Muallif Mavzu: Tohir Malik. Savohil (qissa)  ( 71135 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Savohil (qissa). Tohir Malik
« Javob #255 : 15 Sentyabr 2006, 06:10:15 »
Asadullaning baxtiga ular Hirotda ikki kecha-kunduz qoldilar.
Umrini yashab bo‘lgan yaproqlarga xazin nuqsi urilgan oftobsiz, rangpar kunda xayrlashdilar.
Asadulla noib lutfi bilan berilgan foytunda Mamatsharif bilan suhbat qurib, Hirotdan picha uzoqlashganini sezmay qoldi. Foytunchi yigitning: «Yuraveramizmi, sohib?» degan savolidan keyin xayrlashdilar.
Foytun qaytishda ildamladi.
Tosh yo‘lda foytun bir narsaga urildimi yo tepadan katta tosh tushdimi, yo g‘ildirak chiqib ketdimi, Asadulla bilmay qoldi. Avvaliga foytunchi yigit baqirib yubordi, so‘ng hammasi ag‘dar-to‘ntar bo‘lib ketdi. Asadulla, nazarida, qattiq yerga yiqilmay, bulut ustiga tushganday, suzib yurganday edi.
Osmonni o‘rkach-o‘rkach, hoshiyalari qoramtir, bukri bulutlar egallab olgan. Bir o‘rkachda u o‘tiribdi. Birda xotini, bolalari...
— Ehtiyot bo‘ling, tushib ketmang, — deydi xotini.
U o‘sha o‘rkachga o‘tmoqchi bo‘ladi. Oyoq ostiga qarasa — tubsizlik.
— To‘xtang, dadasi, to‘xtang, — deydi xotini. — Biz o‘zimiz o‘tamiz. Biz tushib ketmaymiz, uchib yuramiz.
— Dada, qarang, qaldirg‘ochlar kelibdi, — deydi katta o‘g‘li quvonib.
Qaldirg‘ochlar, dumi ayri, beozor qushlar bulut bag‘ridan o‘qday otilib chiqib, charx uradi, vijir-vijir qiladi.
Qaldirg‘och osoyishta xonadonga in qo‘yadi, deydilar. Haq gap. Ularning xonadoni osoyishta ei. Uyini yondirishdi, qaldirg‘ochni qo‘shib yondirishdi-ya! Yo‘q, qaldirg‘ochlar uchib ketib jon saqlashgandir, boshqa osoyishta xonadonga uy qurib olishgandir... Uning xotini, bolalari ucholmagan...
— To‘xtanglar, yiqilib tushasizlar! — deb baqirdi Asadulla.
Ular eshitishmay, yura boshladilar.
Asadulla jonholatda ular tomon yurdi. Bulut o‘rkachidan tushib ketdi.
Yuragi shuvillab, tubsizlik chohiga qulayotganda, qaldirg‘ochlar uni ushlab qolib, yana yuqoriga ko‘tarishdi.
Bulutlar ustida endi hech kim yo‘q edi.
Bulutlar tepasida quyosh beg‘ubor nur sochardi.
Qaldirg‘ochlar quyosh otashidan qo‘rqmay tobora yuksakroq uchardilar...

1985 yil.
   

shoir

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 2814
  • -oldi: 761
  • Xabarlar: 10773
  • Shoiru she'ru shuur
Re: Savohil (qissa). Tohir Malik
« Javob #256 : 15 Sentyabr 2006, 06:10:38 »
BIR-IKKI SO‘Z

Alhamdulillahkim, nihoyat, so‘nggi nuqta qo‘yildi. Ko‘p yillar davomida men bilan birga bo‘lgan, izlab topganim, eshitganim — voqealar, taqdirlar... qog‘ozga tushdi. Yelkamdagi og‘ir tog‘ quladi-yu, vujudim bo‘shab qolganday bo‘ldi. Odatda, yozuvchi asarga xotima yozib, izohlar bermaydi. Ammo bu asarni yozish uchun qo‘lga qalam olishim sabablarini aytib o‘tishim lozim.
1978 yil edi. Atoqli siyosiy arbob, ma’rifatparvar, o‘zbek teatrining asoschilaridan biri Abdulla Avloniy tavalludining 100 yilligi arafasida «Guliston» jurnalida xizmat qilar edim. Bosh muharrir o‘rinbosari Vahob Ro‘zimatov menga bir surat ko‘rsatib: «Afg‘onistonga borgan birinchi elchilar delegatsiyasi. Bu odam Abdulla Avloniy. Mana bu ayol «Hayotbaxsh o‘lim»dagi komissar ayolning prototipi Larisa Reysner degan taxmin bor. Shuni aniqlash kerak», dedilar. Abdulla Avloniyning o‘ylariga bordim. Qizlari — Toshkent pedagogika institutining dotsenti Hakima Avloniy, injener-irrigator, fan kandidati Karima Avloniy, o‘g‘illari, kimyogar olim Kenja Avloniy, shogirdlari jumhuriyatda xizmat ko‘rsatgan muallim Mirjalil ota Karimov bilan uchrashdim. Shu masalalarni aniqlash uchun Moskvaga otlanganimda dadam Malik Hobil o‘g‘illari maqsadimni bilib: «Avloniy bizni o‘qitganlar», deb qoldilar. O‘rta Osiyo millatlari harbiy maktabi bitiruvchilarining suratini qo‘lga oldik. Bolalik chog‘larimda yuz martalab tomosha qilgan suratda tanish chehrani ko‘rdim. So‘ng tog‘am — Mirzakalon Ismoiliyga niyatimni aytdim. «Avloniymi? Bizni o‘qitganlar u kishi...» Qarangki, menga faoliyati noma’lum bo‘lgan odam oilamiz kattalariga ustozlik qilgan ekanlar. O‘sha suhbatda tog‘am o‘zbek ziyolilarining taqdirini yozish kerak, deb qoldilar. Bu istak yuragimga cho‘g‘ soldi.
Kutubxonalardagi, SSSR tashqi ishlar vazirligining noyob hujjatxonalaridagi izlanishlar ortda qolib, shu asar vujudga keldi. Asar garchi Abdulla Avloniyga bag‘ishlangan, unga shoirning hayotidagi ko‘p voqealar kirgan bo‘lsa-da, u Avloniy tarjimai holi sifatida bitilmadi. Kamina Asadulla Mir’alam siymosida o‘zbek ziyolilalarining eng yaxshi fazilatlarini jamlashga, shuningdek, o‘ktabr to‘ntarishidan keyingi adashishlarini bayon etishga harakat qildim. Bolsheviklar o‘zbek ziyolilari va shariat peshvolari orasidagi ixtilofdan ustalik bilan foydalanganlar. Ularni ayri-ayri sohillarga tashlab, so‘ng birma bir qirib yuborganlar. Tarixning bu mash’um sahifalari bugungi avlod uchun ibrat bo‘lmog‘i lozim.
Mazkur asar tog‘amning vasiyatlarini bajarishda, XX asr boshlaridagi o‘zbek ziyolilarining murakkab va fojiali taqdirlarini tasvirlashda dastlabki qadamdir. Uni shogirdning ustozlarga ta’zimi, minnatdorligi sifatida baholashlaringizni istar edim. O‘qiganingiz bu asarda Alisher Navoiy, Mirzo Bedil, Mirzo Bobur, Rabindranat Taxur she’rlari qatorida Abdulla Avloniyning she’rlari, hikmatlari, xotiralaridan ham foydalandim.
So‘zim oxirida muhtaram o‘quvchiga men bilan birgalikda yaqin o‘tmishga safar qilganlari uchun rahmatlar aytaman.

Muallif.
   
www.tohirmalik.uz

AbdulAziz

  • Forum Administratori
  • Mega Member
  • *******
  • Rahmat
  • -aytdi: 6942
  • -oldi: 12023
  • Xabarlar: 20359
  • Jins: Erkak
  • Sevelim, sevilelim. Yunus Emre
    • Ziyo Uz
Re: Savohil (qissa). Tohir Malik
« Javob #257 : 21 Noyabr 2009, 11:33:27 »
Savohil (qissa). Tohir Malik



Muallif: Tohir Malik
Hajmi: 507 Kb
Fayl tipi: pdf, zip
Saqlab olish
Online o'qish
Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir.
Hazrati Umar ibn Hattob r.a.

 

Tohir Malik. So'nggi o'q (qissa)

Muallif shoirBo'lim O'zbek nasri

Javoblar: 276
Ko'rilgan: 93909
So'nggi javob 21 Noyabr 2009, 11:31:21
muallifi AbdulAziz
Tohir Malik. Ov (qissa)

Muallif shoirBo'lim O'zbek nasri

Javoblar: 107
Ko'rilgan: 41060
So'nggi javob 21 Noyabr 2009, 11:09:05
muallifi AbdulAziz
Tohir Malik. Davron (qissa)

Muallif shoirBo'lim O'zbek nasri

Javoblar: 64
Ko'rilgan: 27050
So'nggi javob 21 Noyabr 2009, 11:24:15
muallifi AbdulAziz
Tohir Malik. Falak (qissa)

Muallif shoirBo'lim O'zbek nasri

Javoblar: 131
Ko'rilgan: 42204
So'nggi javob 21 Noyabr 2009, 11:29:02
muallifi AbdulAziz
Tohir Malik. Murdalar gapirmaydilar (qissa)

Muallif shoirBo'lim O'zbek nasri

Javoblar: 333
Ko'rilgan: 127736
So'nggi javob 21 Noyabr 2009, 11:04:35
muallifi AbdulAziz