Farishtalar hozir bo'ladigan namoz  ( 4377 marta o'qilgan) Chop etish

1 B


Ҳанафий  31 Mart 2012, 21:31:53

Фаришталар ҳозир бсладиган намоз



"œҚуёш оғишидан то тун қоронғусигача намозни мукаммал адо қилинг ва тонгги сқишни (бомдод намозини) ҳам (адо қилинг). Зеро, тонгги сқиш (фаришталар) ҳозир бсладиган (намоз)дир" (Исро, 78).

 

Барча муфассирлар бу ост кундалик беш вақт фарз намозларга ишора сканига ижмо қилишган.

Уламолар остдаги "œоғиш" ("œдулук") ссзи тафсирида икки хил фикр билдиришган. Биринчиси — қуёшнинг оғиши. Ҳазрат Умар, сғиллари Абдуллоҳ, Абу Ҳурайра, Ибн Аббос (розийаллоҳу анҳум) ва бошқа бир гуруҳ тобеий олимлар шу фикрни айтишган.

Иккинчиси — кун ботиши. Бу фикрни ҳазрат Али, Ибн Масъуд, Убай ибн Каъб (розийаллоҳу анҳум) айтишган. Ибн Масъуд (розийаллоҳу анҳу) остдаги бу калиманинг тафсирида бундай деган: "œЖоним изнида бслган Зотга қасам, у (вақт) рсзадорнинг оғзини очиши ва (шом) намози вақтидир" (Табарий).

Ибн Атийс айтади: «"œДулук" луғатда майл, мойиллик маъносини англатади. Унинг боши қуёшнинг оғиши, охири кун ботишидир. Яъни, оғишдан то кун ботгунигача бслган вақт "œдулук" дейилади. Чунки бу пайтда қуёш (ғарбга) мойил бслади. Бу вақт ичида пешин, аср ва шом намозлари сқилади. Тсғрироғи, шом тун қоронғуси тушишидир. Зеро, "œтун қоронғуси" ("œғосақул лайл") ибораси қош қорайган, (қоронғулик чсккан) вақтга нисбатан қслланади. Бу вақт оралиғида шом билан хуфтон намозлари сқилади».

"œҚуръанал фажри" ("œтонгги сқиш")дан мурод бомдод намози сканига муфассирлар иттифоқ қилишган. Бомдод намозининг бундай номланиши ҳақида турли фикрлар бор.

Фахриддин А озий ост тафсирида бундай ёзади: "œБу ост бомдод намозида бошқа намозлардан ксра узунроқ қироат қилишга тарғибдир. Шунга асосан, фуқаҳолар бомдод намозида узунроқ қироат қилишни суннат дейишган".

"œЗеро, тонгги сқиш (фаришталар) ҳозир бсладиган (намоз)дир".

Имом Термизий Абу Ҳурайрадан (розийаллоҳу анҳу) ривост қилади. «А асулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бу остни тафсир қилиб: "œУнга тунги ва тонгги фаришталар гувоҳ бслади" деганлар».
 Абу Ҳурайра (розийаллоҳу анҳу) Лайғамбаримиздан (алайҳиссалом) нақл қилади: "œЖамоат билан сқилган намоз фазилати ёлғиз сқилган намоздан йигирма беш баробар ортиқдир. Тунги ва тонгги фаришталар бомдод намозида тспланишади" (Имом Бухорий ривости).

Ксп олим бу ост тафсирида бундай деган: "œКеча ва кундуз фаришталари бомдод намозида имомнинг ортида туришади. Жамоат бомдод намозини сқиётганида, кеча фаришталари ҳали осмонга кстарилмасдан кундуз фаришталари ер юзига тушади. Имом бомдод намозини тугатгач, кундуз фаришталари ерда қолишади, кеча фаришталари осмонга кстарилишади. Улар: "œЛарвардигоро, бандаларинг Сенга ибодат қилаётганида улардан айрилдик", дейишади. Кундуз фаришталари сса: "œА­й А аббимиз, бандаларинг олдига тушганимизда улар намоз сқиётган сди", дейишади. Аллоҳ таоло у фаришталарга: "œГувоҳ бслинг, Мен уларни кечирдим, гуноҳларидан стдим", деб марҳамат қилади" ("œМафотиҳул ғайб").

Остни сна бундай шарҳласа бслади: Тунги уйқудан сснг инсоннинг фикру хаёлида ёмон сйлар қолмайди, улар тоза бслади. Локланиб, тоза фикр, мусаффо ақл билан уйғонган одам кунни Аллоҳ таолога ибодат (бомдод намозини сқиш) билан бошласа, онги ва кснглида покиза ва соф туйғулар нақшланади. Бунинг самараси слароқ, тоат-ибодатга майли ортади, Яратганга сқинлиги ортиб, нафсоний истаклари заифлашади. Бу ҳол тонгда ширин уйқудан кечиб, бомдодга туришни одатга айлантира олган инсонда рсй беради.

Албатта, срта тонгда уйғониш нафсга оғир келади.

Демак, фаришталар Аллоҳ таоло ҳузурида бизнинг фойдамизга гувоҳлик беришини, снг муҳими, А аббимизнинг мағфиратига сришишни истасак, барча намозлар, айниқса, аср ва бомдод намозларини жамоат билан адо стишга ғайрат қилишимиз зарур.

Табарий, Қуртубий ва Фахриддин А озий тафсирлари асосида Асъмон АБДУЛМАЖИД тайёрлади.

Manba

Qayd etilgan