga izn berilmasa, kutib turilmay, tezda ortga qaytiladi.
4.Agar uy egasi: “Siz kim bo’lasiz?” deb so’rasa, otini aytadi, ammo gumonli qilib: “Men oshnangizman” yoki “do’stingizman”, deyilmaydi.
5.Agar uy egasi bilan borilgan bo’lsa, sharoiti bo’yicha ish ko’riladi.

“Yaxshi kishilar odobi” kitobidan
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

Rahmatnoma


AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: Islomiy axloq
« Javob #2 : 14 Sentyabr 2006, 07:08:48 »
Nafs kasallliklarini davolash

Qalb siqilish va nafs kasallliklariga davoni ulamolarimiz bunday tushuntiradilar:

1.Hidoyat va tavhid, chunki zalolat va shirk qalb torligini keltirib chiqaradi.
2.Alloh bandasining qalbiga solib qo’yadigan haqiqiy nuri imon va amali solih.
3.Foydali ilm, zero, kishining ilmi ko’paygan sayin qalbi ochiladi va kengayadi.
4.Parvardigorga bo’lgan inobat (tavba bilan yuzlanish) va umid, butun qalbi ila Unga muhabbat, yaqinlashuv va Unga ibodat ila rohatlanish.
5.Barcha holat va vaziyatlarda doimiy ravishda Allohni zikr qilish. Qalbning ochilishi, uning mutmain (xotirjam) hamda g’am qaygudan xalos bo’lishida zikrning ahamiyati juda katta.
6.Odamlarga barcha yo’llar bilan yaxshilik qilish. Zero, muhsinlarning ulug’I insonlarning qalbini ochganlar va ko’ngillarga huzur bag’ishlaganlardir.
7.Shijoat. Shijoat dilni oluvchi va qalbni kengaytiruvchi vosita hisoblanadi.
8.siqilish va azobni paydo qiladigan g’azab, nafrat, adovat, yomon ko’rish, nohaqlik kabi illatlarni qalbdan quvish.
9.Noo’rin narsalarga qarash, nojoiz narsalarni eshitish, ko’p gapirish, ko’p yeyish va ko’p uxlashni tark qilish.
10.Foydali ilm va amallar bilan mashg’ul bo’lish. Chunki ular qalbni zararli narsalardan to’sadi.
11.Kundalik amallarga ahamiyat berish, kelgusidagi ishlarga qayg’urmaslik, ba, mo’min bandada dini va dunyosiga foyda beradigan ammallarga tirishadi va Rabbidan maqsadning muvaffaqiyatini so’raydi.
12.Kafforat berish yoki boshqa yo’llar bilan qaytarib bo’lmaydigan amallardan saqlanish.
13.Agara bandaga baxtsizlik kelsa, uni daf etishga harakat qilish. Bu ish bandaga vojibdir.
14.Qalbning quvvatini ketkizuvchi va bezovtalikni, yomon fikrlarni keltirib chiqaruvchi vahima, hayol, hayajon va g’azablarga barham berish.

Musulmonlar TAQVIM kitobidan
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: Islomiy axloq
« Javob #3 : 14 Sentyabr 2006, 07:09:11 »
Ochlik va to'qlik

Oz yemoq odamiylik ishi. Ko'p yemoqlik uning asl tabiatiga yot. Sihat tilasang, ko'p yema", Asalning ham ozi shirin" degan maqollar bejizga aytilmagan. Mana kam yeyish foydalari va ko'p yeyish zararlaridan ayrimlari:
-kam yeganda, yurak tiniq ishlaydi, ko'p yeyish esa, uni qisib qo'yadi, shuningdek, miya faoliyatiga ham salbiy ta'sir korsatadi;
-och qoringa qilingan ibodatning mazasi xush yoqadi";
-kam yegan odam xotirjam yuradi, ilm va ibodatiga xalal yetmaydi;
-to'q odamning miyasi kamroq, oshqozoni ko'proq ishlaydi, o'ylaganda ham qorni bilan o'ylaydi;
-to'q ochlarni unutadi;
-kam yeyish bilan tana sog'lom bo'ladi;
-kam yeganning sarfi kam.
Tarixdan bir misol. Madinada tabib yo'qligini eshitib, Shomdan bir kishi tabiblik qilgani keldi. Ancha vaqt tursa ham, hech kim sog'lig'idan shikoyat qilmaydi. Qarasa, yurtda kasal yoq. Hayron bo'lib, sahobalarning bittasidan bu holning sirini so'raydi. Sahobiy: Kam yeymiz, kam uxlaymiz", deb javob beradi. Tabib: Agar shunday bo'lsa, bu yerga kasallik kirmaydi", deb yurtiga qaytib ketadi. Albatta, bu o'rinda Payg'ambarimizning (s.a.v.) Madina ahliga salomatlik tilab duo qilganlarini ham unutmaslik kerak.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: Islomiy axloq
« Javob #4 : 14 Sentyabr 2006, 07:09:25 »
1.Ko'p yeyish kishini toshbag'ir qilib qo'yadi, qalbning nurini so'ndiradi. Inson vujudida, qalbning ostidagi oshqozon qaynab turgan qozonga o'xshaydi. Uning bug'I qalbga ko'tariladi. Ko'p yeyish shu bug'ni ko'paytiradi va qalbning qorayishiga, kirlanishiga sabab bo'ladi.
2.Ortiqcha yeyish tana a'zolarining ortiqcha ishlashiga va oqibatda faoliyatining buzilishiga sabab bo'ladi.
3.Ko'p yeydigan kishining bilim va tushunchasi oz bo'ladi.
4.Ko'p eydigan kishining ibodati ozayadi. Chunki badani og'irlashadi, uyqu bosadi, sezgi a'zolari bo'shashib, ibodat qila olmay uxlab qoladi.
5.Ko'p yeyish ibodatdan zavq olishga mone'lik qiladi. Hazrati Abu Bakr (r.a.) shunday deydilar: Allohga bo'lgan ishtiyoqdan ayrilmaslik uchun musulmon bo'lganimdan keyin to'yib ovqat yemadim, qonib suv ichmadim".
6.Ko'p yeyishga odatlanishda haromga kirib qolish tahlikasi bor.
7.Ko'p yeydigan kishilarda o'lim qiyin kechadi.
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: Islomiy axloq
« Javob #5 : 14 Sentyabr 2006, 07:09:54 »
O’gitlar

Gina saqlagan odam behuzur yashaydi.
Dunyoning ne’mati boqiy bo’lmagani kabi, qiyinchiligi ham doimiy emas.
Imon va ilm insonga sharaf beradi. Ulardan mahrum bo;lish barcha sharaflardan ayrilish demakdir.
Do’stingning oldiga borganingda unga yaxshi muomilada bo’l. yonida uzoq o’tirma. Ularning ham muammolari bo’lib, yonlarida uzoq o’tirsang, bezor qilasan.
Seni ranjitganlarga lutf etib, sabr ila ish tut. Shunday qilginki, ular qilgan ishlaridan uyalsinlar.
Haddini bilganlar mo’tadil yashaydilar. Bilmaganlar ortiqcha harakatlari bilan o’zlarini falokatga duchor qiladilar.
Inson rizqini izlaydi. Aslida rizqi uni izlaydi. Insonlar taqdiri azalda bitilgan rizqlarini yemagunlaricha o’lmaydilar.

“Hayotbaxsh yuz tuyg’u” kitobidan
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

Munira xonim

  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 430
  • -oldi: 1300
  • Xabarlar: 4853
  • Jins: Ayol
  • Arsh arkida sulton O'zi...Beaybu benuqson O'zi...
Re: Islomiy axloq
« Javob #6 : 14 Sentyabr 2006, 08:57:10 »
Assalamu alaykum,Abdulaziz.
Alloh sizdan rozi bo'lsin.
Siz yozgan masalalar har birimiz uchun eng zarur va keraklidir.
Bu qilayotgan solih amallaringiz Ulug' Kunda yuzingizni quyosh kabi yoritsin.
Amiyn.
U balki mendirman, balki sizdirsiz,
Balki biz tanimas g'arib bir olam.
Nima bo'lganda ham suyganim yolg'iz -
Joynamoz ustida o'tirgan odam!

MirzoMuhammad

  • Sr. Member
  • ****
  • Rahmat
  • -aytdi: 3
  • -oldi: 28
  • Xabarlar: 252
  • Jins: Erkak
  • رب زدني علماً
Javob: Islomiy axloq
« Javob #7 : 03 Sentyabr 2014, 13:58:51 »
Мана бу – ИСЛОМ!
   Париждаги масжидларнинг бирига кичик ёшли бола кириб келди ва имомга:
-   Онам мени сизларнинг мадрасаларингизда ўқиш учун жўнатди, – деди.
-   Майли. Лекин онанг ўзи кириб менга баъзи ҳужжатларни бериши керак, – деди имом.
-   Онам кўчада турибди. У бу жойга кира олмайди. Чунки онам муслима эмас.
Имом ташқарига чиқиб қараса, бир фаранг аёл турибди. Аёл айтди:
-   Менинг бир мусулмон қўшним бор. Болалари мадрасада ўқийди. Улар ота ва оналарини жуда ҳам қаттиқ ҳурмат қилади. Бу оилани бахтиёрлик тарк этмайди. Мен бу шаҳарда бирорта ҳам мусулмон ўз ота-онасини урганини, уларга бақир-чақир қилганларини, гап қайтарганларини, ҳурматсизлик қилганларини ва уларни қариялар уйига олиб бориб ташлаганларини кўрмадим. Менинг ўғлимни ҳам ўқишга олинглар. У ҳам исломий тарбия олсин. Шоядки, қариган чоғимда мени қаровсиз қолдирмаса...

Абдураззоқ Фармонов. Асака туманидаги Муҳиддин саҳҳоф масжиди имоми.
Сарварбек Йўлдошев. Асака туманидаги Мирзо Шариф масжиди имоми.
Нима камиб қоларди бу дунёга келмасам.
Келдиму, не фойда бор дунё сирин билмасам.
Илмлар уммонида бир умр чўмилмасам
Нега келдим дунёга илм талаб қилмасам.

MirzoMuhammad

  • Sr. Member
  • ****
  • Rahmat
  • -aytdi: 3
  • -oldi: 28
  • Xabarlar: 252
  • Jins: Erkak
  • رب زدني علماً
Javob: Islomiy axloq
« Javob #8 : 23 Noyabr 2014, 22:36:07 »
Олийжаноблик намунаси
   Шу ўринда саҳоват фақат Аллоҳ таолонинг розилиги учунгина бўлса исроф ҳисобланмаслигига мисол тариқасида қуйидаги ҳикоятни келтиришни лозим топдик.
   Абдуллоҳ ибн Жаъфар ўзининг чорбоғига кетаётган эди. Йўлда бир оз дам олиш учун хурмо дарахтининг остида тўхтади. Қараса бир ҳабаш қул хурмо дарахтининг шохига чиқиб меваларини тераётган экан. Териб бўлгач хизмати эвазига уч дона нон олди. Шу маҳал қаёқдандир бир ит келиб қолди. Бола қўлидаги ноннинг биттасини итга берди. Ит уни еди. Сўнг иккинчисини берган эди, уни ҳам еди. Шунда учинчисини ҳам бериб юборди.
   Абдуллоҳ болага савол берди:
-   Ҳой болакай! Кунига қанча иш ҳақи оласан?
-   Нега сўраяпсиз? – деди болакай.
-   Нега итни ўзингдан афзал кўрдинг?
-   Бизнинг маҳалламизда ит йўқ эди. ҳойнаҳой бу ит узоқ жойлардан оч-наҳор келган бўлса керак. Шунинг учун уни қуруқ қайтаргим келмади.
-   Бугун нима қиласан, энди?
-   Бугунча овқат емай қўяқоламан.
-   Аллоҳга қасамки, у мендан кўра сахийроқ экан! – деб Абдуллоҳ ибн Жаъфар ўша хурмо билан болани сотиб олди. Сўнг болани Аллоҳ йўлида озод қилиб юборди ва хурмони ўша болага эҳсон қилди.
Бунга ўхшаш мисоллар тарихда жуда кўп. Ҳосил маъно ниятни тўғри қилиш экан.
Демак бизлар исроф деган харажат асосан Аллоҳнинг розилиги учун эмас, балки, одамларга кўрсатиш учун, риё учун ва манманликдан қилинган харажатлар экан. Ҳолбуки мазкур одатлар шариатимизда қаттиқ танқид қилинади.

Исомиддин Сайфуллаев. Асака туманидаги Имом Муҳаммад масжиди имоми
 Улуғбек қори ЙЎЛДОШЕВ. Холид ибн Валид масжиди муаззини

Нима камиб қоларди бу дунёга келмасам.
Келдиму, не фойда бор дунё сирин билмасам.
Илмлар уммонида бир умр чўмилмасам
Нега келдим дунёга илм талаб қилмасам.

Orifjon Hanafiy

  • Jr. Member
  • **
  • Rahmat
  • -aytdi: 1
  • -oldi: 2
  • Xabarlar: 65
Javob: Islomiy axloq
« Javob #9 : 03 Dekabr 2014, 19:41:53 »
ЙЎЛОВЧИЛАР ОДОБИ
   Бугунги кунда транспорт хизматлари ҳар қачонгидан ҳам тараққий топиб кетди. Ота бобомиз кўрмаган қулайликларга эгамиз. Қатнов истаганимиздан ҳам зиёда. Ахир яқин йилларда ҳам қишлоқ жойлардан шаҳар марказига бориб келиш бир кунлик муаммо эди. Ҳозир эса бир кунда пойтахтга бориб келиш мумкин!
   Талабалик пайтимизда қишлоғимизга қатновчи автобусга чиқиб олиш катта муаммо эди. Бир амаллаб чиқиб олсангиз тиқилинч. Бўйи пастроқ одамлар яхшигина димиқиб қолиш оддий ҳолат эди. Ўтириб кетишнику гапирмаса ҳам бўлади. Бугунги кунда ўқувчилар ҳам бемалол ўтириб кетаётганини кўрсам, болалигимиздаги шеър ёдимга келади:
         Рустам деди Эҳсонга:
         “Кириб қолсам тўқсонга
         Орзумга етар эдим.

         Кўксимда оппоқ соқол,
         Автобусда бемалол
         Ўтириб кетар эдим”.
   Ҳар бир йўловчи ўз уйининг рўпарасида тушади. Сал берироқда қўшниси тушса, бирга тушиб олмай кейинги дарвозага яна тўхтатади. Ҳайдовчилар ҳам, барака топкурлар, эринмай тўхтайверишади. Сал илтимос қилсангиз йўналишдан ташқари ичкари кўчаларга ҳам элтиб қўяди. Бу – жуда катта имконият!
   Бандаси томонидан ихтиро қилинган ҳар қандай янгиликда қанчалар қулайликлар бўлмасин, камчиликлардан ҳам ҳоли эмаслиги айни ҳақиқат. Бироқ ўша камчиликларни тобора бартараф этиб боришлик ҳам банданинг вазифаси. Шунга эътиборан баъзи камчиликларни эслаб ўтишни истардик.
   ЙЎЛОВЧИЛАР ОДОБИ.
   Аввало ҳар бир жабҳада ахлоқ одоб ва юксак маданият жорий қилиш лозим. Инчунун, йўловчилар инсоф қилиб бир неча қадамга ҳам уловни тўхтатаверишлари одобдан эмас. Бу бир томондан ҳайдовчига малол келса, иккинчи томондан бошқа йшловчиларнинг ҳам асабига тегади ва вақтини олади. Баъзилар ўзлари оддийгина дамасда йўловчи бўлиб кетаётганларини унутиб қўйгандек, бирам карандалик қилишади. Телефонидаги ёки ёнидаги ҳамроҳига суҳбат асносида фалон миллион сўмлик ишларни қистириб туради.
   Баъзилар эса ўзларининг аҳмоқона қилиқларини бошқаларга намоён қилиш билан ҳузурланади. Айниқса аёллар бор овозларини ишга солиши ҳам ҳайдовсини чалғитади, ҳам бошқаларнинг тинчини бузади
   Писта чақиб пўчоғини оёғининг остига ташлашлар негадир ҳозир ҳам топилиб туради. Беҳаё сўзларни истеъмол қилиш эркак томондан бўлганда ҳам ўта қўпол сурбетилиги-ку, аён, аммо баъзида қизларнинг оғзидан ҳам уятсиз сўзлар чиқиб кетганини кўриб, қанақа оиланинг фарзанди эканлигига ҳайрон қоласиз.
   Жамоат транспортида кетар эканмиз, жамоат тартибларига риоя қилиш керак. Хусусан жамоат жойларида кийиш мумкин бўлмаган кийимларни кийишга халқимиз қачон чек қўяр  экан, деб ўйга толиб қоламиз. Кийиниш маданиятига амал қилиш фурсати келмадимикин? Кап-катта йигитлар калта иштон кийиб олган дамасга оиламиз билан чиқишга ҳамиятимиз йўл қўймаслигини тушунишларини истардим. Мастура аёлларимиз, иболи қизларимиз ўшалар билан ёнма ён ўтиришга мажбур бўлиб қолишлари аёлларимиз учун ҳам, уларга жавобгар бўлган эркаклар учун ҳам айни ҳақорат эмасми?
   Иффат ва ҳаёда асрлар давомида дунё халқларига ибрат бўлган момоларимиз вакилаларининг бугунги аҳволлари оммавий ахборот воситаларида тинимсиз муҳокама қилинмоқда. Лекин негадир, одамлар бепарво.
   Хуллас, йўловчиларимизга оид талай муаммолар бор. Эҳтимол сизларнинг ҳам шахсий фикрларингиз бордур.
Халқимиз юксак маданият саъвиясида жаҳонга ибрат бўлишини хоҳлардим.

Бахтиёр ҚОДИРОВ
Шаҳрихон туманидаги “Жўрабой” масжиди имом хатиби
Улуғбек қори ЙЎЛДОШЕВ

Orifjon Hanafiy

  • Jr. Member
  • **
  • Rahmat
  • -aytdi: 1
  • -oldi: 2
  • Xabarlar: 65
Javob: Islomiy axloq
« Javob #10 : 03 Dekabr 2014, 19:43:35 »
                      ҲАЙДОВЧИ ОДОБЛАРИ
Истардикки, ҳайдовчилар йўловчилардан ҳам кўра юксакроқ ахлоқ ва одоб саъвиясида бўлсалар. Жумладан, кийиниш маданияти уларга кўпроқ тегишли. Йўловчиларнинг таъбига, нафсониятига ва ҳамиятига малол келмайдиган даражада кўринишга эга бўлишлари лозим.
Ҳайдовчиларда энг кўп учрайдиган ва бартараф этилиши ўта муҳим муҳим бўлган бир иллат борки, керак бўлса йўловчилар томонидан ҳам танбеҳ берилиб турилиши керак. Яъни рул бошқариш асносида телефондан фойдаланиш. Бир қўлида телефон, иккинчисида рул бўлганда ҳам фавқулотда ҳолатларда панд бериши турган гап. Боз устига иккинчи қўли ричаг алмаштириш билан машғул бўлиши сира тўғри келмаса-да, кўпинча шундай ҳолатлар бўлиб қоляпти. Аслида телефондан масофада (қулоқчин – наушник, ёки баланд овозга қўйиш – динамик орқали) фойдаланилганда ҳам ҳаёл сочилиши бор.
Шу ўринда яна бир нарсани эслаб ўтиш лозим – қўнғироқ қилгувчилар ҳам қўнғироқни олгувчи рул бошқариб кетаётганини билса, дарҳол суҳбатни тўхтатиб, имконият бўлганда қўнғироқ қайтаришни таклиф қилишлари ҳам керак.
Баъзи бир ҳайдовчилар бор, ўта сергап. Ўзбекчиликда таниш билиш деб сўрашиш зарур бўлиб қолганда ҳам қисқароқ сўрашиш билан кифояланиш керак.
Радио-магнитофон қўйишда ҳам кўпчиликнинг табиатини ҳисобга олиш керак. Овозини баралла қўйиш шарт эмас. Ўзи эшитарлик даражада қўйса кифоя. Йўловчилар илтимос қилса шароитга қараш керак. Бир одамнинг кўнгли учун бошқаларнинг асабини бузмаслик керак. Айниқса ҳозирги ғалва ёқмайдиган даврда.
Уларнинг энг ёмон одобсизликлари – сигарет чекишлари. Бу беодоблик қанчалик ёмон иллатлиги ҳақида гапириб ўтиршнинг ҳам ҳожати йўқ.
Ҳа, айтмоқчи, яна бир нарсани айтай. Кўпчиликнинг хизматини қилиш оғир. Тирикчилик деб йўлга чиққан одам йўловчилардан келган одобсизликларга нисбатан юмшоқроқ бўлиши керак. Нима бўлганда ҳам ўшаларнинг эвазига пул топяпти. Ҳар хил феъл атворли кимсалар билан муроса қилишга тўғри келади. Йўқса, сал нарсага жанжал қилиш ҳам маданиятдан эмас, балки оғир босиқ ва хуш феълли бўлиш мусулмонларнинг сифати. Сўфи Оллоҳёр айтадилар:       
      Отанг ердир, санам ердек қилиқ қил –
      Ёмонлиқ айлаганга яхшилиқ қил.
Қолаверса ҳамма касб ҳунарда ҳам пул бергувчида бир оз бўлса-да устунлик сезилиб туради. Бировнинг уч-тўрт сўм пулин олиш осон эмас.
Албатта, бу билан йўловчи хоҳлаганини қилсину, ҳайдовчи бўлганича бўлсин демоқчимасман. Ҳолбуки, йўловчиларнинг одобини ҳам ёздик. Демоқчиманки, ҳар ким ҳуқуқини талаб қилаверишдан кўра кўпроқ ўз вазифасини адо қилса, бошқанинг вазифасини талаб қилгандан кўра ҳуқуқини ҳурмат қилса, барча соҳада юксак маданият жорий бўлишига шубҳа қилмаса ҳам бўлаверса керак.
Бу мавзуда сизларнинг ҳам фикрларингизни билишни истардик.

Бахтиёр ҚОДИРОВ
Шаҳрихон туманидаги “Жўрабой” масжиди имом хатиби
Улуғбек қори

MirzoMuhammad

  • Sr. Member
  • ****
  • Rahmat
  • -aytdi: 3
  • -oldi: 28
  • Xabarlar: 252
  • Jins: Erkak
  • رب زدني علماً
Javob: Islomiy axloq
« Javob #11 : 22 Dekabr 2014, 09:21:26 »
بسم الله الرحمن الرحيم* الحمد لله رب العالمين* الصلاة والسلام على سيدنا محمد و على آله و أصحابه أجمعين* لا حول ولا قوة إلا بالله*
МУРОСА ҲАҚИДА
   Аллоҳ таоло мўминлар ўзаро биродар эканлигини баён қилган:
إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ
“Албатта, мўминлар биродардирлар, бас, икки биродарингиз ўртасини ислоҳ қилинг, Аллоҳга тақво қилинг, шоядки, раҳм қилинсангиз”. (Ҳужурот. 10)
Шундай экан мўминлар бир-бирларига озор бермасликлари лозим. Мободо бирор гап-сўз ўтиб қолган тақдирда ҳам дарҳол уруш-жанжал қилмасдан, балки муроса қилишга буюрилганмиз.
Бу ҳақда ватандошимиз Абу Лайс Самарқиндий раҳимаҳуллоҳ айтади: “Киши иложи борича инсонлар билан муроса қилиши, улар билан тортишмаслиги, хусуматлашмаслиги лозим. Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам:
"Аллоҳ мeни бутларга сиғинишдан қайтарганидан кeйин энг аввал қайтарган нарсаси – хамр ичиш ва кишилар билан урушиб тортишишдир"  деганлар.
Жобир разияллоҳу анҳу Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи ва салламдан ривоят қилади:
"Инсонлар билан муроса қилиш садақадир".
Саид ибн Мусайябдан ривоят қилинади – Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам:
"Аллоҳга иймон кeлтиришдан кeйинги энг ақлли иш инсонлар билан муроса қилишдир. Киши кeнгаш маслаҳатидан ҳалок бўлмайди. Киши ўзининг фикри билан кифояланса, бахтли бўлолмайди. " деганлар.
   Ҳазрат Али каррамаллоҳу важҳаҳу бир куни хизматкор қулини чақирдилар. Қул жавоб бермади. Яна чақирди. Жавоб бермади. Учинчи марта чақирганида ҳам жавоб бермади. Бориб қараса, шунчаки ёнбошлаб ётибди. Ҳатто ухлаб ҳам қолган эмас.
-   Ҳой ғулом! Чақирганимни эшитмадингми? – сўради ҳазрат Али разияллоҳу анҳу.
-   Эшитдим, – бамайлихотир жавоб берди қул.
-   Унда нега жавоб бермадинг?
-   Барибир менга жазоламаслигингизни билганимдан хотиржам бўлиб, боргани эриниб ётавердим, – деди қул. Шунда Али разияллоҳу анҳу:
-   Ундай бўлса сени Аллоҳ йўлида озодсан, – деб озод қилиб юборди.

Муроджон Сиддиқов. Шаҳрихон туманидаги Ҳалимқори масжиди имом хатиби
Улуғбек қори Йўлдошев. Холид ибн Валид жомеъ масжиди муаззини. Асака

Нима камиб қоларди бу дунёга келмасам.
Келдиму, не фойда бор дунё сирин билмасам.
Илмлар уммонида бир умр чўмилмасам
Нега келдим дунёга илм талаб қилмасам.

MirzoMuhammad

  • Sr. Member
  • ****
  • Rahmat
  • -aytdi: 3
  • -oldi: 28
  • Xabarlar: 252
  • Jins: Erkak
  • رب زدني علماً
Javob: Islomiy axloq
« Javob #12 : 22 Dekabr 2014, 20:03:47 »
   Аввал одоб
Умaр ибн Xaттoб рoзияллoҳу aнҳу: "Aввaл oдoб, сўнг тaълим бeринглaр", дeдилaр.
Aбу Aбдуллoҳ Бaлxий: "Нaфснинг oдoби илмнинг oдoбидaн кўпрoқ, илмнинг oдoби илмнинг ўзидaн кaттaрoқ", дeгaнлaр. (Бўстoнул oрифин. Aбу Лaйс Сaмaрқaндий)
Ибн Масъуд разияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам “Мўмин киши кўп сўкувчи ҳам, кўп лаънатловчи ҳам, фаҳш сўзларни айтувчи ҳам, одобсиз ҳам бўлмайди”, дeдилар. Имом Тeрмизий ривояти. (Риёзус солиҳин. Абу Закариё Яҳё ибн Шараф Нававий)
Ҳасан Басрий раҳимаҳуллоҳ айтди:
«Одоби йўқ кишининг илми йўқдур.
Сабри йўқ кишининг дини йўқдур.
Тақвоси йўқ кишининг Аллоҳга яқинлиги йўқ».
Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар: “Тўрт нарсанинг онаси қуйидагилар:
1. Давонинг онаси - оз емоқликда;
2. Одобнинг онаси - оз гапирмоқликда;
3. Ибодатнинг онаси - гуноҳларни камайтирмоқликда;
4. Орзуларнинг онаси - сабр қилмоқликда”.
(Мунаббиҳот. Шайx Аҳмад ибн Ҳажар Али ал-Асқалоний)
Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам асҳоби киром билан ўтирган эдилар. Бир киши Абу Бакр разияллоҳу анҳуга қаттиқ озор бера бошлади. Абу Бакр индамай тураверди. У яна озор берди, Абу Бакр яна индамади. Учинчи марта озор берганда саййидимиз Абу Бакр ўзини ҳимоя қилиш учун жавоб қайтарди. Шу пайт Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам ўринларидан туриб кетиб қолдилар.
-   Мендан хафа бўлдингизми, Эй Аллоҳнинг Расули? – сўради Абу Бакр разияллоҳу анҳу.
-   Осмондан бир фаришта тушиб, сен ҳақингда унинг айтган сўзларни ёлғонга чиқариб турувди. Қачонки сен ўзингни ҳимоя қила бошлаганингда фаришта кетиб, Шайтон ўтириб олди. Мен Шайтон билан бирга ўтира олмайман, – жавоб бердилар Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам. (Аҳмад Муҳаммад Ассоф. Қабасот)

Муроджон Сиддиқов. Шаҳрихон туманидаги Ҳалимқори масжиди имом хатиби
Улуғбек қори Йўлдошев. Холид ибн Валид жомеъ масжиди муаззини. Асака
Нима камиб қоларди бу дунёга келмасам.
Келдиму, не фойда бор дунё сирин билмасам.
Илмлар уммонида бир умр чўмилмасам
Нега келдим дунёга илм талаб қилмасам.

Lu`lu`

  • Hero Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2118
  • -oldi: 2046
  • Xabarlar: 927
  • Jins: Ayol
  • лу'лу, иймонингни куткар!
Javob: Islomiy axloq
« Javob #13 : 12 Yanvar 2015, 02:27:58 »
Иймонининг улуглиги, аклининг ша'н-шавкати ила дунега донги кетган,  Форс ва Рум империяларининг бурнини ерга ишкаган, Ислом ила иззатли килинган, ута адолатли Умар ра азбаройи камтарлигию хае зуридан Росулуллох сав хузурларида шу кадар паст товушда гапирардики, Росулуллох савнинг "Баландрок гапир, эй Умар. Сени эшитмаяпман" дея хар сафар такрор сурардилар.
Кечиккан адолат адолатсизликдир.

Rahmatnoma


MirzoMuhammad

  • Sr. Member
  • ****
  • Rahmat
  • -aytdi: 3
  • -oldi: 28
  • Xabarlar: 252
  • Jins: Erkak
  • رب زدني علماً
Javob: Islomiy axloq
« Javob #14 : 16 Fevral 2015, 15:46:15 »
ИНСОНЛАР БИЛАН МУРОСА
   Мулойимлик кишининг фазилатидур. Инсон зўравонлик ва мол-дунё билан ета олмайдиган мартабага мулойимлик ва муросасозлик билан етиши осон бўлади. Аммо инсонлар рангларидан ҳам кўра турфароқдур. Ҳаётда бирор ишини битира олмаганлиги учун ўша иш битирмаган шахсни “боплаб адабини берганини”, яъни ё бўралаб сўкиб олганини ёҳуд унинг шаънини оёқ ости қилгувчи сўзлар билан топтаганини айтиб берганларни кўп эшитганмиз. Ҳа, улар аламини олгандур, бироқ барибир ҳожатини чиқара олмаганидан кейин бундан не фойда?
   Яна бир тоифа инсонлар борки, ишбилармон ва сўзнинг ўрнини топади. Улар ўзларининг мулойимликлари ва гўзал хулқлари самараси ўлароқ, кўплаб ишларни битказадилар.
   Майли, дунё ишлари ўткинчидур, лекин бу гўзал ахлоқ ҳамиша ҳам инсоннинг шарафидур. Ҳатто охиратда ҳам мартабадур.
   Оиша разияллоҳу анҳога Пайғамар саллаллоҳу алайҳи ва саллам айтдилар:
   “Эй Оиша, кимга ҳалимликдан насиба бeрилса, албатта, унга дунё ва охират яхшилиги бeрилибди. Ким ҳалимлик насибасидан маҳрум этилса, дунё ва охират яхшилигидаги насибасидан маҳрум бўлибди”.
   Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар:
   “Агар Аллоҳ таоло уй аҳлига яхшиликни хоҳласа, уларга юмшоқликни киргизади. Агар юмшоқлик хулқ бўлса, одамлар ундан яхшироқ хулқни кўрмайдилар. Агар бeмаънилик хулқ бўлса, одамлар ундан ёмонроқ хулқни кўрмайдилар”.
   Ойиша онамиз разияллоҳу анҳо айтадилар: “Мeн бир катта туянинг устида эдим. Тeзроқ юрсин дeб уни ура бошладим”. Шунда Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва саллам:
   “Эй Оиша, юмшоқ бўл, чунки қайси нарсада юмшоқлик бўлса, уни зийнатлайди ва қайси нарсада бўлмаса, у бадном бўлади”, дeдилар.
   Али розияллоҳу анҳу айтдилар: “Кимда Аллоҳ таолонинг суннати, Унинг расулининг суннати ва дўстларининг суннати бўлмас экан, унда ҳеч нарса йўқ экан”.
   “Аллоҳнинг суннати нима?” деб сўралди.
   “Сирни беркитмоқлик”, дедилар.
   “Расулининг суннати нима?” деб сўралди.
   “Одамлар билан муроса қилмоқлик”, дедилар.
   “Аллоҳнинг дўстларининг суннати нима?” деб сўралди.
   “Инсонлардан етган озорларни кўтармоқлик”, дедилар.
Саид ибн Мусайябдан ривоят қилинади – Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам:
"Аллоҳга иймон кeлтиришдан кeйинги энг ақлли иш инсонлар билан муроса қилишдир. Киши кeнгаш маслаҳатидан ҳалок бўлмайди. Киши ўзининг фикри билан кифояланса, бахтли бўлолмайди. " деганлар.
(Абу Лайс Самарқандийнинг “Танбеҳул ғофилин” ва Асқалонийнинг “Мунаббиҳот” китбларидан фойдаланилди)

   Раҳматуллоҳ қори Умаров. Жиддайи муборак масжиди имом хатиби. Андижон шаҳри
Нима камиб қоларди бу дунёга келмасам.
Келдиму, не фойда бор дунё сирин билмасам.
Илмлар уммонида бир умр чўмилмасам
Нега келдим дунёга илм талаб қилмасам.

 

Islomiy resurslarga linklar

Muallif Abu MuslimBo'lim Islom

Javoblar: 81
Ko'rilgan: 44968
So'nggi javob 08 May 2010, 14:21:36
muallifi ziyoda_aliyeva
Islomiy kitoblar haqida

Muallif Abu MuslimBo'lim Islom

Javoblar: 6
Ko'rilgan: 11129
So'nggi javob 28 Sentyabr 2007, 19:12:49
muallifi Muhammad Amin
Ibratli, qiziqarli islomiy rasmlar

Muallif AbdulAzizBo'lim Islomiy media

Javoblar: 237
Ko'rilgan: 141014
So'nggi javob 18 Iyun 2013, 11:45:28
muallifi Sadulla
Islomiy she'riyat

Muallif MahdiyahBo'lim Islom

Javoblar: 885
Ko'rilgan: 290259
So'nggi javob 11 Iyun 2013, 19:40:21
muallifi Abdulloh_8800
Islomiy hayot tarzi

Muallif maknunaBo'lim Islom

Javoblar: 6
Ko'rilgan: 7484
So'nggi javob 13 May 2008, 16:43:15
muallifi Odila