Imom al-Buxoriy. Al-jome' as-sahih (4-jild)  ( 428987 marta o'qilgan) Chop etish

1 ... 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 ... 96 B


AbdulAziz  08 Fevral 2009, 07:48:59

Muhammad ibn Sa’d otalaridan naql qiladilar: «Umar ibn al-Xattob Rasululloh sallallohu alayhi va sallamning huzurlariga kirmoqqa ruxsat so‘radilar, shunda ichkarida Quraish qabilasiga mansub bir to‘da xotinlar ovozlarini boricha qo‘yib Janob Rasulullohga ezmalanib savollar bermoqda erdilar, ul zotning tovushlari ersa arang quloqqa chalinar erdi. Hazrat Umar ruxsat so‘raganlarida: o‘lar shosha-pisha yopinchig‘lariga o‘ranib olishdi. Keyin, Janob Rasulo‘lloh ruxsat berib erdilar, Hazrat Umar ichkariga kirdilar. Shunda ul zotning kulib turganlarini ko‘rib: «Yo Rasulallrh, ota-onam sizga fido bo‘lsin, Olloh taolo sizni umr bo‘yi kuldirsin!» — dedilar. Janob Rasululloh: «Men manavi huzurimdagi ayollardan t’ajjublandim, sening ovozingni eshitib, ular shosha-pisha yopinchig‘larini yopinib olishdi»,— dedilar. Hazrat Umar: «Siz ayollarning izzat-ehtirom qilmoqlariga hammadan ham haqliroqsiz!» —dedilar. So‘ng, ayollarga o‘girilib: «Ey o‘ziga-o‘zi dushmanlar, nechun meni hurmat qilasizlaru, Janob Rasulullohni mensimaysizlar?»—deb aytdilar. Ayollar: «Siz Janob Rasulullohga nisbatan qo‘polroq va dag‘alroq siz!» — deyishdi. Janob Rasululloh: «Eh, Ibn al-Xattob Jonim qo‘lida bo‘lgan zot haqi, agar sening yo‘lingdan hatto shayton chiqib qolsa, (dag‘alligingdan qochib) boshqa yo‘lga burilib ketgay!» — dedilar

Abdulloh ibn Amr rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam Toifda ekanliklarida: «InshoOlloh, biz ertaga qaytgaymiz!» — dedilar. Janob Rasulullohning ayrim sahobalari: «Shaharni qo‘lga kiritmagunimizcha qaytmagaymiz!»—: deb aytishdi. Janob Rasululloh: «Erta tongda jangga otlaningiz!»—deb amr qildilar. (Mushriklar) qattiq qarshilik ko‘rsatib, ko‘p kishi jarohatlandi. Janob Rasululloh yana: «InshoOlloh, ftaga qaytgaymiz!» — dedilar. (Bu gal) barcha (sahobalar) sukut saqlashdi, Janob Rasululloh kulib qo‘ydilar». Humaydiy: «Sufyon bu voqeani bizga to‘la-to‘kis aytib bergandi», deydilar.

Qayd etilgan


AbdulAziz  08 Fevral 2009, 07:49:25

Abu Hurayra rivoyat qiladilar: «Bir odam Rasululloh sallallohu alayhi va sallamning huzurlariga kelib: Yo Rasulalloh, endi men halok bo‘ldim, ramazonda kunduzi ayolimga yaqinlik qilib qo‘ydim!».— dedi. Janob Rasululloh: «Bir qul ozod qilg‘il!» — dedilar. U: «Mening qulim yo‘qdir»,— deb aytdi. Janob Rasululloh: «Unday bo‘lsa. ikky oy muttasil ro‘za tutg‘il!» — dedilar. U: «Buni eplay olmaymen,—deb aytdi. Janob Rasululloh: «Unday bo‘lsa, oltmish miskinning qornini to‘yg‘azgil!» —dedilar. U: «Bu ham qo‘limdan kelmag‘ay»,— deb aytdi. Shu asnoda bir zambil xurmo ko‘tarib kelib qolishdi. Janob Rasululloh: Boyagi savol bergan odam qaerdadir?»—dedilar. U: «Shu yerdaman» deb aytdi. Jaqob Rasulo‘lloh: «Buni olg‘ilda, sadaqa qil!» — dedilar. U: «Mendan ham kambag‘alroq odam bormi erkan?! Madinaning u chekkasidan bu chekkasiga qadar mendan qashshoqroq inson topilmag‘aydir»,— deb aytdi. Janob Rasululloh kulib yubordilar, hatto ozig‘ tishlari ham ko‘rinib ketdi, so‘ng: «Bunga o‘zingiz haqliroq erkansiz (ya’ni, sening oilang haqliroq erkan)»,—dedilar».
Anas ibn Molik bunday deydilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam birlan birga ketayotgan erdik ul zot egnilariga jiyagi qattiq bir chopon kiyib olgan erdilar. Bir badaviy orqalaridan yetib kelib, choponlaridan qattiq tortdi. Shunda choponning jiyagi botib, bo‘yinlarida iz qoldirganini ko‘rdim. Badaviy: «Yo Muhammad, qo‘lingdagi ixtiyoringdagi oldingdagi molingdan menga ham berg‘il!» — dedi. Janob Rasululloh unga qarab kulib qo‘ydilarda, biror narsa berib yuborishni amr qildilar».

Qayd etilgan


AbdulAziz  08 Fevral 2009, 07:50:28

Jarir bunday deydilar: «Rasululloh sallallshhu va sallamning islomga kirganimdan buyon mendan arazlaganlarini bilmayman, doimo meni ko‘rishlari birlan tabassum qilib qo‘yar erdilar. Bir kuni Janob, Rasulullohga ulovda mahqam o‘ltira olmasligimdan nolib erdim, ko‘ksimga qo‘llari birlan urib: «Yo Olloh, uni bardam qilg‘aysan hamda to‘g‘ri yo‘ldan borg‘uvchi va to‘g‘ri yo‘l boshlag‘uvchilar toifasidan qilg‘aysan!»—dedilar».

Zaynab binti Ummu Salama rivoyat qiladilar: «(Onam) Ummu Salama: «Yo Rasulalloh, Olloh taolo haqiqatni aytishdan uyalmagay» xotin kishi bulg‘anib qolsa, g‘usl vojib bo‘lurmi?!»—dedilar. Janob Rasululloh: «Ha, agar nam chiqqanlig‘in ko‘rsa»,— deb javob qyldilar. Ummu Salama kulib: «Xotinlar ham bulg‘angaymi?» — dedilar. Janob Rasululloh: «Nechun bola onasiga o‘xshagay?!» — deb javob qildilar».

Qayd etilgan


AbdulAziz  08 Fevral 2009, 07:50:43

Oisha raziyallohu anho: «Nabiy sallallohu alayhi va sallamning halqumlaridagi tilchalari ko‘rinadirgan darajada og‘izlarini katta ochib kulganlarini sira ko‘rmagandirman, ul zot tabassum qilib qo‘yardilar, xos»,— deydilar.

Anas (Ibn Molik) rivoyat qiladilar: «Bir odam Rasululloh sallallohu alayhi va sallam jum’a kuni Madinada xutba aytib turganlarida kelib: «Yomg‘ir yog‘may qo‘ydi, rabbingizdan yomg‘ir so‘rab bering!» — dedi. Rasululloh sallallohu alayhi va sallam osmonga bir tashlab qo‘ydilar. Biz ham qarab, biror parcha bulut ko‘rmadik. Janob Rasululloh Olloh taolodam yomg‘ir iltijo qildilar. Nogahon, osmonda parcha-parcha bulutlar paydo bo‘lib, o‘zaro qo‘shildi. Keyin, shunday yomg‘ir berdiki, hatto Madina ko‘chalaridan ariq-ariq suv okdi. Yomg‘ir kelasi jum’agacha tinmadi. Jum’a kuni boyagi odam (yokim boshqa bir odam) Janob Rasululloh xutba turganlarida o‘rnidan turib: «G’arq bo‘layozdik-ku, rabbingizga ayting, (yomg‘irni) to‘xtatsin!»—dedi. Janob Rasu lulloh kulib qo‘ydilar, so‘ng: «Yo parvardigoro, ustimizga ermas, atrofimizga yog‘dir!» — deb ikki-uch takrorladilar! Shundan so‘ng, Madina ustidagi bulutlar o‘nggu so‘lga tarqab qetib, yomg‘ir atrofimizga yog‘a boshladi, shaharga bir tomchi ham yomg‘ir tushmadi. Olloh taolo bu bilan o‘z rasulining karomat sohibi ekanligini hamda uning duosi mustajob bo‘lajagini ko‘rsatib qo‘ydi».

Qayd etilgan


AbdulAziz  08 Fevral 2009, 07:51:19

69-bob.

Olloh taolo: «Ey mo‘minlar, Ollohdan qo‘rqinglar va rostgo‘y (halol) kishilar birlan birga bo‘linglar hamda yolg‘onchi qilib qo‘ymaydirgan ishlarga yondoshinglar!» —deydi.

Abdulloh raziyallohu anhu rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: «Rostgo‘ylik (halollik) yaxshilikka olib kelg‘usidir, yaxshilik ersa jannatga yetaklag‘ay Rostgo‘y (halol) bo‘layin deydirgan kishi rostgo‘ylik (halollik) qilaversin! Yolg‘onchilik aldamchi ersa buzuqlikka (nopoklikka) olib kelg‘usidir, buzuq (nopoklik) ersa jahannamga yetaklagay. Olloh taoloning dargohida yolg‘onchi (aldamchi) degan nom olib, rasvo layin deydirgan kishi yolg‘onchilik (aldamchilik) qilaversin!»—deb aytdilar».

Qayd etilgan


AbdulAziz  08 Fevral 2009, 07:52:01

Abu Hurayra raziyallohu anhu rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: «Munofiqni quyidagi uch belgisiga ko‘ra bilib olmoq mumkin: yolg‘on gapirg‘ay, va’daga vafo qilmag‘ay va omonatga xiyonat qilg‘ay»,— dedilar».

Sumra ibn Jundub rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam bunday dedilar: «Ikki kishining (farishtaninG) kirib kelganini ko‘rdim. Ular: «Og‘zini (lunjini) tuldirib gapirayotgan odamni ko‘rsang, bilgilki u yolg‘onchidir, u shunchalik yolg‘on gapirg‘ayki, hatto yolg‘on gaplari ufqqa qadar yetib borsa, ajab ermas! Qiyomatga qadar uning lunjiga temir changak tiqib azob berilgay»,-»-deyishdi».

Qayd etilgan


AbdulAziz  08 Fevral 2009, 07:52:52

70-bob.

Shaqiq raziyallohu anhu quyidagi hadisni Huzayfadai eshitgan erkanlar: «Ibn Ummu Abd (Abdulloh ibn Mas’ud) yurish-turishi, shaklu shamoili va xulq-atvorining go‘zalligi jihatidan Rasululloh sallallohu alayhi va sallamga o‘xshash kishilar ichida eng o‘xshashi erdi. U uyidan chiqqandan to uyiga kaytib kirgunga qadar o‘zini ana shunday tutar erdi, ammo uyiga kirib, yolg‘iz o‘zi qolgach, ne qilg‘ay, buni biz bilmag‘aymiz».

Toriq rivoyat qiladilar: «Abdulloh menga: «Eng yaxshi xabar — Olloh taoloning Kitobidir va eng yaxshi xulq-atvor — Muhammad sallallohu alayhi va sallamning xulq-atvorlaridir!» —deb aytgan erdi».

Qayd etilgan


AbdulAziz  08 Fevral 2009, 07:57:27

71-bob. Aziyatga sabr qilmoq haqida

Olloh, taolo: «Sabrli bandalarga behisob savob (ajr) ato etilg‘usidir!»—deydi.

Abu Muso al-Ash’ariy rivoyat qiladilar: «Rasulo‘lloh sallallohu alayhi va sallam: «Hech kim yokim hech narsa o‘ziga yetadirgan aziyatga Olloh taolodek sabr qila olmag‘ay!. (Mushriklar) uning o‘g‘li bor, deb da’vo qiladilar, ammo U ularni ofiya , qilib, rizq ato qilg‘ay»,— dedilar».

Abdulloh rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam ba’zi bir narsalarni odatdagidek qilib taqsimlab berdilar. Ansorlardan biri: «Olloh taolo haqi, (boyagi narsalar) Olloh taoloni yuz-xotir qilmay, taqsim qilindi»,— dedi. Men: «Ammo, bu gapni Janob Rasulullohga aytib qo‘yishim lozim!» — dedimda, Rasulullohning huzurlariga yo‘l oldim! Borsam, ul zot o‘z sahobalari Birlan birga o‘ltirgan erkanlar, boyagi gapni sekingina (quloqlariga) aytdim. Bu gap Rasululloh sallallohu alayhi va sallamga juda og‘ir botib, g‘azabdan yuzlari o‘zgarib ketdi, hatto men aytganimga pushaymon qildim. Janob Rasululloh: «Muso alayhissalomga bundan ham qattiqroq ozor berganlarida u kishi sabr qilgan erdilar»,— dedilar».

Qayd etilgan


AbdulAziz  08 Fevral 2009, 07:58:10

72-bob. Odamlarni qattiq koyimay, g‘azabini bosgan kishi haqida

Masruq rivoyat qiladilar: «Oisha raziyallohu anho bunday deb erdilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam bir ish qilib, boshqalarga ham shunday qilmoqqa ruxsat berib erdilar. Ammo, ular bosh tortdilar. Janob Rasululloh bundan xabar topgach, Olloh taologa hamdu sanolar aytib, so‘ng: «Nechun odamlar men qilayotgan narsani qilavermay, bosh tortadirlar? Olloh taolo haqi, men Ollohni ulardan ko‘ra ko‘proq bilurman va undan ulardan ko‘ra ko‘proq qurqurman!» — dedilar».

Abu Sa’id al-Xudriy rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam ichkaridagi bokira qizdan ham hayoliroq erdilar, agar ko‘zlari biror makruh narsaga tushsa, (uyalganlarini) yuzlaridan bilib olar erdik».

Qayd etilgan


AbdulAziz  08 Fevral 2009, 07:59:56

73-bob. Kimki o‘z birodarini o‘ylamay-netmay kofir desa, o‘zi kofir bo‘lg‘ay!

Abu Hurayra rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: «Biror kishi o‘z birodariga: «Ey kofir! — desa, bu so‘z ikkalasidan biriga tegishli bo‘lg‘ay»,— dedilar (ya’ni, agar kofirlikda ayblovchi haq bo‘lsa, ayblanuvchi kofirligicha qoladi, basharti haq bo‘lmasa, u holda o‘zi kofir bo‘ladi)».

Abdulloh ibn Umar rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: «Kim bo‘lmasin, o‘z birodariga «Ey kofir!» desa, bu so‘z ikkalasidan biriga tegishli bo‘lg‘ay»,— dedilar».

Sobit ibn az-Zahhok rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam bunday dedilar: «Kimki islomdan bo‘lak dinni o‘rtaga qo‘yib yolg‘ondan qasam ichg‘aydir, o‘sha dinga mansub bo‘lib qolg‘usidir. Kimky biror qurol birlan o‘zini o‘zi o‘ldirg‘aydir, jahannamda o‘shal qurol birlan unga azob berilg‘usidir. Mo‘minni la’natlamoq uni o‘ldirmoq birlan barobar. Kimki bir mo‘minni kofirlikda ayblag‘aydir, uni o‘ldirgan barobarida gunohkor bo‘lur»

Qayd etilgan