Iqtisodiy yangiliklar  ( 34153 marta o'qilgan) Chop etish

1 2 3 4 B


Musannif Adham  09 Fevral 2009, 09:15:30

Assalomu Alaykum.

Ushbu mavzuda Jahon va O'zbekiston iqtisodiyotida yuz berayotgan yangiliklar qayd qilib boriladi. Maqsad - o'quvchilarni bu sohadagi eng so'nggi ma'lumotlar bilan tanishtirish.

Hozircha biroz eskirgan bo'lsa-da 2008 yil ikkinchi yarmidagi eng muhim iqtisodiy xabarlarni e'lon qilamiz.

Qayd etilgan


Musannif Adham  09 Fevral 2009, 09:17:16

Xabar sanasi: 28 Iyul 2008, 06:56:12

Аима учун зимбабвеликларнинг барчаси миллионер?

Зимбабве дсконларида нарх-наво миллиардларга етган. Квадриллион, квинтиллион, секстиллион — саноқсиз нолларга сга ақлни шоширадиган рақамлар.

Ўтган ҳафта зимбабвелик мустақил иқтисодчи Жон А обертсон сз ҳамкасблари билан бу рақамларнинг маъносини тушунишга уриниб ксрди.


100 миллиард Зимбабве доллари

Мамлакат молисвий варажаси ҳозирга келиб шу даражага етганки, одамлар уни изоҳлаш учун снги ссзларни сратишга тушганлар.

Душанба куни Зимбабве ҳукумати 100 миллиард Зимбабве долларини чоп ста бошлади (бир миллиардда тсққизта ноль бслади).

Усиз ҳам банк ходимлари ва дскондорлар учун пулларни ҳисоблаш бош оғриғига айланиб бслганди.

Шу йилнинг сзида гиперинфлсяисга дучор бслган мамлакат 100 миллион, 250 миллион ва 500 миллионлик банкнотларни чоп стди. Бу банкнотларнинг ҳозирда ҳеч қандай қадри қолмаган.

А­ндиликда зимбабвеликлар учун кундалик харажатларини триллионларда ҳисоблаш одатий ҳолга кирган (бир триллионда сн иккита ноль бслади).

Жон А обертсон ишхонаси деворига рақамлар мундарижасини ёза бошлаганида ҳамкорлари орасида кулги кстарилганини айтади.

Аммо ксплаб Зимбабве расмийлари ва муҳосиблари учун квадриллион ( съни миллионта миллиард) рақами ишлатилмаган куннинг сзи йсқ.

Ўтган ҳафта маҳаллий "œҲарари Ҳералд" газетаси лотерес утуғи миқдорини сълон қилди -1.2 квадриллион Зимбабве доллари. Бу сша пайтда тахминан тсрт минг АҚШ долларига тенг сди.

Хсш, Зимбабве аҳолиси охири ксринмайдиган бу рақамларни қандай ҳисобламоқда?

"Мен стган ойнинг сзидаёқ триллиондан кейин қандай рақам келишини Google интернет саҳифасидан қидириб топдим ва бу рақамнинг нима деб аталишини олдиндан билиб қсйсинлар деган умидда дсстларимга йслладим," — дейди Ҳарари шаҳрида сшовчи 28-ёшли А­стер.

"œОдамлар сртасидаги кундалик олди-бердилар ҳозирча квадриллион даражасига етгани йсқ," - дейди А­стер. — "œАммо триллионларнинг сзиёқ одамлар бошини ачитиб юбормоқда."

"Қоғоз пулда нечта ноль борлигини ҳисоблай олмай одамлар боши қотган. Дсконларда сотувга қсйилган товарлар нархини тушуниш унданда қийин," — дейди у.

Кучли пул бирликлари

Гиперинфлсяис давом ставерса, ҳисоб-китоб қилиш учун слектрон ҳисоблаш машиналарида мавжуд рақамлар ҳам етмай қолади.

Лули қадрсизланган мамлакатлар бу муаммони бартараф стиш учун одатда пул бирлигидан нолларни олиб ташлайди.

Ҳозирга келиб Зимбабведа ҳаттоки банклардаги компьютерлар ҳам ҳисоб-китоб қилишда муаммоларга дуч кела бошлаган.
Шунинг учун банклар сқинда ҳужжатлардан олтида нолни олиб ташлашга қарор қилишди.

Иқтисодчи Жон А обертсоннинг башорат қилишича, Зимбабве банклари келгуси бир ой ичида сна учта нолни олиб ташлашга мажбур бслишади.

Аолларни назорат остида ушлаб туришнинг сна бир йсли ҳисоб-китоб қилишда кучли пул бирликлари, мисол учун АҚШ долларида фикрлашдир.

"œЗимбабведа сотиладиган нарсанинг қийматини АҚШ долларида белгилаш қонунга хилоф ҳисобланади,"- дейди жаноб А обертс. -"œАммо амалда йирик олди-сотдилар АҚШ долларида бслмоқда."

Гиперинфлсяис

Ойлик инфлсяис даражаси 50 % дан ошган мамлакатларда гиперинфлсяис юз беради. Тарихдан маълумки, гиперинфлсяисга дучор бслган мамлакатларда мавжуд пуллар тобора қадрсиланиб, марказий банклар снада каттароқ пул бирликларини чоп стишга тушади.

Мисол учун, собиқ Югослависда 1993 йилнинг октсбридан 1994 йилнинг снварига қадар пулнинг қадрсизланиш даражаси беш квадриллион фоизга етган. Аатижада 1994 йилда Югославис ҳукумати 500 миллион динорлик банкнотнларни чоп стишга мажбур бслганди.

Биринчи жаҳон урушидан кейин Олмонисда нарх-наво десрли ҳар икки кунда икки баробарга ошган. Ишчилар иш ҳақларини ҳар куни олиб борганлар.

А ейхсбанк чоп стган снг катта пул бирлиги сшанда 100 триллион маркга етгани қайд стилган.

Оксфорд Университетининг профессори Маркус ду Саутойга ксра, одамларнинг аксари йирик рақамларни ҳисоблашга жуда нсноқ бслади.

"Миллиондан ошдими, тамом, у ёғига кспчиликнинг боши ачий бошлайди," — дейди у.

Manba: BBCUzbek.com

Qayd etilgan


Musannif Adham  09 Fevral 2009, 09:21:14

Xabar sanasi: 03 Sentyabr 2008, 00:37:31

Иқтисодий секинлашув давом этиши кутилади

Нуфузли халқаро агентлик саналмиш Иқтисодий Ҳамкорлик ва Тараққиёт Ташкилоти Оврўпо ва Япония истисодининг келажакда заифлашишини башорат қилган.

Ташкилотга кўра, молия бозори остин-устун бўлган, кўчмас мулк бозоридаги инқироз ва озиқ-овқат нархларининг осмонга сапчиши глобал иқтисодий ўсиш суратларини секинлаштиришда давом этмоқда.

АҚШда кўчмас мулк савдосига берилувчи қарз, яъни ипотека инқирози глобал иқтисодий секинлашувга катта таъсир қилган

Оврўподаги иқтисоди устун турувчи етти мамлакат жорий йил давомида заифлашишда давом этади, АҚШдаги вазият бирозгина яхшироқ, лекин иқтисод анча секин ривожланмоқда.

Британияда келгуси олти ой рецессия, яъни иқтисодий секинлашув давом этади, дейилади ташкилот баёнотида.

Олмония ва Италиянинг иқтисодлари умуман ўсмаяпти, Францияники бирозгина ўсган. Япония иқтисоди борасидаги башоратлар ҳам анча тушкун руҳда.

Иқтисодий башоратлар ҳеч қачон мутлақ тўғри бўлмайди, ва Иқтисодий Ҳамкорлик ва Тараққиёт Ташкилотига кўра, айниқса бугунги кунда иқтисодий башорат қилиш ўта мушкулдир.

Manba

Qayd etilgan


Musannif Adham  09 Fevral 2009, 09:26:02

Xabar sanasi: 11 Sentyabr 2008, 00:12:42

'Евро' ҳудудида иқтисодий секинлашув бслади'

Оврспо Комиссиссининг билдиришича, Бирлашган Қироллик, Олмонис ва Испанис иқтисодлари 2008 йилда иқтисодий турғунликка тушади.

Ушбу уч мамлакатда сентсбр ойининг охирига бориб, кетма-кет икки чорак иқтисодиётлар жойидан силжимаётгани кутилмокда.


Шунингдек, Оврспо Комиссисси "евро" пул бирлиги амал қиладиган ҳудуддаги иқтисодий ссиш прогнозини ҳам пасайтиришга қарор қилган.

Бу йилда "евро" ҳудудидаги 15 мамлакатдаги ссиш аввалбошида башорат стилганидек 1,7 фоиз смас, 1,3 фоизни ташкил стади, демоқда комиссис.

Маълум бслишича, шу йил апрелидан июн ойигача евроҳудуд иқтисодиёти 0,2 фоиз қисқарган.

Бу 1999 йилда "евро" пул бирлиги муомалага киритилганидан буён дастлабки салбий ксрсаткичдир.

Мутахассисларнинг фикрича, бунинг асосий сабаблари - скспортнинг секинлашиши ва истеъмол харажатларининг қисқарганидир.

Бироқ инфлсяис даражасининг юқорилиги Оврспо Марказий Банкини ҳисобга олиш ставкасини 4,25 фоизда сақлаб қолишга мажбур стди, бу нарса сса сқин орада евроҳудудида аҳвол схшиланишига умид қолдирмайди.

Оврспо Комиссисси бу ҳудудда инфлсяис даражаси ҳам кутилганидан юқори 3,6 фоизни ташкил стишини башорат стмоқда.

Оврспо Иттифоқи раҳбаристи сса йиллик инфлсяис даражаси учун фақат 2 фоизлик чеклов белгилаган.

Комиссис сълон қилган ҳисоботга ксра, Британис "евро" ҳудудига кирмаса ҳам, иқтисодиётида ссиш бслмаган, келгуси икки чоракда сса йиллик ксрсаткичга нисбатан 0,2 фоиз қисқариши башорат қилинмоқда.

Оврспо Комиссисси мутахассисларига ксра, Бирлашган Қироллик иқтисодиётининг йиллик ссиши бу йил илгари башорат қилинганидек 1,7 фоизни смас, 1,1% ни ташкил стиши мумкин.

Британис Молис вазири сса бу ксрсаткичнинг бу йил 2,5 фоиз бслишини айтган.

Британис иқтисодиётига салбий таъсир қилган асосий сабаблар сифатида ксчмас мулк соҳасидаги беқарорлик ва молис бозорларидаги муаммолар тилга олинмоқда.

"Дунёнинг ксплаб мамлакатлари қаторида Бирлашган Қироллик ҳам иккита ларзага дуч келди - озиқ-овқат ҳамда ёнилғиларнинг нархи кстарилгани ва глобал кредит инқирози. Ушбу глобал зарбалар оқибатида Бирлашган Қироллик иқтисоди секинлашаспти ва бу жараён бутун дунёда кузатиласпти. Бирлашган Қиролликда иккинчи чоракдаги ссиш нолга тенг бслди, Олмонис, Франяис, Италис ва Японисда сса салбий бслди", деб айтган Би-би-си билан суҳбатда Британис Молис вазирлиги вакили.

"Бироқ бандлик даражаси жуда баланд, ҳисобга олиш ставкаси жуда паст. Сснгги сн йиллик даромадлар кспайиши ва снги иш сринларининг барпо стилиши сн йиллиги бслганидан Бирлашган Қироллик мавқеи анча мустаҳкам", деб айтган Молис вазирлиги воизи.

Manba

Qayd etilgan


Musannif Adham  09 Fevral 2009, 10:17:24

Xabar sanasi: 16 Sentyabr 2008, 04:52:57

Уолл-стритда инқироз: Lehman касод бўлмоқда

АҚШдаги тўртинчи йирик банк саналмиш Lehman Brothers расман ўзининг касодга учраганини тан оладиган.

Америка ипотека бозоридаги инқироз туфайли АҚШнинг тўртинчи йирик банки саналмиш Lehman Brothers миллиардлаб доллар йўқотган.

Lehman Brothers сармоя банкининг касодга учраши жаҳон молия тизими учун яна бир қаттиқ зарба бўлади

Ўтган якшанба куни эса Barclays банки касодга учраётган Lehman Brothers банкини сотиб олиш борасидаги
музокараларни тўхтатган.

Lehman Brothers сармоя банки қулаши дунё молия тизимига урилган яна бир қаттиқ зарба бўлади.

Чунки жаҳондаги бошқа банклар ҳам унга боғлиқ амалиётлари ва шартномаларини қайта кўриб чиқишлари даркор.

Юзага келган чигал вазиятга ечим топиш учун эса бир-икки ҳафта эмас, ойлаб вақт кетиши мумкин. Бу муддат ичида эса банклар тақдири мавҳум бўлиб қолаверади.

Ҳозирда АҚШнинг йирик банклари Lehman Brothers банкини қандай қилиб қутқазиш йўлларини муҳокама этишмоқда.

Бу сафар АҚШ ғазнаси Lehman Brothers банки тақдири борасида бирон кафолат беришдан бош тортмоқда.

Ҳозирча Lehman Brothers каттагина миқдорда сармоя кутган Жанубий Корея Тараққиёт Банки шартномаси бекор бўлди.

Ўз ўрнида Хитой, Қатар ва Абу-Даби банклари билан ҳам музокаралар кечганди.

Мухбирларимизга кўра, Lehman Brothers қароргоҳини полиция ўраб олган, банк ходимлари эса қоғоз қутиларда ўз лаш-лушларини олиб чиқишмоқда.

АҚШ Федерал Тизими эса Уолл-стрит ва дунё бозорларида ваҳималар урчиб кетмаслиги учун мамлакат тарихида илк бора банкларга қисқа муддатли ссудалар бериш ва кафолат тарзида уларнинг қимматбаҳо қоғозларини қабул қилиб олиш режасини билдираётир.

Lehman Brothers инқирози аллақачон дунё биржаларида акслана бошлаган.

Масалан, душанба тонгида иш бошлаган биржаларда асосий нефть ишлаб чиқарувчи ширкатлар ҳиссалари тушиб кетди.

1850 йили уч ака-ука Лееманлар тузган банк ўз тарихида илк бора бу каби инқирозга юз тутмоқда. Lehman Brothers дунё бўйлаб 25 минг ходимга эга.

Айни пайтда дунёнинг ўнта энг йирик банки фавқулодда ҳолатлар учун 70 миллиард долларлик жамғарма тузишга келишганлар.

Manba

Qayd etilgan


Musannif Adham  09 Fevral 2009, 10:20:13

Xabar sanasi: 19 Sentyabr 2008, 00:23:57

Инқирозни юмшатишга миллиардлаб доллар ажратилади

Жаҳондаги йирик марказий банклар молия бозорларида юзага келган тарангликни юмшатиш мақсадида пул бозорларидаги муомалага миллиардлаб долларларни киритишга қарор қилганлар.

Бунинг учун 180 миллиард АҚШ доллари чиқарилиши хабар қилинган.

Хабар биржаларда бир муддат муаллақлик ҳолатини юзага келтирган

Оврўпо Марказий банки, АҚШ Федерал Резерв тизими, Британия, Канада, Япония ва Швейцария марказий банклари вазиятни яхшилаш йўлида ҳамкорлик қилмоқчи эканларини эълон қилишган.

Бу чоралар ликвидлик - активлар қувватлилигини сақлаш мақсадига қаратилгани айтилмоқда.

Оврўпо, Британия, Швейцария марказий банклари банкларга қўшимча маблағлар ажратишга қарор қилганлар, АҚШ Федерал Резерв тизими(Марказий банки) Япония ва Канада марказий банклари билан долларга бўлган талабни ошириш борасида биргаликда чоралар кўришга келишиб олганлар.

Жаҳондаги молия бозорларида тўрт кундан буён саросима давом этаяпти, бунга Америкадаги кекса ва йирик банклардан бўлган Lehman Brothers ўзининг касодга учраганини эълон қилгани сабаб бўлди.

Шундан кейин AIG йирик суғурта ширкатининг молиявий аҳволи борасида хавотирлар пайдо бўлди, AIGнинг банкротлиги бутун дунёда салбий оқибатларга олиб келишини англаган АҚШ ҳукумати суғурта ширкатини қутқариб қолиш чораларини кўришига тўғри келди.

85 миллиард доллар ажратилиб, бунинг эвазига AIG ҳиссаларининг 80 фоизи давлат тасарруфига ўтиши эълон қилинди.

Жаҳондаги йирик марказий банклар кредит инқирози деб номланган инқироз бошланганидан буён тўртинчи маротаба вазиятни ўнглаш учун биргаликда ҳаракат қилишларига тўғри келмоқда.

Марказий банклар чора кўришни бошлагани ҳақидаги хабаргача жаҳондаги биржаларда ҳиссалар қадрининг пасайиши кузатилган бўлса, бу хабар биржаларда бир муддат муаллақлик ҳолатини юзага келтирган.

Manba

Qayd etilgan


Musannif Adham  09 Fevral 2009, 10:21:28

Xabar sanasi: 20 Sentyabr 2008, 00:15:04

АҚШ сз банкларини қарздорликдан қутқармоқчи

Америка мулозимлари ҳалокатли глобал молисвий инқирозни жиловлаш учун мамлакат банкларини қарз ботқоғидан қутқариш режаси устида ишлашмоқда.

АҚШ Молис вазири Ҳенри Лолсон (Henry Paulson) нинг айтишича, муаммонинг "илдизи"га барҳам бериш учун снги қонунлар ишлаб чиқилиши лозим.

АҚШ расмийлари мамлакат банкларини қарздорликдан қутқаришмоқчи

Вазир жаноблари, сз срнида, банкларнинг қарзларини ёпиш учун махсус жамғарма ташкил стиш ғоссини илгари сурган.

Мазкур снгилик ортидан сса, Америкадаги етакчи ширкатларнинг фонд биржаларидаги ҳиссаларининг қиймати ошган.

Дейлик, Dow Jones ксрсаткичи 400 банд бсйича ёки 3.86 фоизга кстарилиб, қиймати 11019.69 ни ташкил стган.

Япониснинг Nikkei ксрсаткичи ҳам срталабки савдода 1.24 фоизга ортган.

Жаҳон молисвий бозорларидаги кучли беқарорликлар йирик банкларнинг фаолистига жиддий таъсир қилганди.

Дунёнинг етакчи марказий банклари бу борада қандай йсл тутишмоқчи? - тафсилотлар билан танишиш учун бу ерга босинг

А оссис биржалари ҳам бир четда қолмаган

А оссис фонд биржаларида савдо-сотиқлар қайта бошланиши билан ҳиссалар ксрсаткичларининг ошгани кузатилган.

Дейлик, ММВБ ксрсаткичи дастлабки дақиқалардаёқ қарийб чорак фоизга, А ТС сса, 14 фоизга кстарилган.

А оссис президенти ҳиссалар бозорини қутқаришдан ксра муҳим вазифаси йсқлигини айтганди

Ҳаттоки ҳар иккала биржа ҳиссалар нархи кескин ортиб кетганидан бир соат давомида олди-сотдиларни тсхтатиб ҳам қсйишган.

Чоршанба куни сса, ҳиссалар нархи назорат қилиб бслмайдиган даражада пастга тушиб кетгани боис савдо-сотиқлар бир кунга тсхтатиб қсйилганди.

Лайшанба куни А оссис Лрезиденти Дмитрий Медведев ҳукумат таркибидаги иқтисодчилар билан Кремлда махсус йиғин стказганди.

Жаноб Медведев, "жаҳон молис бозорларидан инқироз ҳаттоки снг тушкун башоратларда айтилганидан ксра ҳам ёмонроқ бслиб чиққан"лигини билдирганди.

А оссис президенти, "Мамлакат молисвий тармоғининг барқарорлигини таъминлаш учун етарлича заҳирага сга сканликлари ва бозор лозим даражада дастакка сга бслишини" айтганди.

Йиғин чоғида А оссис банклари учун шартли заҳираларнинг 4 фоизлик меъёрини камайтириш, Федерал ғазна ҳисобидан банкларга 1514 миллиард рублгача қарз бериш, мамлакат ширкатлари ҳиссаларини сотиб олиш учун 500 миллиард рубль ва Ипотека агентлигини қсллаб-қувватлаш учун 60 миллиард рубль ажратишга келишиб олинганди.

А оссислик расмийларга ксра, ҳиссаларнинг сотиб олиниши ширкатларнинг давлат назорати остига стишини англатмайди ва бозорни ортиқ дастаклашга сҳтиёж бслмаган пайтда ҳиссалар "аниқлик билан қайта сотиб юборилади."

Manba

Qayd etilgan


Musannif Adham  09 Fevral 2009, 10:22:28

Xabar sanasi: 24 Sentyabr 2008, 04:36:50

Молис бозорларида нархлар сна пастлаган

Осиё биржаларида ҳиссалар нархи кескин тушиши ортидан Оврспо молис бозорларидаги нархлар ҳам пастлаган.

Мазкур ҳолат Қсшма Штатларнинг молисвий инқирозни жиловлаш учун мамлакат банкларини қарздан қутқариш режасига ишончсизлик манзарасида кузатилмоқда.

Охирги йсқотиш жума кунги умидларни пучга чиқарган

Ҳам Демократлар ва ҳам А еспубликачиларнинг ташаббуси бслган 700 миллиардлик қутқарув режаси қанчалар тез амалга тадбиқ стилиши мумкинлиги юзасидан шубҳалар мавжуд.

FTSE 100 0.5 фоизга, Франсанинг САС 40 индекси 0.6, Ҳонг Конгнинг HSI ҳисса бозори 2.7 фоиз йсқотган ва Хитой асосий биржасидаги нархлар сса, 1.5 фоизга арзонлаган.

Душанба куни Dow Jonesдаги ксрсаткич 3.3 фоизни ташкил старкан, Қсшма Штатлардаги ҳиссалар нархи кескин тушиб кетганди.

Оқ Уйнинг таъкидлашича, кенг ксламли иқтисодий зарарни олдини олиш учун Конгресс қутқарув режасини дастаклаши шарт.

Ксплаб сиёсатчилар глобал молисвий инқирознинг миқёси ва таъсиридан ҳушёр ҳолатга келишган ксринади.

Би-би-сининг Токиодаги мухбирига ксра, Lehman Brothers банки касодга учрагунга қадар Японис молисвий бозорларининг анчайин кснгли тсқ бслган.

Жума куни АҚШ мулозимлари глобал молисвий инқирозни жиловлашга қаратилган режалар устида ишлаётганлари хусусида айтишаркан, жаҳондаги етакчи биржалар ҳиссаларининг қиймати ошганди.

Охирги инқироз сса, жума куни қслга киритилган ютуқларнинг бой берилишига хизмат қилган.

Ксплаб сармосдорлар нефт ва олтин каби товарларга юз буришаркан, банк ҳиссалари қиймати айниқса ксп зарар ксрган.

Мазкур режага мувофиқ АҚШ Молис вазири Ҳенри Лолсон (Henry Paulson) банклар ва молис ширкатлари қарзларини ёпиш учун махсус жамғарма ташкил стиши мумкин.

Manba

Qayd etilgan


Musannif Adham  09 Fevral 2009, 10:23:25

Xabar sanasi: 30 Sentyabr 2008, 00:23:27

Капитализм инқирозга юз тутдими?

Жаҳон молия бозорларида давом этаётган беқарорлик баъзилар томонидан "Капитализмнинг инқирози" дея тақдим этилмоқда. Танқидчиларга кўра, ўз ҳолига ташлаб қўйилган бозор кучлари, капитализм ва иқтисод танглигига етаклади. Британиядаги "Лейбористлар партияси"нинг нуфузли вакилларидан бири, истеъфодаги парламент аъзоси Тони Бенн ҳам шундай фикрни билдирган.

Ричард Брансон капитализм ҳалокат ёқасида деган фикрларга қўшилмайди

"Йиллар оша бизга иқтисодни юргизишнинг ягона йўли уни бозорлар қўлига топшириб қўйиш ва бунга ҳукуматларни аралаштирмаслик деб келинди. Энди аниқ бўлишича, бу иш бермай қолибди ва энди бу инқирозни ҳукуматлар ҳал этишлари керак экан. Кўп одамлар ўзларини бу тизим томонидан алданган сезишмоқда. Инқироз туфайли ўз уйингиздан ажралиб қолишни тасаввур эта оласизми? Бу ахир ўта шафқатсиз жазо! Нима учун жазо олаяпсиз? Чунки тепадагилар бировнинг пуллари билан гаров ўйнашди ва ютқазишди... Гап бу ерда инсоний адолат ҳақида кетаяпти",- деб айтди британ сиёсатчиси Тони Бенн.

Хўш, капитализм барбод бўлди-ми? Уни ҳалокат домидан қутқариб қолишмоқдами? Ёки америкалик солиқ тўловчилар банклар устидан назоратни қўлга олишлари ортидан социализм кучга кирмоқдами?

Би-би-си капитализмнинг энг ёрқин намояндаларидан бири, "Виржин" (Virgin) ширкати раҳбари Сэр Ричард Брансонни суҳбатга тортган ва аввало ундан мавжуд инқирозга бўлган муносабатини сўраган:

Ричард Брансон: Бу ўта афсусланарли ҳол, албатта. Мен Тони Бенни жуда яхши кўраман, аммо унинг юқорида айтган сўзларига мутлақо қаршиман. Капитализм, ўзининг барча нуқсонларига қарамай, энг муваффақиятли тузум экани исбот қилинган. Социализм ёки Россиянинг коммунизми, Кубадаги тузум иш бермаган ва иш бермаяпти. Одамларга ўз тижоратларини ташкил қилиш, ўз савдосига ўзи раҳбарлик қилиш, балки баъзиларида касодга учраб бўлса-да, иш олиб боришга имкониятлар яратиб берилиши керак ва кўпчилигимиз ана шундай жамиятда яшашни истаймиз.

Би-би-си: Сиз каби йирик корчалонлар амал қилиши учун молиявий бозорлар яхши ишлаётган бўлиши керак. Масалан, дейлик, сиз бир аэропортни сотиб олишга жазм қилдингиз, у ерда янги иш жойларини яратиб, хизмат сифатини кўтариб, ўзинингизга даромад ҳам топиш ниятингиз бор. Бунинг барчасини инқирозга учраган молиявий бозорлар шароитида қила олмайсиз, шундайми?

Ричард Брансон: Аввало молиявий бозорларни бошқариш соҳасида йирик хатоларга йўл қўйилган, шунингдек баъзи банклар ўз очкўзлигини жиловлай олмай қолган. Бу хатолар туфайли пул халталари қуриб қолди. Бунинг оқибатидан барчамиз азоб чекаяпмиз. Менимча, бу кўпларга ибрат бўлади. Аммо афсуски, вақтни орқага қайтариб, келинглар, барча савдони ҳукуматлар бошқарсин, дея олмаймиз. Англияда хукуматлар Northern Rock, Bradford and Bingley устидан назоратни қўлга олди, HBOS ҳам барбод бўлди, бунинг оқибатида эса, уй-жой сотиб олиш учун ипотека излаётган одамлар қаршисида арзон ипотека таклиф қилувчи рақобатбардош банклар жуда кам қолган. Одамлар кўп азоб чекмаслиги учун бозорларда рақобат бўлиши керак.

Би-би-си: Яъни сиз, ҳукуматлар бозорларни бошқара олмайди, демоқчисиз. Аммо, айни дамда, бозорларни бошқаришда йирик хатога йўл қўйилди, дедингиз. Ҳукуматлар бозорларни яхшироқ бошқариши керак, деган фикрдамисиз?

Ричард Брансон: Ҳа, ҳукуматлар банкларни ҳаддан ошиб, очкўзликка берилиб кетишини тўхтатиши мумкин эди. Банклар чегараларни унутиб қўйишди. Ҳукуматлар уларнинг бюджетини текшириб, бу каби гаровлар қилишга сенда пул етарли эмас, деб айтиши керак эди. Бу такрорланмаслиги учун келажакда ҳукуматлар шундай иш тутади, деб умид қиламан.

Manba

Qayd etilgan


Musannif Adham  09 Fevral 2009, 10:24:45

Xabar sanasi: 01 Oktyabr 2008, 03:59:24

АҚШ режаси маъқулланмагани ҳиссаларни пасайтирди


АҚШ Конгресси иқтисодиётни қутқариш мақсадини ксзлаган 700 миллиард долларлик режани рад стиши ортидан Осиё ва Оврспо бозорларида ҳиссалар тушиб кетган.

Бу хабар ортидан Осиё фонд биржаларидаги савдолар акяисларнинг қиймати тушиши билан бошланган.

АҚШдан хабар келгани заҳотиёқ бозорларда сна алғов-далғов бошланди

Япониснинг Nikkei индексининг 4,1 фоиз, Хонгконг Hang Seng индексининг 2,4 фоиз пасайиши кузатилган.

Nikkei 2005 йилдан буён снг қуйи ксрсаткичга тушган.

Олмониснинг Dax индекси сз қийматида 1,2 фоиз йсқотган, Британиснинг FTSE 100 индекси 1,4 фоиз тушган.

А оссисдаги икки йирик фонд биржасида савдоларни тсхтатиб туришга қарор қилинган.

АҚШ Молис вазири Ҳенри Лолсон ҳукумат режаси бсйича келишувни қслга киритиш ҳаётий аҳамистга сга сканлигини айтган.

Душанба куни АҚШ Вакиллар палатасида кечган қаттиқ баҳслардан кейин қонун чиқарувчиларнинг 228 нафари Америка иқтисодиётини қутқариш режасига қарши, 205 таси режани ёқлаб овоз берганлар.

Демократларнинг 95 фоизи, республикачиларнинг сса учдан икки қисми ҳукумат режасини рад стганлар.

Аксар америкаликлар, бу банкирларни оддий солиқ тсловчилар ҳисобидан қутқариб қолиш деб ҳисоблайдилар.

Оқ Уй маъмуристи Конгресс режани маъқулламаганидан таассуф билдирди.

Душанба куни АҚШнинг тсртинчи йирик банки — Wachovia сзининг рақиби Citigroup томонидан сотиб олинган.

Шунингдек, душанба куни Белгис, Аидерландис, Люксембургнинг йирик банки Fortis уч ҳукумат томонидан қисман сотиб олинган, Британиснинг Bradford & Bingley ипотека банкини давлат назоратига олишга қарор қилинган.

Лрезидент Буш: 'агар Конгресс зарурий чораларга қсл урмаса, оқибатлари ста оғриқли бслиши мумкин'

Лрезидент Буш Америка сиёсатчиларини мамлакат молис тизимини инқироздан қутқаришга қаратилган режа юзасидан келишишга чақирган.

АҚШ Лрезидентининг огоҳлантиришича, агар Конгресс зарурий чораларга қсл урмаса, оқибатлари ста оғриқли бслиши мумкин.

Унинг айтишича, қутқарув режаси душанба куни Вакиллар палатаси томонидан рад стилиши, режани қонунийлаштириш томон ҳаракатлар ниҳос топганини англатмайди.

Лрезидент Жорж Бушнинг мазкур баёноти ортидан Аью-Йорк бозорларида ҳиссалар қиймати ошган.

Бу сса охир-оқибат қутқарув режаси юзасидан келишувга сришилишига ишонч борлигини ксрсатади.

Manba

Qayd etilgan