Imom al-Buxoriy. Al-jome' as-sahih (4-jild)  ( 427106 marta o'qilgan) Chop etish

1 ... 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 ... 96 B


AbdulAziz  08 Fevral 2009, 09:21:40

9-bob. Tanigan va tanimaganga salom bermoq xususida

Abdulloh ibn Umar rivoyat qiladilar: «Bir odam Rasululloh sallallohu alayhi va sallamdan: «Islomda eng yaxshi amal qaysidir?»—deb so‘radi. Janob Rasululloh: «Ochlarni to‘yg‘azmog‘ing, tanigan va tanimagan odamga salom bermog‘ing»,— deb javob qildilar».

Abu Ayyub raziyallohu anhu rivoyat qiladilar: «Nabiy sallallohu alayhi va sallam: «Musulmon odamning o‘z birodaridan {ya’ni, musulmonning musulmondan) uch kundan ortiq arazlab, bir-birini uchratganda teskari qarab ketmog‘i yaxshi ermas. Ularning qaysi biri avval salom bersa, o‘shanisi yaxshi odamdir!» —dedilar. Sufyon: «Men bu hadisni Janob Rasulullohdan uch marta eshitib erdim»,— deydilar.

Qayd etilgan


AbdulAziz  08 Fevral 2009, 09:21:50

10-bob. Hijob oyati hususida

Ibn Shihob rivoyat qiladilar: «Anas ibn Molik Janob Raflulloh sallallohu alayhi va sallam Madinaga kelganlarida, o‘zining o‘n yashar bola bo‘lganligini menga aytib bunday degandi: «Men Rasululloh sallallohu alayhi va sallamga o‘n yil xizmat qildim. Hijob oyati (ayollarni ichkariga rlmoq lozimligi haqidagi oyat) nozil bo‘lgandagi mavjud kishilar ichida uning haqida mendan yaxshiroq biladirgan yo‘q erdi. Ubay ibn Ka’b u haqda mendan ko‘p so‘rar dedi. Bu oyat Rasululloh sallallohu alayhi va sallam Jahshini Zaynabga uylanganlarida noeil bo‘lgan bo‘lib, o‘shanda Janob Rasulull»h kuyov bo‘lgan erdilar. Qavm dasturxonga taklif qilingan erdi, ular noz-ne’matlardan tanovul qilishgan erdi. Keyin, qavm tarqab, bir.guruhigina Janob Rasulullbhnkng huzurlarida qolgan erdi. Ular uzoq o‘tirib {flishgach, Janob Rasululloh o‘rinlaridan turib chiqib syotdilar, men ham o‘ltirganlar chiqib ketarmikin degan maksadda ketlaridan chiqdin. Janob Rasululloh yurdilar, men ham birga gordim, hatto Oishaning Hujrasi ostonasiga qadar bordilar, Keyin, Janob Rasululloh mehmoilar chiqib ketgandir deb ortlariga qaytdilar, men ham birga qaytdim, Ul zot Zaynabning huzuriga kirib, mehmoilarning hanuz tarqalishmaganini ko‘rib yana ortlariga qaytdilar, men ham birga qaytdim, hatto Oishaning hujrasi ostonasigacha bordilar. So‘ng, mehmonlar ketgandir deb o‘ylab yana ortlariga qaytdilar, men ham birga qaytdin. Kirib qarasalar, ular chiqib vetishgan erkan. Shunda Olloh taolo Hijob oyatini nozil qildi. Janob Rasululloh men birlan o‘zlari o‘rtamizga parda tashlab qo‘ydilar».

Qayd etilgan


AbdulAziz  08 Fevral 2009, 09:22:01

Abu Mijlaz Anas ibn Molikdan naql qiladilar: «Nabiy sallallohu alayhi va sallam Zaynabga uylanganlarida qavm kirib taom tanovul qildi, so‘ng o‘zaro suhbatlashib o‘ltiraverdi. Bir qaraganda, qavm turib chiqib ketmoqchidek ko‘rinsada o‘rnidan qo‘zg‘olmas erdi. Janob Rasululloh buni ko‘rib o‘rinlaridan turdilar, shunda qavmning bir qismi dam o‘rnidan turib chiqib ketdi, qolganlari ersa yana o‘ltiraverdi. Janob Rasululloh uyga qaytib kirmoqchi bo‘lganlarida boyagilar hanuz suhbatlashib o‘ltirar erdi. Keyin ular turib chiqib ketgach, men ul zotga bu haqda xabar berib erdim, ichkariga kirdilar. Men ham kirmoqchi erdim, o‘rtamizga parda tashlab qo‘ydilar. Shul vaqt Olloh taolo Janob Rasulullohga quyidagi Hijob oyatini nozil qildi: «Yo ayyuholla.ziyna omanuu lo tadxuluu buyuutannabiy...» . , («Ey mo‘minlar, payg‘ambarning uylariga kirmangiz...»).

Ibn az-Zubayr rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallamniig jufti halollari bo‘lmish Oisha raziyallohu anho bunday dedilar: «Umar ibn al-Xattob Rasululloh sallallohu alayhi va sallamga: «Xotinlaringizni ichkariga olsangiz (tashqariga chiqarmasangiz) bo‘lmaydimi!»—der edilar, ammo ul zot bunday qilmas erdilar. Janob Rasulullohning xotinlari kechalari (qazoi hojat uchun) Manosi’ tarafiga chiqar erdilar. Bir kuni Savda binti Zam’a tashqariga chiqdi. Bo‘yi baland xotin erdi. Shunda majlisda o‘ltirgan Umar ibn al-Xattob Savdani ko‘rib: «Yo Savda, biz seni tanidik!»— deb xitob qildilar. Bu gapni xotinlarni parda ichiga olish to‘g‘risida oyat nozil bo‘lsaydi, deb aytib erdilar, Olloh taolo Hijob oyatini nozil qildi».

Qayd etilgan


AbdulAziz  08 Fevral 2009, 09:22:45

11-bob. Qarash uchun ruxsat so‘ramoq haqida

Sahl ibn Sa’d rivoyat qiladgshar: «Bir kishi Rasululloh sallallohu alayhi va sallamning hujralaridagi begona ko‘zdan pana qilib turadirgan to‘siq osha ichkariga qaradi. Shu payt Janob Rasululloh qo‘llarida taroq ushlab turgan erdilar, uni ko‘rib: «Agar qarab turganingni bilgaqimda erdi, mana shu taroq birlan ko‘zingni o‘yib olgan bo‘lur erdim, zero izn so‘ramok (odati) qarash uchun (ham) ta’yin qilingandir!» — dedilar».

Anas ibn Molik rivoyat qiladilar: «Bir odam Rasululloh sallallohu alayhi va sallamning hujralaridan birining ichkarisiga qaradi. Men Janob Rasulullohning o‘rinlaridan turib, qo‘llaridagi shamshir uchini uning ko‘ziga tiqmoqchi bo‘lgandek harakat qilganlarini hozir ham ko‘rib turgandekmen».

Qayd etilgan


AbdulAziz  08 Fevral 2009, 09:23:03

12-6o6. Ayolning asaldonidan bo‘lak a’zolariga zino qilmoq haqida

Ibn Abbos raziyallohu anhu: «Abu Hurayra aytgan gapdan ko‘ra noxushroq gapni eshitmaganmen»,— deydilar.

Ibn Abbos yana bunday deydilar: «Abu Hurayraning Nabiy sallallohu alayhi va sallamdan naql qilib aytgan quyidagi gapidan noxushroq gapni eshitmaganmen: Olloh taolo odam bolasining peshonasiga azaldan zino qilmoqni taqdir qilgan bo‘lib, u bundan qochib qutila olmagaydir. Ko‘zning zinosi — (begona ayolga shahvat birlan) qarashdir, tilning zinosi — (begona ayolni orzulab) gapirmoqdir. Erkakning shahvoniy nafsi qo‘zib, zinoga chorlayveradi, ammo buni ro‘yobga chiqarguvchi ham, barbod qilg‘uvchi ham ayolning asaldonidir!

Qayd etilgan


AbdulAziz  08 Fevral 2009, 09:23:18

13-bob. Uch bor salom bermoq va ruxsat so‘ramoq

Sumoma ibn Abdulloh Anas ibn Molikdan naql qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam, agar sadoq bersalar, uch bor salom berar, biror gap aytsalar, uch bor takrorlar erdilar».

Abu Sa’id al-Xudriy rivoyat qiladilar: «Ansorlar majlislaridan birida erdik shu payt Abu Muso bir narsadan qo‘rqqandek kelib: «Hazrat Umardan huzurlariga kirmoqqa uch marta ruxsat so‘rab erdim, ruxsat bermadilar, ortimga qaytib ketdim»,— dedi. Men: «Ne sababdin bunday qildilar» — dedim. U: «Bilmadim, uch marta ruxsat so‘rasam xam ijozat bermadilar, so‘ng qaytib ketdim, chunki Janob Rasululloh: «Agar birortangiz uch bor izn so‘rasangizu, ijozat ololmasangiz, qaytib ketingiz!» — deb aytganlar»,— dedi. Men: «Olloh taolo haqi, bu ganingga isbot keltirmog‘ing lozim, birortangiz Nabiy sallallohu alayhi va sallamning shunday deganlarini eshitganmisiz?»,-dedim». Ubay ibn Ka’b bunday deydilar: «Ushanda men Abu Musoga: «Olloh taolo haqi, qavmning eng yoshi kichigigina sizning yeningizni ola oladi!» — dedimda, qavmning eng yoshi kichigi bo‘lganim uchun ham u kishining yonlarini olib, Rasululloh sallallohu alayhi va sallam haqiqatap ham shunday, deb aytganlar, deb Hazrat Umarni xabardor qildim».

Qayd etilgan


AbdulAziz  08 Fevral 2009, 09:23:32

14-bob. Taklif qilingan kishi ijozat so‘rab kiradimi?

Abu Hurayra: «(Janob Rasululloh) ularga (kirmoqqa) ijozat berganlar»,— deydilar.

Abu Hurayra rivoyat iladilar: «Men Rasululloh sallallohu alayhi va sallam birlan birga (hujralariga) kirdim. Bir qadahda sut borligini ko‘rib, (olib ichdilar?). So‘ng, menga: «Yo Abu Hur, borg‘il, suvada yashovchilarni chaqirib kelg‘il!»—dedilar. Men chaqirib keldim. Ular kelib kirmoqqa izn so‘rashdi, ijozat berib erdilar, ichkariga kirishdi».

Qayd etilgan


AbdulAziz  08 Fevral 2009, 09:23:42

15-bob- Bolalarga salom bermoq haqida

Sobit al-Bunoniy Anas ibn Molik haqlarida bunday deb rivoyat qiladilar: «U (Anas ibn Molik) bolalar yonidan utib ketayotib. ularga salom berdida: «Rasululloh sallal-loqu alayhi va sallam shunday qilar erdilar» — deb aytdi».

Qayd etilgan


AbdulAziz  08 Fevral 2009, 09:23:56

16-6ob. Erkaklarning ayollarga, ayollarning ersa erkaklarga salom bermog‘i haqida

Ibn Abu Hozim otalaridan, u kishi ersa Sahldan naql qiladilar: «Biz jum’a kunlari xursand bo‘lar erdik»,— dedi Sahl. Men Sahlga: «Qanday qilib?» — dedim. Shunda u: «Bizning bir (tanish) hamnirimiz bo‘lib, u Bizo’aga borib...»— deyishi birlanoq, Ibn Maslama: «Madinaga xurmozorga borib...»—deb uning ganiga aniqlik kiritdi. So‘ng Sahl gapida bunday deb davom etdi: «...lavlagi olib kelar erdida, uni arva birlan qozonga solib qaynatib qo‘yar erdi. Biz har safar jum’ani o‘qib qaytayotganimizda unga salom berar erdik u bizga boyagi taomni tortiq qilar, biz ersak uni yeb xursand bo‘lar erdik. O’shanda biz jum’adan keyingina qaylula va tushlik qilar erdik».

Oisha raziyallohu anho rivoyat qiladilar: «Yo Oisha, Hazrat Jabroil senga salom aytyaptilar»,— dedilar Rasululloh sallallohu alayhi va sallam menga. Men: «U kishiga ham Ollohmning salomi va rahmati bo‘lsin! Siz biz ko‘rolmaydigan narsalarni ham ko‘ra olursiz»,— dedim» (Oisha: «Siz» — deganda Janob Rasulullohni nazarda tutyaptilar).

Qayd etilgan


AbdulAziz  08 Fevral 2009, 09:24:11

17-bob. «Kim u?» deb so‘rasa, «men» deb javob qilmoq haqida

Muhammad ibn al-Munkadir rivoyat qiladilar: «Jobir raziyallohu anhuning: «Otamning qarzlari xususida gaplashmoq uchun Nabiy sallallohu alayhi va sallamning huzurlariga bordimda, eshikni taqillatdim. Janob Rasululloh: «Kim u? — dedilar. «Men»,— dedim. Janob Rasululloh mening javobim yoqinqiramagandek «Men... men...» — deb qaytarib aytdilar».

Qayd etilgan