Imom al-Buxoriy. Al-jome' as-sahih (4-jild)  ( 427524 marta o'qilgan) Chop etish

1 ... 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 ... 96 B


AbdulAziz  27 Aprel 2009, 08:22:44

2-bob. Nabiy sallallohu alayhi va sallam qanday qasamyod qilur erdilar?

Sa’d rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: «Jonim qo‘lida bo‘lgan zot haqi!» — dedilar».

Abu Qatoda rivoyat qiladilar: «Abu Bakr Rasululloh sallallohu alayhi va sallamning huzurlarida: «Lo ollohi! (Vu bo‘lmag‘urdur!)» — dedilar. «Vallohi!», «Billohi!»,  «Tallohi!» (Xudo haqi!) deb ham qasam ichiladi».

Ibn Umar rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: «Yo‘q, qalblarni o‘zgartiruvchi haqi!»—deb qasam ichar erdilar».   

Jobir ibn Sumra rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: «Agar Qaysar halok bo‘lsa, undan keyin Qaysar bo‘lmagaydir, agar Kisro halok bo‘lsa, undan keyin Kisro bo‘lmagaydir. Jonim qo‘lida bo‘lgan zot haqi, ularning boyliklari Olloh taolo yo‘lida sarf qilingaydir!» — dedilar».

Abu Hurayra rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: «Agar Kisro halok bo‘lsa, undan keyin Kisro bo‘lmag‘aydir, agar Qaysar halok bo‘lsa, undan keyin Qaysar bo‘lmag‘aydir. Jonim qo‘lida bo‘lgan zot haqi, ularning boyliklari Olloh taolo yo‘lida sarf qiling‘aydir!» — dedilar».

Qayd etilgan


AbdulAziz  27 Aprel 2009, 08:23:09

Oisha raziyallohu anho rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: «Ey Muhammad ummati, Olloh taolo haqi, agar sizlar men bilgan narsalarni bilganingizda erdi, ko‘proq yig‘lab, hamrok kulgan bo‘lur erdingizlar!» — dedilar».

Abdulloh ibn Hishom rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam birlan birga erdik ul zot Hazrat Umarning qo‘llarini ushladilar. Shunda Hazrat Umar: «Yo Rasulalloh, siz mening uchun jonimdan bo‘lak hamma narsadan ham mahbubroqsiz!" — dedilar. Janob Rasululloh: «Yo‘q, jonim qo‘lida bo‘lgan zot haqqi, toki men sening uchun joningdan ortiqroq mahbub bo‘lmas erkanman (iymoni komil bo‘lmag‘aysen)!» — dedilar. Shundan so‘ng, Hazrat Umar: «Darhaqiqat, hozir, Olloh taolo haqi, siz mening uchun jonimdan ham mahbubroqsiz!» — dedilar. Janob Rasululloh: «Mana endi, yo Umar (iymoning komil bo‘ldi)!» — dedilar».

Abu Hurayra rivoyat qiladilar: «Ikki odam o‘zlari xusumatlashib, Rasululloh sallallohu alayhi va sallamning xuzurlariga keldi. Ulardan biri: «Yo Rasulalloh, Olloh taoloning Kitobi bo‘yicha bizga hukm chiqaringiz!» —dedi. Ikkinchisi ersa, faqihroq bo‘lib: «Ha, shunday, yo Rasulalloh, bizga Olloh taoloning Kitobi bo‘yicha xukm chiqarsangiz hamda menga so‘zlamog‘imga ijozat bersangiz!» — dedi. Janob Rasululloh: «So‘zlagil!» — dedilar. Ul: «Mening o‘g‘lim bunga asiflik qilib ko‘ydi (Molik: «Asif — bu da’vogarning xotini birlan o‘ynashib qo‘ygan shaxsdir,— deydilar). Menga: «O’g‘ling toshbo‘ron qilinishi lozim!» — deb aytishdi, yuz qo‘y va bir kanizak berib, o‘g‘limni qutqarib oldim. So‘ng, men ilm ahlidan so‘rab ko‘rdim, ular: «O’g‘ling yuz darra urilib, bir yilga badarg‘a qilinmogi, da’vogarning xotini ersa toshbo‘ron qilinmog‘i lozim erdi»,— deyishdi. Janob Rasululloh: «Jonim qo‘lida bo‘lgan zot haqi, Olloh taoloning Kitobi bo‘yicha sizlarga hukm chiqarg‘aymen! Qo‘ylaring birlan kanizaging o‘zingga qaytarib berilg‘ay»,— dedilar. Keyin, uning o‘g‘liga yuz darra urib, bir yilga badarg‘a qilishdi. Unays al-Aslamiyga da’vogarning xotinini olib kelmoqni buyurib, agar ul bo‘yniga olsa, toshbo‘ron qilinmog‘ini aytdilar, xotin tan olib erdi, toshbo‘ron qilindi».

Qayd etilgan


AbdulAziz  27 Aprel 2009, 08:23:27

Abdurrahmon ibn Abu Bakr rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam bunday dedilar «Ko‘rdingizmi, Aslam, G’ifor, Muzayna va Juhayna qabilalari Tamim, Omir ibn Sa’sa’a, G’atafon qabilalaridan yaxshiroq bo‘lsa, umidsizlanib mag‘lub bo‘larmi erdi?» — dedilar». Sahobalar: «Ha, shundoq!»—deyishdi. Janob Rasululloh: «Jonim qo‘lida bo‘lgan zot haqi, bular ulardan yaxshiroqdir!» — dedilar».

Abu Humayd as-So’idiy rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam bir kishini zakot yig‘uvchi qilib tayinladilar, ul o‘z ishini ado etib keldida: «Yo Rasulalloh, bu — sizga, mana bu ersa, menga hadya qilindi»,—dedi. Janob Rasululloh: «Ota-onangning uyida o‘ltirib, o‘zingga hadya olib kelmoqlarini kutsang bo‘lmasmi erdi?!» — dedilar. So‘ng, kechqurun turib namozdan keyin tashahhud qildilar, Olloh taologa munosib hamdu sanolar aytdilar. Keyin, «Andin so‘ng ersa» (ammo ba’d) degach «Biz biror kishini zakot yig‘uvchi qilib ta’yin etsak nechun ul qoshimizga kelib: «Bu — sizga, mana bu ersa, menga hadya qilindi»,— deydi?! Ul, yaxshisi, ota-onasining uyida o‘ziga qadya keltiradirlarmi, yo‘qmi, kutib o‘ltirsa, bo‘lmasmi erdi?! Jonim qo‘lida bo‘lgan zot haqi, gar birortangiz (o‘zgalar haqiga) xiyonat qilur bo‘lsangiz, o‘shal nohaq olgan narsangizni qiyomat kuni yelkangizda ko‘tarib kelg‘aysiz. Basharti, ul tuya ersa o‘kirib, sigir ersa bo‘kirib. qo‘y ersa ma’rab turg‘aydir. Men sizlarni ogohlantirdim!»—deb aytdilarda, qo‘llarini baland ko‘tardilar. Shunda qo‘ltiqlarining oqligiga nazarim tushdi. Janob Rasulullohning yuqorida aytgan gaplarini men birlan birga Zayd ibn Sobit ham eshitgan erdi, undan so‘rab ko‘rsangiz bo‘lg‘aydir».

Abu Hurayra rivoyat qiladilar: «Abulqosim sallallohu alayhi va sallam: «Muhammadning joni qo‘lida bo‘lgan zot haqi, gar sizlar men bilgan narsalarni bilg‘aysiz, ko‘proq yig‘lab, hamroq qulg‘aysiz!» — dedilar».

Abu Zarr rivoyat qiladilar: "Rasululloh sallallohu alayhi vasallam Ka’baning soyasida o‘ltirgan erdilar, qoshlariga bordim. Shunda ul zot «Ka’ba rabbi haqi, ular zavol topg‘aydurlar, Ka’ba rabbi haqi, ular zavol topg‘aydurlar!» — dedilar. Men: «Bu gapni mendagi biror kamchilikni nazarda tutib aytmayaptilarmikan?» — degan xayolga bordim. So‘ng, yonlariga borib o‘ltirdimda, ko‘nglim g‘ash bo‘lib ketaverganidan, sabr qilolmay: «Yo Rasulalloh, ota-onam sizga fido bo‘lsin, ular kimlardur?!» — dedim. Janob Rasululloh: «Ular molu dunyosi ko‘p bo‘lgan odamlardur, ammo boyligini chor tarafga ehson qilib sochganlar, bundan mustasnodurlar!» — dedilar».

Qayd etilgan


AbdulAziz  27 Aprel 2009, 08:23:53

Abu Hurayra rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam bunday dedilar: «Sulaymon (ibn Dovud) alayhissalom: «Men bul kecha to‘qsonta ayol birlan muloqot qilg‘aymen, ularning har biri bittadan chavandoz tug‘ib berg‘ay, ular Olloh taolo yo‘lida jihod qilg‘aylar!» — dedilar. Yonlarida turganlar: «InshoOlloh!» — deyishdi, o‘zlari ersalar: «InshoOlloh!»—demadilar. O’sha kecha Sulaymon alayhissalom ayollarning barchasi birlan muloqot qilgan bo‘lsalarda, ularning bittasigina homilador bo‘ldi, u ham bo‘lsa, maymoq bola tug‘ib berdi. Muhammadning joni qo‘lida bo‘lgan zot haqi, agar Sulaymon alayhissalom: «InshoOlloh!» — deganlarida erdi, to‘qsonta chavondozning barchasi Olloh taolo yo‘lida jihod qilgan bo‘lur erdi!».

Barro ibn Ozib rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallamga bir kiyimlik ipak mato hadya qilindi. Odamlar uni qo‘llariga olib ko‘rib, go‘zalligi va nafisligidan ko‘p taajjub qilishdi. Shunda Janob Rasululloh: «Sizlarga yoqdimi?» — dedilar. Ular: «Ha, shundoq!» — deyishdi. Janob Rasululloh: «Jonim qo‘lida bo‘lgan zot haqi, Sa’dning jannatdagi dastro‘moli bundan yaxshiroqdur!» — dedilar».

Oisha raziyallohu anho rivoyat qiladilar: «Hind binti Utba ibn Rabiy’a: «Yo Rasulalloh, ilgarilari men yer yuzidagi chodirlarda yashovchilarning turmushi sizning chodiringizda hayot kechiruvchilarning turmushidan yomonroq bo‘lmog‘ini istamas erdim. Endi, bugun ersa yer yuzidagi chodirlarda yashovchilarning turmushi sizning chodiringizda hayot kechiruvchilarning turmushidan yaxshiroq bo‘lmog‘ini xohlamagaymen!» — dedi. Janob Rasululloh: «Yana ham!» — dedilar (ya’ni, Iymon qalbingizga mustahkam o‘rnashib, Rasululloh sallallohu alayhi va sallam birlan ul zotning sahobalariga muhabbatingiz ortsa, bundan ham ziyoda bo‘lg‘aysiz!). Hind: «Yo Rasulalloh, Abu Sufyon mumsik odamdir, agar men uning molidan bolalarimga sarf qilsam, bo‘lgaymidur?» — dedi. Janob Rasululloh: «Yo‘q, aslo, o‘zi xayr-ehson qilmasa, senga halol bo‘lmag‘aydur!» — dedilar».

Qayd etilgan


AbdulAziz  27 Aprel 2009, 08:24:13

Abdulloh ibn Mas’ud rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam teridan qilingan yamaniy yostiqqa suyandilarda, sahobalariga qarab: «Siz o‘zingizning jannat ahlining to‘rtdan biri bo‘lmog‘ingizni istag‘aymisiz?» — dedilar. Sahobalar: «Ha, albatta!» —deyishdi. Janob Rasululloh: «Siz o‘zingizning jannat ahlining uchdan biri bo‘lmog‘ingizni istagaymisiz?» — dedilar. Sahobalar: «Ha, albatta!» — deyishdi. Janob Rasululloh: «Muhammadning joni qo‘lida bo‘lgan zot haqi, men sizlarning jannat ahlining qoq yarmini tashukil qilmog‘ingizdan umidvormen!» — dedilar».

Abu Sa’id rivoyat qiladilar: «Bir odam boshqa bir odamning «Qul huvallohu ahad»ni o‘qib takror qilayotganini eshitib, tongda Rasululloh sallallohu alayhi va sallamning xuzurlariga keldida, bu haqda mensimay gap qotdi. Shunda Janob Rasululloh: «Jonim qo‘lida bo‘lgan zot haqi, (bu sura) Qur’onning uchdan biriga barobardir!» — dedilar».

Anas ibn Molik rivoyat qiladilar «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: «Ruku’ va sajdalarni maromiga yetkazib ado etingizlar, jonim qo‘lida bo‘lgan zot haqi, men sizlarning qanday ruku’ va sajda qilayotganingizni teskari qarab turib ham bilib turg‘aymen!»— dedilar».

Anas ibn Molik rivoyat tiladilar: «Bir ansoriya ayol bolalarini yetaklab Rasululloh sallallohu alayhi va sallamning huzurlariga keldi. Janob Rasululloh ularga: «Jonim qo‘lida bo‘lgan zot haqi, sizlar mening uchun eng mahbubsizlar!» — deb uch bor takrorladilar».

Qayd etilgan


AbdulAziz  27 Aprel 2009, 08:24:36

3-bob. Otalaringiz nomini o‘rtaga qo‘yib qasam ichmangiz!

Abdulloh ibn Umar rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam otalarining nomini o‘rtaga qo‘yib qasam ichayotgan bir jamoa o‘rtasida ketayotgan Hazrat Umar ibn al-Xattobga yetib oldilarda: «Olloh taolo otalaringiz nomini o‘rtaga qo‘yib qasam ichmoqni sizlarga man’ qilgan ermasmi erdi?! Kimki qasamyod qilmoq niyatida erkan, Olloh taolo nomini atab qasamyod qilsin, yokim yaxshisi, jim bo‘lsin!» — dedilar».

Ibn Umar Hazrat Umardan naql qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: «Olloh taolo sizlarga otalaringiz ismi birla qasam ichmog‘ingizni man’ qilgandur!» — deb erdilar. Hazrat Umar: «Olloh taolo haqi, ushbuni Janob Rasulullohdan eshitganimdan buyon, aytganlari xoh esimda bo‘lsin, xoh bo‘lmasin, biror marta ham otamning nomlarini atab qasam ichmadim!» —dedilar».

Abdulloh ibn Dinor Abdulloh ibn Umardan naql qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: «Otalaringiz nomini atab qasam ichmangizlar!»—dedilar».

Zahdam rivoyat qiladilar: «Jarm qabilasidan bo‘lgan mahalla ahli birlan ash’ariylar o‘rtasida do‘stlik-birodarlik munosabatlari mavjud erdi. Biz Abu Muso al-Ash’ariy huzurida erkanligimizda tovuq go‘shtidan tayyorlangan taom keltirildi. Uning huzurida Baniy Taymulloh qabilasiga mansub qizg‘ish yuzli bir odam ham o‘ltirgan bo‘lib, chamasi ozod qilingan qullardan erdi. Abu Muso uni taomga taklif qildi. Shunda boyagi odamning taom yeyishini ko‘rib, ta’bim tirriq bo‘ldi, undan jirkanganimdan: «Taom yemag‘aymen!» — deb ont ichdim. Abu Muso menga: «Turg‘il, beri kelg‘il, men senga (qasam ichmoq xususidagi) bir hadisni rivoyat qilib berayin!» — dedida, quyidagi hadisni ayta ketdi: «Bir kuni men va bir guruh ash’ariylar Rasululloh sallallohu alayhi va sallamning huzurlariga borib, ulov so‘radik. Janob Rasululloh: «Olloh haqi, menda sizlar uchun yaroqli ulov yo‘qdir!» — dedilar. Shu asnoda Janob Rasulullohning huzurlariga o‘lja olingan tuyalarni yetaklab kelib qolishdi. Janob Rasululloh «Ash’ariylar qaerdadur?» — dedilar. So‘ng, betiga oq o‘rkachli tuyani bizga bermoqni amr qildilar. Biz yo‘lga tushganimizdan keyin: «Bu nima qilganimiz?! Axir, Janob Rasululloh avval bizga ulov yo‘qligini aytib qasam ichib, so‘ng bizni tuyalarga mindirib yubordilar-ku! Bizni deb Janob Rasululloh qasam ichganlarini unutib qo‘ydilar, endi sira ham omadimiz yurishmag‘ay!» — dedikda, ortimizga qaytdik. Janob Rasulullohga: «Biz sizdan ulov so‘rab erdik ulov yo‘qligini aytib qasam ichdingiz, (endi ne bo‘lg‘aydir?)» — dedik. Janob Rasululloh: «Ulovni sizga men berganim yo‘q, Olloh taolo ato etdi. Olloh taolo haqi, men tokim avvalgi qasamimni kafforatini berib halollab olmagunimcha, biror boshqa qasamni afzal ko‘rsam, qasam ustiga qasam ichmag‘aymen!» — dedilar».

Qayd etilgan


AbdulAziz  27 Aprel 2009, 08:25:25

4-bob. Lot, uzzo va shayton nomini atab qasam ichilmag‘ay!

Abu Hurayra rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: «Kimki (bilmay) lot va uzzo (ma’budalar nomi)ni atab qasam ichg‘aydir, (darxol) «La iloha illalloh» demog‘i lozim bo‘lg‘aydir va kimki birovga: «Kelg‘il, bir qimor o‘ynaylik!» — degaydir, sadaqa qilib yubormog‘i darkor bo‘lg‘aydir!» — dedilar».

Qayd etilgan


AbdulAziz  27 Aprel 2009, 08:25:47

5-bob. Qasam ichmog‘i lozim bo‘lmasa ham qasam ichgan shaxs xususida

Ibn Umar rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam (muhr ko‘zli) oltin uzuk yasatib, ko‘zini kaftlariga qaratib taqib yurdilar, odamlar ham shunday qilishdi. Shundan so‘ng, ul zot minbarga chiqib uzuklarini barmoqlaridan chiqarib oldilarda: «Men bu uzukning ko‘zini kaftimga qaratib taqib yurgan erdim» — deb otib yubordilar. Keyin: «Olloh taolo haqi, endi men sira ham uni taqmag‘aymen!» — dedilar. Odamlar ham uzuklarini taqmay qo‘yishdi».

Qayd etilgan


AbdulAziz  27 Aprel 2009, 08:26:03

6-bob. Islomdan o‘zga dinni atab qasam ichmoq haqida

Nabiy sallallohu alayhi va sallam: «Kimdakim lot va uzzoni (bilmay) tilga olib qasam ichg‘aydir, (darhol) «Lo iloha illallohu» deb kalima keltirmog‘i lozim bo‘lg‘aydir!» — dedilar, ammo buni kufrga yo‘ymadilar».

Sobit ibn az-3ahhok rivoyat qiladilar: «Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: «Kimki islomdan o‘zga dinni tilga olib qasam ichg‘aydir, o‘sha o‘zi aytgan dinga mansub bo‘lib qolg‘aydir! Kimki o‘zini biror narsa birlan o‘ldirg‘aydir, unga o‘sha narsa birlan jahannamda azob berilg‘aydir! Mo‘min odamni la’natlamoq — uni o‘ldirmoq birlan barobardir! Kimki mo‘min odamni kofirlikda ayblab tuxmat qilg‘aydir, uni o‘ldirgan hisobida bo‘lg‘aydir!» —dedilar».

Qayd etilgan


AbdulAziz  27 Aprel 2009, 08:26:19

7-bob. «Ollohning xohlagani va sening xohlaganing (bo‘lgay!)» — deyilmag‘aydir «Men faqat Ollohning, so‘ngra sening madading birlangina maqsadimga erishg‘umdur!» —deyilg‘aymi?

Abu Hurayra quyidagi hadisni «Rasululloh sallallohu alayhi va sallamdan eshitganmen», — deydilar «Olloh taolo Banu Isroildan uch kishiga (dard yuborib, e’tiqodlarini) sinab ko‘rmoqni iroda qildi, so‘ng ularning oldiga bir farishtani jo‘natdi. Farishta moxovning qoshiga kelgach, moxov unga: «A’zoi badanim uvalanib ketdi, endi men faqat Ollohning, so‘ngra sening madading birlangina erishg‘umdir (darddan xalos bo‘lg‘umdur)! — dedi».

Qayd etilgan