Сурхондарё вилояти расмий веб-портали  ( 12677 marta o'qilgan) Chop etish

1 2 B


Ulugbek-Uz  27 May 2008, 16:57:22

Сурхондарё вилости расмий веб-портали

You are welcome!

Qayd etilgan


Ulugbek-Uz  27 May 2008, 16:57:49

www.surxon.net Surxondaryo viloyati Rasmiy Web-portali 2007 yilning 11 sentyabridan boshlab ish ko'rsatib foydalanuvchilarini zeriktirmasdan Surxondaryo viloyati haqida to'liq ma'lumot bermoqda shu bilan birga www.surxon.net muallifi juda ko'p loyihalar ustida ishlab kelmoqda hozirda ushbu loyihalardan tugallanganlarini sizlarga tabiq etamiz!!! Marhmat tashrif buyuring!!!


Сурхон.Ает лойиҳалари

www.arm.surxon.net - Axborot Resurslari Markazi Rasmiy web sayti
www.mannon.surxon.net - Mannon Uyg'ur Drama teatri rasmiy WS
www.tmxk.surxon.net - Termiz Maishiy Xizmat kasb-xunar kolleji Rasmiy WS
www.xtb.surxon.net Surxondaryo viloyati Xalq ta'lim boshqarmasi Rasmiy WS

Qayd etilgan


Ulugbek-Uz  27 May 2008, 17:01:37

А еспубликамиз Лрезиденти Ислом Каримовнинг Ташаббуслари Билан Термиз Давлат Универститетининг Янги Замонавий Биноси Қуриб Фойдаланишга Топширилади


1991 йил 31 август куни Ўзбекистон мустақиллиги сълон қилинди. Яратганга шукрки, аждодлар руҳи қсллаб, мустақиллик дес аталмиш бебаҳо ва тенгсиз неъмат насиб стди. Мустақил бслишимизда сса, муҳтарам Юртбошимиз бош бслиб, Ўзбекистон дес аталмиш давлатни, унинг халқини, тарихини бутун дунёга танитди.
Дунё харитасида снги мустақил Ўзбекистон дес атамиш давлат сз срнини топди. Тарихан қисқа муддат ичида Ўзбекистон ҳам иқтисодий, ҳам сиёсий, ҳам маънавий жиҳатдан ривожланиб дунё ҳамжамистида сз срнини топди. Бугун мустақил Ўзбекистон дунёнинг ривожланган 100 дан ошиқ давлатлари билан дипломатик алоқалар срнатган.

Ўзбекистон кишилик жамисти шаклланган ва илк инсон пайдо бслган илк маконлардан биридир. Мустақил Ўзбекистоннинг жанубий дарвозаси ҳисобланмиш ва қадимий тарихий обидаларга, осори-атиқаларга ниҳостда бой ҳисобланган ксҳна ва доимо жсшқин Сурхон заминининг Тешиктош ғорида илк одамзод қолдиқларининг топилиши - бу заминнинг нақадар кадимийлигини ксрсатса, Зараутсой қос тошларидаги рангли тасвирлар бу юртнинг, дунёдаги снг қадимий санъат шаклланган воҳалардан бири сканлигини ксрсатади.
Мустақиллик йилларида Термиз давлат университетининг тарихчи-археолог олимлари томонидан Сурхон заминида бронза ва илк темир даври ёдгорлиги Жарқстон ва Гоздан илк бор пиктографик белгили ёзувларнинг топилиши Ўзбекистонни дунёнинг илк яивилизаяис счоғларидан бири сифатида жаҳон тарихига киритилишига асос бслди.
Ҳа, Сурхон воҳаси мустақил Ўзбекистоннинг қадимий тарихга ва моддий маданист манзилгоҳларига бой ҳисобланган гсшаларидан биридир.

Бир алп йигит десам юртим белда камари Сурхон,
Гар осмонга менгзор бслсам шамсиқамарим Сурхон.
Конга қиёс стсам агар бойлик самари Сурхон,
Менинг юртим срур бу юрт бир юртки пари Сурхон.
Шоир Шафоат А ахматулла Термизий:

Ана шундай қадим тарихимизнинг залворли кирраларини ва туганмас маънавий бойликларини сзида пинҳон тутган, маънавий ҳазиналарга бой ҳисобланган сирли ва қадимий Термиз шаҳрида жаҳонга машхур бслган буюк алломалар таваллуд топиб, сшаб ижод стганлар.
Юртбошимиз Ислом Каримов 2002 йилнинг 3 апрелида Термиз шаҳрининг 2500 йиллигига бағишланган тантанали маросимда фахру-ғурур ва чуқур қониқиш ила айтган ушбу ссзлари ҳам бунинг исботидир:
"œБу қадимий диёрда сшаб стган беназир аллома Ҳаким Термизий, Ислом дунёсида олти буюк мухаддисдан бири сифатида тан олинган Имом Исо ат-Термизий, мумтоз шоир Собир Термизий, муарриҳ Самандар Термизий каби снлаб улуғ аждодларимиз, азиз авлиёларнинг мсътабар номларини халқимиз ҳурмат-сҳтиром билан тилга олади".
Термиз тарихда азалдан йирик илм маскани бслгани, аждодларимиз бизларга бой маънавий мерос қолдирганини нафақат биз, балки бутун дунё сътироф стмоқда, керак бслса, тан олишмоқда.
Мамлакатимиз тарихининг ажралмас қисми ҳисобланган Термиз қадимдан маданист счоғларидан ҳисобланиб, тарих саҳифаларида "œМардлар шаҳри, олим-у уламолар шаҳри" деган номга сазовор бслган муқаддас масканлардан ҳисобланади.
Мустақиллик шарофати туфайли бутун Ўзбекистонда бслгани каби Сурхон воҳасининг маънавий-маърифий ҳаётида ҳам туб сзгаришлар юз берди.
Ўзбекистон, шу жумладан Сурхон воҳаси тарихан ста қисқа муддат ичида бутун оламга танилди. Ижтимоий-сиёсий, иқтисодий соҳаларда катта сзгаришлар амалга оширилди ва улкан ютуқлар қслга киритилди.
Шуни алоҳида таъкидлаш жоизки, мустақиллик туфайли А еспубликамиз вилостларини бир-бири билан боғловчи йсллар қурилиши борасида ҳукуматимиз томонидан катта ишлар амалга оширилди. Айниқса, тарихга 21 аср мсъжизаси сифатида кирган "œТошғузор-Бойсун-Қумқурғон" темир йслининг муддатидан илгари қуриб ишга туширилиши ва унда поездларнинг интенсив ишчи ҳаракатларининг бошланиши Ўзбекистон иқтисодиёти ривожидаги катта муваффақистлардан биридир.

Ўзбекистон она юрт
Оламда бир дона юрт!
Муарриҳлар Маккаси
Ҳар тоши минг маъно юрт
Истиқлолдан ҳур, фориғ
Озод халқ шаҳди ёруғ
Келди Темур тулпоринг
Тоғлар ксксини ёриб
Халқ орзуси ушалди
Улуғ армон ушалди
Ислом бобо тоғ кесиб
Тилла йсллар тсшади.
Асрга тенг бу сана
Сурхондаги тантана
Минг йиллар стар, аммо
Куйланар сна, сна.
Шоир Шафоат А аҳматулла Термизий:

Фақатгина сснгги 3 ой ичида (феврал-март-апрел) тоғли ҳудуд орқали стган ушбу "œТошғузор-Бойсун-Қумқурғон" темир йсли орқали 7700 та юк вагонларида 450 минг тоннадан зиёд юк ташилди.
А еспубликамиз иқтисодиётини ривожлантириш билан бир қаторда Лрезидентимиз Ислом Каримов ушбу темир йсл стган ҳудудлардаги маънавий-маърифий йсналишларда ҳам катга ишлар амалга оширилиши зарурлигини алоҳида таъкидлаганлар. Жумладан, темир йсл очилишига бағишланган Дарбанд станяиссидаги йиғилишда муҳтарам Юртбошимиз Термиз давлат университети талаба ёшлари учун снги замонавий сқув биноларини қуриб бериш тсғрисидаги ғосларини сълон қилдилар.
Бу хушхабар 2 млн.дан ошиқ Сурхон воҳаси аҳлини, снг аввало салкам 9 минг талаба тахсил олаётган Термиз давлат университети талаба-ёшлари ва профессор-сқитувчилари ҳамда ишчи-ходимларни беҳад хурсанд қилиб юборди.
Таъкидлаш жиозки, 1992 йил Термиз давлат университети Лрезидентимиз фармони асосида педагогика институти негизида қайта ташкил стилган бслиб, бугунги кунда унда 9 та факультет, 41 та кафедра, 580 дан ошиқ профессор-сқитувчилар фаолист ксрсатишмоқда. Университетда 29 та бакалавр йсналиши ва 10 та магистратура мутахассисликлари ҳамда 5 та аспирантура мутахассисликлари йсналиши буйича юқори малакали рақобатбардош кадрлар тайёрланмоқда. Бугунги кунда университетда жами 8375 нафар талаба тахсил олмоқда. Улар орасида 3 нафар Зулфис номидаги давлат мукофоти совриндорлари ҳам таҳсил олишмоқда.
Термиз давлат университети Малайзиснинг Мултимедис университети билан, Германиснинг Бонн ва Мюнхен университетлари билан, Чехиснинг Карлова-Лрага университети билан сзаро ҳамкорлик тсғрисида халқаро алоқалар ва грантларга сга.
Аш авлоднинг комил инсон бслиб восга етишида илму-ҳунар қанчалик муҳим бслса, у тахсил олаётган бино, унинг жиҳозланиши, ундаги шароит ва муҳит ҳам шунчалик аҳамистга моликдир.
Лрезидентимиз Ислом Каримов Сурхондарё вилости халқ депутатлари Кенгашининг 2008 йил 24 мартдаги навбатдан ташқари ХIV-сессиссидаги нутқларида Термиз давлат университети талаба ёшлари учун снг замонавий сқув бинолари қуриб бериш ва унга А еспублика бюджетидан мақсадли маблағ ажратилганлигини айтиб стиб, ушбу ғамхсрлик доимий равишда амалга оширилиб боришини алоҳида таъкидладилар.
Университетнинг снги сқув бинолари қурилиши учун Термиз шаҳар ҳокимисти қарори асосида 17,5 га ер майдони ажратилди. Ушбу сқув бинолари қурилиши учун Ўзбекистон А еспубликасининг 2008 йилги инвестияис Дастури бсйича А еспублика бюджетидан 2 млрд. ссм маблағ ажратилди.
2008 йили Тарих ва гуманитар фанлар факультети ҳамда Ледагогика факультети талабалари учун мслжалланган 1350 сринли сқув биносининг қурилиши ЎзЛИТИ томонидан лойиҳалаштирилди. Ушбу бинонинг умумий узунлиги 118 метр бслиб, 4 қаватдан иборатдир. Унда 6723,8 кв.м. фойдали майдон бслиб, унинг 3568, 4 кв.м. сқув лабораторислар учун мслжалланган.
Ушбу сқув биносида 39 та аудиторис, 12 та компьютер синфхоналари, 4 та лингофон хоналари, 4 та услубист хоналари ва мусиқа таълими йсналиши талабалари учун 4 та овоз ёзиш учун мслжалланган мусиқа студислари режалаштирилган.
Янги сқув бинолари қурилиши натижасида ҳар бир талабага тсғри келадиган фойдали майдон 14,43 кв.м. иборат бслади.
Лрезидентимизнинг Сурхон воҳасига, шу жумладан Термиз давлат университети жамоаси, унинг талаба-ёшлари фаолистига бслган ушбу оталарча ғамхсрлиги университет жамоаси ва талаба-ёшлари томонидан катта қувонч ва сҳтиром билан қабул қилинди.
Ҳар бир талаба юзида Юртбошимиз ва ҳукуматимиз ғамхсрлигига нисбатан хурсандчилик ва миннатдорчилик аломатлари барқ уриб, қалблар жсшиб кетди. Ва дил изҳорларини баён стмоқдалар.

Филологис факультетининг 3 курс талабаси, Зулфис номидаги Давлат мукофоти совриидори, Аавоий номидаги стипсидис соҳибаси Азиза Шаймардонованинг дил ссзлари:
-Бу жаннатмакон юрт Термизийлар юрти бслиб, биз шу она тупроқнинг фарзандларимиз. Таъкидлаш лозимки, "œАшлар йили" Сурхондарёлик йигит- қизлар, хусусан Термиз давлат университети талабалари учун хайрли ва қувончли келди.
"œАср қурилиши ва мсъжизаси" деб ном олган "œТошғузор-Бойсун-Қумқурғон" темир йслларининг очилишига бағишланган тантанали маросимда Юртбошимизнинг биз талаба ёшлар учун Термиз давлат университетининг жаҳон андазаларига мос бслган снги бинолари мажмуасини қуриш ҳақидаги фикри сслим Сурхон ёшларини қувонтирди.
Янги қурилаётган сқув бинолари бизнинг орзуларимиз, истакларимиз, снги нистларимиз биносидир. Бу бинода тахсил олиш бизга снги руҳ, снги билим, снги шожоат бағишлайди.
Мамлакат раҳбари томонидан сурхондарёликларга берилаётган сътибор, имконист биз ёшлар зиммасига схши сқиш, изланиш масъулистини юклайди.
Юртбошимиз томонидан бизга қилинаётган ғамхсрлик учун миннатдорчилик билдирамиз ҳамда, схши сқишга, тинмай изланишга ва сл-юртнинг оғирини енгил қиладиган фидоий фарзанд бслишга ваъда берамиз.

Дош берса ҳам Хитой девори зилдек аср суронларига,
Алишмасман ҳеч қачон сени юксак Миср сҳромларига.
Гсдак босган сша илк қадам, Самарқанд-у, Термизсан-Ватан.

Тарих ва гуманитар фанлар факультетининг 1 курс талабаси Тангриқулов Жамшиднинг дил ссзлари:
-2008 йилни "œАшлар йили" деб сълон қилиниши ҳамда 29-февралда "œАшлар йили" Давлат дастурининг қабул қилиниши биз ёшлар учун улкан орзулар сари кенг имконистлар сшигини очиб берди.
Юрбошимизнинг воҳамизга қилган ташрифлари ва бу ташриф мобайнида таълим муассасаларини ахборотлаштириш масалалари ва Лрезидентимиз ташаббуси билан Термиз давлат университетининг снги жаҳон андозаларига тслиқ жавоб бера оладиган сқув биносининг қурилиши тсғрисидаги ғамҳсрликлари вилостимиз аҳолисига, унинг ёшларига билдирган юксак ишонч ва сътиборларининг сққол далилидир.
Биз Сурхон ёшлари Лрезидентимиз Ислом Каримов ва ҳукуматимиз томонидан сратилаётган бундай имконистлардан бениҳост мамнунмиз ва келажакда Ватан равнақи, юрт фаровонлиги йслида ҳар биримиз сз йсналишимиз бсйича сртанги кун тараққиёти учун хизмат қилишга, буюк Термизий аждодларимиз муносиб ворис бслишга ҳаракат қиламиз. Ва ксрсатилаётган катта сътибор ва ғамҳсрликларига келажакда сзимизнинг бор билим ва маҳоратимиз ҳамда куч-ғайратимиз билан муносиб жавоб берамиз.
Мамлакатимизнинг буюк келажагини сратишда, давлатимизнинг жаҳон ҳамжамистида етакчи сринларни сгаллашига, ҳеч кимдан кам бслмайдиган сркин фикрлайдиган инсонлар жамистини сратишга сзимизнинг муносиб ҳиссамизни қсшамиз.

Университет фахрийси, профессор Холмирза Холиёровнинг дил ссзлари:
-Мустақиллик ҳақида, сришилаётган ютуқлар ҳақида барчамиз кспгина маълумотларга сгамиз.
Мустақилликнинг стган 17 йилида қслга киритилган муваффақистлар тсғрисида смас, биргина 2007 йилда сришилган ютуқларга қисқача тсхталадиган бслсак, Сурхондарёнинг бахтига ва қувончига ҳамда унинг қон томирига айланган темир йсл ишга туширилди, Хонжиза полимер конида комбинат қурилиши бошлаб юборилди, 13 та касб-ҳунар коллежлари, 2 та замонавий академик лияей қуриб битказилди.
Айниқса, биз зиёлиларни, домлалар-у толиби илмларни муҳтарам Юртбошимизнинг Термиз давлат университети снги сқув биноларини қуриш ва воҳада илм-фанни ривожлантириш юзасидан берган ксрсатмалари қувонтирди, снада руҳлантирди ҳамда ҳар биримизнинг олдимизга каттадан-катта маъсулистларпи юклади.
Дарҳақиқат, университет учун снги бинолар жуда зарур сди. Чунки биз устозларни талабалар томонидан, айниқса, муҳташам коллежлар ва академик лияейларни битирган талабаларнинг савол оҳангидаги назари бироз сйловга солиб қсср сди.
Қарангки, Лрезидентимизнинг ҳаммага бирдек ғамхсрликлари, А еспубликамиз аҳолисининг барча оғир-енгилидан хабардор сканликлари шу ерда ҳам сз ифодасини топди.
Мен ҳам ушбу олийгоҳнинг ректори бслиб бир неча йиллар фаолист ксрсатганман. Ўз раҳбарлик давримдан бир мисол келтирсам.
Ўша даврда марказдан ксп сонли ишчи гуруҳи келди ва унинг юқори нуфузини инобатга олиб, тадбир стказиладиган жой муаммоси чиқди. Ўйлаб-сйлаб, вазистдан чиқиш учун университет боғини йиғилишга тайёрладик. Бу вазистдаги муаммони барчангиз тушуниб етдингиз деб сйлайман.
Азиз воҳадошлар, ушбу қурилиш учун давлатимиз томонидан етарлича маблағ ажратилаётган бслсада, олийгоҳнииг 17,5 гектарлик майдони ҳашар майдонига айланишини, шу олийгоҳда фаолист ксрсатаётган ва таҳсил олаётган, битириб кетган, борингки, барча воҳадошларимиз сз ҳиссаларини қсшишларини истар сдим.
Уни обод стиб, Юртбошимизга сз жипслигимизни, ишонч тафтидан куч олганлигимизни ҳамда ҳамжиҳатлигимизни ксрсатишимиз керак бслади.

Ледагогика факультети 4 курс талабаси А аҳимова Ўғилжамолнинг дил ссзлари:
-Биз олийгоҳ талабалари учун Юртбошимиз томонидан сратилган шароитлар беқиёсдир. Жумладан, Ледагогика факультети талаба ёшларининг сқиб изланиши, етук мутахассис бслиб етишиши учун снги сқув хоналари, кутубхона, ахборот ресурслари марказининг бино қилиниши, мусиқа ва санъатни ривожлантириш борасидаги сайъи-ҳаракатлар, мусиқий таълим йсналиши талабалари учун снги овоз ёзиш студиссининг қурилиши ҳамда мусиқа асбоблари билан таъминланиши биз талабаларни снада руҳлантирди.
Юртбошимиз Ислом Каримов томонидан биз талаба ёшлар учун сратиб берилаётган беқиёс имконистлар жамистда сз срнимизни топишимизда ва баркамол авлод бслиб етишишимизда, катта срин тутади. Бу ғамхсрлик учун биз ёшлар Юртбошимизга сз миннатдорчилигимизни билдирамиз.

Мусикий таьлим кафедраси мудири дояент, шоир Шафоат А аҳматулло Термизийнинг дил ссзлари:
-Истиқлол асрий армонларимиз борки ушалтирди, халқимизнинг сратувчилик қудратига қудрат қсшилди. Бутун мамлакатимиз ҳудуди улкан қурилишлар майдонига айланди, десам муболаға бслмайди.
Мамлакатимизнинг жанубий сарҳади бслган вилостимиз туманларида қурилган лияей, коллежларнинг ҳар бири бир кошонаки, бу албатта кишини ғурурлантиради.
Айниқса, Лрезидентимизнинг Ватанимизнинг жанубий давозаси бслган Термиз шаҳрида снг замонавий снги университет кошонасини қуриш ҳақидаги ксрсатмаси бутун Сурхон халқини, айниқса биз зиёлиларни фахр, ифтихорга тслдирди. Бир зиёли, бир шоир сифатида бундан менинг бошим осмонда. Яна қувончлиси мамлакатимизда истиқлол йилларида қурилган жуда ксп олий иморатлар ва мажмуаларнинг Бош ташаббускори ва Бош меъмори бслган улуғ инсон бизнинг университетимиз биносининг ҳам Бош ташаббускори ва Бош меъмори сканлигидан менинг қалбимизда қувонч, тилимизда шукрона. Албатта, бу бино Термизнинг ксркига ксрк қсшади. Бизнинг ҳаётимизга ҳам моддий ҳам маънавий мазмун бағишлайди. Унда улуғ Термизийларнинг ворислари ва улуғ Лрезидентимизнинг фарзандлари сқишади. Амалга оширлаётган бу каби улкан ишларни ксриб қалбим жунбушга келади ва буни шеърий мисралар орқали баён стсам.

Қадим турк зувалаи замири бор сзбекмиз,
Бугундан Шумергача томири бор сзбекмиз.
Қалбда "Ўзим бек" деган амри бор сзбекмиз,
Мангуликка йсғрилган умри бор сзбекмиз,
Улуғ йслчи юлдузи - Темури бор сзбекмиз.
Билга Хоқон бобомиз бир вақт битган тош ссзлик,
Давлатчилик йсриғин Темурбек қилган "тузук".
Юртбошимиз БМТда ссзлар - бу буюк сзлик,
Мангуликка йсғрилган умри бор сзбекмиз,
Улуғ йслчи юлдузи - Темури бор сзбекмиз.

Термиз давлат университети ректори,
профессор Зоир Чориев
Фазлиддин Абдураззоқов
Сурхондарё вилости
20.05.2008 йил

Qayd etilgan


saraton07  27 May 2008, 18:05:10

Assalomu-alayko'o'm hamsoyalar. Uzr,Ulug'bek oshna,qaysi eshikdan kirishni bilmay,to'g'ri kirib kelaverdik endi. Eshikni xo'p taqillatib turdik,hech kim chiqmasa deng. Ammo ochiq turibdi ekan. Mehmonxonayiz qaydaligini bilmadik,uzr.

Qayd etilgan


saraton07  27 May 2008, 18:07:46

Mehmonga aytgali kelib edik.

Qayd etilgan


Ulugbek-Uz  27 May 2008, 18:29:15

Surxondaryo viloyati haqida

Вилост ҳудудига оид маълумотлар:
Аҳолиси: 2007йил 1 снвар ҳолатига 1.900 млн нафардан ортиқ
Умумий ер майдони 20.8 минг кв.км
Вилост сифатида 1941 йил 6 мартида да ташкил стилган
Жанубдан, Амударё бсйлаб Афғонистон, шимол ва шарқдан Тожикистон билан Жануби-ғарбдан Туркманистон республикаси билан чегарадош, шимоли-ғарбдан Қашқадарё вилости билан туташган.

14 та тумани бор.
Термиз шаҳрида 120.000 нафар киши истиқомат қилади.

Катта шаҳарлари Денов, Бойсун, Шеробод, Шсрчи, Шарғун.

Qayd etilgan


Ulugbek-Uz  27 May 2008, 18:32:07

CУА ХОАДАА А ВИЛОЯТИ ТОШ ДАВА И ВА ТЕШИКТОШ ГОА И ХАКИДА МААªЛУМОТ

13 Aprel 2008
Инсонистнинг илк ватани Шаркий Африка хисоблансада, археологис фанининг снг снги маълумотларига кура палеолит даврининг охиридан бошлаб Марказий Осиёда ибтидоий одамлар сшай бошлаган. Айрим кадимшунос олимлар Марказий Осиёга ибтидоий одамлар Африка китъасидан Шаркий Осиё оркали келган деган фикрни билдирган булсалар (В.А.А анов), бир гурух олимлар Марказий Осиёни хам инсонист бешиги деб хисоблайдилар ( У.Исломов).
Сурхондарё вилостининг мутаъдил иклими ва атроф-мухит бу ерда жуда кадимдан инсон манзилгохининг пайдо булишига сабаб булган. Ана шундай манзилгохлардан бири Тешиктош горидир. Тешиктош гори - мустье маданистига мансуб неандерталь одам маконидир. Бойсунтог (Сурхондарё вилости) даги Зовтолошсой дарасида, денгиз сатхидан 1500-1600 м баландликда. горнинг шипи тешик (номи хам шундан), баландлиги 7 м, сни 20 м, узунлиги 21 м, сахни кираверишига нисбатан юкорига кутарилиб боради. Тешиктош горини биринчи марта 1938-39 йилларда акад. А.Л. Окладников урганган. Горнинг маданий катламлари унча калин булмаган сарик лойка остида сакланиб колган. Гор шипининг баъзи жойларидан сув томиб, сахнининг юза каватини ювиб кетган.
Аатижада купгина суск колдиклари ва тош куроллар куриниб колган. Горнинг умумий сатхи 300 м 2 булса хам одам сшаган ва археологик топилмалар бор кисми 100 м2 дан ошмайди. Горда бешта маданий катлам булиб, уларнинг умумий калинлиги 1,5 м ни ташкил стади. Маданий катламларнинг хар бири, соф жинсларнинг юпка катламларидан ажралиб туради. Афтидан, горни вакти-вакти билан сув босганлигидан одамлар бошка горларга утишга мажбур булганлар . Лекин Тешиктош гори сшаш учун кулай булганлиги туфайли неандерталлар хар гал кайтиб келиб жойлашаверган.Горнинг маданий катламларида биттадан, баъзиларида иккитадан гулхан колдиклари схши сакланган. Гулханлар атрофида куплаб хайвонлар, чунончи, ёввоий от, кийик, тог счкиси, сиртлон, айик ,куён , коплон, сугур, урдак, каптар, каклик сусклари хамда тош куроллар топилиши Тешиктош гори одамларнинг хужалик хаётларини ва уларнинг кайси даврга мансуб сканлигини аниклашда имкон берадиТешиктош горидан 3000 га скин тош буюм топилган, булардан 339 таси мукаммал куроллар , 11 таси диаметри 10см -15см булган рапидасимон узаклардир Тешиктош горидан тош учириндисидан тайёрланган учбурчак шаклидаги 24 та курол, киркувчи ва тарашловчи сифатида ишлатилган 65 та киргич тошлар топилган. Мустье маданистига оид бу хилдаги куроллар Тешиктош горидан бошка бирор жойда хали бунчалик куп топилмаган . Юкоридаги тош куролларнинг купчилиги корамтир кремнийли охактошдан ссалган Тешиктош гори топилмаларининг снг кимматлиси Тешиктош одамидир.
Тешиктош одами — неондерталлар вакили ва унинг суск колдиклари. 1938 йил А.Л. Окладников рахбарлигидаги отрсд Тешиктош горини текшириш пайтда биринчи маданий катламдан топган . Асосан , калла сусги , елка ва унг сон сусгининг парчалари, йугон болдир сусги диафизи, десрли бутун сакланиб колган кичик болдир сусги диафизи, умуртка пагонасининг баъзи булаклари ва ковурга сусклари синикларидан иборат. Тешиктош одами сусклари атрофидан айлантириб териб чикилган тог счкиси шохлари топилганлиги , А.Л.Окладников фикрича , неандерталь одамларини кумиш маросими одатлари билан боглик. Мархумни кабрга турли буюмлар билан бирга кумиш дастлабки диний тассавурларнинг пайдо була бошланганлигидан далолат беради.
Гордан топилган суск колдиклари, купгина тадкикотчиларнинг фикрича, 8-9 ёшдаги боланикидир. Бола калла сусгининг хажми катта (1490 см3), унинг копкоги питекантрон ёки синантропникига нисбатан баландрок, бирок хозирги болаларникидан пастрокдир. М.М. Герасимов калла сусги асосида Тешиктош одамининг юз тузилишини тиклади (1949).
1973 йили антрополог В.Л. Алексеев Тешиктош одамини тула урганди. Унинг фикрича, скелет аёл кишиники булиб, у инсон сволюяиссининг неандерталь фазасига мансуб ва Европа ёки Олд Осиё гурухига киради.
Шуни алохида таъкидлаш керакки, мустье даврига мансуб Тешиктош гори нафакат урта Осиёда, балки Шимолий ва Марказий Осиёда, Орол денгизидан тортиб Берингово денгизигача, Шимолий муз океанидан тортиб Тинч океани киргокларигача фанда аникланган скаю-сгона снг биринчи неандерталь одам манзилгохидир. Тешиктошдан неандерталь одамга мансуб бош сусгининг тулик холатда топилиши дунёдаги ноёб тарихий ходисалардан бири сифатида сътироф стилиб, антропологис ва археологис фанларида илгари хукм сурган «Олий ирк» тугрисидаги назарисга какшатгич зарба берди.

Fazliddin

Qayd etilgan


Ulugbek-Uz  27 May 2008, 18:35:14

ФААЗТЕЛА ҚУА БОА БЎЛГАА АДГОА ЛИК
6 Aprel 2008


1968 йилнинг баҳорида чспон Абсад Бекнаев сски Термиз шаҳри ҳаробалари ёнидан будда санамини топиб олади.
Топилган топилмани Термиз слкашунослик музейига топширади. Шундан сснг "œФаёзтепа" ёдгорлиги срганишга киришилди ва биринчи бслиб археолог Л. И. Альбаум томонидан 1968-76 йилларда топилма топилган ҳудуд срганилган. Милодий I-III асрларга оид ушбу будда монастр-ибодатхона мажмуаси (Вихара) сски Термих шаҳар ҳаробаларининг шимолий-ғарбида, Қоратепадан 1 километр шимоли-шарқда жойлашган.

Адгорлик 3 қисмдан иборат монументал иншоот, съни марказий қисмида ибодатхона, шимоли-ғарбида монастр, жануби-шарқида сса хсжалик қурилиш иншоотларидан ташкил топганлиги аниқланган. Мажмуанинг умумий майдони 1,5 минг кв.кмга сқин.

Ибодатхонанинг асосий қисмларидан бири —ступа бслиб, у бошқа ибодатхоналардан фарқли слароқ ибодатхона ховлисининг марказида смас, балки унинг ташқарисида "œМуқаддас саждагоҳ" билан бир параллел чизиқда жойлашган. Ушбу "œМуқаддас саждагоҳ" да будда ҳайкали (Бодхисатва) жойлашган бслиб, деворлари турли расмлар билан безатилган.

Диний мажмуанинг иккинчи қисми — монастр майдонидаги хоналарда роҳиблар ва монастр талабалари истиқомат қилишган. Шунингдек, сқув хоналари, заллари, зиёратчилар тсхтаб стадиган хоналар ҳам шу ерда бслган. Адгорликнинг хсжалик қисми ибодатхона билан учинчи сшик орқали боғланган. Бу қисмда 15 та хона очилган бслиб, кспчилик хоналардан тандир қолдиқлари топилган.

"œФаёзтепа" ёдгорлигининг деворлари, асосан, пахса ва ғиштдан қурилган бслиб, мазкур деворнинг баландлиги 3 метргача бслган қисми сақланиб қолган. А­рон Сосонийларининг босқинчилик ҳужумлари натижасида ҳароба ҳолатига келиб қолган "œФаёзтепа" кейинги "œдаври" бунданда аснчли бслган. V асрда ва VI асрнинг I-срмида А­фталийларга дахма бслган "œФаёзтепа" араблар истеълоси даврида вайронага айланган. Кейинчалик сса ксчма қумлар остида қолиб кетган.


Qayd etilgan


Ulugbek-Uz  27 May 2008, 18:43:22

 Abu Iso at-Termiziy maqbarasi
10 noyabr 2007



Hozirgi Sherobod tumani hududida joylashgan ushbu maqbara XI— XII asrlar me'moriy yodgorliklaridan hisoblanadi. At-Termiziy hijriy 209 yilda (mil. 824—825 y.) tavallud topgan. Hofiz az-Zahabiy "Miyzon al-e'tidol "kitobida Termiziyning hijriy 279 yilda vafot etganini zikr qilib, "vafot etgan vaqtlarida 70 yoshda edilar", deydi. Ismu nasablari — Muhammad ibn Iso ibn Savra ibn Muso ibn az-Zahhok as-Sulamiy al-Bug'iy at-Termiziy. Alloma to'plagan hadislar ishonchliligi va mo''tabarligi jihatidan "Sihohi sitta" (oltita eng sahih hadislar to'plami)ning biri sanaladi. Yoshliklarida ko'p yillar davomida Iroq, Hijoz kabi arab o'lkalarida hadis o'rganib, ularni jamlagan. 250-hijriy yilda Termizga qaytganlar. Shu yili Nishopurda Imom al-Buxoriy bilan uchrashib ko'p hadislar xususida mubohasalar olib borganlar.



Bu buyuk vatandoshimizdan "Al-Jome' as-Sahih" ("Sunani Termiziy"), "Ash-Shamoil" ("Shamoili Muhammadiya"), "Al-Hol", "At-Tarix", "Az-Zuhd", "Al-Asmou val-kunya" ("Ismlar va kunyalar") kabi asarlar bizgacha yetib kelgan.

Qayd etilgan


Ulugbek-Uz  27 May 2008, 18:45:05

 Hakim at-Termiziy yodgorlik majmuasi
6 noyabr 2007


Surxondaryo. Hakim at-Termiziy yodgorlik majmuasi

X-XIV asrlar. Bu me'moriy obida Eski Termiz qal'asining shimoli-g'arbida barpo etilgan. Abu Abdulloh Muhammad ibn Ali ibn Hasan ibn Bashir al-Hakim at-Termiziy qator diniy-falsafiy asarlar muallifi, din arbobi, yirik mutasavvif va mashhur olimdir. Hakim at-Termiziy maqbarasi qadimgi xonaqoh hujralaridan biri bo'lib, alloma shu yerda faoliyat yuritgan: muridlari, shogirdlari va boshqa darvishlarni qabul qilgan, ular bilan suhbatlashgan. Shu xonaqohda dafn etilgan. Qabr ustiga Amir Temur o'g'li Shohruh Mirzo zamonida katta qabrtosh o'rnatilgan. Qabrtosh Temuriylar davridagi toshtaroshlik, o'ymakorlik va bezakchilik san'atidan dalolatdir. Hakim at-Termiziy 880 yil Termizda vafot etgan, Hayoti davomida to'rt yuzdan ortiq asar yozgan. Shulardan o'ndan ziyodrog'i bizning zamonamizgacha yetib kelgan. Hadis ilmiga bag'ishlangan "Jome' al-usul" nomli qo'lyozma asari Uzbekiston musulmonlari idorasi kutubxonasida saqlanmoqda.

Qayd etilgan