So'rovnoma

Imom Muslimni bilasizmi?

Yo'q
0 (0%)
Ha
0 (0%)

Foydalanuvchilar ovoz berdi: 0

Muallif Mavzu: Imom Muslim. Sahihi Muslim (1-jild)  ( 165659 marta o'qilgan)

0 Foydalanuvchilar va 1 Mehmon ushbu mavzuni kuzatishmoqda.

Doniyor

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 32
  • Xabarlar: 6091
  • Jins: Erkak
  • Doni
Imom Muslim. Sahihi Muslim (1-jild)
« : 16 Oktyabr 2006, 06:05:56 »
Abu Husayn Muslim ibn Hajjoj ibn Muslim

SAHIHI MUSLIM
(Ishonarli to'plam)

1-jild


Sahihi Muslim. 1-kitob



Muallif: Imom Muslim
Hajmi: 442 Kb
Fayl tipi: pdf, zip
Saqlab olish
Online o'qish


MUNDARIJA

Imom Muslim haqlarida
Muqaddima
Iymon kitobi
Tahorat kitobi
Hayz kitobi
« So'nggi tahrir: 19 Yanvar 2012, 14:17:22 muallifi AbdulAziz »
Alloh go'zal, U yaratgan mavjudotlar ham go'zal. U go'zallikni yoqtiradi. Shunday ekan, komil inson hatti-harakati ham go'zal bo'lishi, go'zallikka go'zallik bilan javob berishi lozim.

Doniyor

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 32
  • Xabarlar: 6091
  • Jins: Erkak
  • Doni
Re: SAHIHI MUSLIM. Abu Husayn Muslim ibn Hajjoj ibn Muslim
« Javob #1 : 16 Oktyabr 2006, 06:07:50 »
Imom Muslim xaqlarida       

Imom, hofiz, muhaddis Abu Husayn Muslim ibn Hajjoj ibn Muslim ibn Vard al-Qushayriy an-Nisoburiy hijriy 204 hijriy (milodiy 819) yili, ba’zi manbalarga ko‘ra esa, 206-821 yillarda Nisoburning Qushayr qishlog‘ida tug‘ilganlar. Dastlabki ta’limni otalari, o‘sha davrning yirik ulamosi Hajjojdan olganlar. 218 hijriy sanada shayxlari Yahyo ibn Yahyo at-Tamimiydan hadis eshitishni boshladilar.

12 yoshda Qur’oni karimni hifz qilganlar. 220 hijriy sanada haj fazrini ado etganlar.
Sifatlari – mukammal qomatli, soch-soqoli oq, bazzoz bo‘lganlar.

Avvalgi asrlarda hadis talabida safar qilish ahli hadisning shiori edi. Chunki sunnat va asarlarni biluvchilar Islom o‘lkalariga tarqalib ketishgan edi.

Imom Muslimning birinchi safarlari 220 hijriy sanada boshlangan edi. Makkada shayxlari Abdulloh ibn Maslama al-Qa’nabiydan hadis eshitdilar. Shuningdek, qaytayotganlarida Ko‘fada Ahmad ibn Yunus va bir nechta jamoadan hadis eshitib qaytdilar.

Ikkinchi safarlari 230 hijriy sanadan oldinroq bo‘ldi. Bunda ham ko‘plab o‘lkalarni hadis talabida kezib chiqdilar.
Alloh go'zal, U yaratgan mavjudotlar ham go'zal. U go'zallikni yoqtiradi. Shunday ekan, komil inson hatti-harakati ham go'zal bo'lishi, go'zallikka go'zallik bilan javob berishi lozim.

Doniyor

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 32
  • Xabarlar: 6091
  • Jins: Erkak
  • Doni
Re: SAHIHI MUSLIM. Abu Husayn Muslim ibn Hajjoj ibn Muslim
« Javob #2 : 16 Oktyabr 2006, 06:08:11 »
Kirib o‘tgan shaharlari nomi

1. Xuroson va uning atrofidagi shaharlar.
2. Ray shahri.
3. Iroq, Ko‘fa, Basra, Bag‘dod. Bu shaharlarga bir necha marta kirdilar.
4. Hijoz, Makka va Madina shaharlari.
5. Shom. Imom Xatib, Ibn Asokir, Sam’oniy va boshqalar Shomga kirganlarini isbotlashadi. Ammo Imom Zahabiy: «Shom atrofiga kirganlar, lekin Damashqqa kirmaganlar», deb aytdilar.
6. Misr.

Imom Muslimning hadis ilmida yetuk ekanliklariga kibor ulamolardan bir nechtalari guvohlik berishgan. Ulardan Ahmad ibn Salama Nisoburiy, Abu Zur’a, Abu Hotamlar guvoh bo‘lishgan.`
Alloh go'zal, U yaratgan mavjudotlar ham go'zal. U go'zallikni yoqtiradi. Shunday ekan, komil inson hatti-harakati ham go'zal bo'lishi, go'zallikka go'zallik bilan javob berishi lozim.

Doniyor

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 32
  • Xabarlar: 6091
  • Jins: Erkak
  • Doni
Re: SAHIHI MUSLIM. Abu Husayn Muslim ibn Hajjoj ibn Muslim
« Javob #3 : 16 Oktyabr 2006, 06:08:41 »
Imom Muslim hadis ilmining quyidagi sho‘‘balarida kuchli ekanliklari namoyon bo‘lgan:

1) Hadis ilmi;
Bu ilm hadisning matni, sanadi, nasslarining yod olingani, hadisdagi ixtilof va ziyodasini, hadisning sahih va zaifini hamda marfu’, mavqufi va maqtu’larini bilishdir.

Imom Muslimning shoh asarlari «Sahihi Muslim»dir. U zotning uzoq yillar davomidagi mashaqqatli mehnatlari va butun aql-zakovatlarining samarasi bo‘lgan ushbu asar Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam hadislariga bag‘ishlangan eng e’tiborli va muhim manbalardan biridir. Sahih deb e’tirof qilingan oltita sahih kitobining ikkinchisidir. Ilm ahllari orasida bu asar «Jome’» yoki «Musnad» nomlari bilan ham yuritiladi.

«Sahihi Buxoriy» va «Sahihi Muslim» Islom olamida haqli ravishda Qur’oni karimdan keyingi asosiy manbalar hisoblanadi. Imom Muslimning sahih kitoblari Buxoriyning sahih kitoblaridan keyingi o‘rinda turishiga butun ummat ittifoq qilishgan.

Bu haqda u zot o‘zlari: «Bu musnadga bir narsa kiritsam, faqat hujjat bilan kiritdim. Biror narsa tushirsam ham, faqat hujjat bilan tushirdim. Sahih kitobim o‘zim eshitgan uch yuz ming hadislardan tanlab olingan», deb aytdilar.

Uning tasnifi uchun o‘n besh yil vaqt ketdi. Mana shu yil mobaynida hadislarni to‘plab yig‘ganlari uchun ham Alloh bu kitobning martabasini ko‘tardi.`
Alloh go'zal, U yaratgan mavjudotlar ham go'zal. U go'zallikni yoqtiradi. Shunday ekan, komil inson hatti-harakati ham go'zal bo'lishi, go'zallikka go'zallik bilan javob berishi lozim.

Doniyor

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 32
  • Xabarlar: 6091
  • Jins: Erkak
  • Doni
Re: SAHIHI MUSLIM. Abu Husayn Muslim ibn Hajjoj ibn Muslim
« Javob #4 : 16 Oktyabr 2006, 06:09:01 »
2) Ilmu rijolil hadis;
Muhaddislar sanadlarni ajratishda e’timod qiladigan eng asosiy narsa shudir. Bunda ismlar, kunyalar, laqablar, nasablar o‘rganiladi.

3) Ilmul jarh vat-ta’dil;
Bunda hadis rivoyat qiluvchilarning kuchli yoki zaif ekanliklari tanqid qilinadi.

4) Ilmu ilalil hadis;
Bir hadis ilmining eng maxfiy hamda daqiq bo‘lagidir.
Imom Muslim shu fanlarda ko‘plab asarlar bitganlar.
Alloh go'zal, U yaratgan mavjudotlar ham go'zal. U go'zallikni yoqtiradi. Shunday ekan, komil inson hatti-harakati ham go'zal bo'lishi, go'zallikka go'zallik bilan javob berishi lozim.

Doniyor

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 32
  • Xabarlar: 6091
  • Jins: Erkak
  • Doni
Re: SAHIHI MUSLIM. Abu Husayn Muslim ibn Hajjoj ibn Muslim
« Javob #5 : 16 Oktyabr 2006, 06:09:11 »
Imom Muslim safarlari davomida ko‘plab shayxlardan hadis eshitganlar. Hofiz Zahabiy Imom Muslim sahihlarida rivoyat qilgan shayxlarini sanab 220 taga yetkazdilar. Ulardan mashhurlari:

1. Abdulloh ibn Maslama al-Qa’nabiy;
2. Ahmad ibn Hanbal;
3. Ishoq ibn Rohavayh;
4. Yahyo ibn Mu’iyn;
5. Ishoq ibn Mansur al-Kuvsaj;
6. Abu Bakr ibn Abu Shayba;
7. Abdulloh ibn Abdurahmon Doramiy;
8. Abu Kurayb Muhammad ibn A’lo;
9. Muhammad ibn Abdulloh ibn Numayr;
10. Abd ibn Humayd;
Alloh go'zal, U yaratgan mavjudotlar ham go'zal. U go'zallikni yoqtiradi. Shunday ekan, komil inson hatti-harakati ham go'zal bo'lishi, go'zallikka go'zallik bilan javob berishi lozim.

Doniyor

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 32
  • Xabarlar: 6091
  • Jins: Erkak
  • Doni
Re: SAHIHI MUSLIM. Abu Husayn Muslim ibn Hajjoj ibn Muslim
« Javob #6 : 16 Oktyabr 2006, 06:09:24 »
Imom Buxoriy, Zuhaliy va Ibn Madiyniylar ham u zotning ustozlaridan edi. Muslim ibn al-Hajjojning Imom Buxoriyga nisbatan muhabbatlari cheksiz bo‘lib, u zotga g‘oyatda izzat-ikrom va ehtirom ko‘rsatadilar. Bir kuni Imom Buxoriyning huzurlariga kelib, u zotni yuz-ko‘zlaridan o‘pib: «Ey ustodlarning ustodi, muhaddislarning sayyidi, illatli (noqis) hadislarning tabibi! Menga oyoqlaringizni o‘pishga ruxsat qiling», deb murojaat qiladilar. Imom al-Buxoriy Nishopurda turgan vaqtlarida u zotdan bir qadam ham ajralmasdan, ertayu kech u zotning yonlarida bo‘ldilar.

Imom Buxoriy Muslimning ustozlaridan biri bo‘lishlariga qaramasdan, u kishidan birorta hadis rivoyat qilib sahihlariga kiritmaganlar.
Alloh go'zal, U yaratgan mavjudotlar ham go'zal. U go'zallikni yoqtiradi. Shunday ekan, komil inson hatti-harakati ham go'zal bo'lishi, go'zallikka go'zallik bilan javob berishi lozim.

Doniyor

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 32
  • Xabarlar: 6091
  • Jins: Erkak
  • Doni
Re: SAHIHI MUSLIM. Abu Husayn Muslim ibn Hajjoj ibn Muslim
« Javob #7 : 16 Oktyabr 2006, 06:09:32 »
Imom Muslimning shogirdlari

1. Muhammad ibn Abdulvahhob al-Farro;
2. Abu Hotam Muhammad ibn Idris;
3. Abu Bakr Muhammad ibn Nazr ibn Salama;
4. Ali ibn Husayn ibn Junayd ar-Roziy;
5. Solih ibn Muhammad Jazora
6. Abu Iso at-Termiziy;
7. Ibrohim ibn Abu Tolib;
8. Ahmad ibn Salama Nisoburiy;
9. Abu Bakr ibn Huzayma;
10. Makkiy ibn Abdon;
11. Abdurahmon ibn Abu Hotam Roziy;
12. Abu Homid Ahmad ibn Muhammad Sharqiy;
13. Abu Avona al-Isfaroniy;
14. Ibrohim ibn Muhammad ibn Sufyon.
Alloh go'zal, U yaratgan mavjudotlar ham go'zal. U go'zallikni yoqtiradi. Shunday ekan, komil inson hatti-harakati ham go'zal bo'lishi, go'zallikka go'zallik bilan javob berishi lozim.

Doniyor

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 32
  • Xabarlar: 6091
  • Jins: Erkak
  • Doni
Re: SAHIHI MUSLIM. Abu Husayn Muslim ibn Hajjoj ibn Muslim
« Javob #8 : 16 Oktyabr 2006, 06:09:40 »
Imom Muslimning bizga yetib kelgan asarlari

1. Sahihi Muslim;
2. Kunya val-asmo;
3. Al-Munfaridot val vahdon;
4. Tabaqot;
5. Rijolu Urva ibn Zubayr;
6. Tamyiz.
Alloh go'zal, U yaratgan mavjudotlar ham go'zal. U go'zallikni yoqtiradi. Shunday ekan, komil inson hatti-harakati ham go'zal bo'lishi, go'zallikka go'zallik bilan javob berishi lozim.

Doniyor

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 32
  • Xabarlar: 6091
  • Jins: Erkak
  • Doni
Re: SAHIHI MUSLIM. Abu Husayn Muslim ibn Hajjoj ibn Muslim
« Javob #9 : 16 Oktyabr 2006, 06:09:47 »
Imom Muslimning bizga yetib kelmagan asarlari

1. Al-Musnad al-Kabir ‘alar rijal;
2. Al-Jomi’ al-Kabir ‘alal abvab;
3. Al-Ilal;
4. Al-Afrod;
5. Al-Aqron;
6. Suolotuhu Ahmad ibn Hanbal;
7. Hadisu Amr ibn Shu’ayb;
8. Intifo’ biahabis sibo’;
9. Mashoyixu Molik;
10. Mashoyixu as-Savriy;
11. Mashoyixu Sho‘‘ba;
12. Man laysa lahu illa rovin vohid;
13. Kitobul Muxzaramiyn;
14. Avlodus sahoba;
15. Zikru ahvolul muhaddisiyn;
16. Afrodi Shomiyyin.
Alloh go'zal, U yaratgan mavjudotlar ham go'zal. U go'zallikni yoqtiradi. Shunday ekan, komil inson hatti-harakati ham go'zal bo'lishi, go'zallikka go'zallik bilan javob berishi lozim.

Doniyor

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 32
  • Xabarlar: 6091
  • Jins: Erkak
  • Doni
Re: SAHIHI MUSLIM. Abu Husayn Muslim ibn Hajjoj ibn Muslim
« Javob #10 : 16 Oktyabr 2006, 06:10:33 »
Sahih Muslimga yozilgan sharhlar

1. Tafsir g‘ariyb as-sahihayn. Muallifi Humaydiy (vafotlari 488 hijriy yil).
2. Al-mufhim fi sharhi g‘ariyb Muslim. Muallifi Imom Abdulg‘ofir ibn Ismoil al-Forsiy (vafotlari 529 hijriy yil).
3. Al iyjoz v-al-bayon li-sharhi xutbat kitob Muslim ma’ kitab-il-iyman. Qurtuba qozisi Ibn al-Hoj (vafotlari 529 hijriy, 1134 milodiy) tomonidan yozilgan.
4. Sharh al-imom Abu-l-Qosim Ismoil ibn Muhammad al-Isfahoniy al-Hofiz (vafotlari 535 hijriy yil).
5. Al-Mu’lim fi favoid Muslim. Muallifi Abu Abdulloh Muhammad ibn Ali ibn Abu Tomiym al-Mozoriy (vafotlari 536 hijriy 1141 milodiy yil).
6. Ikmol al-Mu’lim bi-Favoid Muslim. U Al-Koziy Iyod al-Yahsabiyniki (vafotlari 544 hijriy 1149 milodiy yil).
7. Imod ud-Din Abdurahmon ibn Abulali al-Misriy (vafotlari 624 hijriy yil) tomonidan yozilgan sharh.
8. Siyanat Sahiyh Muslim Minal Ixval va-l-G’alat va Himoyatihi Minal Iskot va-s-Sakt nomli sharh Usmon ibn Abdurahmon ash-Shahruzuriy ibn as-Saloh (vafotlari 643 hijriy, 1243 milodiy yil) tomonidan ta’lif etilgan.
9. Al-Mufsih al-Muvhim va-l-Mufzih al-Mulhim Li-maoniy Sahiyh Muslim. Uning muallifi Abu Abdulloh Muhammad ibn Yah’ya al-Ansoriy (vafotlari 646 hijriy 124 milodiy yil).
10. Shamsuddin Abu-l Muzaffar Yusuf ibn Qaz o‘g‘li Sabat ibn al-Javziy (vafotlari 654 hijriy yil) tomonidan yozilgan sharh.
11. Al-mufhim Lima Ashkala mim Talhiys kitob Muslim. Muxtasar holda yozilgan bu sharh Abu-l-Abbos Ahmad ibn Umar ibn Ibrohim al-Qurtubiy (vafotlari 656 hijriy 1258 milodiy qalamiga mansubdir.
12. Minhoj al-Muhaddisiyn va Sabiyl Talbiyat al-Muhaqqiqiyn (yoki al-Minhoj fi sharhi sahiyh Muslim ibn al-Hajjoj deb ham yuritiladi). Uning muallifi An-Navaviy (vafotlari 676 hijriy, 1277 milodiy yil).
Alloh go'zal, U yaratgan mavjudotlar ham go'zal. U go'zallikni yoqtiradi. Shunday ekan, komil inson hatti-harakati ham go'zal bo'lishi, go'zallikka go'zallik bilan javob berishi lozim.

Doniyor

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 32
  • Xabarlar: 6091
  • Jins: Erkak
  • Doni
Re: SAHIHI MUSLIM. Abu Husayn Muslim ibn Hajjoj ibn Muslim
« Javob #11 : 16 Oktyabr 2006, 06:10:52 »
O’limlarining sababini zikr qilib aytishadiki, bir kuni u zot bir majlisda o‘tirsalar, bilmaydigan hadislari haqida so‘rab qolindi. Lekin u hadis haqida bilmasdilar. So‘ngra manzillariga qaytib chiroqlarini yoqib mutolaaga sho‘ng‘idilar. Ahllariga: «Mening huzurimga hech kim kirmasin», dedilar. Bir savatda xurmo hadya qilingan edi, o‘sha xurmodan tanovul qilib hadis qidira boshladilar. Shu alfozda savatdagi xurmodan yeb, his qilmagan holda qidirayotgan hadisni topib oldilar. Keyin shu sababli birdan holatlari og‘irlashib kasal bo‘lib vafot etdilar.

Imom Muslim 261 hijriy sana rajab oyining dushanba kechasi Nisobur shahrida 50 yoshdan biroz o‘tib dorulbaqoga rixlat qildilar.

Alloh rahm qilib, u zotdan rozi bo‘lsin!
Alloh go'zal, U yaratgan mavjudotlar ham go'zal. U go'zallikni yoqtiradi. Shunday ekan, komil inson hatti-harakati ham go'zal bo'lishi, go'zallikka go'zallik bilan javob berishi lozim.

Doniyor

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 32
  • Xabarlar: 6091
  • Jins: Erkak
  • Doni
Re: SAHIHI MUSLIM. Abu Husayn Muslim ibn Hajjoj ibn Muslim
« Javob #12 : 16 Oktyabr 2006, 06:11:12 »
Muqaddima
       
Bismillahir rohmanir rohiym

Butun olamlar Rabbi Allohga hamd bo‘lsin. Ishlarning oqibati taqvodorlar uchundir. Payg‘ambarlar xotimasi Muhammad alayhissalomga va jamiki nabiy va Rasullarga salavotu durudlar bo‘lsin. Amma ba’du...

Alloh senga rahm aylasin! Yaratganning tavfiqi bilan zikr qilinishicha, dinning amallari va ahkomlari haqida Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan rivoyat qilingan ma’sur xabarlarni bilish yo‘lida tadqiqot olib borishga qasd qilibsan. Bilginki, bu xabarlarda savob, iqob, targ‘ib qilish, qo‘rqitish va bundan boshqa har turlik sanadlar bor.

Alloh seni to‘g‘ri yo‘lga boshlasin! Sen mendan hamma narsani qamrab olgan avvalda takrori bo‘lmagan bir kitob ta’lif etishimni so‘rading. Chunki sen avvalgi katta-katta kitoblar dinni anglashda, ularni juz’iy hukmlarni olishda ma’lum mashaqqatlar tug‘diradi, degan gumonda ekansan.
Alloh go'zal, U yaratgan mavjudotlar ham go'zal. U go'zallikni yoqtiradi. Shunday ekan, komil inson hatti-harakati ham go'zal bo'lishi, go'zallikka go'zallik bilan javob berishi lozim.

Doniyor

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 32
  • Xabarlar: 6091
  • Jins: Erkak
  • Doni
Re: SAHIHI MUSLIM. Abu Husayn Muslim ibn Hajjoj ibn Muslim
« Javob #13 : 16 Oktyabr 2006, 06:11:24 »
Alloh seni hurmat qilsin! So‘ragan narsangni mulohaza qilib ko‘rsam, inshoalloh, uning oqibati maqtalgan va manfaatli narsa ekan. Ayniqsa bu ishni tugatar ekanman, boshqa insonlardan ko‘ra o‘zim ko‘p naf olganimni bildim.

Buning esa sabablari ko‘p, ularni zikr qilsam, gap cho‘zilib ketadi. Sabablaridan biri shuki, kishiga ozgina narsani chiroyli suratda ko‘pini muolaja qilishdan osonroq tuyuladi. Xususan, bu narsaning mohiyatini farqlay olmaydiganlar uchun shunday ko‘rinadi. Demak, vasf qilganimizdek, ozgina sahih (ishonarli) narsaga yetishish zaif narsaga erishgandan a’lodir.

Ammo bu sohadagi narsalarni ko‘paytirishdan ba’zi manfaatlar umid qilinadi. Bunda ko‘proq ma’rifatli va uning sabablariyu, illatlarini biladigan kishilar uchundir. Ammo ma’rifatli, qalbi uyg‘oq, aytganlarimizning sabablari va illatlarini yaxshi biladigan kishilar manfaati nazarda tutiladi. Lekin ularning aksi o‘laroq, avom kishilarning ular uchun ko‘p narsani talab qilishlarida hech ma’no yo‘q. Chunki ular hatto ozroq narsani o‘rganishga ham ojizlik qilishadi.
Alloh go'zal, U yaratgan mavjudotlar ham go'zal. U go'zallikni yoqtiradi. Shunday ekan, komil inson hatti-harakati ham go'zal bo'lishi, go'zallikka go'zallik bilan javob berishi lozim.

Doniyor

  • Moderator
  • Mega Member
  • *****
  • Rahmat
  • -aytdi: 0
  • -oldi: 32
  • Xabarlar: 6091
  • Jins: Erkak
  • Doni
Re: SAHIHI MUSLIM. Abu Husayn Muslim ibn Hajjoj ibn Muslim
« Javob #14 : 16 Oktyabr 2006, 06:11:51 »
Inshoalloh, so‘ragan narsangni, ya’ni ushbu kitobda ta’lif etilgan hadislarni taxrij qilishni boshlayman. Avvalo Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan naql qilingan xabarlarga suyanib, ularni takrorsiz uch qismga, zikri kelgan odamlarni esa uch tabaqaga bo‘ldik. Lekin shunday o‘rinlar ham borki, bir hadisning boshqasidan ziyodasi borligi yoki sanadida (hadisni rivoyat qilganlar)da illat mavjudligi uchun uni takroran keltirishga to‘g‘ri keladi. Chunki hadis rivoyat qilishda ba’zan ma’noni kengroq berishga to‘g‘ri kelib qoladi. Bu esa tom ma’nodagi hadis o‘rniga o‘tadi. Demak, ma’noda ziyodasi bo‘lgan hadisni qaytadan, ya’ni qisqa holda keltirishimiz yoki hadisni o‘sha muxtasar holida zikr etib, ma’nosini imkon boricha mufassalroq bayon etishimiz zarur bo‘ladi. Lekin batafsil keltirish qiyin bo‘lib qolsa, mashaqqat tug‘dirsa aslicha zikr etish bezarardir. Batafsil keltirishga hojat tug‘ilmagan hollarda shundog‘icha berishni ma’qul topdik.

Birinchi navbatda ayblardan holi, saralangan, hadislarni naql qilishda istiqomatli, rivoyatida qattiq ixtilofi va o‘ta chigalligi bo‘lmagan kishilarning xabarini olishga qasd qildik. Chunki, ko‘plab muhaddislarning rivoyatlari ana shunday illatlardan holidir. Bunday kishilarning xabarlarini keltirgach, ular orqasidan sanadida unchalik noziklik va hoziqlik bo‘lmagan rivoyatlarni zikr etishga ham to‘g‘ri keladi. Bundaylar safiga rostgo‘ylik, ilm va sofdillikda tan olingan Ato ibn Soib, Yazid ibn Abu Ziyod va Lays ibn Abu Sulaym kabi asarlarni yetkazuvchi va xabarlarni naql qiluvchi kishilarni kiritish mumkin. Ularning ilm va soflikda fazilatli, ahli ilm o‘rtasida taniqli ekanliklarini tan olsak-da, boshqa ba’zi muhaddislar rivoyatdagi istiqomat va mohirliklari tufayli ularning maqom va martabalarini afzalroq deb bilinadi. Chunki istiqomat va mohirlik ilm ahli huzurida baland daraja va yuqori xislatdir. Agar yuqorida zikr etilgan uch kishi, ya’ni Ato, Yazid va Layslarni boshqa uch muhaddis Mansur ibn Mu’tamir, Sulaymon al-A’mash va Ismoil ibn Abu Xolidlarga solishtiradigan bo‘lsak, hadisning istiqomati va aniqligida katta farq borligi, bu borada ularga tenglasha olmasliklari ayon bo‘ladi. Shak-shubha yo‘qki, hadis ilm ahli nazdida Mansur, A’mash va Ismoillar rivoyat qilgan hadislarida aniqlik bor, lekin Ato, Yazid va Layslar rivoyatida bu darajada aniqlik uchratilmaydi.
Alloh go'zal, U yaratgan mavjudotlar ham go'zal. U go'zallikni yoqtiradi. Shunday ekan, komil inson hatti-harakati ham go'zal bo'lishi, go'zallikka go'zallik bilan javob berishi lozim.

 

Imom al-Buxoriy. Al-jome' as-sahih (1-jild)

Muallif LayloBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 1274
Ko'rilgan: 574328
So'nggi javob 07 Iyun 2009, 01:24:13
muallifi AbdulAziz
Imom al-Buxoriy. Al-jome' as-sahih (2-jild)

Muallif DoniyorBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 1106
Ko'rilgan: 316227
So'nggi javob 07 Iyun 2009, 01:13:41
muallifi AbdulAziz
Imom al-Buxoriy. Al-jome' as-sahih (3-jild)

Muallif DoniyorBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 1135
Ko'rilgan: 307034
So'nggi javob 07 Iyun 2009, 01:09:40
muallifi AbdulAziz
Muslim as-Samarqandiy. Ustoz va shogird

Muallif mutaallimahBo'lim Islomiy kitoblar

Javoblar: 47
Ko'rilgan: 21601
So'nggi javob 02 Dekabr 2007, 02:38:32
muallifi AbdulAziz
Muslim board of Uzbekistan Mulla Kirghiz

Muallif Murod_bekBo'lim Xorijiy bo'lim/Foreign board

Javoblar: 0
Ko'rilgan: 5889
So'nggi javob 17 Dekabr 2007, 22:02:27
muallifi Murod_bek